1. D├╝nya Sava┼č─▒’nda KanadaÔÇÖda esir al─▒nan T├╝rkler!

1. D├╝nya Sava┼č─▒’nda KanadaÔÇÖda esir al─▒nan T├╝rkler!

  • B├╝lent Pakman [1] – Nisan 2015.

D├╝nya Sava┼č─▒ geride pek ├žok kay─▒p ve ac─▒ hat─▒ra b─▒rakm─▒┼čt─▒r. Sava┼ča dair bug├╝ne kadar pek ├žok ┼čey yaz─▒l─▒p ├žizilse de, insan hik├óyeleri a├ž─▒s─▒ndan halen karanl─▒kta kalan pek ├žok y├Ân├╝ var. ├ľzellikle kimi kimsesi, arkas─▒ olmayanlar a├ž─▒s─▒ndan. Sava┼č─▒n ilk y─▒llar─▒nda ya┼čanan bu karanl─▒k ve ac─▒ olaylardan biri de, zaman─▒n ─░ngiltere dominyonu Kanada’da bulunan T├╝rk i┼č├žilerin esir al─▒narak toplama kamplar─▒nda tutsak edilmesidir. Bu insanlar─▒n ─░pek ├ťniversitesi ├ľ─čretim ├ťyesi Tarih├ži Dr. I┼č─▒l AcehanÔÇÖ─▒n ├žal─▒┼čmas─▒na kadar varl─▒klar─▒ duyulmam─▒┼čt─▒.

Osmanl─▒ vatanda┼člar─▒n─▒n hat─▒r─▒ say─▒l─▒r bir k─▒sm─▒n─▒n Amerika k─▒tas─▒na g├Â├žleri, 1860’l─▒ y─▒llardan ba┼člam─▒┼č, 1910’larda doruk noktas─▒na ula┼čm─▒┼čt─▒. G├╝ney AmerikaÔÇÖya genelde M├╝sl├╝man g├Â├žmenler Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin Orta Anadolu, Suriye, Arabistan ve Afrika topraklar─▒ndan gidiyordu. Kuzey AmerikaÔÇÖya gidenler ise daha ├žok Ermeniler olmakla birlikte ├žok say─▒da M├╝sl├╝man T├╝rk, K├╝rt vb. da vard─▒. Sava┼č ├Âncesinde sadece ABDÔÇÖye g├Â├ž eden Osmanl─▒ vatanda┼člar─▒n─▒n say─▒s─▒ 70 binlere yakla┼čm─▒┼čt─▒. G├╝ney Amerika’ya giden de ├žoktu. KanadaÔÇÖya gidenlerin say─▒s─▒ ise fazla de─čildi.

─░stanbulÔÇÖda bulunan, Kanada’n─▒n Ontario Eyaleti’ne ba─čl─▒, Toronto’nun g├╝ney bat─▒s─▒nda bulunan Brantford ┼čehrinden bir i┼čadam─▒ 1895 y─▒l─▒nda kendi ┼čirketinin sabanlar─▒n─▒ t├╝m AvrupaÔÇÖya pazarlamaktayd─▒. ─░stanbulÔÇÖda ├╝lkeyi terk etmek isteyen bir grup Ermeni ile kar┼č─▒la┼čan i┼čadam─▒, onlara KanadaÔÇÖda ├žal─▒┼čma teklif etti. Ermeniler ge├žimlerini temin etmek i├žin KanadaÔÇÖya g├Â├ž edip demir ve ├želik d├Âk├╝mhaneleriyle me┼čhur Brantford ┼čehrine yerle┼čerek muhtelif fabrikalarda ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒lar. 1911 y─▒l─▒na gelindi─činde say─▒lar─▒ 300-400 ├╝ buldu. Sonras─▒nda bu say─▒ya T├╝rk i┼č├žileri de eklendi. 1911 n├╝fus say─▒m─▒nda ve zaman─▒n gazetelerinde bu sonradan gelenlerin hepsi T├╝rk olarak kayda ge├žti. Ailelerini uzun s├╝re yanlar─▒na alamayan T├╝rk i┼č├žiler, pansiyonlarda kal─▒yor, en kirli i┼člerde ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒yor ve kazand─▒klar─▒ her kuru┼ču ├╝lkelerine, T├╝rkiyeÔÇÖye yolluyorlard─▒. Bir arada ya┼čayan T├╝rkler ve Ermeniler ba─člayan temel unsur hepsinin 1900ÔÇÖlerde ErzurumÔÇÖa bug├╝n Bing├Âl’e ba─čl─▒ Ki─č─▒ kasabas─▒ndan olmas─▒yd─▒. ├ço─čunun amac─▒ biraz para biriktirdikten sonra memleketlerine geri d├Ânmek olan T├╝rkler, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖnun 1914ÔÇÖte Almanya yan─▒nda I. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖna girmesiyle hi├ž ummad─▒klar─▒ bir olayla kar┼č─▒la┼čt─▒lar. Brantford, 1911ÔÇÖde KanadaÔÇÖn─▒n t├╝m ┼čehirlerine g├Âre en fazla oranda yabanc─▒ n├╝fus bar─▒nd─▒ran ┼čehirdi. Birinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒n patlak vermesiyle iptal edilen i┼č s├Âzle┼čmeleri, ┼čehri b├╝y├╝k bir mali krize s├╝r├╝kledi. D├Âk├╝mhanelerde ├žal─▒┼čan i┼č├žiler, i┼člerinden oldular ve ├žo─ču a├žl─▒kla y├╝z y├╝ze geldiler.

Osmanl─▒ d├Âneminde 1915ÔÇÖte ger├žekle┼čen Ermeni tehcirinden 8 ay ├Ânce 1914 y─▒l─▒n─▒n Kas─▒m ay─▒nda, Kanada h├╝k├╝meti, ÔÇťSava┼č ├ľnlemleri Kanunu – War Measures Act” ad─▒yla bir kanun ├ž─▒kard─▒. Bu kanun ├žer├ževesinde ─░ngiltereÔÇÖnin sava┼č a├žt─▒─č─▒ ├╝lkelerden gelip Kanada’ya yerle┼čmi┼č olan g├Â├žmenlere ├Ânce yerel g├╝venlik kurumlar─▒na kay─▒t yapt─▒rma ve her g├╝n imza atma zorunlulu─ču getirildi, sonra da bu ki┼čiler ÔÇťenemy aliensÔÇŁ yani ÔÇťd├╝┼čman yabanc─▒larÔÇŁ olarak de─čerlendirip g├╝venli─či tehdit ettikleri gerek├žesiyle enterne edilerek esir/├žal─▒┼čma/toplama kamplar─▒na g├Ânderilmelerine karar verildi. Aralar─▒nda Kanada vatanda┼č─▒ olan T├╝rkler de vard─▒.

5 Kas─▒m 1914’te ─░ngiltere’nin Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču’na sava┼č ilan etmesinden tam 4 g├╝n sonra 9 Kas─▒m g├╝n├╝ T├╝rklerin aniden kap─▒lar─▒ ├žal─▒nd─▒ ve kendilerine esir al─▒nd─▒klar─▒ bildirildi. Enterne edilecek daha k├Ât├╝s├╝ tehcir (s├╝rg├╝n) edileceklerdi. T├╝rkler, Toronto Star gazetesine kendilerinin Kanada vatanda┼č─▒ olduklar─▒n─▒ ve neden tutukland─▒klar─▒n─▒ anlayamad─▒klar─▒n─▒ duyurabildiler. Baz─▒lar─▒ vatanda┼č olal─▒ 10 y─▒l olmu┼čtu. Sebep ertesi g├╝n gazete man┼četlerinden anla┼č─▒ld─▒. Britanya Krall─▒─č─▒ Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖna sava┼č ilan etmi┼čti. ─░ngiltereÔÇÖnin d├╝┼čmanlar─▒, dominyonu Kanada’n─▒n da d├╝┼čmanlar─▒ olmak zorundayd─▒. 10 Kas─▒m g├╝n├╝ evlerinden al─▒n─▒p g├Ât├╝r├╝len 205 T├╝rk i┼č├žinin dram─▒ b├Âyle ba┼člad─▒.

Askeri vagonlara doldurulan T├╝rklerÔÇÖin, b├╝t├╝n Osmanl─▒ vatanda┼člar─▒n─▒n d├╝┼čman muamelesi g├Ârmedi─čini anlamalar─▒ uzun s├╝rmedi. Ortodoks Makedonlar ile Osmanl─▒ vatanda┼č─▒ olmalar─▒na ra─čmen kendileriyle ayn─▒ i┼č yerlerinde ├žal─▒┼čan hem┼čehrileri Ki─č─▒l─▒ Ermeniler ise tutuklanmam─▒┼člard─▒. Gazete haberine g├Âre T├╝rklerÔÇÖin al─▒konmalar─▒n─▒n as─▒l nedeni Brantford kentinde ya┼čayan yukar─▒da bahsi ge├žen 400 ErmeniÔÇÖnin korunmak istenmesiydi. Kanadal─▒ yetkililer, sava┼č ilan edildi─čini duyan T├╝rklerÔÇÖin isyan edebilece─činden ve ErmenilerÔÇÖe sald─▒racaklar─▒ndan endi┼če etmi┼čti. Yine baz─▒ gazetelere g├Âre T├╝rklerÔÇÖin yeni kurulan posta ofisine bombal─▒ sald─▒r─▒ d├╝zenleyeceklerine dair say─▒s─▒z ihbar yap─▒lm─▒┼čt─▒. Oysa, ├žo─ču okuryazar olmayan T├╝rklerÔÇÖin muhtemelen sava┼čtan bile haberi yoktu.

T├╝rkler ├Ânce 30 askerin e┼čli─činde karakola g├Ât├╝r├╝ld├╝ler. Burada protestolar ve a├žl─▒k grevleri oldu. Daha sonra kendilerine TorontoÔÇÖda Stanley askeri barakalar─▒na g├Ât├╝r├╝lecekleri s├Âylendi. Ancak orada bo┼č yer yoktu. Askeri hapishanede sadece ekmek ve su verilen T├╝rkler a├žl─▒k grevine ba┼člad─▒. Burada iki g├╝n kald─▒lar. Sonra KingstonÔÇÖda bulunan Fort Henry kalesine nakledilecekleri bildirildi. Tekrar tren vagonlar─▒na bindirildiler. B├╝t├╝n bunlar olup biterken T├╝rkler tecrit edildiler ve kimseyle g├Âr├╝┼čt├╝r├╝lmediler. Askerlerin vagonlara getirdikleri yiyeceklerle beslendiler. Bir k─▒sm─▒ Fort Henry’de kald─▒. Di─čerleri Petawawa’ya, ├žo─ču yakla┼č─▒k 1000 kilometre uzakl─▒kta ├╝cra bir yer olan veKanada Gulag─▒┬ádenilen KapuskasingÔÇÖdeki toplama kamp─▒na g├Ât├╝r├╝ld├╝ler. Kapuskasing, anlam─▒ nehirdeki k─▒vr─▒m olan, eski bir k─▒z─▒lderili topra─č─▒yd─▒. Buras─▒ raylar─▒n bitti─či ve Kas─▒m ay─▒nda kar f─▒rt─▒nalar─▒yla Kuzey Kutbu kadar so─čuk olan bir yerdi. Esir kamp─▒ muhaf─▒zlar─▒ndan birinin tuttu─ču g├╝nl├╝kten buradaki do─ča ve kamp ko┼čullar─▒n─▒n ├žok a─č─▒r oldu─ču anla┼č─▒lmaktad─▒r.┬áK─▒┼č─▒n so─čuk -50 dereceyi buluyordu. G├╝n├╝m├╝zde k─▒┼č sporlar─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ bu y├Âre Banff Ulusal park─▒ olarak biliniyor.

Kamplara trenle eri┼čmek bile g├╝nler al─▒yordu. Toronto Kapuskasing aras─▒ trenle 12 -14 saat s├╝r├╝yordu. Bin bir me┼čakkatle esir kamp─▒na g├Ât├╝r├╝len T├╝rkler oralarda insanl─▒k d─▒┼č─▒ muameleye tabi tutuldular. G├╝nlerce vagonlarda ya┼čamak zorunda kald─▒lar. G├╝ya 14 Aral─▒kta a├ž─▒lm─▒┼čt─▒ ama ortada bar─▒nak falan yoktu. Bir Kanadal─▒ muhaf─▒z─▒n g├╝nl├╝─č├╝ne g├Âre esirlere hem Kanadal─▒ subaylar ve askerlere hem de kendilerinin i├žinde kalacaklar─▒ barakalar─▒ ve etraf─▒ndaki tel ├Ârg├╝leri yapmalar─▒ emredildi. S├╝rekli tipi alt─▒nda g├╝nlerce ├žal─▒┼čan T├╝rkler kampta kendi b├Âl├╝mlerini kendileri in┼ča ettiler. Ayr─▒ca temizlik, a─ča├ž kesme, yol in┼čaat─▒, kanalizasyon i┼člerinde de ├žal─▒┼čt─▒lar.

Kanada h├╝k├╝meti kamplardaki insanlara tecrit uygulad─▒. 25 Kas─▒m 1914’te yak─▒nlar─▒na ak─▒betlerini bildirmek isteyen T├╝rklerÔÇÖe Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču ile haberle┼čme yasa─č─▒ getirildi. Ailelerine de mektup g├Ândermek yasakt─▒. Oysa, Osmanl─▒ d├Ânemindeki Ermeni tehcirinde Suriye, Halep ve DeyrizorÔÇÖda zorunlu isk├óna tabi tutulan Ermeniler istedikleri zaman Amerikan Konsoloslu─čuÔÇÖna gidebiliyor ve yard─▒m alabiliyorlard─▒. ─░steyenler AmerikaÔÇÖdaki akrabalar─▒na mektup g├Ânderebiliyordu. AmerikaÔÇÖdan gelen mektuplar kamplarda sahiplerini bulabiliyordu. Anayurtlar─▒ndan 10 bin km uzakl─▒kta tehlikeli g├Âr├╝lerek esir al─▒nan, ya┼čad─▒klar─▒ yerden 1000 kilometre uzakl─▒ktaki toplama kamp─▒na s├╝r├╝len T├╝rkler b├Âylece kimselere seslerini duyuramad─▒lar. Dolay─▒s─▒yla g├╝n├╝m├╝ze kalabilecek bir yaz─▒l─▒ belge bulunamad─▒.

Sa─čl─▒ks─▒z ko┼čullar ve ba┼čta verem ve ─░spanyol Gribi olmak ├╝zere salg─▒n hastal─▒klar y├╝z├╝nden T├╝rk olmaktan ba┼čka su├žlar─▒ olmayan bu insanlar─▒n bir├žo─ču hastaland─▒. ─░ntihar ve ├Âld├╝r├╝lmeler de oldu. Kamplarda 130 esir hayat─▒n─▒ kaybetti. Kapuskasing’de ay y─▒ld─▒zl─▒ bir mezar ta┼č─▒nda ad─▒ yazan Alex Hassan da bunlardan biri. Alex kamp y├Ânetimi taraf─▒ndan telaffuz kolayl─▒─č─▒ a├ž─▒s─▒ndan konmu┼č takma bir ad, ger├žek ismi muhtemelen Ali Hasan olabilir. Osmanl─▒ ar┼čivlerindeki belgelerin g├Âsterdi─čine g├Âre buradaki T├╝rklerden ikisi de kamp ko┼čullar─▒ nedeniyle ruhsal sa─čl─▒klar─▒n─▒ yitirdi.

Esir T├╝rklere Do─ču AnadoluÔÇÖda Protestan OkuluÔÇÖnda e─čitim g├Ârm├╝┼č ─░ngilizce bilen Ermeniler yard─▒mc─▒ oldular. Ayr─▒ca Osmanl─▒ Devleti durumdan haberdar olduktan sonra vatanda┼člar─▒n─▒n iadesini talep etti; fakat kendilerine bir yan─▒t verilmedi.

205 T├╝rk├╝n yan─▒ s─▒ra ├žo─čunlu─ču Avusturya Macaristan imparatorlu─čundan, 2009′ u Alman-Avusturyal─▒, 5000’i Ukraynal─▒, 99’u Bulgar olmak ├╝zere, toplam 8579 sivil g├Â├žmen ├╝lke ├žap─▒nda 24 esir kamp─▒na da─č─▒t─▒ld─▒lar.

1915ÔÇÖte AmerikaÔÇÖda Massachusetts EyaletiÔÇÖndeki Peabody ┼×ehriÔÇÖnde ya┼čayan T├╝rkler iki avukat tuttular ve KanadaÔÇÖda esir al─▒nan T├╝rklerin AmerikaÔÇÖya g├Ânderilmeleri i├žin dava a├žt─▒lar. Ancak ne yaz─▒k ki davadan herhangi bir sonu├ž al─▒namad─▒.

1.D├╝nya sava┼č─▒ sona erdi─činde yakla┼č─▒k 5 y─▒l boyunca toplama kamplar─▒nda tutulan esirlerden sa─č kalanlardan 6’s─▒ T├╝rkiye’ye d├Ând├╝, 43’├╝ Kanada’da serbest kald─▒. Gemi kay─▒tlar─▒n─▒n g├Âsterdi─čine g├Âre g├Â├žmenlerin bir k─▒sm─▒ da Amerika’ya gelerek burada Michigan Eyaleti, Detroit ┼×ehrinde bulunan akraba ve arkada┼člar─▒n─▒n yan─▒na yerle┼čti, Ford fabrikalar─▒nda ├žal─▒┼čt─▒lar.

Di─čerlerinin ak─▒betleri hakk─▒nda bilgi yok. Sebebi, BrantfordÔÇÖlu ara┼čt─▒rmac─▒-tarih├ži William (Bill) DarflerÔÇÖe g├Âre 1948 y─▒l─▒nda Kanada h├╝k├╝metinin Birinci ve ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ esir kamplar─▒na ait t├╝m bilgi ve belgeleri imha etmi┼č olmas─▒. Fakat sava┼č ├Âncesi n├╝fus kay─▒tlar─▒, olaya ┼čahit olan kamp subaylar─▒n─▒n g├╝nl├╝kleri ve gazete haberleri sayesinde Bill Darfler onlar─▒n hik├óyesini k─▒smen yazmay─▒ ba┼čarm─▒┼čt─▒r.

O zamanki T├╝rklerin ikinci s─▒n─▒f insan muamelesi g├Ârd├╝klerinin ├Ânemli bir delili de Brantford kentinde Mount Hope ┼×ehir Mezarl─▒─č─▒’ndaki ÔÇťTurkish PlotÔÇŁ T├╝rk B├Âl├╝m├╝. Osmanl─▒’dan gelen g├Â├žmenlerinin baz─▒lar─▒ buraya m├╝sl├╝man usullerine g├Âre g├Âm├╝lm├╝┼čler. ├ľlenlerin mezar ta┼člar─▒n─▒n bile olmamas─▒ akla esir/enterne T├╝rkleri getirmi┼č. ─░simleri tesbit edilebilenlerden baz─▒lar─▒n─▒n ├Âl├╝m y─▒llar─▒ 1916 ve 1918 yani esaret y─▒llar─▒na denk geliyor. BrantfordÔÇÖda daha eski bir M├╝sl├╝man Mezarl─▒─č─▒ bulunmamaktad─▒r.

KanadaÔÇÖdaki T├╝rk sivil toplum ├Ârg├╝tlerinin harekete ge├žmesiyle T├╝rkiyeÔÇÖnin Ottawa B├╝y├╝kel├žili─či ve Toronto Ba┼čkonsoloslu─čunun giri┼čimiyle Brantford belediye meclisinden 12 May─▒s 2014 de karar ├ž─▒kart─▒larak mezarl─▒─č─▒n T├╝rk b├Âl├╝m├╝ne ├╝zerinde Ay-Y─▒ld─▒z ve El-Fatiha ibarelerinin bulundu─ču mezar ta┼č─▒ dikildi. S├╝rg├╝n ve hapis d├Ânemi ve sonras─▒nda kaybolanlar ile ilgili belgeler yok edildi─či ve izlerini s├╝recek ba┼čka belgelere ula┼č─▒lamad─▒─č─▒ i├žin,┬á┼čimdilik isimleri belli olan sadece 14 ki┼činin ismi an─▒t ta┼č─▒nda yer ald─▒. T├╝rkiye Toronto Ba┼čkonsolosu Ali R─▒za G├╝ney, Brantford Belediye Ba┼čkan─▒ Chris Friel, Kanada T├╝rk Dernekleri Federasyonu Ba┼čkan─▒ Mehmet Bor ile T├╝rk ve Kanadal─▒ vatanda┼člar─▒n kat─▒ld─▒─č─▒ 22 Haziran 2014 Pazar g├╝n├╝ yap─▒lan t├Ârende KurÔÇÖan-─▒ Kerim okundu ve g─▒yab├« cenaze namaz─▒ k─▒l─▒nd─▒. Ard─▒ndan Brantford M├╝sl├╝man CamisiÔÇÖnin evsahipli─činde bir toplant─▒ ger├žekle┼čtirildi. Toplant─▒ya kat─▒lan Brantford Belediye Ba┼čkan─▒, uluslararas─▒ politikalardan kaynaklanan s─▒k─▒nt─▒lara ra─čmen projenin ilk a┼čamas─▒n─▒ ger├žekle┼čtirmeyi ba┼čard─▒klar─▒n─▒ s├Âyledi ve ekledi: ÔÇťBurada yatan insanlar, bundan 102 y─▒l ├Ânce bizim toplumumuzun bir par├žas─▒yd─▒ ve iyi birer vatanda┼čt─▒. Ya┼čanan ac─▒lar─▒n bug├╝n biraz olsun dinmi┼č oldu─čunu umuyorum.ÔÇŁ dedi. Brantford Belediyesi ile birlikte y├╝r├╝t├╝len ├žal─▒┼čmalar─▒n ikinci aya─č─▒nda ise mezarlar─▒n bulundu─ču k─▒sm─▒n etraf─▒n─▒n ├ževrilmesi ve olay─▒ anlatan ayr─▒ mezar ta┼člar─▒n─▒n yap─▒lmas─▒ planlan─▒yor.

 

KAYNAKLAR:

Kanadal─▒ T├╝rklerÔÇÖin 100 y─▒ld─▒r unutulan tehciri. Kemal ├çi├žek. Bug├╝n Gazetesi. 30 Kas─▒m 2014 Pazar. http://www.bugun.com.tr/kanadali-turklerin-100-yildir-unutulan-tehciri-yazisi-1371863

1.D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖnda Kanada’da Ki─č─▒l─▒lar ve Osmanl─▒ Sava┼č Esirleri. I┼č─▒l Acehan. 13 Haziran 2014. http://vivahiba.com/article/show/i-dunya-savasinda-kanadada-kigililar-ve-osmanli-sa/

Kanada I. D├╝nya Sava┼č─▒’nda T├╝rkleri ‘esir’ alm─▒┼č. Bizim Anadolu. Ocak-┼×ubat 2015. http://www.bizimanadolu.com/haber/150105.htm

Sava┼č kurban─▒ T├╝rkler: Mount Hope Mezarl─▒─č─▒. Tarih Haber. 24.06.2014 http://www.tarihhaber.net/kanada mount-hope-mezarliginda-savas-kurbani-turkler/

1.D├╝nya Sava┼č─▒nda Kanada’da Esir T├╝rkler.┬áY├Ânetmen Cem Fakir. ┬áhttps://www.youtube.com/watch?v=jlyW6Eumfqo&feature=youtu.be

Mount Hope Mezarl─▒─č─▒nda T├╝rk B├Âl├╝m├╝: http://turkishcanada.org/mount-hope-mezarliginda-turk-bolumu/

120 Brantford Turks: http://turkishcanada.org/120-brantford-turks/

Armenian Diaspora and the memory of 205 Ottoman Turks in Canada. Bar├ž─▒n ─░nan├ž Hurriyet Daily news, Turkey. Feb 4 2014. http://www.hurriyetdailynews.com/armenian-diaspora-and-the-memory-of-205-ottoman-turks-in-canada.aspx?pageID=449&nID=61958&NewsCatID=412

[1] Bu yaz─▒n─▒n al─▒nd─▒─č─▒ kaynak: https://bpakman.wordpress.com/turk-dunyasi/turk-esirlerin-yurek-burkan-drami/kanadaliesirurkler/

1,786 total views, 1 views today

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
B├╝lent Pakman

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒