Atatürk’ün 13. kuşak dedesi Hasan Can, Bursa Yeşil Türbe’de

Atatürk’ün 13. kuşak dedesi Hasan Can, Bursa Yeşil Türbe’de

“Atatürk’ün Ailesi Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Atatürk’ün Soy Kütüğü” adlı eserde Atatürk’ün soy kütüğünü 7 göbek atasına götürerek, atılan iftiralara belgelerle dolu bir kitap boyutunda yanıt veren araştırmacı yazar ve ilahiyatçı Mehmet Ali Öz, şimdi de baba tarafından 15, anne tarafından 13 kuşak öteye götürdü…

Son yaptığı tespitlere göre ise Atatürk’ün büyük dedelerinden biri de Yeşil Türbe bahçesinde kabri bulunan Hasan Can…

  • Gül KOLAYLI / Yeni Dönem Gazetesi

Mehmet Ali Öz’ü, Bursa’da Kırklareliler Kültür ve Dayanışma Derneği tarafından Ördekli Kültür Merkezi’nde düzenlenen panelde tanımıştım.

Ömrünü Mustafa Kemal Atatürk’ün soyu üzerine atılan iftiraları ortaya çıkarmaya, soyunu belgeleriyle ispatlamaya adamış bir araştırmacı. Mehmet Ali Öz, toplantıda Mustafa Kemal Atatürk ile yaptığı araştırmada aleyhte ya da lehte yazılmış on bin makale bulduğunu, ancak bunların arasında annesini ya da babasını anlatan bir bilgi olmadığını, Şevket Süreyya Aydemir de dâhil tüm yazarların aile geçmişine yer vermediklerini paylaşmıştı…

‘VASİYET KABUL ETTİM’

Ve 1937 yılında Mustafa Kemal Atatürk’ün tarihçilere “Anne ve babamı araştırın” talimatı verdiğini fakat bunun da hayata geçirilemediğine değinerek  “Ben Atatürk’ün bu arzusunu vasiyet kabul ettim” demişti.

Atatürk’ün soy kütüğündeki boşluğu doldurmak üzere yola çıkan Mehmet Ali Öz, bu konudaki ilk kitabını 2014 yılında kendi imkânlarıyla yayımladı. Ardından da Şubat 2017’de yeni ilavelerle “Atatürk’ün Ailesi Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Atatürk’ün Soy Kütüğü”  yayımlandı. Bu kitapta Atatürk’ün hem anne hem de baba tarafından 7, 8 kuşak ötesine gidiliyordu.

Öz kitapta Atatürk’ün babası Ali Rıza Bey tarafından soyunu Selanik Mevlevihanesi Postnişi Şeyh Hasan Efendi’ye (Hacı Sofu/ Molla Hasan) (1590?-1690?)kadar belgelemişti…

Kitapta Zübeyde Hanım ve ailesi, soyu, akrabalarının Selanik’te nerede yaşamış olduklarına dair belgeli bilgiler yer alıyor, düzmece iftira belgesinin sahteliği de ortaya konuluyordu.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Neandertaller hakkında şaşırtan keşif

Öz, Atatürk’ün babası Ali Rıza Efendi’nin vakıflarda çalıştığı yıllara ait belgeler, takdir belgeleri, rüsumat memurluğu hizmet cetveli, emeklilik belgesi, Zübeyde Hanım ile çocukları Mustafa Kemal (Atatürk), Makbule ve Naciye hanımlara bağlanan emeklilik maaşı ile ilgili belgelere yer verirken…

Bu belgelere göre Atatürk’ün doğum tarihinin 1877 olduğunu savunuyordu; mesela Ali Rıza Efendi’nin 1893 tarihli emekli maaş belgesinde Mustafa Kemal’in 16 yaşında olduğu yer alıyordu.

“Tarih belgeyle ispatlanır, belgesiz konuşulmaz” diyen Mehmet Öz soy kütüğü araştırmalarını Osmanlı arşivlerindeki tapu tahrir defterleri, nüfus defterleri, temettuat defterleri, maliyeden müdevver defterleri, sicili ahval defterleri gibi çok sayıda belgeye dayalı kaynaklardan ediniyordu…

Şimdi… Kitabı okuduğumdan bu yana bir buçuk; paneli izlediğimden bu yana ise 2 yıl geçti…

Geçen gün Bursa’da yaşayan M. Özkan Egeliler, büyük bir heyecan ile arayarak Mehmet Ali Öz’ün araştırmalarını daha da geriye götürdüğünü; Atatürk’ün dedelerinden birinin mezarının Yeşil Türbe’nin bahçesinde olduğunu söyledi.

Mehmet Ali Öz ile görüştük ve M. Özkan Egeliler ile birlikte Yeşil Türbe’ye gidip Hasan Can’ın kabrinin fotoğraflarını çektik. Mehmet Ali Öz görüşmemizde şunları anlattı:

“Nasıl ilk iki kitabında Atatürk’ün annesinin Zübeyde Hanım, babasının Ali Rıza Bey olduğunu ispatladıysam, son çalışmamda anne ve babasının sülalesine neden Sofuzadeler dendiğini de ispatlamış bulunuyorum.

1470’e kadar her iki tarafı da götürebiliyoruz. İstanbul’da Hoca Saadettin’in Türbesi Eyüp Sultan türbesinde. Babası Hasan Can ise Yeşil Türbe’nin bahçesinde yatıyor. Bakın Hasan Can, Nakitzadeler ve Sofuzadeler aynı kökten. Hoca Mehmet Saadettin Efendi, Atatürk’ün anne tarafından 10., baba tarafından 12. göbek atasıdır. Kendisi şeyhülislam, hükümdar hocası, 2 ciltlik Tacüt-Tevârih’in müellifi ve 3 dilde şairdir.

Bursa’da Yeşil Türbe’de yatan Hasan Can da Hoca Saadettin’in babası olarak baba tarafından 13., anne tarafından 11. nesil atasıdır… Yavuz Sultan Selim’in hafızı ve sırdaşıdır. Atatürk’ün 9. göbekten dedesi Hoca Sadettin Efendi’nin oğlu Hacı Abdullah Mevlevi’dir… Yaptığımız bu çalışma Atatürk’ün neden okumaya çok düşkün olduğu sorularına yanıt veriyor.”

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  3000 Yıllık Sır Çözüldü: Türk Tarihi Yazılıkaya'da

YEŞİL TÜRBE’DEKİ HASAN CAN

Kabri Eyüp Sultan’da olan Saadettin Hoca’nın babası Hasan Can; Yavuz Sultan Selim’in hafızı, sırdaşı, musahibi, yakın arkadaşı. Hasan Can, sonraki padişah Kanuni Sultan Süleyman tarafından da el üstünde tutuluyor. 1567 yılında Bursa’da vefat ediyor ve Yeşil Türbe’nin bahçesine defnediliyor.

Öz’ün hazırlamış olduğu soy kütüğünde Hasan Can’ın babasının Hafız Mehmet; dedesinin ise Hacı Hafız Cemaleddin İsfehani olduğu yer alıyor. Hafız Mehmet İsfehani ise 1490’ta Uzun Hasan’ın oğlu Akkoyunlu Hükümdarı Sofu Halil Bey’in, 1501’de ise Şah İsmail’in hafızı. Yavuz Sultan Selim, Hasan Can ile Babası Hafız Mehmet Efendi’yi 1514’te Çaldıran Zaferi’nden sonra İstanbul’a getiriyor. Yani Mehmet Ali Öz’ün ulaştığı bilgi ve belgeler Atatürk’ün soyunu Akkoyunlulara dek götürüyor.

ŞEHRENGİZ 100. SAYIYA ULAŞTI

Bu yazının genişletilmişi, Mehmet Ali Öz’ün makalesi ve soy kütüğü listesinin de olduğu çalışma arşiv belge fotoğraflarıyla birlikte Şehrengiz’in son sayısında yayımlandı…
Dergicilik zordur. Uzun soluklu olmak, 100. sayıya erişmek sahiden de büyük bir başarıdır.

Hele de tarih kültür gibi alanda özgün içerik tercihi varsa! 15 Nisan 2010 yılında ilk sayısı ile okurlara merhaba diyen Şehrengiz, 2012 yılında Harvard Üniversitesi tarafından tercih edilerek kütüphane raflarında yerini aldı.

‘Araştırma ve İnceleme’ dalında defalarca ödüle layık görülen Şehrengiz, Basın Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü’nün ulusalda düzenlediği yarışmasında da ‘Türkçe’nin Doğru Kullanımı’ dalında birincilik, ikincilik, üçüncülük ödüllerini alarak yayın hayatına devam etti.

Tarih, kültür, sanat ve yaşam alanında yapılan önemli araştırmalar, inceleme, gezi ve tanıtım yazıları, söyleşi ve röportajlarla kent ve ülke kültürüne katkı sunan Şehrengiz, 1. sayısıyla başladığı tarih kültür yolculuğunda 100. sayıyla devam etmeye hazırlanıyor… Şehrengiz’in emektarı, Genel Yayın Yönetmeni Asuman Kurt Öge başta olmak üzere emek veren, katkı sunan herkesi kutluyorum..

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Çanakkale Savaşı: Tarihi polemikler

Toplam Okuma: 5,213 , Bugün: 3 

YAZAR HAKKINDA

Haber Merkezi Haber Merkezi Belgeseltarih.com sitemizde konuk yazarlara da yer veriyoruz. Yayınlanmasını istediğiniz ve mümkün olduğunca akademik dille kaleme alınmş tarih konulu yazılarınızla ilgili olarak, iletişim sayfamızdaki form vasıtasıyla bizimle bağlantı kurabilirsiniz. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Sponsorlu Bağlantılar
  • YENİ
Domaniç tarihinin en büyük felaketi

Domaniç tarihinin en büyük felaketi

27 Haziran 2020, Domaniç tarihinin en büyük felaketi için yorumlar kapalı
İstanbul’un Fethinde Burçlara Sancak Dikme Probleminin Çözümü

İstanbul’un Fethinde Burçlara Sancak Dikme Probleminin Çözümü

26 Haziran 2020, İstanbul’un Fethinde Burçlara Sancak Dikme Probleminin Çözümü için yorumlar kapalı
İdama Mahkûm edilen Gedikler Köyü’nden Deli Mehmet

İdama Mahkûm edilen Gedikler Köyü’nden Deli Mehmet

26 Haziran 2020, İdama Mahkûm edilen Gedikler Köyü’nden Deli Mehmet için yorumlar kapalı
Yenişehir’de Görsel ve İşitsel Basın Faaliyetleri

Yenişehir’de Görsel ve İşitsel Basın Faaliyetleri

26 Haziran 2020, Yenişehir’de Görsel ve İşitsel Basın Faaliyetleri için yorumlar kapalı
Diyanet İşleri Başkanı Rıfat Börekçi İle Orhaneli Müftüsü Yusuf Ziya Efendi Arasındaki Yazışma

Diyanet İşleri Başkanı Rıfat Börekçi İle Orhaneli Müftüsü Yusuf Ziya Efendi Arasındaki Yazışma

26 Haziran 2020, Diyanet İşleri Başkanı Rıfat Börekçi İle Orhaneli Müftüsü Yusuf Ziya Efendi Arasındaki Yazışma için yorumlar kapalı
Fâtih’in Alemdârı, Şehidler Serdârı ‘Ulubatlı Baba Hasan’

Fâtih’in Alemdârı, Şehidler Serdârı ‘Ulubatlı Baba Hasan’

21 Haziran 2020, Fâtih’in Alemdârı, Şehidler Serdârı ‘Ulubatlı Baba Hasan’ için yorumlar kapalı
Yenişehir’de Darbedilen Sikke ve Yenişehir Darphanesi

Yenişehir’de Darbedilen Sikke ve Yenişehir Darphanesi

21 Haziran 2020, Yenişehir’de Darbedilen Sikke ve Yenişehir Darphanesi için yorumlar kapalı
Özetlenmiş Tarihi İle Birlikte Yerel Basın

Özetlenmiş Tarihi İle Birlikte Yerel Basın

21 Haziran 2020, Özetlenmiş Tarihi İle Birlikte Yerel Basın için yorumlar kapalı
Türkiye’de de Yanardağ Patladı

Türkiye’de de Yanardağ Patladı

21 Haziran 2020, Türkiye’de de Yanardağ Patladı için yorumlar kapalı
Sinemanın Doğuşu

Sinemanın Doğuşu

21 Haziran 2020, Sinemanın Doğuşu için yorumlar kapalı
Yeni Târihî Bulgular Işığında: Bursa Ne Zaman Fethedildi?

Yeni Târihî Bulgular Işığında: Bursa Ne Zaman Fethedildi?

14 Haziran 2020, Yeni Târihî Bulgular Işığında: Bursa Ne Zaman Fethedildi? için yorumlar kapalı
Tuna Deltası’nda Bizden İzler -2

Tuna Deltası’nda Bizden İzler -2

31 Mayıs 2020, Tuna Deltası’nda Bizden İzler -2 için yorumlar kapalı
Mustafa Kemal’i Samsun’a Gönderen Nazır: Şakir Paşa

Mustafa Kemal’i Samsun’a Gönderen Nazır: Şakir Paşa

20 Mayıs 2020, Mustafa Kemal’i Samsun’a Gönderen Nazır: Şakir Paşa için yorumlar kapalı
‘İşte Gidiyorum Çeşmi Siyahım’

‘İşte Gidiyorum Çeşmi Siyahım’

19 Mayıs 2020, ‘İşte Gidiyorum Çeşmi Siyahım’ için yorumlar kapalı
Tuna Deltası’nda Bizden İzler -1

Tuna Deltası’nda Bizden İzler -1

19 Mayıs 2020, Tuna Deltası’nda Bizden İzler -1 için yorumlar kapalı
Vahideddin’in Sürgündeki Hac Yolculuğu ve Birkaç Bildirisi

Vahideddin’in Sürgündeki Hac Yolculuğu ve Birkaç Bildirisi

19 Mayıs 2020, Vahideddin’in Sürgündeki Hac Yolculuğu ve Birkaç Bildirisi için yorumlar kapalı
Vahidettin’in beyannamesi… Mustafa Kemal’i Anadolu’ya kim gönderdi?

Vahidettin’in beyannamesi… Mustafa Kemal’i Anadolu’ya kim gönderdi?

17 Mayıs 2020, Vahidettin’in beyannamesi… Mustafa Kemal’i Anadolu’ya kim gönderdi? için yorumlar kapalı
Mezarında bile rahat bırakılmayan Şehzade Cem Sultan

Mezarında bile rahat bırakılmayan Şehzade Cem Sultan

17 Mayıs 2020, Mezarında bile rahat bırakılmayan Şehzade Cem Sultan için yorumlar kapalı
Lodos estiğinde uçaklar Bursa’ya inemezdi

Lodos estiğinde uçaklar Bursa’ya inemezdi

9 Mayıs 2020, Lodos estiğinde uçaklar Bursa’ya inemezdi için yorumlar kapalı
Bursa Basınından Uçan Daire Haberleri

Bursa Basınından Uçan Daire Haberleri

9 Mayıs 2020, Bursa Basınından Uçan Daire Haberleri için yorumlar kapalı