Atat├╝rk’├╝n 13. ku┼čak dedesi Hasan Can, Bursa Ye┼čil T├╝rbe’de

Atat├╝rk’├╝n 13. ku┼čak dedesi Hasan Can, Bursa Ye┼čil T├╝rbe’de

“Atat├╝rk’├╝n Ailesi Osmanl─▒ Ar┼čiv Belgelerine G├Âre Atat├╝rk’├╝n Soy K├╝t├╝─č├╝” adl─▒ eserde Atat├╝rk’├╝n soy k├╝t├╝─č├╝n├╝ 7 g├Âbek atas─▒na g├Ât├╝rerek, at─▒lan iftiralara belgelerle dolu bir kitap boyutunda yan─▒t veren ara┼čt─▒rmac─▒ yazar ve ilahiyat├ž─▒ Mehmet Ali ├ľz, ┼čimdi de baba taraf─▒ndan 15, anne taraf─▒ndan 13 ku┼čak ├Âteye g├Ât├╝rd├╝…

Son yapt─▒─č─▒ tespitlere g├Âre ise Atat├╝rk’├╝n b├╝y├╝k dedelerinden biri de Ye┼čil T├╝rbe bah├žesinde kabri bulunan Hasan Can…

  • G├╝l KOLAYLI / Yeni D├Ânem Gazetesi

Mehmet Ali ├ľz’├╝, Bursa’da K─▒rklareliler K├╝lt├╝r ve Dayan─▒┼čma Derne─či taraf─▒ndan ├ľrdekli K├╝lt├╝r Merkezi’nde d├╝zenlenen panelde tan─▒m─▒┼čt─▒m.

├ľmr├╝n├╝ Mustafa Kemal Atat├╝rk’├╝n soyu ├╝zerine at─▒lan iftiralar─▒ ortaya ├ž─▒karmaya, soyunu belgeleriyle ispatlamaya adam─▒┼č bir ara┼čt─▒rmac─▒. Mehmet Ali ├ľz, toplant─▒da Mustafa Kemal Atat├╝rk ile yapt─▒─č─▒ ara┼čt─▒rmada aleyhte ya da lehte yaz─▒lm─▒┼č on bin makale buldu─čunu, ancak bunlar─▒n aras─▒nda annesini ya da babas─▒n─▒ anlatan bir bilgi olmad─▒─č─▒n─▒, ┼×evket S├╝reyya Aydemir de d├óhil t├╝m yazarlar─▒n aile ge├žmi┼čine yer vermediklerini payla┼čm─▒┼čt─▒…

‘VAS─░YET KABUL ETT─░M’

Ve 1937 y─▒l─▒nda Mustafa Kemal Atat├╝rk’├╝n tarih├žilere “Anne ve babam─▒ ara┼čt─▒r─▒n” talimat─▒ verdi─čini fakat bunun da hayata ge├žirilemedi─čine de─činerek ┬á“Ben Atat├╝rk’├╝n bu arzusunu vasiyet kabul ettim” demi┼čti.

Atat├╝rk’├╝n soy k├╝t├╝─č├╝ndeki bo┼člu─ču doldurmak ├╝zere yola ├ž─▒kan Mehmet Ali ├ľz, bu konudaki ilk kitab─▒n─▒ 2014 y─▒l─▒nda kendi imk├ónlar─▒yla yay─▒mlad─▒. Ard─▒ndan da ┼×ubat 2017’de yeni ilavelerle “Atat├╝rk’├╝n Ailesi Osmanl─▒ Ar┼čiv Belgelerine G├Âre Atat├╝rk’├╝n Soy K├╝t├╝─č├╝”┬á yay─▒mland─▒. Bu kitapta Atat├╝rk’├╝n hem anne hem de baba taraf─▒ndan 7, 8 ku┼čak ├Âtesine gidiliyordu.

├ľz kitapta Atat├╝rk’├╝n babas─▒ Ali R─▒za Bey taraf─▒ndan soyunu Selanik Mevlevihanesi Postni┼či ┼×eyh Hasan Efendi’ye (Hac─▒ Sofu/ Molla Hasan) (1590?-1690?)kadar belgelemi┼čti…

Kitapta Z├╝beyde Han─▒m ve ailesi, soyu, akrabalar─▒n─▒n Selanik’te nerede ya┼čam─▒┼č olduklar─▒na dair belgeli bilgiler yer al─▒yor, d├╝zmece iftira belgesinin sahteli─či de ortaya konuluyordu.

├ľz, Atat├╝rk’├╝n babas─▒ Ali R─▒za Efendi’nin vak─▒flarda ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ y─▒llara ait belgeler, takdir belgeleri, r├╝sumat memurlu─ču hizmet cetveli, emeklilik belgesi, Z├╝beyde Han─▒m ile ├žocuklar─▒ Mustafa Kemal (Atat├╝rk), Makbule ve Naciye han─▒mlara ba─članan emeklilik maa┼č─▒ ile ilgili belgelere yer verirken…

Bu belgelere g├Âre Atat├╝rk’├╝n do─čum tarihinin 1877 oldu─čunu savunuyordu; mesela Ali R─▒za Efendi’nin 1893 tarihli emekli maa┼č belgesinde Mustafa Kemal’in 16 ya┼č─▒nda oldu─ču yer al─▒yordu.

“Tarih belgeyle ispatlan─▒r, belgesiz konu┼čulmaz” diyen Mehmet ├ľz soy k├╝t├╝─č├╝ ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒ Osmanl─▒ ar┼čivlerindeki tapu tahrir defterleri, n├╝fus defterleri, temettuat defterleri, maliyeden m├╝devver defterleri, sicili ahval defterleri gibi ├žok say─▒da belgeye dayal─▒ kaynaklardan ediniyordu…

┼×imdi… Kitab─▒ okudu─čumdan bu yana bir bu├žuk; paneli izledi─čimden bu yana ise 2 y─▒l ge├žti…

Ge├žen g├╝n Bursa’da ya┼čayan M. ├ľzkan Egeliler, b├╝y├╝k bir heyecan ile arayarak Mehmet Ali ├ľz’├╝n ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒ daha da geriye g├Ât├╝rd├╝─č├╝n├╝; Atat├╝rk’├╝n dedelerinden birinin mezar─▒n─▒n Ye┼čil T├╝rbe’nin bah├žesinde oldu─čunu s├Âyledi.

Mehmet Ali ├ľz ile g├Âr├╝┼čt├╝k ve M. ├ľzkan Egeliler ile birlikte Ye┼čil T├╝rbe’ye gidip Hasan Can’─▒n kabrinin foto─čraflar─▒n─▒ ├žektik. Mehmet Ali ├ľz g├Âr├╝┼čmemizde ┼čunlar─▒ anlatt─▒:

“Nas─▒l ilk iki kitab─▒nda Atat├╝rk’├╝n annesinin Z├╝beyde Han─▒m, babas─▒n─▒n Ali R─▒za Bey oldu─čunu ispatlad─▒ysam, son ├žal─▒┼čmamda anne ve babas─▒n─▒n s├╝lalesine neden Sofuzadeler dendi─čini de ispatlam─▒┼č bulunuyorum.

1470’e kadar her iki taraf─▒ da g├Ât├╝rebiliyoruz. ─░stanbul’da Hoca Saadettin’in T├╝rbesi Ey├╝p Sultan t├╝rbesinde. Babas─▒ Hasan Can ise Ye┼čil T├╝rbe’nin bah├žesinde yat─▒yor. Bak─▒n Hasan Can, Nakitzadeler ve Sofuzadeler ayn─▒ k├Âkten. Hoca Mehmet Saadettin Efendi, Atat├╝rk’├╝n anne taraf─▒ndan 10., baba taraf─▒ndan 12. g├Âbek atas─▒d─▒r. Kendisi ┼čeyh├╝lislam, h├╝k├╝mdar hocas─▒, 2 ciltlik Tac├╝t-Tev├órih’in m├╝ellifi ve 3 dilde ┼čairdir.

Bursa’da Ye┼čil T├╝rbe’de yatan Hasan Can da Hoca Saadettin’in babas─▒ olarak baba taraf─▒ndan 13., anne taraf─▒ndan 11. nesil atas─▒d─▒r… Yavuz Sultan Selim’in haf─▒z─▒ ve s─▒rda┼č─▒d─▒r. Atat├╝rk’├╝n 9. g├Âbekten dedesi Hoca Sadettin Efendi’nin o─člu Hac─▒ Abdullah Mevlevi’dir… Yapt─▒─č─▒m─▒z bu ├žal─▒┼čma Atat├╝rk’├╝n neden okumaya ├žok d├╝┼čk├╝n oldu─ču sorular─▒na yan─▒t veriyor.”

YE┼×─░L T├ťRBE’DEK─░ HASAN CAN

Kabri Ey├╝p Sultan’da olan Saadettin Hoca’n─▒n babas─▒ Hasan Can; Yavuz Sultan Selim’in haf─▒z─▒, s─▒rda┼č─▒, musahibi, yak─▒n arkada┼č─▒. Hasan Can, sonraki padi┼čah Kanuni Sultan S├╝leyman taraf─▒ndan da el ├╝st├╝nde tutuluyor. 1567 y─▒l─▒nda Bursa’da vefat ediyor ve Ye┼čil T├╝rbe’nin bah├žesine defnediliyor.

├ľz’├╝n haz─▒rlam─▒┼č oldu─ču soy k├╝t├╝─č├╝nde Hasan Can’─▒n babas─▒n─▒n Haf─▒z Mehmet; dedesinin ise Hac─▒ Haf─▒z Cemaleddin ─░sfehani oldu─ču yer al─▒yor. Haf─▒z Mehmet ─░sfehani ise 1490’ta Uzun Hasan’─▒n o─člu Akkoyunlu H├╝k├╝mdar─▒ Sofu Halil Bey’in, 1501’de ise ┼×ah ─░smail’in haf─▒z─▒. Yavuz Sultan Selim, Hasan Can ile Babas─▒ Haf─▒z Mehmet Efendi’yi 1514’te ├çald─▒ran Zaferi’nden sonra ─░stanbul’a getiriyor. Yani Mehmet Ali ├ľz’├╝n ula┼čt─▒─č─▒ bilgi ve belgeler Atat├╝rk’├╝n soyunu Akkoyunlulara dek g├Ât├╝r├╝yor.

┼×EHRENG─░Z 100. SAYIYA ULA┼×TI

Bu yaz─▒n─▒n geni┼čletilmi┼či, Mehmet Ali ├ľz’├╝n makalesi ve soy k├╝t├╝─č├╝ listesinin de oldu─ču ├žal─▒┼čma ar┼čiv belge foto─čraflar─▒yla birlikte ┼×ehrengiz’in son say─▒s─▒nda yay─▒mland─▒…
Dergicilik zordur. Uzun soluklu olmak, 100. say─▒ya eri┼čmek sahiden de b├╝y├╝k bir ba┼čar─▒d─▒r.

Hele de tarih k├╝lt├╝r gibi alanda ├Âzg├╝n i├žerik tercihi varsa! 15 Nisan 2010 y─▒l─▒nda ilk say─▒s─▒ ile okurlara merhaba diyen ┼×ehrengiz, 2012 y─▒l─▒nda Harvard ├ťniversitesi taraf─▒ndan tercih edilerek k├╝t├╝phane raflar─▒nda yerini ald─▒.

‘Ara┼čt─▒rma ve ─░nceleme’ dal─▒nda defalarca ├Âd├╝le lay─▒k g├Âr├╝len ┼×ehrengiz, Bas─▒n Yay─▒n Enformasyon Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝’n├╝n ulusalda d├╝zenledi─či yar─▒┼čmas─▒nda da ‘T├╝rk├že’nin Do─čru Kullan─▒m─▒’ dal─▒nda birincilik, ikincilik, ├╝├ž├╝nc├╝l├╝k ├Âd├╝llerini alarak yay─▒n hayat─▒na devam etti.

Tarih, k├╝lt├╝r, sanat ve ya┼čam alan─▒nda yap─▒lan ├Ânemli ara┼čt─▒rmalar, inceleme, gezi ve tan─▒t─▒m yaz─▒lar─▒, s├Âyle┼či ve r├Âportajlarla kent ve ├╝lke k├╝lt├╝r├╝ne katk─▒ sunan ┼×ehrengiz, 1. say─▒s─▒yla ba┼člad─▒─č─▒ tarih k├╝lt├╝r yolculu─čunda 100. say─▒yla devam etmeye haz─▒rlan─▒yor… ┼×ehrengiz’in emektar─▒, Genel Yay─▒n Y├Ânetmeni Asuman Kurt ├ľge ba┼čta olmak ├╝zere emek veren, katk─▒ sunan herkesi kutluyorum..

3,039 total views, 1 views today

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒