Nevin BALTA
Nevin  BALTA
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu
  • 04 Ekim 2019 Cuma
  • +
  • -
  • Nevin BALTA /

Dr. Fethi Teveto─člu, Kerk├╝k T├╝rklerinin g├╝n├╝m├╝zdeki tan─▒nm─▒┼č m├╝cahit yazarlar─▒ndan Ata Terziba┼č─▒ÔÇÖn─▒n kendisine g├Ânderdi─či ve Hayat Tarih Mecmuas─▒ÔÇÖnda yay─▒mlanan Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ilgili son derece de─čerli tarih├« bir mektubundan s├Âz etti─či yaz─▒s─▒nda bu mektubun ├Âzelliklerini ┼č├Âyle anlat─▒yor:

ÔÇť1 A─čustos 341 (1925) tarihini ta┼č─▒yan bu tarihi vesika, sa─č ├╝st k├Â┼česinde Atat├╝rkÔÇÖ├╝n resmi ve alt─▒nda ÔÇťCumhuriyet Reisi Mustafa Kemal Pa┼ča HazretleriÔÇŁ yaz─▒l─▒, sol ├╝st k├Â┼česinde de T├╝rk sanca─č─▒ ve armas─▒ bas─▒l─▒ bir k├ó─č─▒t ├╝zerinde kaleme al─▒nm─▒┼č M├╝c├óhid-i Muhterern S├ód├ótdan Seyyid Muhammed ve akrabalar─▒na yaz─▒lm─▒┼č bir mektuptur.ÔÇŁ

Seyyid Muharnrned Cebb├óri, ├╝├ž kola ayr─▒lm─▒┼č bulunan Cebbari A┼čiretiÔÇÖnin Kerk├╝k merkezindeki reisidir. Cebbari A┼čiretiÔÇÖnin bir kolu SuriyeÔÇÖdedir ve Arabala┼čm─▒┼člard─▒r. ─░kinci bir kolu Cebbari k├Âylerinde ya┼čayanlardan ibarettir ki, bunlar da T├╝rk┬şl├╝klerini kaybetmi┼č ve K├╝rtle┼čmi┼č bulunmakla berber T├╝rkl├╝─če kar┼č─▒ sevgi ve ba─čl─▒l─▒k duyarlar, Cebb├óri A┼čiretinin ├╝├ž├╝nc├╝ kolu ise Kerk├╝k merkezinde otururlar ve bunlar T├╝rkl├╝klerini muhafaza ermi┼člerdir. ─░├žlerinden ├╝nl├╝ ┼čairler ve bilginler yeti┼čmi┼čtir. Kerk├╝k b├Âlgesinde ├╝n salm─▒┼č olan ├ľrf├«, Cebbari A┼čiretiÔÇÖnden de─čerli bir ┼čairdir.

Mill├« M├╝cadele y─▒llar─▒nda a┼čiretin reisi Seyyid Muharnrned Cebbari idi. O zaman Acemi Pa┼ča ile birlikte Musul davas─▒ i├žin ├žal─▒┼čan Seyyid Muhammed Cebb├óri, MusulÔÇÖun T├╝rk idaresinde kalmas─▒na b├╝y├╝k ├žaba harcanm─▒┼čt─▒r. Burada anlataca─č─▒m─▒z tarih├« vesika, konu ile ilgili olarak Atat├╝rk taraf─▒ndan Seyyid Muhammed Cehb├óriÔÇÖye yaz─▒lm─▒┼č bir mektuptur. Asl─▒ Kerk├╝kÔÇÖte Cebbari ailesi efr├ód─▒ nezdinde bulunan bu tarih├« vesikan─▒n fotokopileri Kerk├╝kl├╝ T├╝rklerin elinde, Atat├╝rkÔÇÖ├╝n bir aziz h├ót─▒ras─▒ ve muhakkak bir g├╝n ger├žekle┼čecek bir mill├« vasiyeti olarak ta┼č─▒nmakta ve saklanmaktad─▒r.

Bilindi─či gibi Atat├╝rk, ÔÇť T├╝rk milletini te┼čkil eden M├╝sl├╝man unsurlarÔÇŁ hakk─▒nda 1 May─▒s 1336 (1920) tarihinde Mecliste yapt─▒─č─▒ bir konu┼čmas─▒nda da mill├« s─▒n─▒rlar─▒m─▒z─▒ ├žizenkenÔÇť Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇŁ ├╝zerindeki d├╝┼č├╝ncelerini ├žok a├ž─▒k olarak ┼č├Âyle belirtmi┼čtir: (Atat├╝rk’├╝n S├Âylev ve Deme├žleri, I, Ankara, 1961, s. 74)

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Cumhuriyet ekonomisi ba┼člarken

ÔÇť Hep kabul etti─čimiz esaslardan birisi ve belki birincisi olan hudud meselesi tayin ve tespit edilirken hudud-u millimiz ─░skenderunÔÇÖun cenubundan ge├žer, ┼čarka do─čru uzanarak MusulÔÇÖu S├╝leymaniyeÔÇÖyi Kerk├╝kÔÇÖ├╝ ihtiva eder. ─░┼čte hudud-u millimiz budur dedik!ÔÇŁ

T├╝rkiye B├╝y├╝k Millet MeclisiÔÇÖnde yapt─▒─č─▒ bu konu┼čmadan be┼č y─▒l sonra yaz─▒lm─▒┼č oldu─ču anla┼č─▒lan mektubunda da Atat├╝rk, Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖ├╝n T├╝rk vatan─▒n─▒n bir par├žas─▒ oldu─ču inanc─▒n─▒ ve yak─▒n bir gelecekte kurtularak AnayurtÔÇÖa kat─▒laca─č─▒ ├╝midini muhafaza etmekte ve tekrarlamaktad─▒r.

T├╝rk Gen├žli─čiÔÇÖne ve bilhassa Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖteki T├╝rk karde┼člerimize yol g├Âsteren, T├╝rk mill├« mefkuresine ─▒┼č─▒k tutan bu tarihi vesikay─▒ fotokopisi ile birlikte aynen sunmaktan ve b├Âylece b├╝y├╝k sevin├ž duyuyoruz:

┬áÔÇťM├╝cahid-i muhterem S├ód├óttan Seyyid Muhammed ve akrabalar─▒na,

Memleketin bir c├╝zÔÇÖi l├óyenfekki olan MusulÔÇÖun ahalisinin kariben halas bulaca─č─▒na itikad ve itimad olunarak ├Âteden beri devam eden m├╝cehedat─▒n─▒zda ber-karar olman─▒z─▒ selamet ve saadet-i atiyeniz nam─▒na hamiyet-i mal├╝menize terk eylerim.

T├╝rkiye H├╝k├╝metiÔÇÖnin ┼čefekat─▒n─▒ ve MusulÔÇÖun h├╝k├╗metimize aidiyeti hesabiyle ├ót├«-i karibden asl├ó katÔÇÖ-─▒ ├╝mmid etmeyerek zul├╝mlere kar┼č─▒ y├╝ksek bir cidal ile m├╝nevver bir istikbal teÔÇÖmin olunmas─▒ din karde┼člerimizin huzur ve saadeti i├ž├╝n k─▒ymetdard─▒r. Halas g├╝nleri karibdir. ┼×ems-i istihlas─▒n tul├╗una (kurtulu┼č g├╝ne┼činin do─čmas─▒na) sab├╗rane m├╝terakkib bulunulmas─▒n─▒ hat─▒rlat─▒r, Cenab-─▒ VacibÔÇÖ├╝l V├╝cudÔÇÖdan c├╝mleye muvaffakiyetler temenni eylerim. 1 A─čustos 341 (1925)ÔÇŁ
Mustafa Kemal

  • Nevin BALTA

Toplam Okuma: 3,294 , Bug├╝n: 7 

Nevin BALTA

Nevin BALTA

Gaziantep 1968, Gazi ├ťniversitesi ─░leti┼čim Fak├╝ltesi Gazetecilik ve Halkla ─░li┼čkiler B├Âl├╝m├╝ (1988) mezunu. Gazi ├ťniversitesi Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ Master Program─▒n─▒ 1992ÔÇÖde tamamlad─▒. T├╝rk Dil Kurumunun a├žt─▒─č─▒ s─▒nav─▒ kazanarak Uzman Yard─▒mc─▒l─▒─č─▒ kadrosuyla 1989ÔÇÖda i┼če ba┼člad─▒. 3 y─▒l sonra Uzman kadrosuna atand─▒. TDKÔÇÖde Ki┼či Adlar─▒ S├Âzl├╝─č├╝ ├çal─▒┼čma Grubunda ve Dil Bilimi ve Dil Bilgisi Kolundaki ├žal─▒┼čmalara kat─▒ld─▒. T├╝rk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, T├╝rk D├╝nyas─▒ Dil ve Edebiyat Dergisi, T├╝rk Dili Ara┼čt─▒rmalar Y─▒ll─▒─č─▒ Belleten dergilerinin yay─▒na haz─▒rlanmas─▒nda g├Ârev ald─▒. ├çe┼čitli gazete ve dergilerde; yer adlar─▒, dil, edebiyat, bas─▒n tarihi ve folklor konulu yaz─▒lar─▒ yay─▒mlanmaktad─▒r. H├ólen T├╝rk Dil Kurumunda Uzman olarak g├Ârev yapmaktad─▒r. Eserleri: ÔÇó T├╝rk D─▒┼č Politikas─▒-Milliyetten Yans─▒malar, Lazet Ofset Yay─▒nlar─▒, 2005. ÔÇó D├╝┼č├╝nce Okyanusu Mevlana, Kanguru Yay─▒nlar─▒, 2. bask─▒, Ankara 2008. ÔÇó Gaziantep Yer Adlar─▒ ├ťzerine Bir ─░nceleme, Gaziantep Valili─či-─░l K├╝lt├╝r ve Turizm M├╝d├╝rl├╝─č├╝ Ortak Yay─▒n─▒, Gaziantep, 2010. ÔÇó Anadolu Kad─▒n Ba┼čl─▒klar─▒, Alter Yay─▒nc─▒l─▒k, 2014. ÔÇó Antep-Halep-┼×am ├ť├žgeninde Kuvay─▒ Milliye (Bask─▒ a┼čamas─▒nda). ÔÇó E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒

Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒

28 A─čustos 2020, Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Benim Tahtakalem

Benim Tahtakalem

20 A─čustos 2020, Benim Tahtakalem i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay T├╝rklerinin Tarihine K─▒sa Bir Bak─▒┼č

Nogay T├╝rklerinin Tarihine K─▒sa Bir Bak─▒┼č

20 A─čustos 2020, Nogay T├╝rklerinin Tarihine K─▒sa Bir Bak─▒┼č i├žin yorumlar kapal─▒
G├Â├ž(men) S─▒├žra(t)mas─▒

G├Â├ž(men) S─▒├žra(t)mas─▒

16 A─čustos 2020, G├Â├ž(men) S─▒├žra(t)mas─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rkiyeÔÇÖ de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri

T├╝rkiyeÔÇÖ de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri

15 A─čustos 2020, T├╝rkiyeÔÇÖ de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri i├žin yorumlar kapal─▒
G├╝ndemdeki Sabantoy ve Nogay k├╝lt├╝r├╝ndeki yeri

G├╝ndemdeki Sabantoy ve Nogay k├╝lt├╝r├╝ndeki yeri

15 A─čustos 2020, G├╝ndemdeki Sabantoy ve Nogay k├╝lt├╝r├╝ndeki yeri i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay Edebiyat─▒nda Ertengi

Nogay Edebiyat─▒nda Ertengi

15 A─čustos 2020, Nogay Edebiyat─▒nda Ertengi i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n 237’nci y─▒l─▒

Nogay Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n 237’nci y─▒l─▒

15 A─čustos 2020, Nogay Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n 237’nci y─▒l─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Atat├╝rk yurtd─▒┼č─▒nda bir ba┼čka say─▒l─▒yor, seviliyor

Atat├╝rk yurtd─▒┼č─▒nda bir ba┼čka say─▒l─▒yor, seviliyor

15 A─čustos 2020, Atat├╝rk yurtd─▒┼č─▒nda bir ba┼čka say─▒l─▒yor, seviliyor i├žin yorumlar kapal─▒
Yar─▒s─▒ T├╝rk Yar─▒s─▒ Macar Olanlar─▒n Ya┼čad─▒─č─▒ Muhte┼čem Kent: Budape┼čte

Yar─▒s─▒ T├╝rk Yar─▒s─▒ Macar Olanlar─▒n Ya┼čad─▒─č─▒ Muhte┼čem Kent: Budape┼čte

15 A─čustos 2020, Yar─▒s─▒ T├╝rk Yar─▒s─▒ Macar Olanlar─▒n Ya┼čad─▒─č─▒ Muhte┼čem Kent: Budape┼čte i├žin yorumlar kapal─▒
Destanla┼čan Kahramanl─▒k: Y├╝zba┼č─▒ Yusuf Kenan Efendi

Destanla┼čan Kahramanl─▒k: Y├╝zba┼č─▒ Yusuf Kenan Efendi

14 A─čustos 2020, Destanla┼čan Kahramanl─▒k: Y├╝zba┼č─▒ Yusuf Kenan Efendi i├žin yorumlar kapal─▒
Her Y─▒l T├╝rk Festivali D├╝zenlenen ┼×irin ─░talyan K├Ây├╝: Moena

Her Y─▒l T├╝rk Festivali D├╝zenlenen ┼×irin ─░talyan K├Ây├╝: Moena

10 A─čustos 2020, Her Y─▒l T├╝rk Festivali D├╝zenlenen ┼×irin ─░talyan K├Ây├╝: Moena i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rkiyeÔÇÖden 3 bin kilometre uzakta bir k├Ây var: T├╝rkiye

T├╝rkiyeÔÇÖden 3 bin kilometre uzakta bir k├Ây var: T├╝rkiye

9 A─čustos 2020, T├╝rkiyeÔÇÖden 3 bin kilometre uzakta bir k├Ây var: T├╝rkiye i├žin yorumlar kapal─▒
Yay ├žeken b├╝t├╝n halklar─▒n bulu┼čtu─ču Turan Kurultay─▒

Yay ├žeken b├╝t├╝n halklar─▒n bulu┼čtu─ču Turan Kurultay─▒

9 A─čustos 2020, Yay ├žeken b├╝t├╝n halklar─▒n bulu┼čtu─ču Turan Kurultay─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
AtillaÔÇÖn─▒n Avrupa seferleri ve FransaÔÇÖdaki bilinmeyen ota─č─▒

AtillaÔÇÖn─▒n Avrupa seferleri ve FransaÔÇÖdaki bilinmeyen ota─č─▒

9 A─čustos 2020, AtillaÔÇÖn─▒n Avrupa seferleri ve FransaÔÇÖdaki bilinmeyen ota─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Kaderin Birle┼čtirdi─či iki T─▒bbiyeli ve Ya┼čar Kemal

Kaderin Birle┼čtirdi─či iki T─▒bbiyeli ve Ya┼čar Kemal

9 A─čustos 2020, Kaderin Birle┼čtirdi─či iki T─▒bbiyeli ve Ya┼čar Kemal i├žin yorumlar kapal─▒
─░spanyaÔÇÖn─▒n Sax Kasabas─▒nda 1920ÔÇÖden buyana T├╝rkevi var

─░spanyaÔÇÖn─▒n Sax Kasabas─▒nda 1920ÔÇÖden buyana T├╝rkevi var

9 A─čustos 2020, ─░spanyaÔÇÖn─▒n Sax Kasabas─▒nda 1920ÔÇÖden buyana T├╝rkevi var i├žin yorumlar kapal─▒
─░ngu┼č Bayra─č─▒ ve Maan Simgesi

─░ngu┼č Bayra─č─▒ ve Maan Simgesi

9 A─čustos 2020, ─░ngu┼č Bayra─č─▒ ve Maan Simgesi i├žin yorumlar kapal─▒
Kocaeli Vilayetine isk├ón edilen Kafkas g├Â├žmenleri

Kocaeli Vilayetine isk├ón edilen Kafkas g├Â├žmenleri

9 A─čustos 2020, Kocaeli Vilayetine isk├ón edilen Kafkas g├Â├žmenleri i├žin yorumlar kapal─▒
Mustafa Kemal ve ├ľmer Muhtar

Mustafa Kemal ve ├ľmer Muhtar

9 A─čustos 2020, Mustafa Kemal ve ├ľmer Muhtar i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar