Nevin BALTA
Nevin  BALTA
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu
  • 04 Ekim 2019 Cuma
  • +
  • -

Dr. Fethi Teveto─člu, Kerk├╝k T├╝rklerinin g├╝n├╝m├╝zdeki tan─▒nm─▒┼č m├╝cahit yazarlar─▒ndan Ata Terziba┼č─▒ÔÇÖn─▒n kendisine g├Ânderdi─či ve Hayat Tarih Mecmuas─▒ÔÇÖnda yay─▒mlanan Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ilgili son derece de─čerli tarih├« bir mektubundan s├Âz etti─či yaz─▒s─▒nda bu mektubun ├Âzelliklerini ┼č├Âyle anlat─▒yor:

ÔÇť1 A─čustos 341 (1925) tarihini ta┼č─▒yan bu tarihi vesika, sa─č ├╝st k├Â┼česinde Atat├╝rkÔÇÖ├╝n resmi ve alt─▒nda ÔÇťCumhuriyet Reisi Mustafa Kemal Pa┼ča HazretleriÔÇŁ yaz─▒l─▒, sol ├╝st k├Â┼česinde de T├╝rk sanca─č─▒ ve armas─▒ bas─▒l─▒ bir k├ó─č─▒t ├╝zerinde kaleme al─▒nm─▒┼č M├╝c├óhid-i Muhterern S├ód├ótdan Seyyid Muhammed ve akrabalar─▒na yaz─▒lm─▒┼č bir mektuptur.ÔÇŁ

Seyyid Muharnrned Cebb├óri, ├╝├ž kola ayr─▒lm─▒┼č bulunan Cebbari A┼čiretiÔÇÖnin Kerk├╝k merkezindeki reisidir. Cebbari A┼čiretiÔÇÖnin bir kolu SuriyeÔÇÖdedir ve Arabala┼čm─▒┼člard─▒r. ─░kinci bir kolu Cebbari k├Âylerinde ya┼čayanlardan ibarettir ki, bunlar da T├╝rk┬şl├╝klerini kaybetmi┼č ve K├╝rtle┼čmi┼č bulunmakla berber T├╝rkl├╝─če kar┼č─▒ sevgi ve ba─čl─▒l─▒k duyarlar, Cebb├óri A┼čiretinin ├╝├ž├╝nc├╝ kolu ise Kerk├╝k merkezinde otururlar ve bunlar T├╝rkl├╝klerini muhafaza ermi┼člerdir. ─░├žlerinden ├╝nl├╝ ┼čairler ve bilginler yeti┼čmi┼čtir. Kerk├╝k b├Âlgesinde ├╝n salm─▒┼č olan ├ľrf├«, Cebbari A┼čiretiÔÇÖnden de─čerli bir ┼čairdir.

Mill├« M├╝cadele y─▒llar─▒nda a┼čiretin reisi Seyyid Muharnrned Cebbari idi. O zaman Acemi Pa┼ča ile birlikte Musul davas─▒ i├žin ├žal─▒┼čan Seyyid Muhammed Cebb├óri, MusulÔÇÖun T├╝rk idaresinde kalmas─▒na b├╝y├╝k ├žaba harcanm─▒┼čt─▒r. Burada anlataca─č─▒m─▒z tarih├« vesika, konu ile ilgili olarak Atat├╝rk taraf─▒ndan Seyyid Muhammed Cehb├óriÔÇÖye yaz─▒lm─▒┼č bir mektuptur. Asl─▒ Kerk├╝kÔÇÖte Cebbari ailesi efr├ód─▒ nezdinde bulunan bu tarih├« vesikan─▒n fotokopileri Kerk├╝kl├╝ T├╝rklerin elinde, Atat├╝rkÔÇÖ├╝n bir aziz h├ót─▒ras─▒ ve muhakkak bir g├╝n ger├žekle┼čecek bir mill├« vasiyeti olarak ta┼č─▒nmakta ve saklanmaktad─▒r.

Bilindi─či gibi Atat├╝rk, ÔÇť T├╝rk milletini te┼čkil eden M├╝sl├╝man unsurlarÔÇŁ hakk─▒nda 1 May─▒s 1336 (1920) tarihinde Mecliste yapt─▒─č─▒ bir konu┼čmas─▒nda da mill├« s─▒n─▒rlar─▒m─▒z─▒ ├žizenkenÔÇť Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇŁ ├╝zerindeki d├╝┼č├╝ncelerini ├žok a├ž─▒k olarak ┼č├Âyle belirtmi┼čtir: (Atat├╝rk’├╝n S├Âylev ve Deme├žleri, I, Ankara, 1961, s. 74)

ÔÇť Hep kabul etti─čimiz esaslardan birisi ve belki birincisi olan hudud meselesi tayin ve tespit edilirken hudud-u millimiz ─░skenderunÔÇÖun cenubundan ge├žer, ┼čarka do─čru uzanarak MusulÔÇÖu S├╝leymaniyeÔÇÖyi Kerk├╝kÔÇÖ├╝ ihtiva eder. ─░┼čte hudud-u millimiz budur dedik!ÔÇŁ

T├╝rkiye B├╝y├╝k Millet MeclisiÔÇÖnde yapt─▒─č─▒ bu konu┼čmadan be┼č y─▒l sonra yaz─▒lm─▒┼č oldu─ču anla┼č─▒lan mektubunda da Atat├╝rk, Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖ├╝n T├╝rk vatan─▒n─▒n bir par├žas─▒ oldu─ču inanc─▒n─▒ ve yak─▒n bir gelecekte kurtularak AnayurtÔÇÖa kat─▒laca─č─▒ ├╝midini muhafaza etmekte ve tekrarlamaktad─▒r.

T├╝rk Gen├žli─čiÔÇÖne ve bilhassa Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖteki T├╝rk karde┼člerimize yol g├Âsteren, T├╝rk mill├« mefkuresine ─▒┼č─▒k tutan bu tarihi vesikay─▒ fotokopisi ile birlikte aynen sunmaktan ve b├Âylece b├╝y├╝k sevin├ž duyuyoruz:

┬áÔÇťM├╝cahid-i muhterem S├ód├óttan Seyyid Muhammed ve akrabalar─▒na,

Memleketin bir c├╝zÔÇÖi l├óyenfekki olan MusulÔÇÖun ahalisinin kariben halas bulaca─č─▒na itikad ve itimad olunarak ├Âteden beri devam eden m├╝cehedat─▒n─▒zda ber-karar olman─▒z─▒ selamet ve saadet-i atiyeniz nam─▒na hamiyet-i mal├╝menize terk eylerim.

T├╝rkiye H├╝k├╝metiÔÇÖnin ┼čefekat─▒n─▒ ve MusulÔÇÖun h├╝k├╗metimize aidiyeti hesabiyle ├ót├«-i karibden asl├ó katÔÇÖ-─▒ ├╝mmid etmeyerek zul├╝mlere kar┼č─▒ y├╝ksek bir cidal ile m├╝nevver bir istikbal teÔÇÖmin olunmas─▒ din karde┼člerimizin huzur ve saadeti i├ž├╝n k─▒ymetdard─▒r. Halas g├╝nleri karibdir. ┼×ems-i istihlas─▒n tul├╗una (kurtulu┼č g├╝ne┼činin do─čmas─▒na) sab├╗rane m├╝terakkib bulunulmas─▒n─▒ hat─▒rlat─▒r, Cenab-─▒ VacibÔÇÖ├╝l V├╝cudÔÇÖdan c├╝mleye muvaffakiyetler temenni eylerim. 1 A─čustos 341 (1925)ÔÇŁ
Mustafa Kemal

  • Nevin BALTA

964 Toplam, 4 okuma bug├╝n

Nevin BALTA

Nevin BALTA

Gaziantep 1968, Gazi ├ťniversitesi ─░leti┼čim Fak├╝ltesi Gazetecilik ve Halkla ─░li┼čkiler B├Âl├╝m├╝ (1988) mezunu. Gazi ├ťniversitesi Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ Master Program─▒n─▒ 1992ÔÇÖde tamamlad─▒. T├╝rk Dil Kurumunun a├žt─▒─č─▒ s─▒nav─▒ kazanarak Uzman Yard─▒mc─▒l─▒─č─▒ kadrosuyla 1989ÔÇÖda i┼če ba┼člad─▒. 3 y─▒l sonra Uzman kadrosuna atand─▒. TDKÔÇÖde Ki┼či Adlar─▒ S├Âzl├╝─č├╝ ├çal─▒┼čma Grubunda ve Dil Bilimi ve Dil Bilgisi Kolundaki ├žal─▒┼čmalara kat─▒ld─▒. T├╝rk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, T├╝rk D├╝nyas─▒ Dil ve Edebiyat Dergisi, T├╝rk Dili Ara┼čt─▒rmalar Y─▒ll─▒─č─▒ Belleten dergilerinin yay─▒na haz─▒rlanmas─▒nda g├Ârev ald─▒. ├çe┼čitli gazete ve dergilerde; yer adlar─▒, dil, edebiyat, bas─▒n tarihi ve folklor konulu yaz─▒lar─▒ yay─▒mlanmaktad─▒r. H├ólen T├╝rk Dil Kurumunda Uzman olarak g├Ârev yapmaktad─▒r. Eserleri: ÔÇó T├╝rk D─▒┼č Politikas─▒-Milliyetten Yans─▒malar, Lazet Ofset Yay─▒nlar─▒, 2005. ÔÇó D├╝┼č├╝nce Okyanusu Mevlana, Kanguru Yay─▒nlar─▒, 2. bask─▒, Ankara 2008. ÔÇó Gaziantep Yer Adlar─▒ ├ťzerine Bir ─░nceleme, Gaziantep Valili─či-─░l K├╝lt├╝r ve Turizm M├╝d├╝rl├╝─č├╝ Ortak Yay─▒n─▒, Gaziantep, 2010. ÔÇó Anadolu Kad─▒n Ba┼čl─▒klar─▒, Alter Yay─▒nc─▒l─▒k, 2014. ÔÇó Antep-Halep-┼×am ├ť├žgeninde Kuvay─▒ Milliye (Bask─▒ a┼čamas─▒nda). ÔÇó E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

5 Aral─▒k 2019, Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler i├žin yorumlar kapal─▒
Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

5 Aral─▒k 2019, Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Uluda─č nostaljisi

Bir Uluda─č nostaljisi

5 Aral─▒k 2019, Bir Uluda─č nostaljisi i├žin yorumlar kapal─▒
├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim

├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim

3 Aral─▒k 2019, ├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim i├žin yorumlar kapal─▒
Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž

Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž

3 Aral─▒k 2019, Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu

K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu

1 Aral─▒k 2019, K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu i├žin yorumlar kapal─▒
TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti

TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti

1 Aral─▒k 2019, TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti i├žin yorumlar kapal─▒
25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

15 Kas─▒m 2019, 25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n i├žin yorumlar kapal─▒
├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

14 Kas─▒m 2019, ├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

14 Kas─▒m 2019, T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar