Dr. Halil ATILGAN
Dr. Halil  ATILGAN
Ba─člamam Var 3 Telli
  • 27 Haziran 2021 Pazar
  • +
  • -
  • Dr. Halil ATILGAN /

Radyolar─▒m─▒zdan “Ba─člamam var ├╝├ž telli” t├╝rk├╝s├╝n├╝ defalarca dinlemi┼čizdir. Ama ├╝├ž telli ba─člaman─▒n ne oldu─ču, nas─▒l oldu─ču ve sair ├Âzelliklerini hi├ž de d├╝┼č├╝nmemi┼čizdir. Ba─člamada alt─▒ tel kullan─▒l─▒rken neden “Ba─člamam var ├╝├ž telli” diye t├╝rk├╝ yak─▒lm─▒┼č d├╝┼č├╝ncesi akl─▒m─▒za dahi gelmemi┼čtir. Hatta ├╝├ž telli ba─člamaya t├╝rk├╝ yak─▒ld─▒─č─▒ndan ├žo─čumuzun haberi bile yoktur. ├ľyle ya gitar varken elin adam─▒ ba─člaman─▒n ├╝├ž tellisini mi d├╝┼č├╝necek. Bizimki de rahmetli babam─▒n deyimiyle “Halep yolunda kat─▒r izi aramaya” benziyor.

Ama eller bilse de bilmese de biz bu i┼či a┼čk edinmi┼čiz. “A┼čk olmazsa me┼čk olmaz” derler. ─░┼čte biz de bu a┼čkla 27. 2. 1996 tarihinde ├╝├ž telliyi yerinde ara┼čt─▒rmak ├╝zere Ankara’dan hareket ettik. Fethiye ├ževresinde ├╝├ž telliyi, Bodrum t├╝rk├╝lerini de yerinde incelemek ├╝zere K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ Halk K├╝lt├╝rlerini Ara┼čt─▒rma ve Geli┼čtirme

Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ personelinden Halk M├╝zi─či ve Oyunlar─▒ ┼×ube M├╝d├╝r├╝ Ahmet ├çak─▒r, Teknik M├╝d├╝r Osman ├çevik, kameraman ─░rfan Saat├ži ile birlikte sabah 08 30 civar─▒nda d├╝┼čt├╝k Mu─čla yollar─▒na. Yollar bizi saat 17 00 sular─▒nda Fethiye’ye ula┼čt─▒rd─▒. Deniz kenar─▒ndaki DS─░ konukevine yerle┼čtik.┬á Ben de ki heyecan dorukta. Zira iple ├žekti─čim g├╝n gelip ├žatt─▒. Heyecanla yorgunluk birbirine kar─▒┼čt─▒. Sabah ola hay─▒r ola diyerek istirahata ├žekildik.

Sabah tabir yerindeyse cenk elbiselerimizi giyerek d─▒┼čar─▒ f─▒rlad─▒k. Ya─čmur ├žisem ├žisem ya─č─▒yor. Denize d├╝┼čen ya─čmur damlac─▒klar─▒ yeni ├žillenmi┼č tohumlar─▒ hat─▒rlat─▒yor. Manzara ├žok romantik, fakat k├Âylere gidece─čimiz d├╝┼č├╝n├╝l├╝rse romantik hava pek i┼čimize yaramayacak. Ya─čmurun denize ya─čd─▒─č─▒n─▒ epeydir g├Ârmememize ra─čmen, ara┼čt─▒rma gezisinde ya─čmas─▒ ho┼čumuza gitmedi. Hatta hava muhalefetini g├Âren arkada┼člar─▒m─▒z, ilk geldiklerinde havan─▒n ├žok g├╝zel oldu─čundan s├Âz ederek g├Ân├╝llerini e─člediler.

Deniz sahilindeki k─▒sa yolculuktan sonra lokantaya ula┼čt─▒k. Ho┼č buras─▒ lokanta de─čil ÔÇťrestoranÔÇŁt─▒. (Yani Restaurant─▒.) ├çorbalar, ├žaylar i├žildi. Misafirhaneye gelinerek ara├ž ve gere├žler al─▒nd─▒ktan sonra kald─▒─č─▒m─▒z yere ├žok yak─▒n olan K├╝lt├╝r Merkezi M├╝d├╝rl├╝─č├╝ne gidildi. Ara┼čt─▒rma program─▒ yap─▒ld─▒. Derken bize k─▒lavuzluk edecek olan ─░lhan Kurt da geldi. O g├╝nk├╝ program─▒m─▒z Fethiye merkezine ├žok yak─▒n olan Esenler k├Ây├╝. Civarda ├╝├ž telli ├žalan kaynak ki┼čilerin hepsi burada toplanacak.

K├╝lt├╝r Merkezi taraf─▒ndan emrimize tahsis edilen minib├╝sle 28. 2. 1996 tarihinde ad─▒ ge├žen k├Âye hareket ettik. K─▒lavuzumuz ─░lhan Bey ├ževreyi ├žok iyi bilen, y├Âre k├╝lt├╝r├╝ne g├Ân├╝l veren, ba─člama ├žalan ve de halk m├╝zi─čine karasevdal─▒ biri. Zaten bizim yapt─▒─č─▒m─▒z ara┼čt─▒rma da ─░lhan Beyin ┼čahsi gayretleriyle ger├žekle┼čti. Do─črusu ondaki m├╝zik ve y├Âre k├╝lt├╝r├╝ sevdas─▒ bizleri kam├ž─▒lad─▒. Ayr─▒ca; m├╝zik konusundaki birikimi ve Talip ├ľzkan’a olan hayranl─▒─č─▒ ise kayna┼čmam─▒z─▒ daha da ├žabukla┼čt─▒rd─▒.

Esenler’de ─░lhan Bey ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde bize kaynak olacak Mehmet Bodur’un evine konuk olduk. ─░ki katl─▒ k├╝├ž├╝k bir ev, bizleri ikinci katta konuk ettiler. Evin k├╝├ž├╝k ve da─č─▒n─▒k olu┼ču ├žal─▒┼čmalar─▒m─▒z─▒ bir hayli zorla┼čt─▒raca─ča benziyordu.“Gurbetlikte berbatl─▒k aranmaz” dedik.┬á Ara┼čt─▒rmayla ilgili ara├ž gere├žlerimizi yerle┼čtirdikten sonra kendimiz de bo┼č buldu─čumuz yerlere oturduk. Ho┼čbe┼č ve ├žay ikram─▒n─▒n ard─▒ndan ├žal─▒┼čmalar ba┼člad─▒. ─░lk kaynak ki┼či hane halk─▒ reisi Mehmet Bodur, y─▒llard─▒r ├╝├ž telli ├žalmay─▒ b─▒rakt─▒─č─▒ndan parmaklar─▒ i┼člekli─čini kaybetmi┼č, ya┼čland─▒─č─▒ i├žin de sesi ├ž─▒km─▒yor.

Bodrum ├ç├Âkertme. Mehmet Top├žu ve Halil At─▒lgan, Mart 1998.

Buna ra─čmen Mehmet Bodur’la ilgili gerekli ├žal─▒┼čmalar yap─▒ld─▒. Esenler k├Ây├╝nde ikinci kaynak ki┼čimiz ise Durmu┼č G├╝rsoy. Vakit ge├žirmeden ├žal─▒┼čmalara ba┼člad─▒k. Durmu┼č G├╝rsoy’un da Mehmet Bodur’dan pek fark─▒ yoktu. Ama Mehmet Bodur’a g├Âre ├╝├ž telliyi daha iyi kullan─▒yordu. Onun da parmaklar─▒ durmu┼č, ├╝├ž telli ├žalma yetene─činin ├žo─čunu kaybetmi┼č. Y├Âresinin d─▒┼č─▒nda ezgiler ├žal─▒p s├Âyl├╝yor. Neden kendi b├Âlgenizden ├žalm─▒yorsunuz dedi─čimizde,“Ba┼čka y├Ârelerin t├╝rk├╝leri daha ho┼čuma gidiyor” cevab─▒n─▒ verdi.

├çekimler yap─▒ld─▒, sesler kaydedildi. S─▒ra ├╝├ž telliyle ilgili teknik bilgilere gelmi┼čti. Her iki kaynak ki┼činin de bu konuda yeteri kadar birikime sahip olmad─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝k. Kendi gayretimizle ├╝├ž tellinin boyunu, perdesini, e┼čik boylar─▒n─▒ ├Âl├žt├╝k. D├╝zenlerle ilgili bilgiler ald─▒k. ├ť├ž tellinin d├╝zeni (akordu) konusunda her iki kaynakta ayn─▒ bilgileri veriyor, d├Ârt d├╝zen oldu─čunu s├Âyl├╝yorlard─▒.

1-Ba─člama d├╝zeni
2-Saz d├╝zeni
3-Cura d├╝zeni
4-Bozuk d├╝zen

Y├Ârede b├╝t├╝n ├╝├ž telli ├žalanlar bu d├╝zen s─▒ras─▒n─▒ takip ediyor.┬á ─░crac─▒lar ├Ânce ├╝├ž telliye ba─člama d├╝zeni ├žekiyor, a─č─▒r bir zeybek, arkas─▒na hareketli (Kendi tabirlerine g├Âre k─▒vrak zeybek) daha sonra da Bo─čaz Havas─▒ ├žal─▒yorlar. Bu s─▒ralama uygulanarak ├žalma i┼člemi s├╝rd├╝r├╝l├╝yor, ├╝├ž telli i├žin s─▒ralad─▒─č─▒m─▒z d├╝zenleri de b├Âylece kullanm─▒┼č oluyorlar.

Derleme yaparken her iki kaynak ki┼čiye neden ├╝├ž telli ├žalmay─▒ b─▒rakt─▒klar─▒n─▒ sorduk. “Toplumun taassubu, bask─▒s─▒” diye cevap verdiler. Hatta kaynak ki┼čilerimiz,┬á bizler gittikten sonra k├Ây halk─▒ taraf─▒ndan horlanacaklar─▒n─▒, arkalar─▒ndan k├╝f├╝r bile edebileceklerini ifade ettiler. Bu d├╝┼č├╝nce bizi olduk├ža ├╝zd├╝. Hele de Frans─▒zlar─▒n b├Âlgeye gelerek ├žalg─▒y─▒ incelemelerini, ├žalanlar─▒ Paris’e kadar g├Ât├╝r├╝p konser verdirmelerini,┬á ├╝├ž telliyle ilgili ara┼čt─▒rma yapmalar─▒n─▒ duyunca i├žim c─▒zzz etti.

Ramazan G├╝ng├Âr ve ├ť├ž tellisi

Ben k─▒lavuzumuz ─░lhan Beyi bir kez daha takdir ettim. Toplumumuzun e─čitimsizli─činden k├╝lt├╝r de─čerlerimizin nas─▒l tahrip oldu─čunu g├Ârmenin verdi─či i├ž burkulmas─▒yla da derin bir of ├žektim. Oflar─▒m ahlar─▒ma kar─▒┼čm─▒┼čt─▒. Derken sofra kuruldu. Do─črusu ac─▒km─▒┼čt─▒k. Ba─čda┼č kurup sofraya oturduk. ├ľn├╝m├╝ze ─▒spanak b├Âre─čine benzer hamur i┼či bir yiyecek kondu. Sordum. “Katmar[1]dediler, katmar a─č─▒r misafirlere ikram edilirmi┼č. S─▒cak hamur, midemize ta┼č gibi oturdu.

Esenler k├Ây├╝ndeki ├╝├ž telliyle ilgili ├žal─▒┼čmalar bitti. Kara├žulha kasabas─▒nda derleme yapmak ├╝zere k├Âyden ayr─▒ld─▒k.

Fethiye ┼čehir merkezine d├Ând├╝─č├╝m├╝zde Kara├žulha’daki kaynak ki┼čilerin ak┼čam haz─▒r olaca─č─▒n─▒ ├Â─črendik. Ali K─▒vrak kaynak ki┼čimiz. Ondan derleme yapmak i├žin ak┼čam─▒n olmas─▒ gerekiyor. Fethiye’de ├žal─▒┼čan Ramazan K─▒vrak ad─▒ ge├žen kaynak ki┼činin o─člu, ak┼čam Kara├žulha’ya bizi o g├Ât├╝recek. Program d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m├╝z gibi ger├žekle┼čti. Ak┼čam saat 19 00 sular─▒nda Kara├žulhaÔÇÖya Ramazan K─▒vrak’─▒n evine konuk olduk. Ramazan K─▒vrak babas─▒n─▒ kendi evine getirdi. Konuk oldu─čumuz ev hayli so─čuk. ─░├ži ise ┼čehirle k├Ây aras─▒ tefri┼č edilmi┼č.

─░rfan G├╝rdal, Sava┼č Ekici, Hale G├╝r, Ramazan G├╝ng├Âr ve Halil At─▒lgan. Tarih 15 Ekim 2000, Mu─člaÔÇÖda Ramazan G├╝ng├Âr paneli.

Kaynak ki┼čimiz Ali K─▒vrak daha ├Ânce pehlivanl─▒k yapm─▒┼č, ba┼č─▒ ba─čl─▒, h├ól├ó konup g├Â├žen bir T├╝rkmen kocas─▒. ┬áAli Amca bir hayli ya┼čl─▒, ho┼č sohbet, kesin cevapl─▒ uzun m├╝ddet ├╝├ž telliyi eline almam─▒┼č, geleneklerine ba─čl─▒ biri. ─░lgi g├Âstermemizden ├žok ho┼čnutÔÇŽ

├çekimle ilgili ara├ž gere├žler haz─▒rland─▒. Ali K─▒vrakÔÇÖla ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒k. O ├žald─▒ biz dinledik, biz sorduk o cevaplad─▒. Sohbet esnas─▒nda Ali Amcan─▒n g├╝zel zeybek oynad─▒─č─▒n─▒ da tespit ettik. Ertesi g├╝n ├Â─čleden ├Ânce tekrar ├žal─▒┼čmak ├╝zere Kara├žulha’dan ayr─▒ld─▒k. Fethiye’ye d├Ând├╝─č├╝m├╝zde vakit bir hayli ilerlemi┼čti. Yemek yiyip yatt─▒k.

29.2.1996 tarihinde Kara├žulha’da Ramazan K─▒vrak’─▒n evine ula┼čt─▒─č─▒m─▒zda saatler 11. 00 g├Âsteriyordu. Ahmet ├çak─▒r Ali K─▒vrakÔÇÖla y├Ârenin geleneksek oyunlar─▒n─▒ ├╝zerine konu┼čacak. Ayn─▒ kasabadan Basri ├çelik ├žalacak, Ali K─▒vrak da zeybek oynayacak. ├çal─▒┼čma d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m├╝z gibi ger├žekle┼čti. Ahmet ├çak─▒r Ali K─▒vrak’tan y├Âre oyunlar─▒yla ilgili bilgiler ald─▒, oyunlar─▒n da ├žekimi yap─▒ld─▒. Ali Amca ya┼čl─▒, ├╝stelik de kalp hastas─▒ olmas─▒na ra─čmen zeybek oynarken adeta bir kartal gibiydi.

Ali Amcan─▒n o─člu Ramazan K─▒vrak da b├Âlge k├╝lt├╝r├╝ne g├Ân├╝l veren, ara┼čt─▒ran, Y├Âr├╝k ve y├Âre k├╝lt├╝r├╝yle ilgili kitap haz─▒rl─▒─č─▒ olan biriÔÇŽ Kendisi Y├Âr├╝k oldu─ču i├žin o k├╝lt├╝r├╝ ├Âz├╝msemi┼č, m├╝mk├╝n oldu─ču kadar da yaparak ya┼čatmaya ├žal─▒┼č─▒yor. Ben onun bu g├Ân├╝ldenli─čini g├Âr├╝nce bir de radyo program─▒ yapmay─▒ d├╝┼č├╝nd├╝m. Ger├žekten de istedi─čim gibi oldu, Ramazan ve Ali K─▒vrak’la Y├Âr├╝k k├╝lt├╝r├╝ ├╝st├╝ne nefis bir de radyo program─▒ yapt─▒m. Programdan sonra vedala┼čarak ayr─▒ld─▒k.

K─▒lavuzumuz ─░lhan Bey ara┼čt─▒rma yapaca─č─▒m─▒z k├Âylerin merkeze hayli uzak oldu─čunu s├Âyl├╝yor. ┼×of├Âr├╝m├╝z ise uzak yolu yak─▒n etmenin ├žabas─▒ i├žinde k─▒vran─▒p duruyor. Teybine yeni bir kaset koyarak dehledi arabay─▒. Ka┼č yolu ├╝zerindeki Gebeler k├Ây├╝ne geldi─čimizde iyice ac─▒kt─▒k. Bunu hisseden ─░lhan Bey yemek molas─▒ diyerek arabay─▒ durdurdu. Eliniz art─▒─č─▒ g├╝zel bir yemek yedik. Zil ├žalan midemiz bal─▒kla m├╝┼čerref olman─▒n mutlulu─čunu ya┼čad─▒, biz de deniz sahilinde oldu─čumuzu hissettik.

Mu─člal─▒ Mahalli Sanat├ž─▒ Mehmet Top├žu.

Gebeler k├Ây├╝nde ─░lhan Bey ├žal─▒┼čma yapaca─č─▒m─▒z ki┼čiye haber sald─▒. Gelen habere g├Âre arad─▒─č─▒m─▒z kaynak ki┼či hastaym─▒┼č. Elbette hasta olan ki┼čiye ÔÇťHaydi al ├╝├ž telliyi eline, biz bunun i├žin ta… Ankara’lardan buraya kadar geldikÔÇŁ demek olmazd─▒. Biz de ├Âyle yapt─▒k. Bu arada yemekler yendi ├žaylar i├žildi. Masam─▒z d─▒┼čar─▒da oldu─čundan ellerimiz buz gibi oldu. ├ť┼č├╝d├╝─č├╝m├╝z├╝ hissettik. ├ť┼č├╝memiz ├žabuk kalkmam─▒za vesile oldu. Ellerimizi ovarak minib├╝se yerle┼čtik. Kadro tamam. Arsa k├Ây├╝ne gidiyoruz. Dik ve uzun rampalardan sonra ancak k├Âye ula┼čabildik. Ba┼č─▒ karl─▒ kara da─člara yakla┼čt─▒─č─▒m─▒z─▒, hava bas─▒nc─▒n─▒n art─▒─č─▒n─▒, t─▒rmand─▒─č─▒m─▒z rampalardan tahmin edebiliyorduk. Hava bir hayli sertti. Konuk oldu─čumuz evde g├╝r├╝l g├╝r├╝l yanan bir soba kar┼č─▒lad─▒ bizleri. Hafif k─▒zar─▒kl─▒─č─▒yla can─▒m─▒za can katt─▒. Belimiz ─▒s─▒nd─▒. ├çaylar geldi. ─░├žimiz ─▒s─▒nd─▒.

Evine konuk oldu─čumuz Mustafa Amcan─▒n ad─▒n─▒ daha ├Ânce ├Â─črenmi┼čtik. Ahmet ├çak─▒r ara┼čt─▒rma raporuna ge├žece─či i├žin sohbetin bir yerinde Mustafa Amcaya soyad─▒n─▒ sordu. O da “Pallavu┼č” dedi. Ahmet ├çak─▒r da benim gibi b├Âyle enteresan soy adlara merakl─▒ oldu─čundan hemen anlam─▒n─▒ sordu. Adamca─č─▒za daha ├Ânce de ├žok sorulmu┼č olmal─▒ ki, soyad─▒yla ilgili k├╝├ž├╝k bir an─▒s─▒n─▒ nakletti.

Mustafa Amcaya mahkemede h├ókim ad─▒n─▒ soyad─▒n─▒ sorar. Oda ÔÇťMustafa Pallavu┼čÔÇŁ der. Soy ad h├ókimin dikkatini ├žekti─činden bizim gibi o da anlam─▒n─▒ sorar. Mustafa Amca “H├ókim Bey ben mahkemeye mi geldim, yoksa soyad─▒m─▒n anlam─▒n─▒ a├ž─▒klamaya m─▒” cevab─▒n─▒ verir.

B├Âyle g├╝zelliklerle zaman su gibi ak─▒yor. ┼×of├Âr├╝m├╝z de tabiri caizse pirelenip duruyor. Zira geldi─čimiz yol hem k├Ât├╝, hem de olduk├ža dik. Yolun iyi olmay─▒┼č─▒ kaptan─▒m─▒z─▒ endi┼čelendirmi┼č olacak ki “kalkal─▒m” deyip duruyor. Herkes ayn─▒ kanaatte oldu─ču i├žin kaptan─▒n fikrine riayet edildi. Hane halk─▒yla vedala┼čarak Fethiye’ye hareket ettik. Konukevine geldi─čimizde yolun ve o dik rampalar─▒n bizleri hayli yordu─čunu hissettik.

Ertesi g├╝n├╝ (Tarih 1. 3. 1996) Fethiye’ye yine ya─čmurlu. Ya─čmur denizi ekmek gibi suluyor. Deniz ihti┼čaml─▒ ve h─▒rsl─▒. ┼×emsiyemiz olmad─▒─č─▒ halde yine aheste aheste ├žorba i├žmeye gittik.

Misafirhaneye d├Ând├╝─č├╝m├╝zde ─░lhan Bey tam tekmil haz─▒rlanm─▒┼č bizi bekliyor. Ara├ž ve gere├žlerimizi arabaya yerle┼čtirdikten sonra hareket ettik. Bu g├╝n de Fethiye’nin g├╝n do─ču taraf─▒na do─čru gidece─čiz. Antalya-Ka┼č yolu kav┼ča─č─▒na varmadan arabam─▒z da─č yoluna sapt─▒. Yolu asfalt olmas─▒na ra─čmen bir hayli bozuk. ┬á┬á┼×of├Âr├╝m├╝z kasislere d├╝┼čmemek i├žin sa─ča sola b├╝k├╝lmeler yaparak ustal─▒─č─▒n─▒ g├Âsteriyor, m├╝mk├╝n oldu─ču kadar da arabay─▒ incitmiyor. B├Âyle bir hayli yol gittikten sonra Bozyer k├Ây├╝ne ula┼čt─▒k. Arabam─▒z yol kenar─▒nda yeni yap─▒lm─▒┼č bir evin dibinde durdu.┬á Kaynak ki┼činin evi olmal─▒ diye d├╝┼č├╝nd├╝k. D├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m├╝z yanl─▒┼č de─čilmi┼č.

Arabadan inerek bah├že kap─▒s─▒ndan i├žeri dald─▒k. Sesimizi duyan Ey├╝p Amca bizleri kap─▒da kar┼č─▒lad─▒. Ho┼čbe┼č ettik. Meram─▒m─▒z─▒ anlatt─▒k. Amac─▒m─▒z─▒ ├Â─črenen Ey├╝p Amca da─člara bakarak ┼čiirler s├Âylemeye ba┼člad─▒. Bolulu rahmetli D├╝ld├╝l Mevlit geldi akl─▒ma. Fakat D├╝ld├╝l Mevlit kadar g├╝├žl├╝ de─čil. ├ťstelik de konu┼čmay─▒ ├žok seviyor. ─░yi bir sat─▒c─▒, ├že┼čitli otlardan ila├ž yap─▒p sat─▒yormu┼č. Rekl├óm─▒n─▒ ├žok g├╝zel yap─▒yor.

─░zin isteyerek evden ├╝├ž telli curas─▒n─▒ getirdi. Curay─▒ tezeneyle ├žal─▒yor. Adam─▒ dinledik├že a─čustos b├Âce─čini hat─▒rlad─▒m. Ke├žiboynuzu yemek geldi akl─▒ma. Evi yeni yapt─▒rm─▒┼č. Zannediyorum m├╝sait olmad─▒─č─▒ i├žin i├žeriye davet etmedi. Kap─▒ e┼či─činde onca adam─▒ ayakta bekletti. O s├Âyledi biz dinledik. Fakat kayda de─čer bir tespit yapamad─▒k. Adam bo┼čtu. Buna ra─čmen yar─▒n Fethiye K├╝lt├╝r Merkezine gelmesi i├žin kaville┼čtik. Sonra da Bozyer k├Ây├╝nden ayr─▒ld─▒k. (Ama maalesef yar─▒m ├ó┼č─▒─č─▒m─▒z ertesi g├╝n verdi─či s├Âz├╝ yerine getirmedi.)

Gidece─čimiz k├Ây ├╝├ž telliyle ilgili yapaca─č─▒m─▒z ├žal─▒┼čmalar─▒n son dura─č─▒yd─▒. K─▒sa yolculuktan sonra k├Âye ula┼čt─▒k. Denizle da─č─▒n birle┼čti─či serac─▒l─▒─č─▒n bol oldu─ču bir k├Âyd├╝ buras─▒. K├Ây kahvesine oturduk. Ho┼čbe┼čten sonra ├žaylar yudumland─▒. ─░kinci ├žaylar─▒n i├žilmesinden sonra yeniden yolumuza revan olduk. ├çal─▒┼čma yapaca─č─▒m─▒z k├Ây Akdere idi. Arabam─▒z da─ča do─čru t─▒rmanmaya ba┼člad─▒. Uzun s├╝rmeyen yolculuk bizi kaynak ki┼či Hasan B├╝lb├╝l’├╝n evine ula┼čt─▒rd─▒. Ev: ┼×ehrin t├╝m nimetlerine sahip, Bat─▒ Toroslar’─▒n tepesinde, denizi ├žamlar─▒n aras─▒ndan seyrediyor. ├çevresi makilerle kapl─▒. P├╝renler, kekikler, yav┼čanlar sanki bizi selaml─▒yor. Konuk oldu─čumuz evin yan─▒nda y├Âresinde ba┼čka ev yok. Konuksever hane halk─▒ reisi Hasan B├╝lb├╝l o─čla─ča ├žald─▒ b─▒├ža─č─▒. Kan─▒, ayaklar─▒m─▒z─▒n dibine ak─▒tt─▒.

Ramazan G├╝ng├Âr ve Halil At─▒lgan. Tarih 15 Ekim 2000. Mu─člaÔÇÖda Ramazan G├╝ng├Âr Paneli.

Sa├ž kavurmas─▒, ┼či┼č kebap derken yeme i┼či bitmi┼č, s─▒ra derleme ├žal─▒┼čmalar─▒na gelmi┼čti. Hasan B├╝lb├╝l ├╝├ž telliyi, o─člu da k─▒sasapl─▒ ba─člamay─▒ ald─▒. Baba o─čul ko┼čuldular y├Âre t├╝rk├╝lerini s├Âylemeye. Baba susuyor o─člu s├Âyl├╝yor, o─člu susuyor baba s├Âyl├╝yor. Tarifi imk├óns─▒z bir beraberlik, onlar ├žald─▒ biz kayda ge├žtik. Baba o─čul bize g├╝zel bir ├žal─▒┼čma, e┼čsiz misafirperverlik ├Ârne─či ya┼čatt─▒. Her beraberlik gibi bizimkinin de sonu ayr─▒l─▒kt─▒. ├ľyle oldu ger├žekten. ─░stemeyerek Karadere’den ayr─▒larak Fethiye’ye hareket ettik. Verimli bir ├žal─▒┼čma yapman─▒n mutlulu─ču g├Âzlerimizden okunuyordu. Yol boyu yar─▒nki ├žal─▒┼čmalar─▒n tahmini pl├ón─▒ yap─▒ld─▒. Pl├óna g├Âre Fethiye ve civar─▒nda ├╝├ž telliyi en g├╝zel ├žalan, ayr─▒ca ba─člama tamir eden, yapan, Ramazan G├╝ng├Âr (Topal Ramazan) dinlenecek.

Asl─▒nda K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ Ramazan G├╝ng├Âr’le ilgili birka├ž ├žal─▒┼čma yapm─▒┼č, Ramazan G├╝ng├Âr ve Kopuzu adl─▒ bir de kitap yay─▒nlam─▒┼č. Ben de yay─▒nlanan bu kitab─▒ zaman zaman inceleme f─▒rsat─▒ bulmu┼č, verilen bilgilerde baz─▒ tezatlar tespit etmi┼čtim. Benim ve arkada┼člar─▒m─▒n tespit etti─či tezatlar─▒ yenmek, kafam─▒za tak─▒lan sorulara daha iyi cevap bulmak i├žin Ramazan G├╝ng├Âr’├╝ bir kez daha dinlemenin yararl─▒ olaca─č─▒ kanaatindeydik. ─░┼čte bu d├╝┼č├╝nce ile Fethiye’deki konukevine ula┼čt─▒k. Ak┼čam haberlerinin bitiminde de istirahata ├žekildik.

Ertesi g├╝n d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m├╝z├╝ aynen uygulad─▒k. Ramazan G├╝ng├Âr’├╝ konuk oldu─čumuz misafirhaneye getirerek ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒k. Ramazan G├Âng├Âr ├╝├ž telliyi ger├žekten g├╝zel ├žal─▒yor. Delikanl─▒l─▒k d├Âneminde a─ča├žtan d├╝┼čt├╝─č├╝ i├žin her iki baca─č─▒ k─▒r─▒k. Zor y├╝r├╝yor. Ma─čdur olu┼ču ├žalma i┼čini de zaman zaman g├╝├žle┼čtiriyor.

Biz sorduk o cevaplad─▒. ├ť├ž telliye kopuz demesi dikkatimizden ka├žmad─▒. Zira b├Âlgede 5 kaynak ki┼či dinledik hi├žbirisi kopuz demedi. Ramazan Ustaya bu saza kopuz dendi─čini kimden ├Â─črendin dedi─čimde, Orta Asya’da da bu saza kopuz denildi─čini s├Âyledi. Bence kopuz demekle ba─člaman─▒n atas─▒ndan s├Âz ediyordu. Ayr─▒ca y├Ârede “Ba─člamam var ├╝├ž telli” diye t├╝rk├╝ yak─▒lmas─▒ Ramazan Ustan─▒n kopuz demesini do─črulam─▒yordu. E─čer ustan─▒n dedi─či do─čru olsayd─▒ y├Âre insan─▒ “Kopuzum var ├╝├ž telli” diye t├╝rk├╝ yakard─▒. Ramazan Usta kopuz ad─▒n─▒ san─▒r─▒m Fethiye d─▒┼č─▒nda duydu─ču bilgilere dayanarak s├Âyl├╝yor. Biraz da ├žok bildi─čini vurgulamak i├žin olmal─▒.

Fethiye ├ľl├╝ Deniz.┬á Ramazan G├╝ng├Âr, (Topal Ramazan)┬á arkadakiler Halil At─▒lgan, ─░lhan Kurt ve Hayri Dev. Y─▒l 1996 Mart ay─▒.

Sonra akort konusuyla ilgili de tezatlar─▒ var. B├Âlgedeki kaynak ki┼čilerin hepsi d├Ârt temel akort oldu─čunu s├Âyl├╝yor. Ramazan G├╝ng├Âr ise ├╝├ž tellide yedi akort say─▒yor. ÔÇť┼×elpeÔÇŁ tabirini kullan─▒yor. H├ólbuki y├Âre insan─▒ ve kaynak ki┼čiler ÔÇť┼čelpeÔÇŁ ve ÔÇťkopuzÔÇŁ s├Âzc├╝klerini ilk defa duyduklar─▒n─▒ s├Âyl├╝yorlar. K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ Ankara Devlet T├╝rk Halk M├╝zi─či Korosu saz sanat├ž─▒lar─▒ndan (Bu konuyla ve de Orta Asya T├╝rk ├žalg─▒lar─▒yla ilgili ara┼čt─▒rmas─▒ olan) ─░rfan G├╝rdal da ÔÇť┼čelpeÔÇŁ tabirinin T├╝rkiye’de yanl─▒┼č kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ ifade ediyor. Elle, parmakla ├žalma denmesinin do─čru olaca─č─▒n─▒, ÔÇť┼čelpeÔÇŁ nin elle ├žalma tekni─či i├žinde ayr─▒ bir b├Âl├╝m, ayr─▒ bir tav─▒r oldu─čunu kendisiyle yapt─▒─č─▒m bir radyo program─▒nda s├Âylemi┼čti. Sn. G├╝rdal’─▒n a├ž─▒klamas─▒ da bizim Fethiye’deki kaynak ki┼čilerden tespitlerimizi do─črular mahiyette idi. Sonu├ž olarak Fethiye ve y├Âresinde kullan─▒lan ve de nesli t├╝kenen bu k├╝├ž├╝k saz─▒n ad─▒ ├╝├ž telli, d├Ârt akordu var, ├žal─▒┼č sistemine elle ├žalma veya tarama deniliyor.

Ramazan G├╝ng├Âr’den sonra Fethiye de dinledi─čimiz kaynak ki┼či Denizli’nin ├çameli il├žesinden, bizim i├žin ├Âzel olarak gelen Sazc─▒ Koca Usta idi. Koca Ustan─▒n esas ad─▒ Hayri Dev. ÔÇťDevÔÇŁ de ÔÇťPallavu┼čÔÇŁ gibi ilk defa duydu─čumuz bir soy ad.

Hayri Dev ger├žekten dev gibi, ├╝├ž tellisini ├žalarken arada bir dinleyenlere; “Nas─▒l iyi ├žal─▒yorum de─čil miÔÇŁ der gibi bak─▒yor. B─▒y─▒k alt─▒ndan g├╝l├╝yor. ┼×ahs─▒na m├╝nhas─▒r, saf, temiz bir T├╝rkmen kocas─▒. Hayvanc─▒l─▒k yap─▒yor. Daha ├žok k├╝├ž├╝kba┼č hayvan yeti┼čtiriyor. Bir de saz at├Âlyesi var. Orada da sipsi ve ba─člama yap─▒p sat─▒yor. Hayri DevÔÇÖin ├žal─▒p s├Âyledi─či ezgiler de ├žok enteresan. Okudu─ču kaba ard─▒├ž ├že┼čitlemesinin “O katmar─▒ k─▒nal─▒ ellerinle mi yedin” dedi─či b├Âl├╝mdeki “ye” sesindeki ke├ži gibi melemesini hissetmemek elde de─čil. T├╝rk├╝s├╝n├╝ s├Âylerken, b├Âlgede ke├žilere nas─▒l hitap edilirse o ┼čekilde kendine ├Âzg├╝ birtak─▒m sesler ├ž─▒kararak t├╝rk├╝y├╝ icra ediyor.

Hayri DevÔÇÖin tespit etti─čimiz ├Âzellikleri, sevimlili─či ├žok ho┼čumuza gitti. Ama ne yaz─▒k ki Frans─▒z m├╝zikologlar bizden daha ├Ânce tespit etmi┼čler, ├╝├ž defa ├╝lkelerine konser verdirtmek ├╝zere ├ža─č─▒rm─▒┼člar. Hatta ┼ču an ad─▒n─▒ hat─▒rlayamad─▒─č─▒m bir Frans─▒z her sene Hayri Dev’den ders almak ├╝zere Fethiye’ye, ├çameli’ne kadar geliyormu┼č. (Frans─▒z’la Hayri Dev’in yerel Fethiye Televizyonunda birlikte yapt─▒klar─▒ program kaseti k├╝lt├╝r├╝m├╝z a├ž─▒s─▒ndan ibret verici.)

Vay d├╝nya vay! Yeri gelince Allah’─▒n g├óvuru diyerek hakir g├Âr├╝r, yereriz adamlar─▒. Ama onlar─▒n kilometrelerce uzaktan gelerek yapt─▒─č─▒n─▒ biz burnumuzun dibindeyken yapam─▒yoruz. G├óvurluk bu ise bazen insan─▒n gavur olas─▒ geliyor.

─░┼čte bu duygularla Fethiye ara┼čt─▒rmalar─▒m─▒z─▒ tamamlad─▒k. Mu─čla – Yata─čan’da ├žal─▒┼čmalar yapmak ├╝zere 3. 3. 1996 sabah─▒ Fethiye’den ayr─▒ld─▒k. Biz ayr─▒l─▒rken yine deniz ha┼čmetli, ya─čmur ise denizi d├Âvmeye devam ediyordu.

Ya─čmur ya─ča ya─ča G├Âkova’ya ula┼čt─▒k. G├Âkova k├Ârfezinde, Orman ─░┼čletmesi Tesislerinde denize naz─▒r i├žti─čimiz kahveleri kim g├Ârse k─▒skan─▒rd─▒. Do─črusu o k├Ârfez k─▒skan─▒lacak g├╝zelliklere sahip.┬á Hele de ya─čmur ya─čarken.

Denize elveda diyerek G├Âkova’dan ayr─▒ld─▒k. G├Âkova ile Mu─čla aras─▒ ├žok yak─▒n oldu─čundan k─▒sa zamanda Mu─čla’ya ula┼čt─▒k. Ya─čmur ayn─▒ ┼čiddetiyle ya─č─▒yordu. K├╝lt├╝r M├╝d├╝rl├╝─č├╝ne konuk olduk. Ho┼čbe┼čten sonra Mu─čla ├ťniversitesinde asistan Ali Abbas ├ç─▒nar dostumuz geldi. Urfa Sofras─▒na g├Ât├╝rd├╝. Otantik yemekler yedik. Karn─▒m─▒z doydu. ─░stemeyerek Mu─čla’dan ayr─▒ld─▒k.

Yata─čan’a vard─▒─č─▒m─▒zda yats─▒ ezan─▒ okunuyordu. ├ľ─črencim Mahide Uslu ve e┼činin vas─▒tas─▒yla TEK i┼čletmelerinin misafirhanesine yerle┼čtik. Yerimiz olduk├ža g├╝zel. Dostlar─▒m─▒z─▒n o ak┼čam K├Âm├╝r ─░┼čletmelerinde bizler i├žin d├╝zenledi─či yemek daha da g├╝zel. ─░┼čte ilk gecede Yata─čan’a b├Âyle merhaba dedik. Sabah ise do─čru Bodrum, tarih 4. 3. 1996.

BodrumÔÇÖun eski ad─▒ Halikarnas. Tabiat olarak e┼čsiz g├╝zelliklere sahipÔÇŽ Fakat yeni yap─▒lanma bu g├╝zelli─či tarumar etmi┼č. Her taraf ta┼č ve beton y─▒─č─▒n─▒. Osman ├çevik bu haliyle BodrumÔÇÖu asri mezarl─▒─ča benzetiyor. Da─čla denizin birle┼čti─či yerlere yap─▒lan siteler ise siyaha vurulmu┼č beyaz yamal─▒k gibi.

BodrumÔÇÖda Rasim Eri┼č’e konuk olduk. Rasim Eri┼č Beko Yetkili Servisi. Bodrum T├╝rk├╝lerini de en iyi bilen icra eden ki┼či. Halkoyunlar─▒ sevdal─▒s─▒ birinin evine giderek Rasim Eri┼č’le Bodrum ve ├ževresi t├╝rk├╝leriyle ilgili sohbet ettik. H├ós─▒l─▒ alaca─č─▒m─▒z─▒ alm─▒┼č diyece─čimizi demi┼čtik. Art─▒k bizi Yata─čan’a d├Ânmek paklard─▒.

Yata─čan’daki konukevine ula┼čt─▒─č─▒m─▒zda hava kararm─▒┼čt─▒. E┼čyalar─▒ odalar─▒m─▒za yerle┼čtirdik. Yorulmu┼čtuk da. Yemek yiyip yatmak ge├žiyordu i├žimizden. Fakat Mustafa ve Mahide Uslu ├žifti b─▒rakmad─▒. Israrlar─▒ndan evlerinde yo─čun haz─▒rl─▒k yapt─▒klar─▒ anla┼č─▒l─▒yordu. Bizi evlerinde a─č─▒rlad─▒lar. Yorgunlu─čumuz dostlar─▒n tatl─▒ dilleriyle, ikramlar─▒yla ne┼čeye d├Ân├╝┼čt├╝. ├ľzel yap─▒lan yemekler, patlat─▒lan m─▒s─▒rlar yorgunluk b─▒rakmad─▒. Gecenin ilerleyen dakikalar─▒nda sohbet iyice koyula┼čm─▒┼čt─▒. G├Ânl├╝m├╝z bu g├╝zel insanlardan ayr─▒lmak istemiyordu. Ama ertesi g├╝n yolcuyduk. Hane halk─▒ bu d├╝┼č├╝ncemizi anlay─▒┼čla kar┼č─▒lad─▒. ─░zin isteyerek ayr─▒ld─▒k.

Misafirhaneye d├Ând├╝─č├╝m├╝zde vakit hayli ilerlemi┼čti. Yatmadan ├Ânce gitme haz─▒rl─▒klar─▒ yap─▒ld─▒. Ankara’ya d├Ânme heyecan─▒ da ba┼člad─▒. Fakat daha Yata─čan’l─▒ Mahalli Sanat├ž─▒ Mehmet Top├žu’yu dinleyece─čiz. Kavlimiz ├Âyle. D├╝┼č├╝ncemiz 5 Mart 1996 tarihi sabah─▒ ger├žekle┼čti. Erken olmas─▒na ra─čmen Mehmet Top├žu s├Âz├╝nde durdu, dedi─či saatte de kald─▒─č─▒m─▒z konukevine geldi. Vakit kaybetmeden ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒k. Mehmet Top├žu b├Âlge t├╝rk├╝lerini iyi bilen, okuyan, sesi g├╝zel, iki kaset ├žal─▒┼čmas─▒ olan, devlet kap─▒s─▒nda ├žal─▒┼čan bir mahalli sanat├ž─▒. Bize derlenmedik Mu─čla ve Yata─čan y├Âresine ait iki k─▒na havas─▒, d├Ârtte a─č─▒t karakterinde t├╝rk├╝ okudu. K─▒na havalar─▒n─▒n birinde Trakya t├╝rk├╝lerinin kokusu vard─▒.

Derledi─čimiz ve duydu─čumuz b├Âlge t├╝rk├╝lerinde genelde ├Âl├╝m temas─▒ ├žok├ža i┼členmi┼č. A┼čk, sevgi ve gurbet ├╝st├╝ne yak─▒lm─▒┼č t├╝rk├╝ler ise az─▒nl─▒kta. Mehmet Top├žu’ya sebebini sorduk. Top├žu: “Di─čer y├Ârelerde oldu─ču gibi buralarda gurbet├žilik yok, insanlar─▒m─▒z sadece askerlikte gurbeti ya┼č─▒yor. ├é┼č─▒kl─▒k gelene─či de yok. Bir de b├Âlgenin ekonomik durumu ├žok iyi. Bu sebeplerden olsa gerek” cevab─▒n─▒ verdi. ─░┼čin do─črusu da buydu. Mehmet Top├žu’nun okudu─ču “Bodrum H├ókimi t├╝rk├╝s├╝” intihar eden bayan bir h├ókimin ├╝st├╝ne yak─▒lm─▒┼č. “Ali┼čarÔÇÖ─▒n ortas─▒nda vurdular beni, Al─▒ da verin benim barutumu sa├žmam─▒, Adem Garda┼č, Ormanc─▒” t├╝rk├╝leri ise kavga sonucu ├Âlenler i├žin yak─▒lanlara g├╝zel birer ├Ârnekti. Bu ├Ârnekler bizim b├Âlge t├╝rk├╝leriyle ilgili analizimizi, hem de Mehmet Top├žu’nun dediklerini do─čruluyordu. Mehmet Top├žu ile Yata─čan, Fethiye, Mu─čla, Bodrum ara┼čt─▒rmas─▒n─▒ tamamlayarak Ankara’ya hareket ettik.

Yolda bir karamsarl─▒k ├ž├Âkt├╝ ├╝st├╝me. ├ť├ž telli ├žalan─▒n t├╝kendi─čini, Hayri Dev’i Frans─▒zlar─▒n konser verdirmek i├žin ├╝lkelerine g├Ât├╝rd├╝klerini d├╝┼č├╝nd├╝m. Frans─▒z okullar─▒nda konser verdirerek, ondaki ├žokseslili─či tan─▒tt─▒klar─▒n─▒, 73 ya┼č─▒ndaki Ramazan G├╝ng├Âr’├╝n bir aya─č─▒n─▒n ├žukurda oldu─čunu, onunla k├╝lt├╝r de─čerlerimizin mezara g├Âm├╝lece─činin ac─▒s─▒n─▒ ya┼čad─▒m. Bat─▒n─▒n, ┼čalvarl─▒, ┼čapkal─▒, m├╝zik k├╝lt├╝r├╝nden yoksun olan Hayri DevÔÇÖe verdi─či de─čeri, T├╝rkiye’de k├╝lt├╝rle ilgilenen yetkililerin bu de─čerlerden haberdar olmadan bale orkestra dedi─či akl─▒ma geldi. Ah─▒m o fa kar─▒┼čt─▒. Ben of ├žekmeyim de kim of ├žeksin diye kendi kendime kahrettim. H├ós─▒l─▒ yok olan, nesli t├╝kenen ├╝├ž telli saz─▒m─▒z. Bat─▒n─▒n g├Âklere ├ž─▒kard─▒─č─▒ ├╝├ž telli saz─▒m─▒z. Frans─▒z’lar─▒n kilometrelerce ├Âteden gelerek ├Â─črendi─či saz─▒m─▒z. Ne zaman K├╝lt├╝r Bakanlar─▒m─▒z taraf─▒ndan bilinecek. Fransa devletinin ├ža─č─▒rd─▒─č─▒ Hayri Dev’i ne zaman Ankara’ya ├ža─č─▒rarak konser verdirecek. B├Âyle bir k├╝lt├╝r bakan─▒ ├ž─▒kacak m─▒? Benim ├╝├ž telli bir saz─▒m vard─▒, onun i├žin “Ba─člamam var ├╝├ž telli” t├╝rk├╝s├╝ yak─▒lm─▒┼č. Hele ara┼čt─▒r─▒n. “Bu t├╝rk├╝ niye yak─▒lm─▒┼č acaba,ÔÇŁ diyen bir devlet b├╝y├╝─č├╝, bir b├╝rokrat ├ž─▒kacak m─▒? ─░┼čte bu duygular i├žinde Ankara’ya ula┼čt─▒k. Tarih 5 Mart 1996, saat 20 30. Verimli bir ara┼čt─▒rman─▒n yorgunlu─ču koncolus (Congolos[2]) gibi ├ž├Âkt├╝ ├╝st├╝m├╝zeÔÇŽ Evlere dar att─▒k kendimizi.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á ┬áBen h├ól├ó Mehmet Top├žu’yu, Ramazan Usta’y─▒, Denizli’nin ├çameli il├žesinden gelen Hayri Dev’i d├╝┼č├╝n├╝yordum. Sesleri kulaklar─▒mda ├ž─▒nl─▒yordu.┬á K─▒lavuzumuz ─░lhan Kurt’tun b├Âlge k├╝lt├╝r├╝ i├žin ├ž─▒rp─▒n─▒┼č─▒ g├Âz├╝m├╝n ├Ân├╝ne geldik├že K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ndaki k├╝lt├╝rs├╝z insanlar─▒ d├╝┼č├╝n├╝yor biraz daha kahroluyordum.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á ─░┼čte onun i├žin of…
┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Hem de ye─čmil k─▒yamete kadar of…

Ne yanar kimse bana ate┼č-i dilden ├Âzge
Ne a├žar kimse kap─▒m bad-─▒ sabadan gayr─▒ÔÇŽ
FUZUL─░

Dipnotlar

[1]Katmar b├Âlgede yeti┼čen otlarla yap─▒lan ─▒spanak b├Âre─čine benzer bir yiyecek t├╝r├╝. Sa├žta yap─▒lan Ankara g├Âzlemesi gibi.

[2]┬áKoncolos: (Congolos) ─░├ž AnadoluÔÇÖnun, ├çukurovaÔÇÖn─▒n k─▒rsal kesimlerinde, k─▒┼č─▒n so─čuk g├╝nlerde eve girdi─čine inan─▒lan cad─▒.

Toplam Okuma: 1,012 , Bug├╝n: 1 

Dr. Halil ATILGAN

1946 y─▒l─▒nda Adana'n─▒n Karaisal─▒ il├žesinin ─░ncirgedi─či k├Ây├╝nde do─čdu. (─░ncirgedi─či 1993 y─▒l─▒nda Mersin ilinin Tarsus il├žesine ba─čland─▒.) ─░lkokulu k├Ây├╝nde bitirdikten sonra D├╝zi├ži ─░lk├Â─čretmen Okuluna girdi. 1964ÔÇô1965 ├Â─čretim y─▒l─▒nda D├╝zi├ži ─░lk├Â─čretmen Okulundan mezun oldu. ├çe┼čitli illerde ├Â─čretmenlik, Halk E─čitimi Merkezi M├╝d├╝r, M├╝d├╝r Yard─▒mc─▒l─▒─č─▒ g├Ârevlerinde bulundu. 1973ÔÇô1975 y─▒llar─▒nda ├çukurova Radyosunun a├žm─▒┼č oldu─ču saz sanat├ž─▒l─▒─č─▒ s─▒navlar─▒n─▒ kazand─▒. 1984 de ├çukurova ├ťniversitesine M├╝zik Uzman─▒ olarak atand─▒. ├çukurova ├ťniversitesi G├╝zel Sanatlar B├Âl├╝m├╝nde Halk M├╝zi─či ve Ba─člama Dersleri ├ľ─čretim G├Ârevlisi, K├╝lt├╝r Sanat Merkezi M├╝d├╝rl├╝─č├╝ yapt─▒. 1990 y─▒l─▒nda K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ ┼×anl─▒ Urfa Devlet T├╝rk Halk M├╝zi─či Korosuna Kurucu ┼×ef olarak atand─▒. 1993 y─▒l─▒nda Ankara'ya al─▒nan Dr. At─▒lgan koro ┼čefli─činin yan─▒nda K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ Halk K├╝lt├╝rlerini Ara┼čt─▒rma ve Geli┼čtirme Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝nde (HAGEM) m├╝zik dan─▒┼čmanl─▒─č─▒, repertuvar kurulu ba┼čkanl─▒─č─▒ g├Ârevlerinde bulundu. Zaman i├žinde E─čitim Enstit├╝s├╝n├╝n M├╝zik B├Âl├╝m├╝n├╝, Anadolu ├ťniversitesi A├ľFÔÇÖnin ─░ktisat B├Âl├╝m├╝n├╝ bitirdi. Adana Valili─či ad─▒na yapt─▒─č─▒ Ge├žmi┼čten G├╝n├╝m├╝ze ├çukurova T├╝rk├╝leri kaset setinde y├Ârenin ├Âzellikli t├╝rk├╝lerini be┼č kasette toplayarak T├╝rk k├╝lt├╝r tarihinde bir ilki ger├žekle┼čtirdi. De─či┼čik illerde ├že┼čitli g├Ârevlerde bulunan Dr. At─▒lgan; ─░├žel, Yozgat, Adana, Gaziantep, K─▒br─▒s, Hatay, Mu─čla, Ni─čde, Tarsus, ┼×anl─▒urfa, Osmaniye, Mersin illerinde folklor derlemeleri yapt─▒. Derledi─či t├╝rk├╝leri TRT, TV programlar─▒nda kitaplar─▒nda yay─▒mlad─▒. Folklorla ilgili ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒ ise; Sivas Folkloru, T├╝rk Folkloru, Anadolu Folkloru, Erciyes, Karaisal─▒, G├╝neyde K├╝lt├╝r, ─░├žel K├╝lt├╝r├╝, Ozan, T├╝rkiye ─░┼č Bankas─▒ K├╝lt├╝r Sanat, Tarla, G├╝ney Su, Folklor Edebiyat, Ana Yurttan Ata Yurda T├╝rk D├╝nyas─▒, Ceyhan, ├ça─čr─▒, Maki, Harran, T├╝rksoy, ├çukurova Lobisi, Size ve Y├Ârt├╝rk, Turun├ž, Ard─▒├ž Ku┼ču, T├╝rks├Âz├╝ dergilerinde, Karaisal─▒, Sons├Âz, Yeni├ža─č, Adana Ekspres gazetelerinde Aral─▒k 2018 itibariyle198 makalesi yay─▒mlad─▒. TRT ├çukurova Radyosunda yap─▒m─▒ ger├žekle┼čen Dilde Telde ├çukurova, Dadalo─člu Karacao─član Yurdundan, Y├Âremiz Folklorundan programlar─▒n─▒n yap─▒lmas─▒nda ├že┼čitli katk─▒lar sa─člayarak, folklor ve halk m├╝zi─či konular─▒nda konu┼čmalar yapt─▒. ├ťniversitelerde m├╝zikle ilgili konferanslar verdi. TRT, ├Âzel televizyon ve radyolara Dilde Telde Anadolu, Ezgi Kervan─▒, Sanat├ž─▒ Politikac─▒lar, K├╝lt├╝r K├╝rs├╝s├╝, AnadoluÔÇÖnun Dili, T├╝rk├╝ Deryas─▒nda Bir Damla programlar─▒n─▒ haz─▒rlay─▒p sundu. Yakla┼č─▒k 300'e yak─▒n T├╝rk halk ezgisini derleyen, notaya alan At─▒lgan, bu ezgileri TRT, TV'nin ├že┼čitli programlar─▒nda ├žald─▒ okudu. ├ço─čunlu─čunu ├çukurova t├╝rk├╝lerinin olu┼čturdu─ču yakla┼č─▒k 100'e yak─▒n halk ezgisini de TRT repertuvar─▒na kazand─▒rd─▒. ┼×efli─čini yapt─▒─č─▒ halk m├╝zi─či korolar─▒yla yurdun ├že┼čitli b├Âlgelerinde konserler veren Halil At─▒lgan mill├« ve milletler aras─▒ folklor, m├╝zik, halk edebiyat─▒ ve halk oyunlar─▒ dal─▒nda kongre, bilgi ┼č├Âleni ve seminerlere kat─▒larak Aral─▒k 2018 itibariyle 53 tebli─č sundu. T├╝rk k├╝lt├╝r├╝ne hizmetlerinden ├Ât├╝r├╝ 3 Ocak 2004 tarihinde Azerbaycan Vekt├Âr ─░limler Merkezinden doktora ald─▒. MESAM- ─░LESAM-T├╝rk Folklor Ara┼čt─▒rmalar─▒ Kurumu ├╝yesi olan Dr. Halil At─▒lgan ┼čiirlerden ve t├╝rk├╝lerden hareket ederek sahneye koydu─ču Kurtulu┼č Sava┼č─▒ Destan─▒, T├╝rk├╝lerin Dili, T├╝rk├╝lerde Ana, Sevelim Sevilelim, Urfa Kurtulu┼č Sava┼č─▒ Destan─▒ m├╝zikal programlar─▒yla halk m├╝zi─čine de─či┼čik bir sunum kazand─▒rd─▒. Halen Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒nca d├╝zenlenen halk m├╝zi─či yar─▒┼čmalar─▒n─▒n dan─▒┼čma kurulu ├╝yeli─čini de yapan At─▒lgan, K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ G├╝zel Sanatlar Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝nden 01 Ocak 2010 tarihinde Devlet T├╝rk Halk M├╝zi─či Korosu ┼×efi olarak emekliye ayr─▒ld─▒. Dr. At─▒lgan T├╝rk k├╝lt├╝r├╝ne hizmetlerinden dolay─▒ ├že┼čitli kurum ve kurulu┼člarca Aral─▒k 2018 itibariyle 17 kez ├Âd├╝le lay─▒k g├Âr├╝ld├╝, ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze 32 kitab─▒ yay─▒mland─▒. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
  • YEN─░
Bursa’n─▒n Sinema Tarihi

Bursa’n─▒n Sinema Tarihi

11 Eyl├╝l 2021, Bursa’n─▒n Sinema Tarihi i├žin yorumlar kapal─▒
Limonun Ba┼čkenti Erdemli

Limonun Ba┼čkenti Erdemli

11 Eyl├╝l 2021, Limonun Ba┼čkenti Erdemli i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa Yerel Bas─▒n─▒nda Naz─▒m Hikmet (1901-1963)

Bursa Yerel Bas─▒n─▒nda Naz─▒m Hikmet (1901-1963)

11 Eyl├╝l 2021, Bursa Yerel Bas─▒n─▒nda Naz─▒m Hikmet (1901-1963) i├žin yorumlar kapal─▒
Alt─▒ Bardakta D├╝nya Tarihi

Alt─▒ Bardakta D├╝nya Tarihi

11 Eyl├╝l 2021, Alt─▒ Bardakta D├╝nya Tarihi i├žin yorumlar kapal─▒
Polemik-8: ÔÇť├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Mustafa KemalÔÇÖin t├╝meni yede─čin yede─či idiÔÇŁ

Polemik-8: ÔÇť├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Mustafa KemalÔÇÖin t├╝meni yede─čin yede─či idiÔÇŁ

10 Eyl├╝l 2021, Polemik-8: ÔÇť├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Mustafa KemalÔÇÖin t├╝meni yede─čin yede─či idiÔÇŁ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rklerin ilk anavatan─▒na ait kaynaklar ge├žerlili─čini yitirdi

T├╝rklerin ilk anavatan─▒na ait kaynaklar ge├žerlili─čini yitirdi

8 Eyl├╝l 2021, T├╝rklerin ilk anavatan─▒na ait kaynaklar ge├žerlili─čini yitirdi i├žin yorumlar kapal─▒
19. Y├╝zy─▒l Osmanl─▒ Devlet Adamlar─▒ndan ─░brahim Edhem Pa┼ča -Salih Erol

19. Y├╝zy─▒l Osmanl─▒ Devlet Adamlar─▒ndan ─░brahim Edhem Pa┼ča -Salih Erol

8 Eyl├╝l 2021, 19. Y├╝zy─▒l Osmanl─▒ Devlet Adamlar─▒ndan ─░brahim Edhem Pa┼ča -Salih Erol i├žin yorumlar kapal─▒
Moha├ž, Semmelweis ve Pal Soka─č─▒ ├çocuklar─▒

Moha├ž, Semmelweis ve Pal Soka─č─▒ ├çocuklar─▒

23 A─čustos 2021, Moha├ž, Semmelweis ve Pal Soka─č─▒ ├çocuklar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Ulubatl─▒ HasanÔÇÖ─▒n Tasvir Edildi─či Chronicon Maius’un (B├╝y├╝k Kronik) Melissinos Taraf─▒ndan Uyduruldu─ču ─░ddi├ós─▒n─▒n Reddi

Ulubatl─▒ HasanÔÇÖ─▒n Tasvir Edildi─či Chronicon Maius’un (B├╝y├╝k Kronik) Melissinos Taraf─▒ndan Uyduruldu─ču ─░ddi├ós─▒n─▒n Reddi

22 A─čustos 2021, Ulubatl─▒ HasanÔÇÖ─▒n Tasvir Edildi─či Chronicon Maius’un (B├╝y├╝k Kronik) Melissinos Taraf─▒ndan Uyduruldu─ču ─░ddi├ós─▒n─▒n Reddi i├žin yorumlar kapal─▒
Ak-┼×emsedd├«nÔÇÖin F├ótihÔÇÖe G├Âyn├╝kÔÇÖten Yazd─▒─č─▒ Mektubun Tarih├« A├ž─▒dan ├ľnemi

Ak-┼×emsedd├«nÔÇÖin F├ótihÔÇÖe G├Âyn├╝kÔÇÖten Yazd─▒─č─▒ Mektubun Tarih├« A├ž─▒dan ├ľnemi

22 A─čustos 2021, Ak-┼×emsedd├«nÔÇÖin F├ótihÔÇÖe G├Âyn├╝kÔÇÖten Yazd─▒─č─▒ Mektubun Tarih├« A├ž─▒dan ├ľnemi i├žin yorumlar kapal─▒
Ya┼č 21: HayberÔÇŽ Afganistan An─▒lar─▒ÔÇŽ

Ya┼č 21: HayberÔÇŽ Afganistan An─▒lar─▒ÔÇŽ

22 A─čustos 2021, Ya┼č 21: HayberÔÇŽ Afganistan An─▒lar─▒ÔÇŽ i├žin yorumlar kapal─▒
Mehmet├žikÔÇÖsiz bir K─▒br─▒s olamaz!

Mehmet├žikÔÇÖsiz bir K─▒br─▒s olamaz!

18 A─čustos 2021, Mehmet├žikÔÇÖsiz bir K─▒br─▒s olamaz! i├žin yorumlar kapal─▒
├ça─čda┼č Kaynaklardaki Kronolojik Verilere G├Âre Sultan OrhanÔÇÖ─▒n ─░znik Ku┼čatmas─▒ ve Fethi

├ça─čda┼č Kaynaklardaki Kronolojik Verilere G├Âre Sultan OrhanÔÇÖ─▒n ─░znik Ku┼čatmas─▒ ve Fethi

4 A─čustos 2021, ├ça─čda┼č Kaynaklardaki Kronolojik Verilere G├Âre Sultan OrhanÔÇÖ─▒n ─░znik Ku┼čatmas─▒ ve Fethi i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ Padi┼čahlar m─▒ ─░dare Etti?

Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ Padi┼čahlar m─▒ ─░dare Etti?

4 A─čustos 2021, Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ Padi┼čahlar m─▒ ─░dare Etti? i├žin yorumlar kapal─▒
TBMM Tutanaklar─▒nda M├╝badele ve M├╝badiller

TBMM Tutanaklar─▒nda M├╝badele ve M├╝badiller

4 A─čustos 2021, TBMM Tutanaklar─▒nda M├╝badele ve M├╝badiller i├žin yorumlar kapal─▒
Ba─člamam Var 3 Telli

Ba─člamam Var 3 Telli

27 Haziran 2021, Ba─člamam Var 3 Telli i├žin yorumlar kapal─▒
1925 Y─▒l─▒nda Bursa’da Bir Haffaf D├╝kk├ón─▒

1925 Y─▒l─▒nda Bursa’da Bir Haffaf D├╝kk├ón─▒

27 Haziran 2021, 1925 Y─▒l─▒nda Bursa’da Bir Haffaf D├╝kk├ón─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
AzerbaycanÔÇÖda Hambeles Yemek

AzerbaycanÔÇÖda Hambeles Yemek

27 Haziran 2021, AzerbaycanÔÇÖda Hambeles Yemek i├žin yorumlar kapal─▒
Abla, Afiyet Olsun, Ana, Anadolu S├Âzc├╝klerinin K├Âkeni

Abla, Afiyet Olsun, Ana, Anadolu S├Âzc├╝klerinin K├Âkeni

27 Haziran 2021, Abla, Afiyet Olsun, Ana, Anadolu S├Âzc├╝klerinin K├Âkeni i├žin yorumlar kapal─▒
K├Ây Enstit├╝leri

K├Ây Enstit├╝leri

27 Haziran 2021, K├Ây Enstit├╝leri i├žin yorumlar kapal─▒