Bir devrin batt─▒─č─▒ yer: Gelibolu

Bir devrin batt─▒─č─▒ yer: Gelibolu

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Gazeteci / Yazar - Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi Alman Dili Anabilim Dal─▒ (1985) mezunu. 1983'ten itibaren yerel yay─▒n organlar─▒nda muhabir, yaz─▒ i┼čleri m├╝d├╝r├╝ ve genel yay─▒n y├Ânetmeni olarak ├žal─▒┼čt─▒. ├ça─čda┼č Gazeteciler Derne─či (├çGD) Bursa ┼×ubesi eski (1997-2001) ba┼čkanlar─▒ndan. Bursa Ansiklopedisi'ne (Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž, 1. bask─▒ 2002, Burdef Yay─▒nlar─▒ No:3) madde yazarl─▒─č─▒ yapt─▒. E-Kitap Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan (┼×ubat 2018) yay─▒nlanan ÔÇťNutukÔÇť i├žin edit├Âr olarak Atat├╝rk ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ kronolojisini haz─▒rlad─▒. Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r.
Yay─▒nlanm─▒┼č Kitaplar─▒:
1) ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇť, ┼×ubat-2014, Kasta┼č Yay─▒nevi-─░stanbul
2) "1915 - ├çanakkale Sava┼č─▒nda Trakya", Eyl├╝l 2018, Haber Ajans─▒ yay─▒nlar─▒-─░stanbul
E-Posta: tayfunc@gmail.com
Tayfun ├çAVU┼×O─×LU
  • ├çanakkale Sava┼člar─▒ÔÇÖnda kazan─▒lan zafer, T├╝rkiye CumhuriyetiÔÇÖnin kurulu┼čuna giden yolda ÔÇťtemel ta┼č─▒ÔÇŁ anlam─▒n─▒ ta┼č─▒r. Mustafa Kemal Atat├╝rk, ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n kazan─▒lmas─▒nda en ├Ânemli ve ilk b├╝y├╝k engeli hen├╝z ├žok gen├ž bir kurmay subay olarak kat─▒ld─▒─č─▒ ├çanakkale Sava┼člar─▒ÔÇÖnda a┼čt─▒.


├çanakkale Sava┼člar─▒ÔÇÖn─▒ iki a┼čamada de─čerlendirmekte yarar var. Bunlardan birincisi, 1. D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒n en kritik d├Âneminde ─░stanbulÔÇÖa ula┼čmaya ve Osmanl─▒ ba┼čkentini teslim almaya ├žal─▒┼čan ─░ngiliz ve Frans─▒z donanmas─▒n─▒n 18 Mart 1915ÔÇÖde ├çanakkale Bo─čaz─▒ÔÇÖn─▒n karanl─▒k sular─▒na g├Âm├╝lmesiydi. T├╝rk top├žusu ve bahriyelisi ├çanakkale Bo─čaz─▒ÔÇÖnda bir destana imza att─▒. Nusret may─▒n gemisinin d├Â┼čedi─či may─▒nlara ├žarpan ve en b├╝y├╝k gemileri denizin dibini boylayan ─░ngiliz-Frans─▒z donanmas─▒ geri d├Ânmek zorunda kald─▒.

Sava┼č─▒n ikinci a┼čamas─▒ ise ├çanakkaleÔÇÖyi denizden ge├žemeyece─čini anlayan ─░ngiliz ve Frans─▒z ordular─▒n─▒n bu kez 25 Nisan 1915 g├╝n├╝ Gelibolu Yar─▒madas─▒ÔÇÖna ├ž─▒karma yapmas─▒yla ya┼čand─▒.

Hint ve A.N.Z.A.C (Avustralya-Yeni Zelanda) birlikleriyle de desteklenen ─░ngiliz ve Frans─▒z ordular─▒ Gelibolu Yar─▒madas─▒ÔÇÖndaki T├╝rk top├žu bataryalar─▒n─▒ susturmay─▒ ve b├Âylelikle donanman─▒n kalan b├Âl├╝m├╝n├╝n ├çanakkale Bo─čaz─▒ÔÇÖn─▒ g├╝le oynaya ge├žmesini sa─člamaya ├žal─▒┼čt─▒lar. D├╝┼čman askeri Gelibolu Yar─▒madas─▒ÔÇÖna ├ž─▒kt─▒ ├ž─▒kmas─▒na ama belli noktalardan fazla ilerleyemediÔÇŽ Korkun├ž siper sava┼člar─▒ ya┼čand─▒. Yar─▒madan─▒n her bir kar─▒┼č topra─č─▒, kanla suland─▒. ├ľl├╝m pahas─▒na vatan─▒n─▒ savunan T├╝rk askeri, d├╝┼čman─▒n ilerlemesine izin vermedi. 9 ay─▒ a┼čk─▒n s├╝re devam eden kanl─▒ bo─ču┼čma sonras─▒nda ─░ngiliz Harp Kabinesi GeliboluÔÇÖdan ├žekilme karar─▒ verdi. ├çanakkaleÔÇÖde zafer T├╝rk ordusunun olmu┼čtuÔÇŽ

D├╝┼čman, 525.000 askerle geldi─či sava┼č alan─▒nda ─░ngiliz, Frans─▒z, Avustralyal─▒, Yeni Zelandal─▒ ve Hintli olmak ├╝zere toplam 284.000 askerini kaybetti. (Buradaki kay─▒p ifadesi sadece can kayb─▒ de─čildir. Esaret, yaralanma gibi bir askeri sava┼č d─▒┼č─▒ b─▒rakan etkenlerin t├╝m├╝n├╝ ifade eder. ─░tilaf askerlerinin toplam ├Âl├╝ say─▒s─▒ 44 bin, yaral─▒ say─▒s─▒ 97 bindir.)

Vatan─▒n─▒ savunan T├╝rk ordusunun kayb─▒ da 253.000 asker olarak kay─▒tlara ge├žti. (253 bin kayb─▒n t├╝m├╝, ┼čehit de─čildir. Yaral─▒-esir-kay─▒p askerler de bu rakama dahildir. Genelkurmay Harp Dairesi kay─▒tlar─▒na g├Âre, T├╝rk ordusunun verdi─či ┼čehit say─▒s─▒ 57 bindir. Bir hata yap─▒lmakta, ─▒srarla T├╝rk ordusunun 250 bin ┼čehit verdi─či yaz─▒l─▒p s├Âylenmektedir. Oysa yaz─▒l─▒ belge ve bilgiler, bu iddiay─▒ do─črulam─▒yor. Elde edilen, ├žok b├╝y├╝k bir zaferdir. ┼×ehit say─▒m─▒z─▒n 250 bin olmas─▒yla daha da b├╝y├╝k bir zafer mi kabul edilecektir. Ya da ┼čehit say─▒m─▒z─▒n 57 bin, yaral─▒ say─▒m─▒z─▒n 174 bin olmas─▒, bu muhte┼čem zafere g├Âlge mi d├╝┼č├╝recektir? Tarihi bilgiler konusunda ├žok ├Âzenli olmak zorunday─▒z.)

├ťZER─░NE ┼×─░─░RLER YAZILDI

Gelibolu Yar─▒madas─▒ 500 bin askerin kan─▒n─▒ d├Âkt├╝─č├╝ say─▒l─▒ sava┼č alanlar─▒ aras─▒nda yerini ald─▒. ├çanakkaleÔÇÖnin ge├žilememesi nedeniyle ─░ngiliz ve Frans─▒z askeri deste─činden yoksun kalan ├çarl─▒k RusyaÔÇÖs─▒ devrildi. Ne var ki, sava┼č─▒n sonraki a┼čamalar─▒nda ─░ngiliz ve Frans─▒z ordular─▒n─▒n ├Ân├╝nde durmak m├╝mk├╝n olmad─▒. 1. D├╝nya Sava┼č─▒ 1918ÔÇÖde Alman ve Osmanl─▒ imparatorluklar─▒n─▒n yenilgisiyle sona erdi. ├çanakkaleÔÇÖyi sava┼čla ge├žemeyen d├╝┼čman donanmas─▒, acz i├žindeki padi┼čah─▒n emriyle imzalanan Mondros M├╝tarekesiÔÇÖnin hemen ard─▒ndan ─░stanbul Bo─čaz─▒ÔÇÖna demirledi. ─░stanbul i┼čgal alt─▒na al─▒nd─▒. Vatan topra─č─▒ kar─▒┼č kar─▒┼č payla┼č─▒ld─▒. Anadolu; Frans─▒z, ─░talyan, Yunan i┼čgalini g├Ârd├╝.

GEN├ç KU┼×AKLARA TAVS─░YE

T├╝rkiye CumhuriyetiÔÇÖnin kurulu┼čuna giden yolu, bug├╝nk├╝ T├╝rkiyeÔÇÖyi anlayabilmek i├žin, ├çanakkale Sava┼člar─▒ÔÇÖn─▒ iyi bilmek, GeliboluÔÇÖyu ├žok iyi anlamak gerekÔÇŽ ├çanakkale 1915ÔÇÖi tam anlamak i├žinÔÇŽ O havay─▒ teneff├╝s etmek gerekÔÇŽ K─▒sacas─▒ ├çanakkaleÔÇÖyi, GeliboluÔÇÖyu g├Ârmek gerekÔÇŽ onbinlerce askerimizin vatan topra─č─▒n─▒ korumak ad─▒na seve seve ├Âl├╝me gitti─či Gelibolu Yar─▒madas─▒ÔÇÖn─▒ g├Ârmeden, bug├╝nk├╝ T├╝rkiyeÔÇÖyi anlamak da zor, Kurtulu┼č Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒ ve T├╝rk Ayd─▒nlanma DevrimiÔÇÖni anlamak daÔÇŽ

HURAFELER HERKES─░ YILDIRDI

├çanakkale Sava┼člar─▒ ├╝zerine yaz─▒yan ├žok say─▒da kitap var. Bunlar─▒n bir b├Âl├╝m├╝, tarih kitab─▒-belgesel niteli─činden ├Âte, ├çanakkaleÔÇÖde sava┼čan y├╝zbinlerce vatan evlad─▒n─▒n manevi hat─▒ras─▒na f├╝tursuzca sald─▒ran, sava┼č─▒ elinde t├╝fek-s├╝ng├╝ d├╝┼čmanla bo─čaz bo─čaza ├žarp─▒┼čanlar─▒n de─čil de, g├Âky├╝z├╝nden beyaz atlara binerek gelen ermi┼člerin kazand─▒─č─▒n─▒ anlatabilecek kadar karapropaganda eseri. Hatta baz─▒lar─▒ iyice ileri gidiyor, ─░slam peygamberi Hz. MuhammedÔÇśin de ├çanakkaleÔÇÖye gelip, yal─▒nk─▒l─▒├ž T├╝rk ordusuyla birlikte sava┼čt─▒─č─▒n─▒ (sanki oradaym─▒┼č, g├Ârm├╝┼č, not alm─▒┼č gibi) i┼čtahla anlat─▒yor. Ama o t├╝r anlat─▒mlar─▒n hi├žbir yerinde, hazreti peygamberin neden, Osmanl─▒ ordusunun kat─▒ld─▒─č─▒ yak─▒n tarihlerdeki di─čer sava┼člarda (├Ârne─čin Balkan sava┼člar─▒nda, ├Ârne─čin TrablusgarbÔÇÖda ya da 90 bin askerimizin Sar─▒kam─▒┼č harekat─▒ s─▒ras─▒nda donarak ├Âld├╝─č├╝ karl─▒ da─člarda) g├Âr├╝lmedi─čine dair tek c├╝mle yok. ├ç├╝nk├╝ o t├╝r yaz─▒lar─▒ kaleme alanlar─▒n derdi tarih anlatmak de─čil, -g├╝ya- dini propaganda yapmak.

Son zamanlarda moda olan ÔÇśAman Mustafa Kemal ad─▒ ge├žmesin de, kimin ge├žerse ge├žsinÔÇÖ yakla┼č─▒m─▒n─▒n ├╝r├╝n├╝ olarak kaleme al─▒nm─▒┼č s├Âzde tarih kitaplar─▒ da (hatta ansiklopedileri) var piyasada. Hi├ž s─▒k─▒lmadan, ÔÇťMustafa Kemal BeyÔÇÖin r├╝tbesi ne ki, topu topu bir ihtiyat t├╝meninin kumandan─▒, ne yapm─▒┼č da ├çanakkaleÔÇÖde zafer kazanm─▒┼č? Ordu komutan─▒, kolordu komutanlar─▒ ne g├╝ne duruyormu┼č?ÔÇŁ veya ÔÇťAsl─▒nda ├çanakkaleÔÇÖde Mustafa KemalÔÇÖin esamesi okunmuyor. Mustafa Kemal Cumhurba┼čkan─▒ olduktan sonra, ├çanakkaleÔÇÖde bir zafer icat edildi, zafer de Mustafa KemalÔÇÖe mal olunduÔÇŁ diye yazabilenler de varÔÇŽ Ayn─▒ ki┼čiler (Aman Mustafa Kemal olmas─▒n da, kim olursa olsun anlay─▒┼č─▒yla) zaferin t├╝m onurunu Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin 5ÔÇÖnci Ordu Komutan─▒ Liman von SandersÔÇśe yazabilmek i├žin olmad─▒k numaralara ba┼čvuruyor, c├╝mlelere takla att─▒r─▒yorlarÔÇŽ

Kim ne demi┼č, neden ve nas─▒l demi┼č, do─črusu nedir? ├ľn├╝m├╝zdeki hafta, ilgili kitaplardan al─▒nt─▒lar yaparak aktaraca─č─▒z.


Mehmet├ži─če Derin Sayg─▒

ÔÇť25 Nisan 1915 g├╝n├╝ Conk Bay─▒r─▒ÔÇÖnda T├╝rkler ve birle┼čik kuvvetleri aras─▒nda korkun├ž siper sava┼člar─▒ oluyor. Siperler aras─▒nda 8-10 metre mesafe var. S├╝ng├╝ h├╝cumundan sonra sava┼ča ara verildi. Askerler siperlerine ├žekildi. Yaral─▒lar ve ├Âl├╝ler toplan─▒yor. ─░ki siper aras─▒nda a├ž─▒kta a─č─▒r yaral─▒ ve bir baca─č─▒ kopmak ├╝zere olan ─░ngiliz y├╝zba┼č─▒s─▒ avaz─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒ kadar ba─č─▒r─▒yor, a─čl─▒yor, kurtar─▒n diye yalvar─▒yordu. Ancak hi├žbir siperden, kimse ├ž─▒k─▒p yard─▒m edemiyordu. ├ç├╝nk├╝ en k├╝├ž├╝k bir k─▒p─▒rdan─▒┼čta y├╝zlerce kur┼čun ya─č─▒yordu. Bu s─▒rada ak─▒l almaz bir olay oldu. T├╝rk siperlerinden beyaz bir i├ž ├žama┼č─▒r─▒ salland─▒. Arkas─▒ndan aslan yap─▒l─▒ bir T├╝rk askeri silahs─▒z siperden ├ž─▒kt─▒. Hepimiz donup kald─▒k. Kimse nefes alam─▒yor. Ona bak─▒yorduk. Asker yava┼č ad─▒mlarla y├╝r├╝yor. Siperdekiler kendisine ni┼čan alm─▒┼č bekliyordu. Asker yaral─▒ ─░ngiliz subay─▒n─▒ ok┼čar gibi yerden kucaklad─▒, kolunu omzuna att─▒ ve bizim siperlere do─čru y├╝r├╝meye ba┼člad─▒. Yaral─▒y─▒ usulca yere b─▒rak─▒p geldi─či gibi kendi siperlerine d├Ând├╝. Te┼čekk├╝r bile edemedik. Sava┼č alanlar─▒nda g├╝nlerce bu kahraman T├╝rk askerinin cesareti, g├╝zelli─či ve insan sevgili konu┼čuldu.
D├╝nyan─▒n en y├╝rekli ve kahraman askeri Mehmet├ži─če derin sevgi ve sayg─▒lar.ÔÇŁ

├ťste─čmen Casey

647 total views, 1 views today

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Gazeteci / Yazar - Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi Alman Dili Anabilim Dal─▒ (1985) mezunu. 1983'ten itibaren yerel yay─▒n organlar─▒nda muhabir, yaz─▒ i┼čleri m├╝d├╝r├╝ ve genel yay─▒n y├Ânetmeni olarak ├žal─▒┼čt─▒. ├ça─čda┼č Gazeteciler Derne─či (├çGD) Bursa ┼×ubesi eski (1997-2001) ba┼čkanlar─▒ndan. Bursa Ansiklopedisi'ne (Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž, 1. bask─▒ 2002, Burdef Yay─▒nlar─▒ No:3) madde yazarl─▒─č─▒ yapt─▒. E-Kitap Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan (┼×ubat 2018) yay─▒nlanan ÔÇťNutukÔÇť i├žin edit├Âr olarak Atat├╝rk ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ kronolojisini haz─▒rlad─▒. Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. Yay─▒nlanm─▒┼č Kitaplar─▒: 1) ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇť, ┼×ubat-2014, Kasta┼č Yay─▒nevi-─░stanbul 2) "1915 - ├çanakkale Sava┼č─▒nda Trakya", Eyl├╝l 2018, Haber Ajans─▒ yay─▒nlar─▒-─░stanbul E-Posta: tayfunc@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒