Birinci Adam g├╝ne┼či, ─░kinci Adam g├Âlgeyi sever!

Birinci Adam g├╝ne┼či, ─░kinci Adam g├Âlgeyi sever!

 Yüksel BAYSAL

T├╝rk Devrim tarihin en ├Ânemli iki liderini ya┼čarken tan─▒yan ve onlar─▒n ya┼čam ├Âyk├╝lerini ayr─▒nt─▒l─▒ bir ┼čekilde kaleme alan ┼×evket S├╝reyya Aydemir, ─░smet ─░n├Ân├╝ÔÇÖy├╝ anlatt─▒─č─▒ ─░kinci Adam kitab─▒n─▒n giri┼činde ┼čunlar─▒ yazar:

ÔÇťBizim tarihimiz, halk ├žocuklar─▒n─▒n tarihidir. Halk denilen hazinenin t├╝kenmez verimlili─či, T├╝rk tarihinin ak─▒┼č─▒nda bu ak─▒┼ča damga vuran b├╝t├╝n ├Ânder ┼čahsiyetlerin kayna─č─▒ olmu┼čtur.

ÔÇŽTek Adam bir halk ├žocu─čuydu. ─░kinci Adam da ┼ču halk dedi─čimiz denizden gelir.

ÔÇŽ─░kinci Adam, y├╝zy─▒l─▒m─▒z─▒n ilk y─▒llar─▒ndan ba┼člayarak, b├╝t├╝n bu geli┼čmelerin i├žinde yer alm─▒┼čt─▒r. ├ľnce bir subay ama T├╝rkiyeÔÇÖnin bu devredeki b├╝t├╝n hareketlerinde k─▒l─▒├žlar─▒n─▒ milletin kader terazisine koyan, bu kadere y├Ân ├žizen aktif subaylardan biri olarak, ordu ve politika hayat─▒na kar─▒┼čt─▒.ÔÇŁ

****

Burada esas ├Ânemli olan Atat├╝rk ve ─░smet ─░n├Ân├╝ÔÇÖn├╝n birer halk ├žocu─ču oldu─ču ger├že─čidir.

─░smet ─░n├Ân├╝ÔÇÖy├╝, Mustafa Kemal Atat├╝rkÔÇÖten ay─▒ran ├Âzellikleri de ├žok g├╝zel ├Âzetlemi┼čtir ┼×evket S├╝reyya:

ÔÇťTek Adam, ihtiras ve hayallerine s─▒n─▒r tan─▒mayan, at─▒lgan, hatta kavgac─▒, m├╝cadeleci, her ┼čeyini teraziye b├╝t├╝n├╝ ile koyan, do─ču┼čtan bir mutanda adam─▒d─▒r. Ger├ži mant─▒k ve hesapl─▒l─▒k, ├Ânsezi ve me┼čruluk ba─čl─▒l─▒─č─▒ onun vas─▒flar─▒d─▒r. Ama bu vas─▒flar onun, topyek├╝n kendini veri┼činde, sadece itici kuvvetlerdir. ─░kinci Adam ise kendini kolayca ve b├╝t├╝n ile ortaya atmaz. Orduda ve b├╝roda, ├žal─▒┼čkan ve d├╝zenleyici olarak yolunu a├žar. Hem o devirde, hem b├╝t├╝n hayat─▒ boyunca nelerin, nereden ve ne kadar riske edece─čini, daima bir kurmay titizlili─či ile hesaplam─▒┼čt─▒r. Kavga ve m├╝cadeleyi ancak kesin neticelerin al─▒naca─č─▒n─▒ anlad─▒─č─▒ d├Ân├╝m noktalar─▒nda kabul eder. Ama bu noktalar─▒ da atlamamaya ├žal─▒┼č─▒r.ÔÇŁ

****

Ger├žekten de ─░smet ─░n├Ân├╝, Mustafa KemalÔÇÖe g├Âre daha sakin ve stat├╝kodan yana bir insand─▒r.

Nitekim, ┼×evket S├╝reyya Aydemir de, ayn─▒ giri┼či yaz─▒s─▒nda ─░n├Ân├╝ÔÇÖy├╝ ┼č├Âyle tan─▒mlar:

ÔÇť─░kinci Adam, 50 y─▒ldan beri b├╝t├╝n olaylar─▒n ortas─▒nda tutunabilen, hem takdirler hem y─▒ld─▒r─▒mlar ortas─▒nda daima sakin kalabilen bir insand─▒r.ÔÇŁ

Tarihe ├Ânyarg─▒l─▒ bakmayanlar bunu rahatl─▒kla g├Ârebilirler.

─░ki ├Ârnek vereyim:

 

BURSA T├ťRK├çE EZAN G├ľSTER─░S─░ VE ─░N├ľN├ť!

Biri, 1933 y─▒l─▒nda BursaÔÇÖda meydana gelen olayÔÇŽ

O gerici ayaklanma giri┼čimine kar┼č─▒ Mustafa Kemal hemen BursaÔÇÖya gelmek ister.

BursaÔÇÖda yetkililerden ayr─▒nt─▒l─▒ bilgi alan Ba┼čbakan ─░smet ─░n├Ân├╝, ─░zmirÔÇÖden hareket eden Cumhurba┼čkan─▒ Atat├╝rk ile AfyonÔÇÖda bulu┼čur, Eski┼čehirÔÇÖe kadar birlikte gelirler.

─░n├Ân├╝, ├žok sinirli oldu─ču s├Âylenen Mustafa KemalÔÇÖi sakinle┼čtirir ve ona olay─▒n ├Ânemsiz oldu─ču hakk─▒nda bilgi verir.

Nitekim Atat├╝rk de, 1 ┼×ubat tarihinde BursaÔÇÖda T├╝rk├že ezana itiraz eden bir grubun g├Âsterisini, ÔÇťOlay bir din meselesi de─čil, dil meselesidirÔÇŁ┬á diyerek noktay─▒ koyar.

****

Daha pek ├žok ├Ârnek verilebilir ama 1926 y─▒l─▒nda Mustafa Kemal Atat├╝rkÔÇÖe planlanan ─░zmir SuikastiÔÇÖni iyi inceleyenler, g├Ârecektir ki, pek ├žok idam─▒n ├Ân├╝ne ─░smet ─░n├Ân├╝ ge├žmi┼čtir.

Devrin kraldan ├žok kralc─▒ akt├Ârleri, Kaz─▒m Karabekir Pa┼čaÔÇÖn─▒n bile kellesinin al─▒nmas─▒n─▒ istemi┼člerdi.

Ama ─░n├Ân├╝ buna kar┼č─▒ koymu┼čtu.

****

Bir de 150ÔÇÖliklerden s├Âz edip, olay─▒n foto─čraf─▒n─▒ tamamlayay─▒m.

Kurtulu┼č Sava┼č─▒ÔÇÖna ihanet eden 150 ki┼čilik grup, ─░smet ─░n├Ân├╝ÔÇÖn├╝n d├Âneminde affa u─črayarak ├╝lkeye d├Ânebilmi┼čti.

***

EN B├ťY├ťK YEN─░LG─░M!

─░smet ─░n├Ân├╝ hi├žbir ┼čey yapmam─▒┼č olsa bile, Tek Parti d├Âneminin Milli ┼×efi olarak, ├žok partili rejime kans─▒z, darbesiz, i├ž sava┼č ya┼čamadan ge├žmeyi ba┼čaran d├╝nya tarihi a├ž─▒s─▒ndan ├Ârnek bir insand─▒r.

Nitekim, T├╝rkiyeÔÇÖde sa─č siyasetin ├Ânder isimlerinden S├╝leyman DemirelÔÇÖin damad─▒, bir d├Ânem ANAP Bursa Milletvekilli─či de yapan ─░lhan Kesici ─░n├Ân├╝ÔÇÖn├╝n ├Âl├╝m y─▒ld├Ân├╝m├╝nde ┼ču mesaj─▒ ge├žti:

ÔÇťMilli M├╝cadele kahraman─▒m─▒z, 2. Cumhurba┼čkan─▒m─▒z ─░smet ─░n├Ân├╝ÔÇÖy├╝ rahmetle an─▒yorum. 27 y─▒ll─▒k tek parti y├Ânetiminden tek bir insan─▒m─▒z─▒n bile burnunu kanatmadan demokrasiye ge├ži┼čimizi m├╝mk├╝n k─▒lmas─▒ t├╝m d├╝nya demokrasi tarihinin g├Ârd├╝─č├╝ ilk ├Ârnek ve bizim i├žin de b├╝y├╝k iftihard─▒r.ÔÇŁ

─░┼čte ─░lhan KesiciÔÇÖnin ├žok g├╝zel saptad─▒─č─▒ bu olaya ili┼čkin ─░smet ─░n├Ân├╝, ÔÇťBenim en b├╝y├╝k ba┼čar─▒m, en b├╝y├╝k yenilgimdirÔÇŁ diyebilme demokratik olgunlu─čunu g├Âsterebilmi┼čtir.

****

Bu yaz─▒n─▒n dipnotu: Bernard ShawÔÇÖa ait bir s├Âz├╝ ba┼čl─▒─ča ├ž─▒kard─▒m.

YAZAR HAKKINDA

Haber Merkezi Haber Merkezi Belgeseltarih.com sitemizde konuk yazarlara da yer veriyoruz. Yay─▒nlanmas─▒n─▒ istedi─činiz ve m├╝mk├╝n oldu─čunca akademik dille kaleme al─▒nm┼č tarih konulu yaz─▒lar─▒n─▒zla ilgili olarak, ileti┼čim sayfam─▒zdaki form vas─▒tas─▒yla bizimle ba─člant─▒ kurabilirsiniz. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒

TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒

28 Mart 2020, TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒

─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒

23 Mart 2020, ─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi

Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi

22 Mart 2020, Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒

BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒

22 Mart 2020, BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒

Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒

27 ┼×ubat 2020, Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒?

Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒?

27 ┼×ubat 2020, Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar

─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar

27 ┼×ubat 2020, ─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar i├žin yorumlar kapal─▒
Tirilye Sinemalar─▒

Tirilye Sinemalar─▒

27 ┼×ubat 2020, Tirilye Sinemalar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar

Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar

27 ┼×ubat 2020, Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar i├žin yorumlar kapal─▒
Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri

Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri

13 Ocak 2020, Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri i├žin yorumlar kapal─▒