Selma PE┼×TEL─░
Selma  PE┼×TEL─░
selmapesteli@hotmail.com
Bo┼čnaklar: Kahve, pita ve teferi├ž
  • 10 A─čustos 2018 Cuma
  • +
  • -

93 HarbiÔÇÖnde T├╝rkiyeÔÇÖye g├Â├ž eden Bo┼čnaklar─▒n ├Ânemli bir k─▒sm─▒ Bursa ve ─░neg├Âl ├ževresine yerle┼čmi┼čtir. Biz de o ailelerden biriyiz. Dedelerim ve babaannem Bosna HersekÔÇÖten T├╝rkiyeÔÇÖye g├Â├ž etmi┼čler. Babam─▒n babas─▒ Cafer hen├╝z 14 ya┼č─▒nda iken annesinin ard─▒ndan babas─▒n─▒ da kaybedince day─▒s─▒ taraf─▒ndan d├Ârt erkek karde┼čiyle birlikte T├╝rkiyeÔÇÖye getirilmi┼č. Orada evli olan k─▒z karde┼čleri Duda (Dudiye) kalm─▒┼č, ÔÇťKarde┼člerimden birini burada benimle b─▒rakÔÇŁ diye day─▒s─▒na yalvarm─▒┼čsa da o se├žim yapamam─▒┼č ve hepsini getirmi┼č. Y─▒l 1884ÔÇÖt├╝r. Berlin Anla┼čmas─▒ÔÇÖyla Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖnun Bosna HersekÔÇÖi AvusturyaÔÇÖya b─▒rakmas─▒n─▒n ├╝zerinden sadece alt─▒ y─▒l ge├žmi┼čtir.

Babaannem G├╝ls├╝m de ailesiyle birlikte MostarÔÇÖdan BursaÔÇÖya gelmi┼č, sonra Cafer Dedemle evlenmi┼č. Babam ├╝├ž ya┼č─▒ndayken de ├Âlm├╝┼č.

Annemin babas─▒ Abdi Bek├ór, ailesiyle geldi─činde 12 ya┼č─▒ndad─▒r ve y─▒l 1895ÔÇÖtir. Anneannem Ay┼če ─░neg├ÂlÔÇÖde do─čmu┼č, onun anne babas─▒ da MostarÔÇÖdan gelmi┼čtir.

├çocuklu─čumda ─░stanbulÔÇÖa gidi┼č geli┼člerimizde ─░stanbulÔÇÖu ├žok be─čenir, ÔÇťDedelerim neden buraya yerle┼čmemi┼čler?ÔÇŁ diye d├╝┼č├╝n├╝rd├╝m. ├çocuk akl─▒ i┼čte. Gen├žli─čimde ise, ÔÇťNeden vatanlar─▒n─▒ b─▒rak─▒p geldiler, ben b─▒rakmazd─▒mÔÇŁ diye onlara i├žerledi─čimi, hatta k─▒zd─▒─č─▒m─▒ an─▒ms─▒yorum. Oysa annemin amcas─▒ burada ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda ┼čehit olmu┼čtu. Day─▒s─▒ ─░ngilizlere esir d├╝┼čm├╝┼č, kurtulmu┼č, sonra da Kurtulu┼č Sava┼č─▒ÔÇÖna kat─▒lm─▒┼č. Onun, babam─▒n day─▒s─▒n─▒n ─░stiklal Sava┼č─▒ Madalyalar─▒ vard─▒. Ancak y─▒llar sonra korkak olmad─▒klar─▒n─▒n fark─▒na varm─▒┼čt─▒m. Onlar sava┼člar─▒n ve k├Ât├╝ y├Ânetimlerin kurban─▒ olan, oradan buralara savrulan, yerini yurdunu, topra─č─▒n─▒ b─▒rakan muhacirlerdi.

Annemle babam bizden saklamak istedikleri konular─▒ Bo┼čnak├ža konu┼čurlard─▒. Ama Ayhan Teta(teyze), Strina(yenge) gibi baz─▒ ya┼čl─▒ yak─▒nlar─▒m─▒z Bo┼čnak├ža konu┼čmay─▒ ye─člerlerdi. Mahallemizin ├žo─ču Bo┼čnakÔÇÖt─▒. Dedelerimiz BosnaÔÇÖdan gelip, ─░neg├ÂlÔÇÖde iki katl─▒, bah├želi evler yapm─▒┼člard─▒. Erkekler i┼č yapmak zorunda olduklar─▒ndan hemen, kad─▒nlar ise ancak Cumhuriyet d├Âneminde, daha ge├ž, T├╝rk├žeyi ├Â─črenmi┼člerdi. Ama Esenk├ÂyÔÇÖe gitti─čimizde ├žocuklar─▒n da h├ól├ó Bo┼čnak├žay─▒ konu┼čmas─▒na biraz da ┼ča┼č─▒r─▒rd─▒m.

Bo┼čnaklar─▒n hayat─▒n─▒ ├╝├ž kelimeyle ├Âzetlemek gerekirse; kahve, pita ve teferi├ž diyebiliriz san─▒r─▒m. Pita, b├Âre─če, teferi├ž ise pikni─če verilen add─▒r.

Bo┼čnak mutfa─č─▒ olduk├ža geni┼čtir. Kahvalt─▒da; ball─▒ ya da pekmezli kaymak, kuru et (baharatlan─▒p, iste kurutulan bir nevi past─▒rma), kuru etli yumurta, s├╝t├╝n i├žine do─čranan ekmek, gru┼čenina yenirmi┼č. Gru┼čenina; inek do─čum yapt─▒ktan sonraki ilk ve ikinci s├╝t├╝ yavrusuna ait oldu─čundan, ├╝├ž├╝nc├╝ s├╝t├╝ sa─č─▒l─▒yor. ├çi─č s├╝te, ├╝├ž yumurta ├ž─▒rp─▒p, ├╝├ž ka┼č─▒k un ekleniyor. Ya─članm─▒┼č tepside f─▒r─▒nda pi┼čiriliyor.

Po─ča├ža, ├žahiya (nohut mayal─▒ bir ekmek) ve bildi─čimiz ev ekme─či, kahvalt─▒l─▒k olarak da peksimet, u┼čtipak ve maslenisa yap─▒l─▒yor.

Bo┼čnaklarda kahve i├žimi ba┼čl─▒ ba┼č─▒na ├Ânemli bir yer tutar. Kahvalt─▒dan ├Ânce, sonra, g├╝n├╝n her saati kahve i├žilir. Leyla ablan─▒n (─░lova) dedi─či gibi; ÔÇťTabii ki T├╝rk kahvesi. O zaman Yemen bizim. Kahve YemenÔÇÖden geliyor. Ha ─░neg├ÂlÔÇÖden gelmi┼č, ha YemenÔÇÖden. Bosna i├žin de ├Âyle, Osmanl─▒ topra─č─▒ oldu─ču s├╝rece, belki nakliye zor.ÔÇŁ

Bo┼čnaklar aras─▒nda haz─▒r kahve be─čenilmezdi. ├çi─č kahve al─▒n─▒p, dolapta kavrulur ve kahve de─čirmeninde ├žekilirdi. Eskiden bak─▒r cezveler mangala s├╝r├╝l├╝r, misafirle birlikte zarfl─▒ fincanlarda, ÔÇťk─▒tlamaÔÇŁ tabir edilen ┼čekilde i├žilirmi┼č.

Bo┼čnaklarda kad─▒n, erkek ve ├žocuklar, herkes kahve i├žerdi. Yerlilerde ve di─čer g├Â├žmenlerde daha ├žok erkekler i├žerdi. ├çocuklu─čumda, kahve i├žmek isteyen ├žocuklara, annelerinin; ÔÇť├çocuklar kahve i├žmez, yoksa kapkara olursunÔÇŁ dediklerini, bize ise annemizin, en az─▒ndan kahveye bat─▒r─▒lm─▒┼č ┼čekeri, ya da kahve taba─č─▒na biraz d├Âk├╝p verdi─čini, kahve i├ženlerin sapsar─▒, i├žmeyenlerin kapkara olduklar─▒n─▒ bir ironi olarak an─▒msar─▒m.

1950’li y─▒llarda Bursa’da teferi├ž

Yemeklere gelecek olursakÔÇŽ Bo┼čnak sofras─▒nda a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak et, patates yemekleri ve b├Ârekler yer al─▒r. Piryan, biryan, b├╝ryan, kapama gibi ├že┼čitli adlarla an─▒lan etli pilav da ├žok yap─▒l─▒r. Yemeklerde tereya─č─▒, susam ya─č─▒ ve kuyruk ya─č─▒ kullan─▒lmaktayd─▒.

Patates ├žok sevilir ve kullan─▒l─▒r. O kadar ki; ─░neg├ÂlÔÇÖde eskiden Bo┼čnaklara; ÔÇťkompir (patates) milletiÔÇŁ dendi─čini an─▒ms─▒yorum. Annemin anlatt─▒─č─▒na g├Âre; kad─▒n─▒n biri akrabalar─▒na Mesudiye k├Ây├╝ne gitmi┼č. Sonradan demi┼č ki; ÔÇťPatates ├žorbas─▒, patates yeme─či ikram ettiler. D├Ân├╝┼čte de elime patates verdiler!ÔÇŁ

B├Ârekler ├╝├ž ├že┼čit yap─▒l─▒r. ├çar┼čaf b├Âre─či, katmerli ve ni┼časta yard─▒m─▒yla a├ž─▒lan ince yufkalardan olu┼čan b├Âreklerdir. ├ť├ž ├že┼čit mant─▒ oldu─ču gibi, hemen hemen her ├že┼čit sebzeyle yap─▒lan b├Ârek vard─▒r. K─▒ymal─▒ olana b├Ârek denir, di─čerleri i├žine kondu─ču malzemenin ad─▒ ile s├Âylenir, kompira├ža pita (patates b├Âre─či) gibi.

Eskiden fakir ya da zengin, her kad─▒n─▒n b├Ârek yapabilmesi aranan bir ├Âzellikmi┼č. Annemden dinlemi┼čtim: Bosna-HersekÔÇÖte Sancak Beyi olan ├çengi├ž Haydar Bey BursaÔÇÖya s├╝rg├╝n edilir. O─člu ─░smail Beyi, ─░neg├ÂlÔÇÖden L├ók┼čelerin k─▒z─▒ Hayriye Han─▒mla evlendirir. ÔÇťYar─▒n sabah gelin han─▒mdan maslenisa yerizÔÇŁ deyince, k├╝├ž├╝k ya┼čta oldu─čundan yufka a├žmay─▒ bilmeyen Hayriye Han─▒m─▒n yard─▒m─▒na bir hizmet├ži ko┼čar ve maslenisa yap─▒l─▒p, kay─▒npederin takdiri kazan─▒l─▒r.

Hayriye Han─▒mÔÇÖla ─░smail BeyÔÇÖin, R─▒za ad─▒nda bir o─čullar─▒ olur ve sonradan ─░lova soyad─▒n─▒ al─▒r. Hayriye Han─▒m, ├žok misafirperver, iyi kalpli ve m├╝tevaz─▒ bir ki┼čiymi┼č. Babamdan dinlemi┼čtim, Kurtulu┼č Sava┼č─▒ s├╝recinde BursaÔÇÖda onlar─▒n yan─▒ndaki evde oturmu┼člar. Herkesi yeme─če ├ža─č─▒rd─▒─č─▒n─▒ anlat─▒r, rahmetle anard─▒.

1981 y─▒l─▒nda o─člum Do─čan bo─čmaca ge├žiriyordu. Babam Esenk├ÂyÔÇÖ├╝n havas─▒n─▒n iyi gelece─čini d├╝┼č├╝n├╝p, oradaki evi temizletmi┼čti. Gitmeden ├Ânce yemek haz─▒rl─▒klar─▒ yap─▒p, ertesi g├╝ne de d├╝n├╝rlerimizi davet etmi┼č, a─čabeyimlerle birlikte ├ž─▒k─▒p, yerle┼čmi┼čtik. Konuklar─▒m─▒z gelmi┼č, b├Ârek de d├óhil, ├Â─čle yeme─čimizi yemi┼čtik ki, kar┼č─▒dan oradaki kom┼čumuz Cemile Abla ba┼č─▒nda bir tepsi b├Ârekle ├ž─▒kagelmesin mi! ─░├žimden yar─▒m saat ├Ânce getirseydi ne iyi olurdu diye ge├žirirken, tad─▒na bakal─▒m dedik ve tok halimizle tepsiyi bitirip, istisnas─▒z hepimiz hayat─▒m─▒zda yedi─čimiz en g├╝zel b├Âre─čin bu oldu─čuna karar verdik.

B├Ârek hamuru i├žin gerekenler: 4 su barda─č─▒ un – 500 gr (yar─▒m barda─č─▒ topaklar─▒n ├╝zerine), 1 yumurta, 2 ├žorba ka┼č─▒─č─▒ yo─čurt, 2 ├žorba ka┼č─▒─č─▒ zeytinya─č─▒, tuz, 1 su barda─č─▒ su. 1 su barda─č─▒ bu─čday ni┼častas─▒ (yufkalar─▒ a├žmak i├žin).

Yap─▒l─▒┼č─▒: B├╝y├╝k├že bir kaba unu eler, ├╝zerine tuzu serperiz. Ortas─▒n─▒ a├žarak oraya yumurta ve yo─čurdu koyup, biraz ├ž─▒rpar─▒z. Sonra suyu yava┼č├ža koyup, hepsini kar─▒┼čt─▒r─▒r─▒z. G├╝zelce yo─čururuz, zeytinya─č─▒ ile toparlar─▒z. Hamurumuz kulak memesi yumu┼čakl─▒─č─▒na gelince be┼č e┼čit par├žaya b├Âl├╝p, be┼č topak elde ederiz. Temiz bir bezle ├Ârt├╝p, biraz dinlendiririz. Sonra bir topak al─▒p, alt─▒na ve ├╝zerine un serperek oklavayla yuvarlak ┼čekil verdirip, daha sonra yine un ve ni┼časta yard─▒m─▒yla oklavayla yufkay─▒ a├žar─▒z. Bir bezin ├╝zerine yufkay─▒ sereriz. Bu i┼člemi be┼č kez yineleyerek be┼č adet yufka elde etmi┼č oluruz.

Tarifini verdi─čim bu yufkalarla farkl─▒ b├Ârekler yapmam m├╝mk├╝nd├╝r. Ben size ├žok sevilen patates b├Âre─činin tarifini vereyim.

KOMP─░RA├çA P─░TA (PATATES B├ľRE─×─░) ┬á┬á┬á

Gerekenler: 5 adet a├ž─▒lm─▒┼č yufka ya da 5 adet haz─▒r yufka.
Yufkalar─▒ ya─člamak i├žin 1 su barda─č─▒ zeytinya─č─▒.
─░├ži i├žin: 1 kg patates, 1 ba┼č so─čan, 250 gr k─▒yma, tuz, karabiber.
Yap─▒l─▒┼č─▒: Patatesleri soyup, k├╝p k├╝p keseriz, so─čan─▒ da keseriz. Tencereye yar─▒m su barda─č─▒ ya─č─▒, patatesleri, so─čan─▒, tuzu koyar─▒z. Tahta ka┼č─▒kla kar─▒┼čt─▒rarak be┼č dakika kadar pi┼čiririz. Ocaktan al─▒nca k─▒yma ve karabiberi ekleyip, kar─▒┼čt─▒r─▒r─▒z. Sonra so─čumas─▒n─▒ bekleriz.

Bir yufkay─▒ ya─člay─▒p ortadan ikiye b├Âleriz. Kenarlar─▒na i├ž malzemeyi yerle┼čtiririz. Ortaya do─čru rulo yaparak sarar─▒z.

Tepsiyi ya─člay─▒p, yuvarlak olu┼čturdu─čunuz yufkay─▒ yerle┼čtiririz. Di─čer yufkalara da ayn─▒ i┼člemi yaparak kol b├Âre─či ┼čeklinde yerle┼čtiririz. ├ťzerini de ya─člay─▒p f─▒r─▒nda pembele┼činceye kadar pi┼čiririz.

F─▒r─▒ndan ├ž─▒kt─▒ktan sonra eskilerin hat─▒r─▒na biraz tereya─č─▒ s├╝reriz. Sonra da oturup afiyetle yeriz.

Tabii, ince yufka a├žmak tecr├╝beyle oluyor. Yufka a├ž─▒l─▒┼č─▒n─▒ izlemek de ├Ânemlidir. Her kad─▒n─▒n yufka a├ž─▒┼č─▒ farkl─▒d─▒r. Ama ana kurallar ayn─▒d─▒r. Burada, ├žok b├Âre─čini, baklavas─▒n─▒ yedi─čimiz, her an H─▒z─▒r gibi yeti┼čen Zlatka(Alt─▒n) teyzeyi rahmetle anmadan ge├žemeyece─čim.

Eskiden, on on be┼č tane kaz t├╝y├╝ iple ba─član─▒r, yufkalar onunla ya─član─▒rd─▒, ona da pero ya da pera denirdi.

Kom┼čumuz Y├╝cel Abla anlat─▒rd─▒. Hayat─▒nda ilk defa b├Ârek yapm─▒┼č. O zaman mahalle f─▒r─▒n─▒na g├Ânderiliyor. Sonra ├žocuklar─▒ al─▒yorlar. Ailecek oturup, yiyorlar. Hepsi ├žok be─čeniyor, ÔÇťyufkalar─▒ nas─▒l da bu kadar ince a├žabildin?ÔÇŁ diye hayret ediyorlar. O s─▒rada kap─▒ ├žal─▒yor, Behire ablan─▒n k─▒z─▒, elinde bir tepsi b├Ârekle duruyor. ÔÇťTepsiler kar─▒┼čm─▒┼č,ÔÇŁ diyor. Y├╝cel Abla gayet mahcup bir ifadeyle; ÔÇťKusura bakmay─▒n, biz sizinkini yedik!ÔÇŁ diyor.

Bursa y├Âresine yerle┼čen Bo┼čnaklar─▒n yemekler konusunda yerlilerle kayna┼č─▒rken pek s─▒k─▒nt─▒ ├žektiklerini d├╝┼č├╝nm├╝yorum. ├ç├╝nk├╝ ├žo─ču yemek ayn─▒, bunu y─▒llar evvel Bo┼čnak Yemekleri adl─▒ kitab─▒m─▒ haz─▒rlarken, annemin; ÔÇťYaprak sarmas─▒n─▒, dolmalar─▒, ci─čer sarmas─▒n─▒ yazmad─▒n. Olur mu? Biz onlar─▒ yap─▒yoruzÔÇŁ dedi─čini s─▒k s─▒k an─▒msar─▒m. Baz─▒ yemekler de burada unutulmu┼č. ├ľrne─čin so─čan dolmas─▒, BosnaÔÇÖdaki ad─▒yla ÔÇťsogan dolmaÔÇŁ olarak tekrar buraya gelmi┼č.

Bo┼čnak yemekleri

B─░R YEMEK, B─░R ANIÔÇŽ

Bir k─▒┼č g├╝n├╝ keyifsiz oldu─čum i├žin okula gitmemi┼čim. ┼×ans bu ya, o ak┼čam da evde davet var. Yemeklerin ├žo─ču haz─▒r, s─▒ra babam─▒n en sevdi─či yemek olan ÔÇťi├žiyaÔÇŁda. Akrabalar─▒m─▒zdan Ayhan Teyze erkenden gelmi┼č. Ben de yemek odas─▒nda yat─▒p onlar─▒ izliyor ve dinliyorum. Babam bir g├╝n ├Ânceden yap─▒lm─▒┼č po─ča├žay─▒ itinal─▒ bir ┼čekilde ufak k├╝pler halinde kesiyor. Kimse babam ve S├╝phiye halam kadar d├╝zg├╝n kesemez. ├ľnceden pi┼čirilmi┼č tavuk tencerede haz─▒r. Babam; ÔÇťYa─č─▒ bol olsun, ad─▒ ├╝st├╝nde i├ži ya─čÔÇŁ diyor. O arada Ayhan Teyze MostarÔÇÖ─▒n g├╝zelliklerini, babas─▒n─▒n karaca avlar─▒n─▒, ziyafetleri anlat─▒yor.

Dedemlerin Bekiya denen b├╝y├╝k ├žiftliklerini, kar─▒n toklu─čuna ├žal─▒┼čan kmetleri, kuleleri, kulelerin mazgallar─▒n─▒ ve Hasan KapetanÔÇÖ─▒ masal dinler gibi dinliyorum.

Uyand─▒─č─▒mda bakt─▒m davet bitmi┼č. Konuklar gitmi┼č. Babam ate┼čim var m─▒ diye bak─▒yor. Ben; ÔÇťKaracalara yaz─▒k de─čil mi?ÔÇŁ diyorum.

─░├žiyaÔÇÖn─▒n tarifini de burada vermek isterim.

İÇİYA

─░├žiya i├žin bir g├╝n ├Ânceden po─ča├ža yap─▒l─▒r. Po─ča├žan─▒n yar─▒s─▒ yap─▒ld─▒─č─▒ g├╝n yenilir, kalan yar─▒s─▒ da i├žiya i├žin kullan─▒lmak ├╝zere bir g├╝n bekletilir. Po─ča├ža, Bo┼čnaklar─▒n s├Âyleyi┼čiyle poga├ža i├žin gerekenler: 3 yumurta (bir yumurta sar─▒s─▒n─▒ ├╝zerine s├╝rmek i├žin ay─▒r─▒r─▒z), 1 su barda─č─▒ yo─čurt, yar─▒m su barda─č─▒ su, 4,5 su barda─č─▒ un, 1 ├žorba ka┼č─▒─č─▒ zeytinya─č─▒, tuz, 1 ├žay ka┼č─▒─č─▒ karbonat.

Yap─▒l─▒┼č─▒: Derince bir kaba unun b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒ eleriz. Ortas─▒n─▒ a├ž─▒k b─▒rak─▒p, oraya 2 yumurta + 1 yumurta ak─▒, tuz, yo─čurt, karbonat ve suyu ilave ederiz. Hepsini kar─▒┼čt─▒r─▒p, hamur haline getiririz. Zeytinya─č─▒n─▒ hamura yedirip, ├žap─▒ 29ÔÇô30 cm olan bir tepsiye yerle┼čtiririz. ├ťzerine b─▒├žakla ├žizgiler ├žekip, yumurta sar─▒s─▒n─▒ s├╝reriz. 1 saat dinlendirip, 180 derecede 40 dakika pi┼čiririz.

Yeme─čin yap─▒l─▒┼č─▒na gelirsekÔÇŽ Bir tavu─ču, bir ba┼č so─čan, tuz koyarak ve etleri didiklenecek ┼čekilde bol suda ha┼člar─▒z. Suyunun kalmas─▒na ├Âzen g├Âsteririz. ─░ki su barda─č─▒ pirince, tereya─č─▒ ve suyunu kat─▒p pilav─▒ da pi┼čiririz. Poga├žan─▒n kabuk k─▒s─▒mlar─▒n─▒ ayr─▒ bir tepsiye, i├ž k─▒s─▒mlar─▒n─▒ ayr─▒ bir tepsiye k├╝p k├╝p keseriz. ─░├ž k─▒s─▒mlar─▒n─▒ be┼č dakika kadar f─▒r─▒nda tutar─▒z. Kabuklar─▒ da ilave ederiz. Hepsini b├╝y├╝k├že bir tepsiye ge├žirip, ├╝zerine yava┼č├ža tavuk suyunu d├Âk├╝p, poga├žalara yediririz. Pilav─▒ da yine yava┼č├ža d├Âk├╝p, kar─▒┼čt─▒r─▒r─▒z. O s─▒rada karabiberi de ekleriz. Servis taba─č─▒na al─▒p, ├╝zerini tavuk etleriyle s├╝sleriz. D├Ârt ka┼č─▒k tereya─č─▒n─▒ k─▒zd─▒r─▒p, k─▒rm─▒z─▒biberi de kat─▒p, ├╝zerine gezdiririz. Ve afiyetle yeriz.

MISIR

Bo┼čnak sofras─▒nda m─▒s─▒r da ├Ânemli bir yer tutar. M─▒s─▒r─▒n unundan, m─▒s─▒r ekme─či, pura (ka├žamak) ├žok s─▒k yap─▒lan yiyecekler olmu┼čtur. Bunun yan─▒nda eskiden ulevaklara ve razvaru┼ča tatl─▒s─▒na da bir avu├ž konulurmu┼č.

PuraÔÇÖn─▒n yap─▒l─▒┼č─▒ ise ┼č├Âyle: Tencerede tuzlu su kaynat─▒l─▒r, ortas─▒ bo┼č kalacak ┼čekilde avu├ž avu├ž kenarlar─▒na m─▒s─▒r unu yerle┼čtirilir. K─▒s─▒k ate┼čte bir saat kadar pi┼čirilir. Sonra bir ki┼či tencereyi tutar, di─čeri oklavayla kar─▒┼čt─▒r─▒r. Ka┼č─▒kla servis taba─č─▒na al─▒n─▒r. ├ťzerine k─▒zd─▒r─▒lm─▒┼č tereya─č─▒, peynir konur. Yo─čurtlusu, hatta tatl─▒s─▒ bile olur. Peyniri ve ya─č─▒ katmadan bir k─▒sm─▒ ayr─▒ taba─ča al─▒n─▒p, bir tavada tereya─č─▒ eritilip i├žine bir miktar bal kat─▒p tatl─▒s─▒ yap─▒l─▒r.

KOMU┼×ANE (Kaybolan Bir ├édet)

─░neg├ÂlÔÇÖdeki Esenk├ÂyÔÇÖ├╝n ad─▒ Ru┼čen Tahtak├Âpr├╝ iken, k├Ây kalabal─▒k ve de m─▒s─▒r bol iken burada bir ├ódet varm─▒┼č. Annem Hayriye Pe┼čteli ve k├Ây sakinlerinden Veysel Keskin bana bu ├ódeti ┼č├Âyle anlatt─▒lar: M─▒s─▒r zaman─▒ bir meydanda toplan─▒l─▒r, kimin m─▒s─▒r─▒ ay─▒klanacaksa onun m─▒s─▒r─▒ y─▒─č─▒l─▒rm─▒┼č ortaya. Etraf fenerlerle ayd─▒nlat─▒l─▒r, k─▒zlar en g├╝zel giysilerini giyer, delikanl─▒lar yak─▒┼č─▒kl─▒ g├Âr├╝nmeye bakarlarm─▒┼č. Bir gen├ž k─▒z, m─▒s─▒r─▒ eline al─▒p, ko├žan─▒n─▒ ay─▒klar, bir k─▒sm─▒n─▒ b─▒rak─▒p, ho┼čland─▒─č─▒ be─čendi─či delikanl─▒ya atarm─▒┼č. Delikanl─▒ da k─▒z─▒ be─čeniyorsa, ko├žan─▒n kalan k─▒sm─▒n─▒ temizleyip, k─▒za geri atarm─▒┼č. S─▒ras─▒yla k─▒zlar be─čendikleri delikanl─▒lar─▒ se├žerler ve m─▒s─▒rlar─▒n bir k─▒sm─▒ ay─▒klanm─▒┼č olurmu┼č. M─▒z─▒ka ├žalmaya ba┼člar ve hep birlikte ÔÇťYelenaÔÇŁ ┼čark─▒s─▒ s├Âylenip, oyunlar oynan─▒rm─▒┼č. K─▒zlar─▒n topuklu ayakkab─▒lar─▒n─▒n sesi Uluda─čÔÇÖ─▒ inletirmi┼č.

BOSNA ER─░─×─░┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á ┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á

Bah├želerimizin ve bah├že kap─▒lar─▒m─▒z─▒n oldu─ču, insanlar─▒n birbirine g├╝vendi─či, sevdi─či, sayd─▒─č─▒ g├╝nlerdi, zamanlard─▒.

Erik a─ča├žlar─▒n─▒n dallar─▒ meyvelerin ├žoklu─čundan yerlere e─čilmi┼člerdi adeta. Arkada┼člar─▒ma ┼čilvopita (erik tatl─▒s─▒) yapmak i├žin erik toplam─▒┼čt─▒m ki bah├že kap─▒s─▒ a├ž─▒l─▒p ┼×erife Yenge geldi. Birlikte i├žeri ge├žtik. Annem hemen cezveyi oca─ča s├╝rd├╝. Ben de erikleri y─▒kay─▒p kesmeye ba┼člad─▒m. ─░neg├ÂlÔÇÖe geldi─činizde neleri de─či┼čik bulmu┼čtunuz?ÔÇŁ diye ┼×erife yengeye sordum. ÔÇťGeldi─čimizde ben on d├Ârt ya┼č─▒ndayd─▒m. Biz ge├ž geldik. T├╝rkiyeÔÇÖye geldi─čimizde Cumhuriyet kurulmu┼čtu. Bana art─▒k gen├ž k─▒z oluyorum diye MostarÔÇÖda d├Âpiyes diktirmi┼člerdi. Teyzemin k─▒zlar─▒; ÔÇśBurada bunlar─▒ giyemezsinÔÇÖ dediler ve hemen Meryem han─▒ma ├žar┼čaf─▒m diktirildi. Sonra hi├ž unutmam, geldi─čimizin ertesi g├╝n├╝yd├╝, Kemalpa┼ča MahallesiÔÇÖnde bir k─▒na gecesine g├Ât├╝rd├╝ler. Hava ya─čmurluydu ve her taraf ├žamur i├žindeydi. ├çok ┼ča┼č─▒rm─▒┼čt─▒m. Sahi, bir de ilk defa ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝ g├Âr├╝nce ├žok k├Âhne gelmi┼čti. Ama ┼čimdi hep babama dua ediyorum, bizi M├╝sl├╝man topraklar─▒na getirdi─či i├žin.ÔÇŁ

Annem, ÔÇťBak sen anlat─▒nca benim de akl─▒ma ne geldiÔÇŁ dedi ve s├Âzlerini ┼č├Âyle s├╝rd├╝rd├╝: ÔÇťNenem anlat─▒rd─▒. ├ľmer dedem (Alikalfi├ž), ├žar┼č─▒da yerlilerle otururken, bizimkiler ├žar┼čaflar─▒yla ge├žmi┼čler. O zaman pe├že var, y├╝z g├Âz├╝km├╝yor tabii. Adam─▒n biri demi┼č ki: ÔÇśBak─▒n bu ge├ženler Bo┼čnak, ba┼člar─▒ndaki feslerden belli.ÔÇÖ Dedem eve geldi─činde; ÔÇśArt─▒k o fesleri takmay─▒n, ├žok dikkat ├žekiyorÔÇÖ demi┼č.ÔÇŁ

ÔÇťUyum sa─člamak i├žin besbelliÔÇŁ diyorum. ÔÇťAcaba Bosna eri─či burada nas─▒l yeti┼čti?ÔÇŁ soruma annem: ÔÇťAh bunu nas─▒l anlatsam? Biliyorsunuz, ├ľmer dedem ilk gelenlerden. MostarÔÇÖdan DubrovnikÔÇÖe, oradan Hayfa, ┼×am, K├╝tahya ve en sonunda ─░neg├ÂlÔÇÖe geliyorlar. O nereye gitse denermi┼č, erikler burada tutuyor, o da yeti┼čtiriyor. Ama sonra Cafer deden ve baban da a┼č─▒ yap─▒p ├žo─čaltt─▒lar. Hepsi nur i├žinde yats─▒nÔÇŁ diyor.

Bu tatl─▒dan bu kadar bahsedip tarifini vermeden olmaz.

┼×ilvopita

Gerekenler: 1 kg Bosna eri─či, 1 su barda─č─▒ toz ┼čeker, 3 ├žorba ka┼č─▒─č─▒ tereya─č─▒, 2 ├žorba ka┼č─▒─č─▒ un.

Yap─▒l─▒┼č─▒: Erikleri y─▒kad─▒ktan sonra yar─▒s─▒n─▒ uzunlu─čuna kesip, ├žekirdeklerini ├ž─▒kart─▒p, bir tepsiye diziyoruz. ├ťzerine unu ve ┼čekeri serpiyoruz.
Ya─č─▒ da eritip d├Âk├╝yoruz F─▒r─▒nda pi┼čiriyoruz. So─čuyunca ├╝zerine kaymak ya da dondurma koyarak afiyetle yiyoruz.

Slatki ├ževap

Bosna eri─činden yap─▒lan bir ba┼čka yemekten daha s├Âz edeyim: Slatki ├ževap, T├╝rk├že ad─▒yla tatl─▒ kebap. Bu, eskilerin ├žok sevdi─či bir yemektir. Hele Kurban Bayram─▒ sonras─▒ mutlaka yap─▒l─▒rd─▒. Ama sonralar─▒ de─či┼čen a─č─▒z tad─▒m─▒za uymaz oldu. Yap─▒l─▒┼č─▒ ┼č├Âyle: Gerdan bol suda yumu┼čay─▒ncaya kadar ha┼član─▒r. Di─čer yanda yar─▒m kilogram kuru Bosna eri─či, s─▒cak suda bir s├╝re bekletildikten sonra yar─▒m su barda─č─▒ ┼čeker kat─▒p pi┼čirilir. Ayr─▒ bir kapta yar─▒m kilogram kabuklar─▒ soyulmu┼č dilimlenmi┼č elma yine yar─▒m su barda─č─▒ ┼čekerle pi┼čirilir. Bir su barda─č─▒ kuru ├╝z├╝m sadece suyla pi┼čirilir. Malzemenin hepsi etin i├žine kat─▒l─▒r. Bir ta┼č─▒m kaynat─▒l─▒r. ├ťzerine tar├ž─▒n serpip ─▒l─▒k olarak servis edilir.

Bayramlarda b├╝t├╝n Bo┼čnaklar─▒n evinde oldu─ču gibi, bizim evde de baklava ve rujissa yap─▒l─▒rd─▒. Baklava yufkalar─▒ incecik ama ├žok katl─▒ (elli altm─▒┼č kat) bol cevizli olurdu. Eskiden cevizin aras─▒na tar├ž─▒n da konurmu┼č, ama sonralar─▒ bundan vazge├žilmi┼č.

Bir di─čer ├Ânemli bayram tatl─▒s─▒ da hurmac─▒kt─▒. Rahmetli babam buna ÔÇťcennet kerpiciÔÇŁ derdi.

HURMACIK

Gerekenler: 625 gr tereya─č─▒, 1 yumurta, 1 ├žorba ka┼č─▒─č─▒ yo─čurt, 1 ├žorba ka┼č─▒─č─▒ sirke, 1 ├žay ka┼č─▒─č─▒ karbonat, 4 su barda─č─▒ un.

┼×erbeti i├žin: 3 su barda─č─▒ ┼čeker, 2 su barda─č─▒ su, 2 tatl─▒ ka┼č─▒─č─▒ limon suyu.

Yap─▒l─▒┼č─▒: Ya─č─▒ eritip, so─čuyunca sirke, yo─čurt, yumurta ekleyip, ├ž─▒rparak koyu bir krema haline getiriyoruz.

* Karbonat ve unu da ekleyerek hamuru yap─▒yoruz.

* Hamurdan yumurta b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde par├žalar al─▒p, elde bir santimetre kal─▒nl─▒─č─▒nda oval ┼čekil verip, rendeye bast─▒r─▒p tepsiye yerle┼čtiriyoruz. F─▒r─▒nda pembemsi bir renk al─▒ncaya kadar pi┼čiriyoruz. F─▒r─▒ndan ├ž─▒kart─▒p so─čumaya b─▒rak─▒yoruz.

* ┼×eker ve suyu kaynat─▒yoruz, i├žine limon suyunu kat─▒p, ate┼čten al─▒yoruz.

* So─čuk hurmac─▒klar─▒n ├╝zerine s─▒cak ┼čerbeti d├Âk├╝yoruz.

Unutma dedi─čimiz bir ├že┼čit kek ve Tereya─čl─▒ ad─▒ verilen kurabiye de eskiden Bo┼čnaklar─▒n sofralar─▒ndan eksik olmazd─▒. Bunlar misafirlere yap─▒ld─▒─č─▒ gibi, kolay kolay bozulmamalar─▒ nedeniyle yolluk olarak da yap─▒l─▒rd─▒. Pi┼čmaniyeye benzeyen ├çeteniyaya ben yeti┼čemedim. ├ľnceden f─▒r─▒nda pi┼čirilen un, ┼čeker kavrulup, a─čda k─▒vam─▒na gelince ya─članm─▒┼č tepside rulo haline getirilip, ellerini unlayarak ├žeki┼čtirilerek yap─▒l─▒rm─▒┼č.

1967 y─▒l─▒nda BursaÔÇÖda teferi├ž.

TEFERİÇ

Teferi├ž, ├že┼čitli yemeklerin yap─▒l─▒p, ye┼čillik bir suba┼č─▒na gidilip, orada yenilip i├žilen pikni─če Bo┼čnaklar─▒n verdi─či add─▒r. Osmanl─▒ca da Teferr├╝c; e─členmek i├žin gezme, seyir anlam─▒nda olup, Arap├ža bir isim ve ferec k├Âk├╝nden geliyor. Ferec, ac─▒ ve kederden sonra gelen sevin├ž demektir. Bunun da Bo┼čnaklara ├žok uyan bir s├Âzc├╝k oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorum.

Eskiden Teferi├žler akordeonsuz olmazm─▒┼č. Akordeon e┼čli─činde kololar ve di─čer oyunlar oynan─▒rm─▒┼č. Akordeona m─▒z─▒ka da deniyor. Gusle; kemen├žeye benzeyen yerel bir ├žalg─▒, Mustafa Day─▒ (Bek├ór) gusle ├žalan ├žok ki┼činin oldu─čunu ve bir de harman zaman─▒nda ince saz (keman, saz) dinlerken, bir yandan da kaynam─▒┼č patates, m─▒s─▒r, karpuz ve kavun yenildi─čini anlatt─▒. Annem gusleyi daha ├žok erkeklerin ├žald─▒─č─▒n─▒ s├Âyledi. Pakize Teyze (├ťnl├╝), ÔÇťLeylekovka Ay┼če Abla ├žok g├╝zel m─▒z─▒ka ├žalard─▒ÔÇŁ diye hat─▒rlam─▒┼čt─▒. Veysel Keskin Esenk├ÂyÔÇÖde, Nurettin Yi─čit, ├ľmer Tek ve ├ľmer ├çamÔÇÖ─▒n akordeon ├žald─▒klar─▒n─▒ hat─▒rl─▒yor.

Konu┼čtu─čum ki┼čilerden edindi─čim bilgiler, 1960ÔÇÖl─▒ y─▒llara kadar her iki ├žalg─▒n─▒n da varl─▒─č─▒n─▒ korudu─ču y├Ân├╝nde. Sonra oyunlardan birka├ž─▒ kalm─▒┼č. 1994 y─▒l─▒nda kurulan ─░neg├Âl Bosna Hersek T├╝rkleri K├╝lt├╝r ve Dayan─▒┼čma Derne─či sayesinde toplan─▒l─▒r ve tekrar akordeonlar ├žal─▒n─▒r oldu. Bu y─▒l on yedincisi yap─▒lan Pita G├╝n├╝ÔÇÖnde binlerce ki┼či bulu┼čtu ve kolo oynad─▒. Kim bilir, belki bir g├╝n bir yerlerden gusle sesini de duyar─▒z!

Bo┼čnaklar aras─▒nda kullan─▒lan atas├Âzleri ve deyimlerin baz─▒lar─▒ anlam bak─▒m─▒ndan T├╝rk├že ile benzerlik g├Âsterir. A┼ča─č─▒ya aktard─▒klar─▒mda bu benzerli─či g├Ârebilirsiniz. Elbette daha ├žok say─▒da vard─▒r ama bunlar benim akl─▒ma ilk gelenler (okunu┼člar─▒ ile):

ÔÇťNapravi klip, bi├že lip. / Sopay─▒ da s├╝slersen g├╝zel olur.

ÔÇťDa podne skimesi, od podne svimesi.ÔÇŁ / ├ľ─člene kadar kiminleysen ├Â─čleden sonra onun gibi olursun.

ÔÇťAllah├╝mme rabbi, svak sebi grabbi.ÔÇŁ / Allah├╝mme Rabbena, hep bana.

*Bu yaz─▒ Kas─▒m 2012ÔÇÖde Olay GazetesiÔÇÖnin BursaÔÇÖda Ya┼čam ekinde yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r.

2,766 Toplam, 1 okuma bug├╝n

Selma PE┼×TEL─░

Selma PE┼×TEL─░

Bursa- ─░neg├Âl do─čumlu. 1974 y─▒l─▒nda ─░stanbulÔÇÖa yerle┼čti. ─░SK─░ÔÇÖde memur olarak ├žal─▒┼čt─▒. ├ťreticilik yapt─▒. ├çe┼čitli derneklerde g├Ârev ald─▒. 1987ÔÇÖde T├╝rkiye Yard─▒m Sevenler Derne─či ─░neg├Âl ┼×ubesinin kurulu┼č ├žal─▒┼čmalar─▒na kat─▒ld─▒ ve alt─▒ y─▒l y├Ânetim kurulu ├╝yeli─činde bulundu. 2006- 2008 Atat├╝rk├ž├╝ D├╝┼č├╝nce Derne─či- ─░neg├Âl ┼×ubesi y├Ânetim kurulu ├╝yeli─činde bulundu. ─░neg├Âl Kent M├╝zesinin kurulu┼č a┼čamas─▒ndaki ├žal─▒┼čmalara kat─▒ld─▒. 2001 y─▒l─▒nda Bo┼čnak Yemekleri kitab─▒, ─░neg├Âl- Dostlar OfsetÔÇÖte yay─▒nland─▒. Bo┼čnak Yemekleri kitab─▒ 2006ÔÇÖda zenginle┼čtirilmi┼č tarifler ve s├Âyle┼čilerle birlikte ─░nk─▒l├óp Kitabevi taraf─▒ndan bas─▒ld─▒ve g├Ârd├╝─č├╝ ilgi ├╝zerine 2 ve 3. Bask─▒lar─▒ yap─▒ld─▒. U┼čtipakÔÇÖtan SevdalinkaÔÇÖya Bo┼čnaklar kitab─▒nda (2007- Adana) yaz─▒s─▒ yay─▒nland─▒. Yemek ve K├╝lt├╝r dergisi ile Ressam Gabi KoppÔÇÖun ─░stanbul yemekleri ├╝zerine kitab─▒nda, yemekleri, yaz─▒ ve s├Âyle┼čileri yer ald─▒. 2005 y─▒l─▒nda ba┼člam─▒┼č oldu─ču ─░neg├Âl ile ilgili s├Âzl├╝ tarih ├žal─▒┼čmalar─▒ halen devam etmektedir. Bo┼čnak D├╝nyas─▒ Gazetesi, ├ç─▒narlaralt─▒ Dergisi, BursaÔÇÖda Ya┼čam (Olay) gibi pek ├žok dergide yaz─▒lar─▒ yay─▒nland─▒. Yerel ve Ulusal televizyonlarda programlara kat─▒ld─▒. E-Posta: selmapesteli@hotmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

12 Ekim 2019, BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

4 Ekim 2019, Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu i├žin yorumlar kapal─▒
Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

13 Eyl├╝l 2019, Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k i├žin yorumlar kapal─▒
Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

13 Eyl├╝l 2019, Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

12 Eyl├╝l 2019, Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

12 Ekim 2019, BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

4 Ekim 2019, Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu i├žin yorumlar kapal─▒
Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

13 Eyl├╝l 2019, Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k i├žin yorumlar kapal─▒
Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

13 Eyl├╝l 2019, Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

12 Eyl├╝l 2019, Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar