Bursa Devlet Tiyatrosu’nda / Erdal G├╝lver’in An─▒lar─▒

Bursa Devlet Tiyatrosu’nda / Erdal G├╝lver’in An─▒lar─▒

  • Erdal G├ťLVER / “Tiyatroyla Ge├žen ├ľmr├╝m” kitab─▒ndan

…1989-1990 sezonunda Bursa’ya tayin edildim. E┼čim Bursa’ya gelmek istemedi; ama kar┼č─▒ da ├ž─▒kmad─▒. Y─▒ld─▒r─▒m Cami’nin kenar─▒ndaki evi kiralad─▒m. Evin sahibi e┼čimin bankadan arkada┼č─▒ oldu─čundan kiras─▒ ├žok d├╝┼č├╝kt├╝.

Ankara’dan Bursa’ya e┼čyalar─▒m─▒ ta┼č─▒d─▒m. Orta avlulu, yedi odal─▒, eski Bursa evi. Tek odaya yerle┼čmi┼čtim. D─▒┼čar─▒da ├že┼čme, banyo, yan─▒nda mutfak ve tuvalet vard─▒. Zaten yatmadan yatmaya gidiyordum. Hava g├╝zelse d─▒┼čar─▒da yat─▒p g├Âky├╝z├╝n├╝ seyrediyordum. Keyfim g─▒c─▒rd─▒.

Bursa’ya geldi─čimde tiyatrodan iki ki┼či bana destek oldu: Emin G├╝m├╝┼čkaya ve Bora ├ľzkula. Emin’in sohbetine doyum olmazd─▒. Bana ├žok destek oldu; ama m├╝d├╝r oldu─čunda farkl─▒ davranmaya ba┼člam─▒┼čt─▒. Yeri gelince anlataca─č─▒m.
Bursa Devlet Tiyatrosu M├╝d├╝r├╝ Feyha ├çelenk, Tuncer C├╝ceno─člu’nun yazd─▒─č─▒ “Kad─▒nc─▒klar” oyununda bana bek├ži rol├╝n├╝ vermi┼čti.
Ye┼čim K─▒z─▒l├že├ž oyunun m├╝zi─čini, Murat Karasu y├Ânetti─či oyundan k─▒z─▒m─▒n hastal─▒─č─▒ nedeniyle aff─▒m─▒ isteyince roliim├╝ Adnan A├ž─▒kd├╝┼č├╝nenler oynam─▒┼čt─▒.
Bursa’ya gelmem ├Âzel hayat─▒m─▒ da de─či┼čtirmi┼čti. E┼čim ayr─▒lmak isteyince, ayr─▒lmayal─▒m diye diretsem de dinletemedim. Telefon edip “E┼čyalar─▒n, kitaplar─▒n haz─▒r gel al” dedi. 16 y─▒ll─▒k evliydim. E┼čyalar─▒m─▒ al─▒p evden ├ž─▒km─▒┼čt─▒m, y─▒k─▒ld─▒m. Mahkemede avukat tutmad─▒m. Hakim ne sorduysa evet dedim.
K─▒z─▒m─▒ g├Ârmeye Ankara’ya gitti─čim zaman arkada┼člar─▒n evinde kal─▒yordum. K─▒z─▒m─▒ hafta sonlar─▒ hayvanat bah├žesine g├Ât├╝r├╝yordum. Nereye g├Ât├╝reyim? Hi├ž unutmuyorum k─▒z─▒m, “Baba b├Âyle daha iyi oldu.” demi┼čti.

Art─▒k Bursa’ya al─▒┼čmaya ba┼člam─▒┼čt─▒m. Ne verirlerse onu oynuyordum. ─░├žimdeki oyun y├Ânetme iste─či a─č─▒r bas─▒yordu. Bir g├╝n Feyha ├çelenk’e gidip, oyun y├Ânetmek istedi─čimi s├Âyledim.
Feyha Han─▒m
-“Seni Serap ‘─▒n asistan─▒ yapay─▒m.” dedi.
AST’ta Rutkay’─▒n, Erkan’─▒n, Y─▒lmaz A─čabey’in yard─▒mc─▒ y├Ânetmenli─čini yapm─▒┼čt─▒m, Serap’─▒n asistan─▒ olur muyum?
– “Yok, olmaz ├Âyle ┼čey” dedim.

***

Nurhan Karada─č Brecht’in Kafkas Tebe┼čir Dairesi‘ni y├Ânetmek i├žin 1990 y─▒l─▒nda Bursa’ya geldi. Tiyatro K├╝rs├╝s├╝’nde birinci s─▒n─▒ftayken, Nurhan d├Ârd├╝nc├╝ s─▒n─▒ftayd─▒. Arkada┼č─▒md─▒; ama beni yard─▒mc─▒ y├Ânetmen olarak yan─▒na almad─▒. H├╝seyin Avni Danyal hem yard─▒mc─▒ y├Ânetmen oldu hem de ba┼črolde oynuyordu.
Gittim Nurhan’in yan─▒na:
-Niye beni yard─▒mc─▒ y├Ânetmen olarak almad─▒n? Ba┼črol oynayan yard─▒mc─▒ y├Ânetmen olur mu?
-Erdal, H├╝seyin o taraftan.
Onun Feyha ├çelenk’in grubundan oldu─čunu kast etti.

Semih Sergen, Oktay R─▒fat’─▒n yazd─▒─č─▒ ├çil Horoz oyununu y├Ânetmek i├žin Bursa’ya geldi─činde y─▒l 1996’yd─▒. ┼×of├Âr Hasan’─▒ oynad─▒─č─▒m oyunda, Semih Bey uzunca bir s├╝re sahne provas─▒n─▒ yapt─▒ktan sonra “Siz devam edin” diyerek gidiyordu. A┼ča─č─▒dan gelen keser seslerinin verdi─či rahats─▒zl─▒ktan dolay─▒ provay─▒ yaparken zorlan─▒yorduk. Sahne amirini marangozhaneye g├Ânderdim, geri geldi─činde “Nedir bu g├╝r├╝lt├╝?” diye sordum.
Sahne amiri:
-A─čabey, a┼ča─č─▒da oyunun dekorunda kullan─▒lmas─▒ i├žin sedir ├žak─▒yorlar.
-Susturabildin mi?
-Semih Sergen’i mi?
Me─čerse a┼ča─č─▒da sediri yapan ki┼či, Semih Bey’mi┼č.

Yine ├çil Horoz oyununun provas─▒n─▒ yap─▒yoruz. K─▒z─▒m s├Âmestr tatiline girince onu Bursa’ya getirmek i├žin, onun yan─▒na Ankara’ya gitmi┼čtim. Ankara’dan otob├╝se bindik; fakat bir t├╝rl├╝ vakit ge├žmiyor. Otob├╝s ─░neg├Âl’e yakla┼č─▒nca k─▒z─▒ma dedim ki: “Hadi bana biraz ezber yapt─▒r.”
Evli; ama kar─▒s─▒n─▒n ├╝st├╝ne kuma getirmek isteyen ├žapk─▒n bir ┼čof├Âr├╝ oynuyordum. Etraf─▒ rahats─▒z etmemek i├žin k─▒s─▒k sesle provaya ba┼člad─▒k.
-Bak sana neler alaca─č─▒m. Bilezikler, k├╝peler…
-Hay─▒r istemem”.
-Hadi k─▒z. Sana entariler, mantolar alaca─č─▒m. Yeter ki he de.
-Hay─▒r hay─▒r istemem.
├ľn koltukta orta ya┼čl─▒ bir kad─▒n bizi deh┼četle dinliyormu┼č. Otob├╝s, ─░neg├Âl’de durunca indim. Kad─▒n, hemen k─▒z─▒m─▒n yan─▒na gelmi┼č:
-K─▒z─▒m bu adam seni ka├ž─▒r─▒yor. Hemen polise gidelim. ┼×of├Âre haber verelim.
-Hay─▒r teyze o benim babam.
-Korkma korkma sana bir ┼čey yapamaz.
-Ger├žekten babam.
-Ben seni korurum. Sak─▒n korkma!
Otob├╝se d├Ân├╝nce kad─▒n─▒n bana bir bak─▒┼č─▒ vard─▒ ki, anlatsam kelimelerin yetersiz kalaca─č─▒ bir bak─▒┼č. Kad─▒n, k─▒z─▒ma inand─▒ m─▒ bilmiyorum? H├ól├ó, k─▒z─▒m Deniz’le anlat─▒p anlat─▒p g├╝leriz.

TOBAV
TOBAV’a 1978 y─▒l─▒nda kat─▒ld─▒─č─▒mda yard─▒mla┼čma sand─▒─č─▒ olarak faaliyet g├Âsteriyordu. Ayn─▒ y─▒l Genel Kurulunda divan ba┼čkan─▒ oldu─čumda, ba┼čkanl─▒─ča R─▒za ┼×ahin se├žilmi┼čti. Yine ayn─▒ y─▒l vakfa d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝.

Uzun y─▒llar boyunca Ankara TOBAV’da g├Ârev yapt─▒m. ├çe┼čitli tiyatro kurslar─▒ d├╝zenledik. Bursa’ya gelinceye kadar hep TOBAV’a ├žok emek verdim.

TOBAV Bursa’ya, benimle beraber gelmi┼čti. ├ťye kay─▒tlar─▒na ba┼člad─▒m. ─░lk ├╝yeler: Bora ├ľzkula, Emin G├╝m├╝┼čkaya, Cihan B├╝y├╝k─▒┼č─▒k ve Hafize G├╝n’d├╝. Daha sonra di─čer sanat├ž─▒lar ve teknik kadro da kat─▒ld─▒. ├ťyelerimiz ├žo─čalm─▒┼čt─▒. 1994 y─▒l─▒nda Bursa’da Ye┼čil T├╝rbe’ye giderken sa─čda, bah├žesi olan eski Bursa evinde lokali a├žt─▒k. Bir oday─▒ y├Ânetim odas─▒, bir oday─▒ da kurs odas─▒ yapt─▒k. Lokalde yemek yenir, i├žki i├žmek isteyen i├žerdi. Erdem Saker, DS─░ Bursa B├Âlge M├╝d├╝r├╝yd├╝. Kendisiyle g├Âr├╝┼čerek bah├žedeki a─čac─▒ kesmeden sahne yapt─▒rd─▒k.

TOBAV Bursa Temsilcili─či b├╝nyesinde bir├žok gence ├╝cretsiz tiyatro e─čitimi verdik. E─čitim alan gen├žlerle Ha┼čmet Zeybek’in yazd─▒─č─▒ Zilli ┼×─▒h oyununu y├Ânettim. ilkbahar gelince, cuma ve cumartesi g├╝nleri bah├žede oyunu sahneledik. Pencerelerden oyunu seyredenler olurdu. Bu oyunla Erdek ┼×enliklerine kat─▒lm─▒┼čt─▒k. E─čitim verdi─čim gen├žlerle ├žal─▒┼čmaya devam ettim. Muharrem Buhara’n─▒n yazd─▒─č─▒ “Ay─▒n─▒n Fendi Avc─▒y─▒ Yendi” ├žocuk oyununu sahneledik. Gen├žlerin para kazanmalar─▒n─▒ istedim. Basit bir dekor yaparak, oyunu T├ľMER’in en alt kat─▒ndaki salonda sahnelemeye ba┼člad─▒k. Nuri Kolayl─▒ oyunun afi┼čini bast─▒rd─▒, ├ž├╝nk├╝ k─▒z─▒ Gizem de oyunda rol al─▒yordu. Kazand─▒─č─▒m─▒z bozuk paralar─▒ torban─▒n i├žinde bana getiriyorlar, herkese e┼čit olarak payla┼čt─▒r─▒yordum.

TOBAV’─▒n Ankara’da ba┼člatt─▒─č─▒ Sanata Evet kampanyas─▒na biz de Bursa’da destek verdik. Demirta┼č’ta da─čc─▒larla beraber da─člara ta┼člara “Sanata Evet” yazd─▒k. I┼č─▒l Kasapo─člu geldi. O do─čal mek├ónda Shakespeare’in oyunlar─▒ndan baz─▒ b├Âl├╝mleri sahneledi. Sanata Evet kampanyas─▒ devam etti. Bursa Devlet Tiyatrosu’nda fotokopi makinesi olmad─▒─č─▒ndan tekstler k─▒rtasiyede ├žo─čalt─▒llyordu. D├╝zenledi─čimiz gazete toplama kampanyas─▒na, halk po┼čet po┼čet gazete getirdi. Kullan─▒lm─▒┼č gazeteleri kafeteryan─▒n yan taraf─▒ndaki depoda toplay─▒p, geri d├Ân├╝┼č├╝me satt─▒k. Ald─▒─č─▒m─▒z parayla tiyatroya fotokopi makinesi sat─▒n ald─▒k.

Demokrasi Zaman─▒

TOBAV’─▒n 1992 y─▒l─▒nda ba┼člatt─▒─č─▒ y├Ânetimde s├Âz sahibi olma m├╝cadelesi iki y─▒l sonra sonu├ž verdi. Kafeteryada, ├žal─▒┼čanlar─▒n oy kulland─▒─č─▒ e─čilim yoklamas─▒ yapt─▒k. Tamer Levent Genel M├╝d├╝r, Bora ├ľzkula Bursa Devlet Tiyatrosu m├╝d├╝r├╝ se├žildi. Feyha ├çelenk, Bursa Devlet Tiyatrosu M├╝d├╝rl├╝─č├╝’ne aday olmam─▒┼čt─▒. Aday olsa da kazanamazd─▒. Oyuncular─▒n ├žo─ču Feyha ├çelenk’i destekliyordu. Di─čer ├žal─▒┼čanlar ├Âzellikle teknikteki arkada┼člar bizi destekledi. Bora, m├╝d├╝r olunca ben ve ├çetin Polat m├╝d├╝r yard─▒mc─▒s─▒ olduk. Mustafa Polat idare m├╝d├╝r├╝yd├╝. Emin G├╝m├╝┼čkaya, Cihan B├╝y├╝k─▒┼č─▒k, Hafize G├╝n ve ben Bora’ya destek vermi┼čtik. Bora ile idarede g├Ârev ald─▒─č─▒m─▒z i├žin oyun y├Ânetmeme karar─▒ ald─▒k. Sezonda sahnelenecek oyunlara karar vermek i├žin Bora, ben, Cihan B├╝y├╝k─▒┼č─▒k, ├çetin Polat, Ahmet Somers, Neriman U─čur’dan olu┼čan kurul olu┼čturduk. Bora, ben ve ├çetin Polat hangi oyunlar─▒n sahnelenece─čini ve pr├Âmiyer s─▒ras─▒n─▒ belirledik.

1994-1995 sezonunda sahnelenecek oyunlar─▒ tespit ettik. ─░lk oyun Turgut ├ľzakman’─▒n yazd─▒─č─▒ Resimli Osmanl─▒ Tarihi’ydi. Bir t├╝rl├╝ y├Ânetmen bulamad─▒─č─▒m─▒zdan, Turgut Hoca’ya telefon ettik. Y├Ânetmen olarak Ergin Orbey’i ikna etmesini isteyecektik. Turgut Hoca, Bora’ya. “Arap orada de─čil mi? Ver Arab─▒!” deyince Bora, telefonu bana verdi.
Turgut Hoca: “Benim oyunumu sen sahneye koyacaks─▒n” dedi. ├ľnce hay─▒r desem de, hocam ─▒srar edince kabul ettim. Hocay─▒ k─▒ramad─▒m. ├çok iyi bir oyun oldu. Resimli Osmanl─▒ Tarihi, 99 kez %80 doluluk oran─▒yla sahnelendi.

Genel m├╝d├╝r de─či┼čimiyle ├çocuk ve Gen├žlik Tiyatrosu’ndan Bursa’ya s├╝rg├╝n olarak g├Ânderilen arkada┼člara g├╝n do─čmu┼čtu. Yeni y├Ânetim: “Bir y─▒l sonra tayinlerinizi yapaca─č─▒z” diye s├Âz vermi┼čti. Arkada┼člar─▒n hepsini Turgay Nar’─▒n yazd─▒─č─▒, Y─▒lmaz Onay’─▒n y├Ânetti─či Tepeg├Âz oyununda g├Ârevlendirdik. Bora bu oyunculara: “Oyun bitti─či anda seneyi beklemeden gidersiniz” s├Âz├╝ vermi┼č. Oyuncular nas─▒lsa tayin olaca─č─▒z diye d├╝┼č├╝n├╝p oynamamak i├žin ellerinden geleni yapt─▒lar. Oyunu k─▒salt─▒p, k├Ât├╝ oynad─▒lar. Bir an ├Ânce tayin olaca─č─▒z diye oyunun kalkmas─▒ i├žin ellerinden geleni yapt─▒lar.

Bir y─▒l sonra Bozkurt Kuru├ž, yeniden genel m├╝d├╝r olunca m├╝d├╝r yard─▒mc─▒l─▒─č─▒ndan istifa ettim. Bora’ya “istifa et” desem de, istifa etmedi.

Emin G├╝m├╝┼čkaya m├╝d├╝r olmak istedi─či i├žin Bora’n─▒n kuyusunu kaz─▒yordu. Bozkurt Kuru├ž’u aray─▒p, “Bursa’da seyirci doluluk oran─▒ d├╝┼čt├╝” diyordu.

Bozkurt Kuru├ž, Bursa’ya geldi─činde b├╝t├╝n ├žal─▒┼čanlar tiyatro salonundaki koltuklara oturmu┼č bekliyordu. Bozkurt Kuru├ž s─▒rt─▒n─▒ sahneye dayam─▒┼č vaziyette, Bora da onun yan─▒nda duruyordu. Ben k├Â┼čeden onlar─▒ seyrediyordum. Bora’ya d├Ân├╝p: “Ak┼čam doluluk oran─▒ neydi?” diye sorarak Bora’y─▒ a┼ča─č─▒lamaya ├žal─▒┼čt─▒. Bora istifa etmeyip, sonuna kadar direndi. En sonunda Emin, Bora’n─▒n aya─č─▒n─▒ kayd─▒rd─▒.

Demokrasiden Sonra

1996 y─▒l─▒nda Emin G├╝m├╝┼čkaya -ilk kez- 1998’de Selim G├╝rata, bir y─▒l sonra 1999 y─▒l─▒nda Emin G├╝m├╝┼čkaya -ikinci kere- m├╝d├╝r oldu. 2001 y─▒l─▒nda yolsuzluk operasyonuna kadar m├╝d├╝rl├╝─č├╝ devam etti.

─░lk m├╝d├╝rl├╝─č├╝nde sorun ├ž─▒kmam─▒┼čt─▒. Ne olduysa ikinci geli┼činde oldu. Emin’ le art─▒k kimse konu┼čam─▒yordu. ├çantas─▒n─▒ birine ceketini bir ba┼čka birine ta┼č─▒t─▒yordu. Genel M├╝d├╝r Rahmi Dilligil ile aras─▒ ├žok iyiydi. Bursa’dan genel m├╝d├╝re yiyecek i├žecek g├Ânderirdi.
O s─▒rada K├╝lt├╝r Bakan─▒ ─░stemihan Talay’d─▒. Hem┼čehrim, ilkokul ve ortaokuldan d├Ânem arkada┼č─▒md─▒. Tarsus Amerikan Koleji’nde e─čitim g├Ârd├╝, sonra da M├╝lkiye’yi bitirdi.
Emin’in yolsuzluk olay─▒ ayyuka ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Herkesin dilinde; ama kimse bir ┼čey yapm─▒yordu. Emin’e kimse s├Âz ge├žiremiyordu.
Kendi kendime “Bu i┼č b├Âyle olmayacak” dedim. ─░stemihan Talay ile g├Âr├╝┼čmek i├žin Ankara’ya gittim. Durumu anlatt─▒m:
-Yolsuzluk olay─▒ patlarsa Devlet Tiyatrolarl’na zarar verecek. Pat─▒rt─▒ olmadan bu i┼či ├ž├Âzelim. Bu i┼č ├ž─▒─č─▒r─▒ndan ├ž─▒kt─▒. Ben kendimi feda ediyorum. Bursa’ya m├╝d├╝r olmak istiyorum.
-Erdal iyi olur; ama Emin, Rahmi ile ├žok yak─▒n. Ba┼čka ne istiyorsan yapar─▒m.

Emin G├╝m├╝┼čkaya, m├╝d├╝rl├╝─če devam etti. Osmangazi Belediye Ba┼čkan─▒ Basri S├Ânmez ile Emin ├žok yak─▒n arkada┼čt─▒. ─░ki tane k├╝lt├╝r merkezi a├žt─▒: Osmangazi Belediyesi Sanat ve K├╝lt├╝r Merkezi (daha sonra ad─▒ Elmasbah├želer K├╝lt├╝r Merkezi oldu) ve Akp─▒nar K├╝lt├╝r Merkezi. Emin, orada ├╝cretsiz olmas─▒ gereken kursu ├╝cretli olarak a├žt─▒. “Sen gel, sen gel” diyerek ├Ân├╝ne gelene tiyatro dersi verdi. Biz de TOBAV olarak 2000 y─▒l─▒nda Akp─▒nar K├╝lt├╝r Merkezi’nde kurs a├žt─▒k. 1999-2000 sezonunda y├Ânetti─čim Tuncer C├╝ceno─člu’nun yazd─▒─č─▒ ├ľ─čretmen oyunuyla Band─▒rma’ya turne yapt─▒k. Ak┼čamlar─▒ arkada┼člarla birlikte Emin G├╝m├╝┼čkaya’n─▒n haks─▒z y├Ânetimleri hakk─▒nda konu┼čuyorduk.

Emin, m├╝d├╝r yard─▒mc─▒s─▒ Adnan A├ž─▒kd├╝┼č├╝nenler’e:
“Erdal hakk─▒nda tutanak tutacaks─▒n. Soru┼čturma a├ž─▒lacak M├╝d├╝riyet hakk─▒nda ileri geri konu┼čuyor” demi┼č. Adnan soru┼čturma a├ž─▒lmas─▒na gerek duymad─▒.

Emin, yolsuzluk yapt─▒─č─▒ i├žin g├Ârevden al─▒n─▒nca yerine Mehmet G├Âk├žer yeni m├╝d├╝r oldu. Mehmet’in insani boyutu s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Bursa’daki oyuncularla bir t├╝rl├╝ mayas─▒ tutmad─▒. Gelen, gideni arat─▒r misali… Mehmet G├Âk├žer’i ├Ânceden Alt─▒nda─č Tiyatrosu’ndan tan─▒yordum. Onun geli┼čine ├žok sevinmi┼čtim. Yan─▒na gidip “Ho┼č geldin, hay─▒rl─▒ olsun. Hem tiyatroda hem Bursa’da sana yard─▒mc─▒ olurum” dedim.
2001y─▒l─▒nda Turgut ├ľzakman’─▒n yazd─▒─č─▒ “T├Âre” oyunu sahnelenecekti.

Mehmet:
-Erdalc─▒─č─▒m bu rol senin i├žin ├žok g├╝zel. Sen oyna.
-Mehmet benim de projelerim var. Projelerimden birini veya senin ├Ânerece─čin bir projeyi y├Ânetirsem oynar─▒m.
-├ľyle bir s├Âz veremem.
-Ben de oynamam.

Mehmet’in b├Âyle davranmas─▒n─▒n as─▒l nedeni onun konservatuar mezunu olmas─▒, benim de Tiyatro K├╝rs├╝s├╝ mezunu olmamd─▒.

Daha ├Ânce “Resimli Osmanl─▒ Tarihi” ve “├ľ─čretmen” oyunlar─▒n─▒ y├Ânetmi┼čtim. Mehmet, benim y├Ânetmenligimi k─▒skand─▒─č─▒ i├žin oyun y├Ânetmeme izin vermemi┼čti. En sonunda s─▒k─▒┼čt─▒; ├ž├╝nk├╝ tiyatrodaki baz─▒ oyuncular hi├žbir oyunda ├žal─▒┼čm─▒yor, birka├ž ki┼či var ki oyun asam─▒yordu, oyun zaman─▒ rapor al─▒yorlard─▒. 2003 y─▒l─▒nda Mehmet, bana oyun ast─▒. Naz─▒m Hikmet’in “Yolcu” oyununu y├Ânetecektim, Ye┼čim’i ├Ânerdi. Ye┼čim’in benimle s─▒k─▒nt─▒s─▒ yoktu; ama Mehmet’in y├Ânetiminde hi├žbir oyunda rol almak istemiyordu. Ona oyun asmak i├žin oyun y├Ânetmeme izin verdi. S─▒k─▒nt─▒ ├ž─▒kaca─č─▒ i├žin Ye┼čim’i istememi┼čtim. Provalara ba┼člayacakken, gidip rapor alacakt─▒. Ben de Ye┼čim’in yerine S├╝heyla Zeybek’i istedim. Her t├╝rl├╝ s─▒k─▒nt─▒ya ra─čmen oyun ba┼čar─▒l─▒ oldu.

Rahvan Giden Atl─▒lar

Bursa Devlet Tiyatrosu’nda, Bora’n─▒n y├Ânetti─či “Rahvan Giden Atl─▒lar” oyunu benim projemdi. ├ľzen Yula ├žok g├╝zel bir oyun yazm─▒┼čt─▒. Her sezon ba┼črejis├Ârl├╝─če 3-4 oyun ├Ânerirdim. Bu oyunu da ├Ânermi┼čtim.
Bursa Devlet Tiyatrosu’na 2005 y─▒l─▒nda Cihan B├╝y├╝k─▒┼č─▒k m├╝d├╝r olarak atan─▒nca, yan─▒na gidip Rahvan Giden Athlar’─▒n yerine Tuncer C├╝ceno─člu’nun yazd─▒─č─▒ Neyzen oyununu ├Ânerdim. Onay verdi. Provalara ba┼člad─▒k. Sonras─▒nda Cihan, m├╝d├╝rl├╝kten al─▒n─▒nca oyun kald─▒. Yerine ├ľmer Naci Top├žu m├╝d├╝r oldu. Oyuna ├žok inand─▒─č─▒m i├žin Mersin’de y├Ânettim.

Neyzen

Tuncer C├╝ceno─člu’nun yazd─▒─č─▒ Neyzen oyunundan ├Âzellikle bahsetmek istiyorum. Neyzen’i, Bursa Devlet Tiyatrosu’nun o y─▒llardaki kadrosunu g├Âz├Ân├╝ne getirdi─čimizde en iyi Tuncer Salman oynard─▒. Tuncer Salman ile konu┼čunca oynamay─▒ kabul etti. 2005-2006 sezonun sonunda 15-20 prova yapt─▒k. Sezonda oynamak i├žin kenara koydum. Tuncer, sezon ba┼č─▒nda yan─▒ma gelip “Ben oynamayaca─č─▒m” dedi.

Bir g├╝n ├ľmer Naci beni yan─▒na ├ža─č─▒rd─▒. Prova yapm─▒┼č─▒z; ama sonu├ž yok. Tuncer’e zarar gelmesin diye i┼člem yap─▒lmad─▒.
├ľmer Naci, “Oyun a├ž─▒k g├Âz├╝k├╝yor. Sahneleyelim.” dedi. Oyuncu de─či┼čikli─či yapt─▒k. Neyzen rol├╝n├╝ yeni mezun s├Âzle┼čmeli oyuncu, Bar─▒┼č ├ľzkan’a verdim. Tek ki┼čilik oyunu, kalabal─▒k kadrolu hale getirdim.
Bursa Devlet Tiyatrosu restorasyona girdi─či i├žin provalar─▒ Bar─▒┼č Man├žo K├╝lt├╝r Merkezi’nde yapm─▒┼čt─▒k. Oyun 13 Mart 2007’de pr├Âmiyer yapt─▒. ├çok ba┼čar─▒l─▒ oldu, dolu dolu sahnelendi. Bir├žok ┼čehre turne yapt─▒k. Bu oyunla seyircinin ya┼č ortalamas─▒ y├╝kseldi. ─░lk ├Âd├╝l├╝m├╝ de yine bu oyunla ald─▒m. VII. Lions Tiyatro ├ľd├╝lleri’ nde en ba┼čar─▒l─▒ y├Ânetmen ├Âd├╝l├╝ kazand─▒m.

2007 y─▒l─▒nda Mehmet yeniden m├╝d├╝r olunca ┼čikayet edildi─či gerek├žesi ile oyundaki k├╝fre tak─▒ld─▒. Bu konuyu, Bar─▒┼č ile konu┼čtum. Biz k├╝fr├╝n kald─▒r─▒lmas─▒n─▒n Neyzen Tevfik’e sayg─▒s─▒zl─▒k olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorduk, k├╝fr├╝ kald─▒rmay─▒nca Mehmet oyunu kald─▒rd─▒.
├ť├ž y─▒l boyunca Mehmet yine oyun y├Ânetmeme iz─▒n vermedi.
Her sezon tart─▒┼čt─▒k. Bana:
“Genel m├╝d├╝r, sana oyun y├Ânettirmiyor” diyordu. Sonradan ├Â─črendim ki, kendisi oyun y├Ânetmeme izin vermiyormu┼č.

***

“Tiyatroyla Ge├žen ├ľmr├╝m” hakk─▒nda

  • Tayfun ├çavu┼čo─člu

Tiyatro Sanat├ž─▒s─▒ Erdal G├╝lver‘in hayat ├Âyk├╝s├╝n├╝ anlatt─▒─č─▒ ve U─čur Ozan ├ľzel‘in yay─▒na haz─▒rlad─▒─č─▒ “Tiyatroyla Ge├žen ├ľmr├╝m” ┼čubat 2019’da aratos yay─▒nlar─▒ndan ├ž─▒kt─▒.
U─čur Pi┼čmanl─▒k‘─▒n Sunu yazd─▒─č─▒ kitapta, bir ├Âmr├╝ tiyatroya adayan Erdal G├╝lver’in Tarsus’ta ba┼člay─▒p oradan Ankara’ya ve sonras─▒nda da Bursa’ya uzanan sahne ve hayat hikayesini ele al─▒yor.

Belgesel Tarih’in bu b├Âl├╝m├╝nde Erdal G├╝lver’in an─▒lar─▒ndan sadece Bursa Devlet Tiyatrosu’ndaki bir demete yer verdik. Uzun y─▒llara dayanan tiyatro eme─či olan Erdal G├╝lver, sanat ├žal─▒┼čmalar─▒na Bursa’da halen devam ediyor.

Bursa Devlet Tiyatrosu’ndan emeklili─či sonras─▒nda onu bu yaz─▒n─▒n yay─▒na haz─▒rland─▒─č─▒ g├╝nlerde Nil├╝fer Belediyesi Kent Konseyi Yerel G├╝ndem 21 ├žer├ževesindeki ├žal─▒┼čmalar─▒yla takip ediyoruz.
2013’te kurulan Nil├╝fer Belediyesi Kent Konseyi Kad─▒n Meclisi Tiyatrosu, t├╝m oyuncu kadrosunun kad─▒nlardan olu┼čmas─▒ nedeniyle farkl─▒ bir ├Âzelli─če sahip. Erdal G├╝lver’in y├Ânetti─či “Aromal─▒ Sezaryen”, ÔÇťAnam Bac─▒m Avrad─▒mÔÇŁ, “Z├╝b├╝k” haf─▒zalardaki yerini hala koruyor.

Erdal G├╝lver’in kitab─▒ tv programlar─▒na da konu oldu. Onlar─▒ da bu yaz─▒ i├žerisine serpi┼čtirmek gerekti.

Erdal G├╝lver’in kitab─▒nda Ayla Algan’dan Sava┼č Yurtta┼č’a, Emin G├╝m├╝┼čkaya’dan Bora ├ľzkula’ya, Turgut ├ľzakman’dan Neriman U─čur’a, Rutkay Aziz’e kadar ├žok say─▒da ├Ânemli isme rastlayacaks─▒n─▒z, ┼ča┼č─▒rmay─▒n─▒z!

S├Âz├╝ uzatmadan, Erdal G├╝lver’in kitab─▒na U─čur Pi┼čmanl─▒k‘─▒n yazd─▒─č─▒ sunu┼ča ge├želim… ─░┼čin ├Âz├╝ orada…

***

Sunu

  • U─čur Pi┼čmanl─▒k

Ya┼čam tercihlerle doludur. Ama bazen hayat insana se├žme ┼čans─▒ vermez. Kimi zaman tesad├╝fler belirler yolun ba┼č─▒n─▒. ─░nsan severse yapt─▒─č─▒ i┼či, hayallerinin pe┼činde ko┼čmaya ba┼člar ve bir ya┼čam bi├žimine d├Ân├╝┼č├╝r tutkular─▒n─▒z.

Gazetecilikte ve matbaac─▒l─▒kta M├╝rekkep yalamak diye bir s├Âz vard─▒r. Tiyatro sanat├ž─▒l─▒─č─▒nda ise bu sahne tozunu yutmak olarak dile getirilir. Erdal G├╝lver, sahnenin tozunu yutmu┼č, hatta biraz mecaz yaparsak duman─▒n─▒ bile att─▒rm─▒┼č bir sanat├ž─▒d─▒r. Ger├ži onun hayat hikayesine bak─▒ld─▒─č─▒nda, biraz da hayat ko┼čullar─▒n─▒n ve tiyatronun da onun tozunu att─▒rd─▒─č─▒ s├Âylenebilir.

Daha lise y─▒llar─▒nda, Ha┼čmet Zeybek ve bir grup arkada┼č─▒yla tiyatro ser├╝veni, tiyatronun kendisi i├žin bir heves de─čil, bir ya┼čam u─čra┼č─▒na, bir ya┼čam bi├žimine d├Ân├╝┼čm├╝┼č. Ha┼čmet Zeybek, 1960’l─▒ y─▒llarda bir lise o-gr- encisiyken arkada┼člar─▒yla ba┼člad─▒─č─▒ ve yazd─▒─č─▒ senaryolar─▒ sahneleyerek ya┼čad─▒─č─▒ Tarsus’ta bir tiyatro gelene─či yaratt─▒. Erdal G├╝lver, hem bu gelene─čini bir par├žas─▒ hem de s├╝rd├╝r├╝c├╝s├╝ oldu.

Erdal G├╝lver’in Tarsus’tan ba┼člayan yolculu─ču, onu Ankara Dil Tarih ve Co─črafya Fak├╝ltesi Tiyatro B├Âl├╝m├╝ne, oradan Ankara Sanat Tiyatrosu ve Ankara
Devlet Tiyatrosu’na ta┼č─▒d─▒. Pek ├žok de─čerli tiyatro ve sinemac─▒ ile birlikte ├žal─▒┼čt─▒.
Bir sahne sanat─▒ olan tiyatro, hi├ž ku┼čkusuz en zor sanat dallanndan biridir.

Eskilerin deyi┼či ile me┼čakkatlidir, ├žilelidir. Erdal G├╝lver’in Tiyatroyla Ge├žen ├ľmr├╝m kitab─▒, b├╝t├╝n bir ya┼čam─▒na s─▒─čd─▒rd─▒─č─▒ tiyatro sanat├ž─▒l─▒─č─▒n─▒n kimi zaman zorluklar─▒na, kimi zaman tan─▒kl─▒klar─▒na, bazen h├╝z├╝nl├╝ bazen de sevin├žle y├╝kl├╝ an─▒larla dolu.

Erdal G├╝lver’in sanat ya┼čam─▒ s├╝resince sadece bir oyuncu olarak tiyatro sanat├ž─▒l─▒─č─▒ d─▒┼č─▒nda oyunlar derlemi┼č ve y├Ânetmi┼čtir. Yine tiyatro oyunculu─ču d─▒┼č─▒nda pek ├žok sinema filminde ve dizilerde de rol ald─▒.

Erdal G├╝lver, Halk─▒n i├žinden gelen ve i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ topluma kar┼č─▒ bir sanat├ž─▒ duyarl─▒l─▒─č─▒yla sorumluluk ├╝stlenen ve bunu da sanat─▒yla yerine getirmeye ├žal─▒┼čan ayd─▒n bir ki┼čidir.
Erdal G├╝lver, y─▒llarca emek verdi─či tiyatro sanat─▒ hakk─▒nda ┼čunlar─▒ s├Âyl├╝yor, tiyatroyu bir b├╝t├╝n olarak ele al─▒r─▒m. Toplumun e─čitiminde tiyatronun ├Ânemine inanan ki┼čilerdenim. ├ťlkemde sanat├ž─▒ olman─▒n sorumlulu─čunu hep ta┼č─▒d─▒m, halk─▒m─▒za hizmet eden politikalar─▒n ve politikac─▒lar─▒n hep yan─▒nda oldum. Do─čru yap─▒lan i┼člere sanat├ž─▒ olarak hep omuz verdim. Bir ├╝lkenin kalk─▒nmas─▒nda tiyatronun ├žok ├Ânemli oldu─čuna inanan bir ki┼čiyim. Gen├žlerimize tiyatroyu sevdirmek ve e─čitmek i├žin elimden gelen t├╝m ├žabay─▒ kullanmaktay─▒m.
Ha┼čmet Zeybek’i tan─▒ma ┼čans─▒na ermi┼čtim. Erdal G├╝lver’i de y─▒llar ├Ânce bir yaz tatilinde, Namrun Yaylas─▒’na gidece─či g├╝nlerde Aratos dergisi b├╝rosuna geldi─činde tan─▒ma mutlulu─čuna erdim.

Aratos Yay─▒nlar─▒ olarak, U─čur Ozan ├ľzen’in haz─▒rlad─▒─č─▒ Erdal G├╝lver’in Tiyatroyla Ge├žen ├ľmr├╝m kitab─▒n─▒ yay─▒nlamaktan onur duyuyoruz. Bu kitapla hem ├╝lkemiz tiyatro tarihine hem de onun do─čdu─ču bu topraklarda k├╝lt├╝r ya┼čam─▒na de─čerli bir katk─▒ oldu─čuna inan─▒yorum.

Foto Galeri–>

437 total views, 1 views today

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒