Quantcast
BursaÔÇÖn─▒n Tah─▒l Pazar─▒ ve Galle Han─▒ – Belgesel Tarih

Fikret ALKAN
Fikret  ALKAN
BursaÔÇÖn─▒n Tah─▒l Pazar─▒ ve Galle Han─▒
  • 16 May─▒s 2022 Pazartesi
  • +
  • -
  • Fikret ALKAN /

Toplam: 871 , Bug├╝n: 2 Okuma

  • F─░KRET ALKAN[1]
  • DO─×AN YAVA┼×[2]

Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin[3] ekonomik yap─▒lar─▒ndan olan ┼čehiri├ži hanlar─▒, ulusal ve ulus ├Âtesi ticaretin geli┼čmesinde ├Ânemli rol oynam─▒┼čt─▒r. ┼×ehir ├Â─čelerinin Osmanl─▒ÔÇÖdaki ilk olu┼čumlar─▒ BursaÔÇÖda ger├žekle┼čmi┼čtir. Bu ├Â─čelerin ticari birimleri 17. y├╝zy─▒la de─čin ┼čehri uluslar aras─▒ ├Ânemli bir ticaret merkezi haline getirmi┼čtir.

BursaÔÇÖda ticaretin geli┼čti─či d├Ânemde, t├╝ccarlar─▒n ihtiya├žlar─▒ g├Âzetilerek yeni bir pazar olu┼čturma ihtiyac─▒ do─čdu─čunda ise, ticari yap─▒lar─▒n Hanlar B├ÂlgesiÔÇÖnin do─čusuna kayd─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir. Galle Han─▒, bu nedenle ┼čehrin do─ču k─▒sm─▒nda Kanuni Sultan S├╝leymanÔÇÖ─▒n sadrazamlar─▒ndan Semiz Ali Pa┼ča taraf─▒ndan kendi vakf─▒na gelir getirmek amac─▒yla yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.

├çal─▒┼čmam─▒zda g├╝n├╝m├╝ze baz─▒ mimari unsurlar─▒ ula┼čan yap─▒n─▒n in┼čas─▒, tamirleri, bug├╝nk├╝ durumuna gelmesine neden olan etmenler ile halen zahire pazar─▒ olarak kullan─▒lan b├Âlgeye etkileri, ar┼čiv bilgilerinden de edinilen bilgilere dayal─▒ olarak yorumlanarak, Bursa ticaretindeki yeri de─čerlendirilecektir.

┬áBursaÔÇÖda Ticaret Merkezlerinin Olu┼čumu: Hanlar B├Âlgesi

Osmanl─▒ Beyli─či, fetihlerle b├╝y├╝yerek devlet olma yolunda ad─▒mlar atarken, Bursa k├╝├ž├╝k bir Bizans kasabas─▒yd─▒. (Yeni┼čehirlio─člu 1981:1346). Ancak Osmanl─▒ Beyli─či, edindi─či yeni topraklarda kal─▒c─▒ olmak i├žin verdi─či sava┼člar kadar halk─▒n refah seviyesini de d├╝┼č├╝nmek zorundayd─▒. Ayr─▒ca yeni fetihler i├žin sefer ve asker maliyetleri de d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde g├╝├žl├╝ bir ekonomiye ihtiya├ž duyulmaktayd─▒.

Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n kurulu┼č d├Ânemindeki ┼čehircilik anlay─▒┼č─▒, ┼čehirlerin imar ve ihyas─▒n─▒ kapsayan ÔÇť┼čenlendirmekÔÇŁ olarak tan─▒mlan─▒r.(U─čur 2015:294). Kurulu┼č d├Âneminden itibaren ┼čehirlerin sosyal donat─▒lar─▒n─▒ in┼ča etmek ve toplumun sosyal ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak ad─▒na vak─▒flar kurulmu┼čtur(Barkan1962-1963:239-240). Ba┼čta saltanat hanedan─▒, devlet adamlar─▒ ve zenginler vak─▒f yap─▒lar─▒ in┼ča ettirmi┼člerdir. ─░slam dininin de bu konuda te┼čvik edici olmas─▒(Nisa 4/59), her padi┼čah d├Âneminde ├žok say─▒da yap─▒ yap─▒lmas─▒n─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r (├ľzbek 2002:10). Ara┼čt─▒rmalar─▒m─▒za g├Âre sultanlar─▒n BursaÔÇÖda kurulu┼čtan Fatih Sultan MehmetÔÇÖin ├Âl├╝m├╝ne kadar 301 adet ├žok ├že┼čitli eser yapt─▒rd─▒─č─▒ tespit edilmektedir. Bunlardan 32ÔÇÖsi Orhan Gazi, 21ÔÇÖi I. Murat, 47ÔÇÖsi Y─▒ld─▒r─▒m Bayezid, 22ÔÇÖsi ├çelebi Mehmet ve 67ÔÇÖsi II. Murat devrinde in┼ča edilmi┼čtir. Fatih Sultan Mehmet d├Âneminde ise toplam 112 eser in┼ča edilmi┼čtir. Fatih Sultan Mehmet D├ÂnemiÔÇÖnde imparatorlu─ča d├Ân├╝┼čen devletin g├╝├žl├╝ yap─▒s─▒ eser say─▒s─▒na da etki etmi┼č olmal─▒d─▒r. Sultan k├╝lliyelerinin kurulduklar─▒ yerler ova ├╝zerinde do─ču-bat─▒ do─črultusundad─▒r. Bu k├╝lliyeler ├ževresinde ├çekirge, Y─▒ld─▒r─▒m, Ye┼čil ve Muradiye mahallelerinin konut alanlar─▒ zaman i├žinde olu┼čmu┼čtur(Abac─▒ 2008:165-166). Orhan Gazi D├ÂnemiÔÇÖnde BursaÔÇÖya gelen seyyah ─░bn-i Batuta, BursaÔÇÖy─▒, g├╝r ├žaylar ve bah├želerle ├ževrili, g├╝zel ├žar┼č─▒lar─▒ olan muazzam bir ┼čehir olarak tan─▒mlar (─░bn-i Batuta Seyahatnamesi 2004:428).

Orhan Gazi D├ÂnemiÔÇÖnde, ┼čehre gelerek yerle┼čen T├╝rkmen n├╝fusu ve yap─▒lan eserler sayesinde (O─čuzo─člu, 2010: 41) h─▒zla b├╝y├╝yen kentin ticari geli┼čimini yap─▒lan hanlar desteklemi┼čtir. ┼×ehrin, kale ete─činin do─ču taraf─▒ndaki araziye yay─▒lmas─▒ d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼č ve buradaki d├╝zl├╝kte ├Ânceleri Atpazar─▒ kurulmu┼č; 1339 y─▒l─▒nda da bug├╝n halen faaliyetini s├╝ren Emir Han─▒ in┼ča ettirilmi┼čtir (Ergen├ž 2014: 31). Emir Han─▒, BursaÔÇÖn─▒n ilk ticaret merkezi ve ilk bedesteni olarak kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Han, g├╝n├╝m├╝zdeki bedesten yap─▒ld─▒ktan sonra sicil belgelerinde ÔÇťBezzaz-─▒ AtikÔÇŁ (Eski Bezzazistan) olarak ge├žmektedir (Ergen├ž 2014: 32).

Gelen k─▒ymetli ├╝r├╝nler burada kayda ge├žer ve saklan─▒rd─▒. Y─▒ld─▒r─▒m Bayezid g├╝n├╝m├╝zdeki bedesteni yapt─▒r─▒ncaya kadar bu i┼člevini s├╝rd├╝rd├╝. I. Murat ise ┼čehrin al─▒┼č-veri┼čini sistem i├žine alacak Kapan Han─▒ÔÇÖn─▒ yapt─▒rd─▒. Kapan Hanlar─▒ bir├žok ┼čehirde tek bir cins mal─▒n toptan sat─▒┼č─▒ ya da da─č─▒t─▒m─▒na hizmet eden kapal─▒ pazar yeri konumundayd─▒ (Sevim 2009: 29).

Kapan Han─▒, ┼čehre giren ├╝r├╝nlerin tart─▒larak vergilendirildi─či noktad─▒r. Y─▒llar i├žinde yeni hanlar in┼ča edildik├že i├žinde sat─▒lan ├╝r├╝n├╝n ad─▒yla an─▒lmaya ba┼člad─▒lar. Tek cins mal─▒n vergisi ad─▒yla an─▒lan handa al─▒nmaya ba┼čland─▒ (Sevim 2009: 29). ├ľrne─čin BursaÔÇÖn─▒n en ├╝nl├╝ hanlar─▒ndan Koza Han─▒ÔÇÖnda ipek mizan─▒ yer al─▒yordu (─░nalc─▒k 1960: 52).

Ekonomisi tar─▒ma dayal─▒ bir devlet i├žin tah─▒l ├╝r├╝nleri al─▒n─▒p sat─▒lmas─▒ en kolay ├╝r├╝n cinsi olarak kabul edilebilir. Bu ba─člamda, g├╝n├╝m├╝ze de─čin k─▒rsal ├╝retiminin sat─▒ld─▒─č─▒ yer olan Tahtakale ├çar┼č─▒s─▒, Kapan Han─▒ÔÇÖna yak─▒n konumu ile BursaÔÇÖda tah─▒l ├╝r├╝nlerinin de el de─či┼čtirdi─či yer olmal─▒d─▒r (Kaplano─člu 2016:148).

Kay─▒tlardan edinilen bilgilerde ise ┼čehrin ilk tah─▒l pazar─▒ ÔÇťGalle-i Atik SukuÔÇŁ ad─▒yla bug├╝nk├╝ Tuz Pazar─▒ÔÇÖnda yer alan Tuz Han civar─▒nda oldu─ču a├ž─▒k├ža g├Âr├╝lmektedir (Ergen├ž 2014:39).

Ticari yap─▒lanma merkez cami-bedesten ├žemberinden ba┼člayarak ├žar┼č─▒lar, hanlar, d├╝kk├ónlar olarak b├╝y├╝r (Tankut 1973:778). Evliya ├çelebi BursaÔÇÖda 9000 d├╝kk├ón─▒ olan ├žar┼č─▒ ve 108 han g├Ârd├╝─č├╝n├╝ yazmaktad─▒r (Da─čl─▒, Kahraman 2008: 20). Evliya ├çelebi hanlar─▒ i┼člev bak─▒m─▒ndan ├╝├ž gruba ay─▒r─▒r: T├╝ccar hanlar─▒, ├╝cretsiz misafirhaneler ve bek├ór hanlar─▒ (Ta┼č 2015:338).

Hanlar─▒n mimari yap─▒lar─▒ tek ya da iki katl─▒d─▒r. Alt katlar─▒ depo, antrepo, ah─▒r gibi b├Âl├╝mleri i├žerir. ├ťst katlarda ise ma─čaza ya da ofisler bulunur. ├ľzellikle Erken D├Ânem Osmanl─▒ Hanlar─▒ÔÇÖnda alt katta bir de mescit in┼ča edilirdi. Kare planda alt katta geni┼č bir avlu etraf─▒nda revaklar s─▒ralan─▒rd─▒. De─čerli mallar─▒n bulundu─ču veya zengin esnaf─▒n kald─▒─č─▒ hanlar daha sa─člam olurdu.

Bu konuda, tu─čla s├╝sleme a├ž─▒s─▒ndan ┼čehir i├ži hanlar─▒n─▒n en ├Ânemli ├Ârne─či tart─▒┼čmas─▒z bir├žok tekni─či i├žermesi nedeniyle Koza Han─▒’d─▒r. 895-896 (1489-1491) y─▒l─▒nda in┼ča edilmi┼č olan yap─▒n─▒n ta├žkap─▒s─▒ zemininin yakla┼č─▒k 100 cm. yukar─▒s─▒n┬şdan ba┼člayan, burmal─▒ kaytan ta┼čtan, silme olarak ana ni┼č ve cephesini ├ževrele┬şmektedir. Kemer k├Â┼čeliklerinde, kesme ta┼člar ├╝zerine a├ž─▒lm─▒┼č oyuklara kak─▒lm─▒┼č firuze renkli s─▒rl─▒ tu─čla par├žalar─▒yla be┼č kollu y─▒ld─▒zlardan geometrik s├╝slemeler olu┼čturulmu┼čtur. Ayr─▒ca, pi┼čmi┼č topraktan silmelerle yap─▒lm─▒┼č iri bir zencirek bord├╝r├╝ ta├žkap─▒ cephesini ├╝├ž y├Ânden ku┼čatm─▒┼čt─▒r (Ersoy, U├žar 2015:41).

Bursa 16. y├╝zy─▒la kadar, ─░ran-Avrupa aras─▒nda bir antrepo g├Ârevi g├Ârerek, AnadoluÔÇÖnun en ├Ânemli ticaret kenti olmu┼čtur (─░nalc─▒k 1960:50).

Galle Han─▒:

Kentin ticari merkezi, 15. y├╝zy─▒lda Kayhan ve Bit Pazar─▒ÔÇÖna do─čru geni┼člemeye ba┼člam─▒┼č, 16. y├╝zy─▒ldan sonra ise G├Âkdere Irma─č─▒ÔÇÖna kadar uzam─▒┼čt─▒r. Do─čuya uzayan bu yeni b├Âlgeye yeni pazar alanlar─▒ a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. Eski Tahtakale Pazar─▒ tah─▒l depolanmas─▒ ve t├╝ccarlar─▒n konaklamas─▒n─▒ yeterince kar┼č─▒layamam─▒┼čt─▒r (├çak─▒c─▒ 2012:38). Tuz Pazar─▒ÔÇÖnda yer alan Eski Tah─▒l Pazar─▒ÔÇÖn─▒n ise dar bir alanda kalm─▒┼č olup, zahire getiren t├╝ccarlara ait ta┼č─▒ma ara├žlar─▒ i├žin s─▒k─▒nt─▒ olu┼čturdu─ču kad─▒ sicillerine yans─▒m─▒┼čt─▒r (Ergen├ž 2014:25). Devletin, ticarete verdi─či ├Ânem dolay─▒s─▒yla rahat al─▒┼č veri┼č yap─▒lmas─▒ ad─▒na ald─▒─č─▒ bir ├Ânlem de, yeni ticari alanlar olu┼čturmak olmu┼čtur.

Bu nedenle 15. y├╝zy─▒lda Yeni Galle Pazar─▒ ad─▒yla bir pazar kurulmu┼č, bu pazar alan─▒ i├žinde Ali Pa┼ča Han─▒ in┼ča edilmi┼čtir. 11 Muharrem 1004 (16 Eyl├╝l 1595) tarihli sicil kayd─▒nda Merhum Ali Pa┼ča ve Yeni Tah─▒l Pazar─▒ ifadeleri ge├žmektedir (Ergen├ž 2014: 39).

Bursa ve ├ževresinden gelen tah─▒l ├╝r├╝nleri, ├Ânce Galle Pazar─▒ÔÇÖna indirilir, vergilendirme yap─▒ld─▒ktan sonra esnaflara perakende sat─▒┼č i├žin da─č─▒t─▒l─▒rd─▒. Mal─▒n tavan fiyat─▒ (narh) devlet taraf─▒ndan belirlendi─činden devaml─▒ bir kontrol mekanizmas─▒ i┼čletilmekteydi. Ekim 1816ÔÇÖda verilen bir fermana g├Âre: ÔÇť├ľteden beri BursaÔÇÖya gelen her cins zahire, Kapan Han─▒ÔÇÖna gelip Pazarba┼č─▒ ve marifetiyle ┼čerÔÇÖle bahas─▒ katÔÇÖ ve esnafa tevzi ve narh─▒ dahi her birinin bahas─▒na g├Âre tanzim olunagelirken 2 y─▒ldan beri muhtekir taifesi zahirelerin geldi─či yerlerden gizlice alarak ve narh─▒n hil├óf─▒na m├╝bayaa ederek esnaf nizam─▒n─▒ bozmu┼člard─▒rÔÇŁ┬á ifadesiyle mevcut d├╝zenin korunmas─▒ iste─či bildirilmektedir (Kaplano─člu 2016:146).

Yap─▒n─▒n banisi, Sadrazam Ali Pa┼ča enderunda yeti┼čtikten sonra, ├že┼čitli devlet g├Ârevlerinde bulunmu┼č, 1561 y─▒l─▒nda R├╝stem Pa┼čaÔÇÖn─▒n ├Âl├╝m├╝yle sadrazaml─▒─ča getirilmi┼čtir. 30 Zilkade 972 (29 Haziran 1565)ÔÇÖde vefat eden Pa┼ča, iri c├╝ssesi y├╝z├╝nden ÔÇťsemizÔÇŁ ya da ÔÇťkal─▒nÔÇŁ lakaplar─▒ ile an─▒lm─▒┼čt─▒r. Ali Pa┼ča, Ey├╝p Sultan Mezarl─▒─č─▒ÔÇÖna defnedilmi┼čtir.

8 milyon duka b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde hat─▒r─▒ say─▒l─▒r bir servet b─▒rakm─▒┼č ve farkl─▒ ┼čehirlerde hayratlar yapt─▒rm─▒┼čt─▒r. Vakfiyesi ├Âl├╝m├╝nden sonra keth├╝das─▒ Ferruh taraf─▒ndan Cem├óziyel├óhir 973ÔÇÖte (Ocak 1566) haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r (Afyoncu, https://islamansiklopedisi.org.tr/semiz-ali-pasa Eri┼čim Tarihi: 16.03.2019). Vakfiyenin kopyas─▒ 10 Zilkade 1287 (1 ┼×ubat 1871)ÔÇÖde kaydedilmi┼čtir. Vak─▒flardan elde edilen gelirlerin bir k─▒sm─▒n─▒ Ayasofya, Ey├╝p ve Kanuni Sultan S├╝leyman vak─▒flar─▒na b─▒rakm─▒┼čt─▒r (Allahverdi 2016:567-569)

Ali Pa┼ča VakfiyesiÔÇÖnde ─░stanbul ve civar─▒nda 3 cami, 1 medrese, 3 ├že┼čme, 1 hamam; M─▒s─▒rÔÇÖda bir cami, EdirneÔÇÖde 1 cami, 2 mescit ve g├╝n├╝m├╝zde halen i┼člevsel olan Ali Pa┼ča ├çar┼č─▒s─▒ÔÇÖn─▒n kayd─▒ ge├žmektedir. Bu yap─▒lara gelir sa─člamak ├╝zere; ─░stanbul ve Balkanlarda ├žok say─▒da d├╝kk├ón, oda, de─čirmen, menzil ve arazinin ad─▒ ge├žmektedir (Allahverdi 2016:570-572).

Bursa Nil├╝ferÔÇÖde, Uluhoca ├çiftli─či muhteviyat─▒ ile birlikte, ─░znikÔÇÖte de─či┼čik k├Âylerde tarla ve tarla hisseleri b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r. ├çal─▒┼čmam─▒z─▒n konusu olan Galle Han─▒ ise bu─čday han─▒ olarak yaz─▒lm─▒┼čt─▒r (Allahverdi 2016:570-572). Handa bir tahsildar ve bir k├ótip, g├╝nl├╝k iki┼čer yevmiye ile g├Ârevlendirilmi┼čtir (Allahverdi 2016:573). Vakfiye kay─▒tlar─▒nda ismin bu─čday han─▒ olarak ge├žmesi ise, han─▒n yap─▒l─▒┼č amac─▒n─▒n tah─▒l sat─▒┼č─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝rmektedir. B├Âlgeye Galle Pazar─▒ÔÇÖn─▒n olu┼čturulmas─▒ sonras─▒nda han in┼ča edilmesi ihtiya├ž do─črultusunda hareket edildi─čini d├╝┼č├╝nd├╝rmektedir.

Mimar SinanÔÇÖ─▒n eserlerinin listesinin yer ald─▒─č─▒ TezkiretÔÇÖ├╝l B├╝nyan ve TezkiretÔÇÖ├╝l Ebniye isimli kitapta, Galle Han─▒, BursaÔÇÖda Ali Pa┼ča Kervansaray─▒ ad─▒yla yer tutmu┼čtur (Develi 2003:106, ├çak─▒c─▒ 2008: 31). Evliya ├çelebi ise Ali Pa┼ča Kervansaray─▒ÔÇÖn─▒ Mimar Sinan yap─▒s─▒ olarak hat─▒rat─▒na alm─▒┼čt─▒r (Da─čl─▒-Kahraman 2008: 20). Mimar Sinan hakk─▒nda yapt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmalarda Abdullah Kuran ise Bursa Tah─▒l Han─▒ÔÇÖn─▒ Mimar Sinan in┼čas─▒ olarak belirtmi┼čtir (Kuran 1988: 163).

Han─▒n in┼čas─▒nda, BursaÔÇÖda s─▒kl─▒kla kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kan alma┼č─▒k d├╝zen yap─▒ malzemesini olu┼čturmaktad─▒r. Alma┼č─▒k d├╝zen ayn─▒ malzeme tiplerinin bir arada kullan─▒lmas─▒ veya farkl─▒ malzeme t├╝rlerinin bir arada kullan─▒lmas─▒ ┼čeklinde uygulanabilir (Batur 1970:136). Burada d├╝zenin, baz─▒ yerlerde iki s─▒ra tu─čla bir s─▒ra ta┼č, baz─▒ yerlerde ise ├╝├ž s─▒ra tu─čla bir s─▒ra ta┼č ┼čeklinde kullan─▒ld─▒─č─▒ g├Âzlemlenmektedir.

Sermin ├çak─▒c─▒, Galle HanÔÇÖa ili┼čkin yapt─▒─č─▒ tez ├žal─▒┼čmas─▒nda, 1967 y─▒l─▒nda Bursa Belediye Ba┼čkan─▒ Kemal Beng├╝ taraf─▒ndan ├žizilen restit├╝syon ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ yay─▒nlam─▒┼čt─▒r. (├çak─▒c─▒ 2008: 121, resim 1 ).┬á┬á Buna g├Âre, han─▒n ortas─▒ geni┼č bir avluya sahip, avlunun ├╝├ž taraf─▒nda 29 h├╝cre yer almaktad─▒r. ├çak─▒c─▒ÔÇÖn─▒n ├žal─▒┼čmas─▒nda verdi─či restit├╝syon ├Ârneklerinde han─▒n y─▒llar i├žinde binalar─▒n i┼čgaline u─črad─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir (├çak─▒c─▒ 2008: 112-114, resim 2-4).

Han, Celali ─░syanlar─▒ndan zarar g├Ârm├╝┼č, hana biti┼čik dokuz d├╝kk├ón, kap─▒ sa├žaklar─▒ ve do─čusundaki ah─▒r ├žat─▒s─▒ yanm─▒┼č, 14 bin ak├že harcanarak tamir edilmi┼čtir (Kepecio─člu1934:21-22). Bu sicilden anla┼č─▒ld─▒─č─▒na g├Âre han ├ževresinde ek yap─▒larla olu┼čan bir pazar olu┼čmu┼č olmal─▒d─▒r. 1638 y─▒l─▒nda bir fermanda, han d├óhilindeki otuz iki odada oturan ku┼čak├ž─▒ esnaf─▒n─▒n on be┼č yirmi ak├že kira bedeli az bulunup, y├╝ksek fiyattan yeniden kiralanmas─▒ istenmi┼čtir. 1670 y─▒l─▒nda ├žat─▒s─▒ r├╝zg├ór nedeniyle u├žmu┼č, tamiri yap─▒lm─▒┼čt─▒r. (B┼×S B90/295) Ayn─▒ tarihli bir ba┼čka kayda g├Âre, Tah─▒l Pazar─▒ Han─▒ Ali Pa┼ča’n─▒n olup tamiri i├žin 79.966 ak├že ile ke┼čif yap─▒lm─▒┼č denilmektedir. (B┼×S B90/47) Han, 1690 y─▒l─▒nda esasl─▒ bir tamir g├Ârm├╝┼čt├╝r (Baykal 1993:110). 17. y├╝zy─▒lda handa vefat eden ─░ranl─▒ bir ErmeniÔÇÖnin 1832 kuru┼č miras─▒, kayda al─▒narak beyt├╝lmal g├Ârevlisine teslim edilmi┼čtir (├çak─▒r 2012:49). Han─▒n ulus ├Âtesi ticari faaliyetlere a├ž─▒k oldu─ču Sofya sicillerinde bulunan bu kay─▒tta yer almaktad─▒r. 1843 y─▒l─▒nda ah┼čap ah─▒r─▒ ile a┼ča─č─▒ kap─▒s─▒ 2062 kuru┼čla tamir edilmi┼čtir (Kepecio─člu 1934:22). Ayan de─či┼čimlerinde Bursal─▒ Cizyedarzade ailesinin mallar─▒ ya─čmalanarak, ├žiftlik mahsulleri ÔÇťsahipsiz malÔÇŁ ad─▒ alt─▒nda Galle Pazar─▒ÔÇÖnda d├╝┼č├╝k fiyattan sat─▒lm─▒┼čt─▒r (G├╝nay 2012:5).

19.y├╝zy─▒la de─čin aktif bi├žimde kullan─▒lan Galle Han─▒, 1855 depreminde b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de yara alm─▒┼čt─▒r. Kaz─▒m BaykalÔÇÖa g├Âre han, g├╝n├╝m├╝zdeki y─▒l─▒k g├Âr├╝nt├╝s├╝n├╝ depremin etkisiyle alm─▒┼čt─▒r (Baykal 1993:110). 15 Cemazeyilevvel┬á 1319 (30 A─čustos 1901) tarihli bir yaz─▒┼čmada bu tarihte handa kirac─▒ bulunan Emin BeyÔÇÖin Tah─▒l ve Kapan Hanlar─▒ndan kiralar─▒n─▒ toplad─▒─č─▒, ancak vergi ├Âdemedi─či i├žin ┼čik├óyet edildi─či belirtilmektedir. Bu belge bize Galle Han─▒ÔÇÖn─▒n 1901 tarihinde i┼člevselli─čini s├╝rd├╝rd├╝─č├╝n├╝ g├Âstermektedir (BOA DH.MKT 2527/79). Han─▒n ikiye b├Âl├╝nmesi ise 1906 y─▒l─▒ndaki Cumhuriyet CaddesiÔÇÖnin a├ž─▒lmas─▒ s─▒ras─▒nda ger├žekle┼čmi┼čtir (Resim 5-8). 1855 depreminin yol a├žt─▒─č─▒ tahribat hemen yeni d├╝zenlemeler yap─▒larak tamir edilemedi─činden kullan─▒ma elveri┼čli k─▒s─▒mlar─▒ i┼člevselli─čini s├╝rd├╝rm├╝┼č, yeni caddenin a├ž─▒lmas─▒ ile de han, ikiye b├Âl├╝nm├╝┼č olmal─▒d─▒r. Kaz─▒m Baykal, g├╝ney k─▒sm─▒nda uncu d├╝kk├ónlar─▒n─▒n yer ald─▒─č─▒n─▒ yazm─▒┼čt─▒r (Baykal 1993:110).

Galle Han─▒ÔÇÖn─▒n tahrip olmas─▒ kentin yeni bir tah─▒l pazar─▒na ihtiya├ž olu┼čturmu┼čtur. Bu ama├žla, 1907 y─▒l─▒nda, Galle Han─▒ÔÇÖn─▒n alt─▒nda yeni bir zahire borsas─▒ yap─▒lm─▒┼čt─▒r (Resim 13). Han tipindeki yap─▒, kare planl─▒ tasarlanm─▒┼č, bodrum ve zemin katlardan olu┼čmaktad─▒r (Kaplano─člu 2016:150). 2014 y─▒l─▒nda Osmangazi Belediyesi taraf─▒ndan restore edilmi┼čtir. G├╝n├╝m├╝zde Tah─▒l Deposu ad─▒yla, k├╝lt├╝r merkezi olarak kullan─▒lmaktad─▒r.

Galle Han─▒ eski i┼člevi ile olmasa da g├╝n├╝m├╝ze ula┼čm─▒┼č durumdad─▒r (Resim 14-15). Cumhuriyet CaddesiÔÇÖnin alt─▒nda kalan kuzey b├Âl├╝m├╝ yerel esnaf taraf─▒ndan ticari d├╝kk├ónlar olarak kullan─▒lmaktad─▒r (Resim 10). ├ľzellikle do─ču revaklar─▒ ve odalar─▒ ile kuzey revaklar─▒n─▒n bir k─▒sm─▒ sa─člam durumdad─▒r. Kuzey y├Ân├╝ndeki demir kap─▒s─▒ yak─▒n zamana de─čin sa─člam durumda olarak Osmangazi Belediyesi taraf─▒ndan koruma alt─▒na al─▒nmak ├╝zere yerinden kald─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Han─▒n kullan─▒labilir k─▒s─▒mlar─▒ ek yap─▒larla ├žirkin bir g├Âr├╝nt├╝ olu┼čturmaktad─▒r (Resim 9,11, 12).

De─čerlendirme-Sonu├ž

Galle Han─▒, BursaÔÇÖn─▒n ticari bak─▒mdan en yo─čun d├Ânemini ya┼čad─▒─č─▒ 16. y├╝zy─▒lda Kanuni Sultan S├╝leymanÔÇÖ─▒n sadrazam─▒ Semiz Ali Pa┼ča taraf─▒ndan akar olarak yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Ali Pa┼ča vakfiyesinden ─░stanbul, Anadolu, Balkanlar ve AfrikaÔÇÖda vak─▒f eserleri ve bunlara gelir getiren akar yap─▒lar─▒ bulundu─čunu ├Â─črenmekteyiz.

BursaÔÇÖn─▒n ticaret b├Âlgesi Y─▒ld─▒r─▒m BayezidÔÇÖin in┼ča ettirdi─či Ulucami ve Bedesten ├ževresinde geli┼čmi┼čtir. Ancak ticaret hacmi b├╝y├╝d├╝─č├╝nde, bu b├Âlge yetersiz kalm─▒┼č, pazar alanlar─▒ ┼čehrin do─ču k─▒sm─▒na do─čru kaymaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. Eski Galle Pazar─▒ da buradan do─ču k─▒sma do─čru kayarak Yeni Galle Pazar─▒ ad─▒yla i┼člevini s├╝rd├╝rm├╝┼čt├╝r. Osmanl─▒, ┼čehir ticaretine al─▒┼čm─▒┼č, kurallar─▒n─▒ oturtmu┼č ve b├╝y├╝meyi hedefliyor olmal─▒d─▒r ki; ticareti sekteye u─čratacak engellere y├Ânelik tedbirleri almak istemektedir. ─░┼čleyen bir sistemin aksayan y├Ânlerini tespit ederek tedbirlerinin al─▒nmas─▒ da ancak s├╝rekli kontrol mekanizmas─▒yla sa─članabilir.

16.y├╝zy─▒l─▒n ortalar─▒nda in┼ča edildi─či tahmin edilen han, Evliya ├çelebiÔÇÖnin gezi notlar─▒nda Ali Pa┼ča Kervansaray─▒ olarak ge├žmektedir. Evliya ├çelebi, bu yeni tah─▒l han─▒n─▒n b├╝y├╝kl├╝─č├╝, ah─▒r ve konaklamaya y├Ânelik ek birimlerini g├Âz ├Ân├╝ne alarak kervansaray tan─▒m─▒n─▒ yapm─▒┼č olmal─▒d─▒r. Hem Evliya ├çelebiÔÇÖde, hem de Mimar SinanÔÇÖ─▒n eserlerinin kay─▒t alt─▒na al─▒nd─▒─č─▒ TezkiretÔÇÖ├╝l B├╝nyan ve TezkiretÔÇÖ├╝l Ebniye isimli kitapta yap─▒ Mimar SinanÔÇÖa atfedilmektedir. Ancak imparatorlu─čun en geni┼č s─▒n─▒rlar─▒na ula┼čt─▒─č─▒ d├Ânemde olduk├ža fazla say─▒da eser veren, Ba┼č Mimar SinanÔÇÖ─▒n BursaÔÇÖda bir han yap─▒s─▒n─▒ kendi eliyle ├žizmi┼č olmas─▒ kanaatimizce olas─▒ de─čildir. Yap─▒, Mimar Sinan ekol├╝n├╝ ta┼č─▒makta ise de ├Â─črencileri taraf─▒ndan in┼ča edilerek, onaylar─▒ ba┼č mimar taraf─▒ndan verilmi┼č olabilir.

Galle Han─▒ÔÇÖndan geriye kalan mimari ├Â─čeler, han─▒n b├╝y├╝kl├╝─č├╝ konusunda fikir vermektedir. A├ž─▒k avlulu ve iki katl─▒ yap─▒s─▒n─▒n g├╝n├╝m├╝ze ula┼čt─▒─č─▒ kadar─▒ndan bu fikir ├ž─▒kar─▒lmaktad─▒r. BursaÔÇÖda di─čer hanlarda g├Âr├╝len a├ž─▒k avlulu, ortas─▒ ┼čad─▒rvanl─▒, ├ževresi revakl─▒ han tipini yans─▒tmaktad─▒r. Yap─▒n─▒n y├╝zy─▒llar i├žinde ge├žirdi─či de─či┼čimler fazla bir ├ž─▒kar─▒m yap─▒lmas─▒na engel olu┼čturmaktad─▒r. Yine de ├Ânceki y─▒llarda yap─▒lan ara┼čt─▒rmalara ait restit├╝syonlar sayesinde fikir edinmek m├╝mk├╝n olmu┼čtur.

├ľzellikle 1855 depremi sonras─▒nda y─▒k─▒ma u─čramas─▒ ve ┼čehrin modernle┼čme ├žabalar─▒ s─▒ras─▒nda a├ž─▒lan Cumhuriyet CaddesiÔÇÖnin han─▒ ikiye b├Âlmesi, yap─▒n─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ bozmu┼čtur.

G├╝n├╝m├╝zde, handan geriye kalan sa─člam duvar ve revaklar ortada olsa da, bunlar han─▒n kuzey k─▒sm─▒nda farkl─▒ sekt├Ârlerden k├╝├ž├╝k ticari d├╝kk├ónlar taraf─▒ndan i┼čgal edilmi┼čtir.

Dikkat ├žekici bir husus, han─▒n in┼ča edildi─či b├Âlgenin 16. y├╝zy─▒ldan bu yana zahire pazar─▒ olarak kullan─▒lageldi─čidir. ┼×ehrin al─▒┼čkanl─▒klar─▒, yap─▒ ortadan kalkmad─▒─č─▒ takdirde, i┼člevselli─čini s├╝rd├╝r├╝yor olmal─▒d─▒r.

Hanlar, in┼ča edildikleri y├╝zy─▒llardan itibaren tamiratlarla ayakta kalmaktad─▒rlar. Baz─▒ tamiratlar yap─▒n─▒n ilk ┼čeklinden uzak bir mimari olu┼čturmaktad─▒r. Buna ra─čmen yap─▒n─▒n i┼člevselli─čini kesintiye u─čratmamaktad─▒r. Ancak d─▒┼č etmenler sonucunda g├Ârd├╝─č├╝ tahribatla kullan─▒m d─▒┼č─▒ kalmalar─▒ durumunda harabe durumunda kalabilmektedirler.

Galle Han─▒ ├Ârne─činde oldu─ču gibi, han─▒n bulundu─ču b├Âlgenin halen zahire pazar─▒ olarak ya┼čat─▒lmas─▒, yap─▒lar─▒n sosyolojik etkisinin b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ve s├╝reklili─čini g├Âstermektedir.┬á

Kaynak├ža:┬á

  • Abac─▒, Zeynep D├Ârtok (2008). ÔÇťBursa’n─▒n Kent Dokusundaki De─či┼čim (18-19. Y├╝zy─▒l)ÔÇŁ, BursaÔÇÖn─▒n Kentsel ve Mimari Geli┼čimi, Ed. Cafer ├çift├ži, 2. b.,Bursa: Osmangazi Belediyesi Yay─▒nlar─▒, s.165-182.
  • Barkan, ├ľmer L├╝tfi (1962-1963). ÔÇť┼×ehirlerin Te┼čekk├╝l ve ─░nki┼čaf─▒ Tarihi Bak─▒m─▒ndan: Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čunda ─░maret Sitelerinin Kurulu┼č ve ─░┼čleyi┼č Tarz─▒na Ait Ara┼čt─▒rmalarÔÇŁ, ─░ktisat Fak├╝ltesi Mecmuas─▒, C.23, No:1-2. s.239-296.
  • Batur, A. (1970), Osmanl─▒ Camilerinde Alma┼č─▒k Duvar ├ťzerine, Anadolu Sanat─▒ Ara┼čt─▒rmalar─▒ II, ─░stanbul, 135-216.
  • Baykal, Kaz─▒m (1993). Bursa ve An─▒tlar─▒, 3. bask─▒, Bursa: H├ókimiyet Matbaas─▒.
  • ├çak─▒c─▒, Sermin (2008). A Proposal For Preservation And Rehabilitation Of Yeni Galle Pazari Hani (Former Al─▒ Pasa Kervansaray─▒) And Its Immed─▒ate Surround─▒ng In Bursa, (Y├╝ksek Lisans Tezi), Ankara: Ortado─ču Teknik ├ťniversitesi, Fen Bilimleri Enstit├╝s├╝.
  • ____________(2012). ÔÇťBursa Tarihi Ticaret MerkeziÔÇÖndeki S├╝rekli D├Ân├╝┼č├╝m ├ľrne─či: Yeni Galle Pazar─▒ Han─▒ ve Yak─▒n ├çevresiÔÇŁ, Uluslararas─▒ Yap─▒ ve Ya┼čam Kongresi D├Ân├╝┼č├╝m: Ya┼čama ve Mek├óna Etkileri, 05-07 Nisan 2012, Ed: Mimar Evren B├Âke, Bursa: TMMOB Mimarlar Odas─▒ Bursa ┼×ubesi Yay─▒nlar─▒.
  • ├çak─▒r, ─░brahim Ethem (2012). ÔÇťOsmanl─▒ Toplumunda E┼č ve ├çocuk Say─▒s─▒, Stat├╝, Servet: 1671-1678 Sofya ├ľrne─čiÔÇŁ, OTAM, 31/Bahar 2012, 41-60.
  • Da─čl─▒ Y├╝cel ve Seyit Ali Kahraman (2008). Evliy├ó ├çelebi G├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesiyle Evliy├ó ├çelebi Seyahatn├ómesi: Bursa – Bolu – Trabzon – Erzurum -Azerbaycan – Kafkasya – K─▒r─▒m-Girit Cilt 1 Kitap 2, ─░stanbul: Yap─▒ Kredi Yay─▒nlar─▒.
  • Develi, Hayati (2003). Sai Mustafa ├çelebi Yap─▒lar Kitab─▒TezkiretÔÇÖ├╝l B├╝nyan ve TezkiretÔÇÖ├╝lEbniye, ─░stanbul: Ko├ž K├╝lt├╝r Sanat Tan─▒t─▒m.
  • Ergen├ž, ├ľzer (2014). Y├╝zy─▒l Sonlar─▒nda Bursa, 2. Bask─▒, Ankara: TTK Yay─▒nlar─▒.
  • Ersoy, Bozkurt ve Hasan U├žar (2015). “┼×ehir-─░├ži Hanlar─▒nda S├╝sleme”, Prof. Dr. Sel├žuk M├╝layim Arma─čan─▒, ─░stanbul, s.39-58.
  • G├╝nay, Nil├╝fer Alkan (2012). ÔÇŁ Y├╝zy─▒l Ba┼člar─▒nda BursaÔÇÖda ├éyanl─▒kve ├éyanl─▒k M├╝cadelesiÔÇŁ, Uluda─č ├ťniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Y.13, S.22, 2012/1, Bursa s. 1-22.
  • ____________(2004).─░bn-i Batuta Seyahatnamesi, Cilt I, ├çeviri, ─░nceleme ve Notlar: A.Sait Aykut, Yap─▒ Kredi Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul.
  • ─░nalc─▒k, Halil (1960). ÔÇťBursa I: XV. As─▒r Sanayi ve Ticaret Tarihine Dair VesikalarÔÇŁ Ankara: TTK Belleten, C.24, No.93. s.45-96.
  • Kaplano─člu, Raif (2016). ÔÇť Y─▒l─▒nda Bursa Ticaret Borsas─▒ÔÇŁ, Bursa: Avrasya Etnografya Vakf─▒ Yay─▒nlar─▒.
  • Kepecio─člu, Kamil (1934). Bursa Hanlar─▒, Bursa: Bursa Halkevi.
  • Kuran, Aptullah (1988). ÔÇťTezkerelerde Ad─▒ Ge├žen Sinan Eserlerinin Yap─▒ T├╝rlerine G├Âre Alfabetik ListesiÔÇŁ, Mimarba┼č─▒ Koca Sinan: Ya┼čad─▒─č─▒ ├ça─č ve Eserleri, Cilt 1, ─░stanbul: Vak─▒flar Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ Yay─▒nlar─▒, 155-166.
  • O─čuzo─člu, Yusuf (2010). ÔÇťOsmanl─▒ D├ÂnemiÔÇÖnde Bir Ticaret Merkezi Olarak Bursa ├çar┼č─▒s─▒ÔÇÖn─▒n Y├╝kseli┼čiÔÇŁ Osmanl─▒ Co─črafyas─▒nda ├çar┼č─▒ K├╝lt├╝r├╝ ve ├çar┼č─▒lar (1-4 Temmuz 2010)Bildiriler, Ed: Sezai Sevim, Bursa: Bursa B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi Yay─▒nlar─▒, s.41-45.
  • ├ľzbek, Y─▒ld─▒ray (2002). ÔÇťOsmanl─▒ Beyli─či Mimarisinde Ta┼č S├╝sleme(1300-1453)ÔÇŁ, Ankara: K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒.
  • Sevim, Sezai (2009).ÔÇťBursa’n─▒n Yitik Hanlar─▒ ve Kapan HanÔÇŁ, Bursa’da Ya┼čamDergisi, Temmuz 2009, Bursa, 26-33.
  • Tankut, G├Ân├╝l (1973). ÔÇťOsmanl─▒ ┼×eh┬şrinde Ticari Fonksiyonlar─▒n Mek├ónsal Da─č─▒l─▒m─▒ÔÇŁ, T├╝rk Tarih Kongresi, Ankara: T├╝rk Tarih Kurumu Yay─▒nlar─▒, s. 773-779.
  • Ta┼č, ┼×ule Pfeiffer (2015). ÔÇťEvliya ├çelebiÔÇÖde ┼×ehiri├ži Hanlar─▒ ve Kervansaraylar─▒: Mimari ve ─░┼člevsel S─▒n─▒fland─▒rmaÔÇŁ, ÔÇťT├╝rkl├╝k Bilgisi Ara┼čt─▒rmalar─▒ÔÇŁ, Cilt 44, Kitap Matbaac─▒l─▒k, (Aral─▒k 2015), 335-348.
  • U─čur, Yunus (2015). ÔÇť┼×ehirler ve ┼×ehirle┼čmeÔÇŁ, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čunda ├çevre ve ┼×ehir, yy, , s.293-323.
  • Yeni┼čehirlio─člu, Filiz, (1981). ÔÇťXIV.-XV. Y├╝zy─▒l Mimari ├ľrneklere G├Âre Bursa Kentinin Sosyal, Ekonomik ve K├╝lt├╝rel Geli┼čimiÔÇŁ, T├╝rk Tarih Kongresi,21-25 Eyl├╝l 1981, III.C., Ankara: TTK Yay─▒nlar─▒ s.1345-1353.

Ba┼čbakanl─▒k Osmanl─▒ Ar┼čivi

B┼×S B90/295
B┼×S B90/47

 

─░nternet Kaynaklar─▒

Kutsal Kitaplar

  • El Nisa 4/59.

Foto─čraflar

Resim 1: Kemal Bengü Tarafından Çizilen Restitüsyon (1967), Kaynak: Sermin Çakıcı
Resim 2: 1862 Restitüsyon, Kaynak: Sermin Çakıcı.
Resim 3: 1922-1933 Restitüsyon, Kaynak: Sermin Çakıcı.
Resim 4: 2007 Restitüsyon, Kaynak: Sermin Çakıcı.
Resim 5: Galle Han─▒ Kuzey Yar─▒s─▒, G├╝n├╝m├╝zde Otopark Olarak Kullan─▒lmaktad─▒r
Resim 6: Galle Han─▒ Kuzey Yar─▒s─▒ndan Kalan Kemerler
Resim 7: Galle Han─▒ H├╝crelerinin G├╝n├╝m├╝zdeki Durumu
Resim 8: Galle Han─▒ G├╝ney B├Âl├╝m├╝nden Kalan
Resim 9: Galle HanÔÇÖdan Geriye Kalanlar
Resim 10: Galle Han─▒ ├çevresi G├╝n├╝m├╝zde Zahire Pazar─▒ B├Âlgesi
Resim 11: Galle Han─▒, 1990ÔÇÖlar Raif Kaplano─člu Ar┼čivi
Resim 12: Galle Han─▒, Osmangazi Belediyesi Ar┼čivi
Resim 13: Abdal Tah─▒l Deposu, Osmangazi Belediyesi Ar┼čivi
Resim 14: Suphi Bey Haritas─▒nda Galle Han─▒, Raif Kaplano─člu Ar┼čivi
Resim 15: Galle Han─▒, ─░n├Ân├╝ Caddesi Cephe Sa─čl─▒kla┼čt─▒rma Projesi, Osmangazi Belediyesi Ar┼čivi

Extended Abstract

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á BURSA’S GRAIN MARKET AND GALLE KHAN

Bursa is the place where the first attemps in the formation of the Ottomanurbanization as the first capital of the Ottoman State. In this context, it constituted an example for Ottoman cities, including Istanbul. From the first half of the 14th century, the existing structures begantoemerge as units of foundation sestablished by the sultan ate family, states men and the richin the city. Orhan Gazi and the subsequent sultans, who had acceded to the throne, expanded the city in theeast-west direction by constructing the complex es by means of foundations. In time, the districts were occurredaround these complexes. Today, the region has become a commercial center with the construction of khans, covered bazaars and market places in the center of the city around Grand Mosque.

With the agricultural economy, the trade of the produced goods was operatingin the region of the Salt Market which was named ÔÇťOld Galle MarketÔÇŁ with in the commercial area. It was in a narrow and stuckareaduetointensivetrade and construction in theregion since it was not sufficient to trade according to the records of the Kadi.

For this reason, there was a need for a new bazaar in the city, Galle Market Khan or Ali Pasha Khan / Caravanserai was built in the east as a newly developing commercial area. The Khan which was built in the middle of the 16th century by Semiz Ali Pasha the Grand viziers of Suleiman the Magnificent, was named as Ali Pasha Caravanserai in Evliya Celebi. Evliya Celebi should have given the definition of the caravanserai due to the size of the structure and its relationship with the units such as barn and accommodation. Semiz Ali Pasha was quiterich, was recognized as a charitable person who had many structures in Istanbul, Anatolia, the Balkans and Africa. The architect of the structure that is named of Ali Pasha Caravanserai is Mimar Sinan according to the book entitled TezkiretÔÇÖ├╝l B├╝nyan and TezkiretÔÇÖ├╝l Ebniye, which lists the works of Mimar Sinan.

The Khan was damaged in the Celali Rebellions that caused extensive destruction in Bursa in the 16th century. It was removed from the records of the Kadi that were repaired at various times since 17th century.

The Khan which was actively used until the 19th century, was greatly damaged by the 1855 earthquake. After the 1855 earthquake, the usable parts should remain functional.

After the middle of the 19th century, when the Ottoman Statestarted to modernize, the new streets were began to opening Bursa that gained a new appearance. In this context, Galle Khan was divided into the two parts in 1906 when Cumhuriyet Street was opened. Even after this division, Kazim Baykal writes that there were still grain shops in the southern part.

It is possible to make some inferences by looking at there mains of the Khan structure. Accordingly, the structure covered a large area. Stone-brick material was used to get her to build. The open courtyardtypeseenthroughout Bursa Khans was also used here. The Khan consists of  two floors and some arches have reached to today.

In 1907, a new rations stock exchange was built in Abdal Region in the north of the Khan due to Galle Han’s functionality failed to meet the need.The Khan type building had a square plan and consistsed of base ment and ground floors.The mentioned structure was restored by Osmangazi Municipality in 2014. Today it is used as a cultural center under the name of Grain Storage.

The area which from the corner of Cumhuriyet Street where Galle Khan is located, to Abdal Regionis used by today’s grain who lesalers. As a value inherited from the 16th century to Bursa continues to function according to today’s needs.

In the periods after the construction of the khans, repairment shave changed in terms of the originality of the structure. Especially, when the structure received damages, which required great repairs, they were left to their fate for a variety of reasons, causin grealdestruction of the structures. After the century Galle Khan was built, it was seen several repairs during its activeuse, but remained neglected with changing conditions. However, in the environment depending on the structure, the sale of cereals products still shows that the size and continuity of the sociological effect.

D─░PNOTLAR

[1]Uluda─č ├ťniversitesi Sanat Tarihi B├Âl├╝m├╝ Y├╝ksek Lisans ├ľ─črencisi, [email protected] ORCID Numaras─▒: 0000-0002-6248-0287

[2] Dr. ├ľ─čretim ├ťyesi, Uluda─č ├ťniversitesi Sanat Tarihi B├Âl├╝m├╝, Tez Dan─▒┼čman─▒, [email protected]

[3]Bu makale, Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ Sanat Tarihi Ana Bilim Dal─▒ Y├╝ksek Lisans ├ľ─črencisi Fikret ALKANÔÇÖ─▒n ÔÇťG├╝n├╝m├╝ze Ula┼čmayan Bursa Hanlar─▒ÔÇŁ konulu tezinden t├╝retilmi┼č ├Âzg├╝n makaledir.

Fikret ALKAN

1981 y─▒l─▒nda BursaÔÇÖda do─čdu. Lisans ├Â─čretimini Adnan Menderes ├ťniversitesi Klasik Arkeoloji ve Sanat Tarihi B├Âl├╝m├╝ÔÇÖnde 2005 y─▒l─▒nda; y├╝ksek lisans─▒n─▒ 2019 y─▒l─▒nda Uluda─č ├ťniversitesi Sanat Tarihi B├Âl├╝m├╝ÔÇÖnde tamamlad─▒. 2012 y─▒l─▒ndan beri Bursa B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi M├╝zeler ┼×ube M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖnde arkeolog olarak ├žal─▒┼čmay─▒ s├╝rd├╝rmektedir. Mesleki birikimleri ile bir├žok ulusal ve uluslararas─▒ sempozyumda bildirileri bulunan Alkan; yerel dergiler ve yerel bas─▒nda k├Â┼če yazarl─▒─č─▒ yaparak yaz─▒m hayat─▒n─▒ s├╝rd├╝rmektedir. Ayr─▒ca Bursa B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi M├╝zelerinde Ar-ge tak─▒m─▒ faaliyetleri, kalite birimi ve m├╝ze kurulum ├žal─▒┼čmalar─▒nda ve K├╝lt├╝r AkademisiÔÇÖnde ÔÇťArkeolojiÔÇŁ ile ÔÇť┼×ehir K├╝lt├╝r├╝ ve MimariÔÇŁ derslerinde e─čitmen olarak da g├Ârev yapmaktad─▒r. Bursa Eski Eserleri Sevenler Kurumu, Bursa Kent Konseyi, Arkeologlar Derne─či, T├╝rk K├╝t├╝phaneciler Derne─či, G├Ân├╝ll├╝ Hareketi Derne─či gibi ├žok say─▒da sivil toplum kurulu┼čunda aktif g├Ârev almakta ve proje ├╝retmektedir. Ayn─▒ zamanda arkeolojihaber isimli internet sitesi ve sosyal medya hesaplar─▒n─▒n bilimsel dan─▒┼čmanl─▒─č─▒n─▒ yapmaktad─▒r. Eposta: [email protected]

FACEBOOK YORUMLARI

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
  • YEN─░
Ar─▒burnu Muharebeleri! G├Âze G├Âz, Di┼če Di┼č

Ar─▒burnu Muharebeleri! G├Âze G├Âz, Di┼če Di┼č

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU, 3 Aral─▒k 2022
Enginar

Enginar

├ľzden Bekir KARAKA┼×, 3 Aral─▒k 2022
Yaraya Anason Basmak!

Yaraya Anason Basmak!

├ľzden Bekir KARAKA┼×, 3 Aral─▒k 2022
Caddede Bulu┼čal─▒m

Caddede Bulu┼čal─▒m

Deniz DALKILINÇ, 24 Kasım 2022
Conservation of dome mosaics of Hagia Sophia in Istanbul

Conservation of dome mosaics of Hagia Sophia in Istanbul

A.G├╝l├žin K├ť├ç├ťKKAYA, 24 Kas─▒m 2022
Musluk Y├Âr├╝k Hayrat─▒

Musluk Y├Âr├╝k Hayrat─▒

Hasip ├ľZT├ťRK, 23 Kas─▒m 2022
Sorularla Kafkasya ÔÇô B├Âl├╝m 1

Sorularla Kafkasya ÔÇô B├Âl├╝m 1

Mesut YILMAZ, 23 Kas─▒m 2022
T├╝rk├╝lerin Atas─▒ Muzaffer Sar─▒s├Âzen

T├╝rk├╝lerin Atas─▒ Muzaffer Sar─▒s├Âzen

Dr. Halil ATILGAN, 16 Kas─▒m 2022
Anadolulu Olma Bilinci ve Duyarl─▒l─▒─č─▒

Anadolulu Olma Bilinci ve Duyarl─▒l─▒─č─▒

Tahsin ┼×─░M┼×EK, 9 Ekim 2022