├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bursal─▒lar

├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Bursal─▒lar

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Gazeteci / Yazar - Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi Alman Dili Anabilim Dal─▒ (1985) mezunu. 1983'ten itibaren yerel yay─▒n organlar─▒nda muhabir, yaz─▒ i┼čleri m├╝d├╝r├╝ ve genel yay─▒n y├Ânetmeni olarak ├žal─▒┼čt─▒. ├ça─čda┼č Gazeteciler Derne─či (├çGD) Bursa ┼×ubesi eski (1997-2001) ba┼čkanlar─▒ndan. Bursa Ansiklopedisi'ne (Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž, 1. bask─▒ 2002, Burdef Yay─▒nlar─▒ No:3) madde yazarl─▒─č─▒ yapt─▒. E-Kitap Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan (┼×ubat 2018) yay─▒nlanan ÔÇťNutukÔÇť i├žin edit├Âr olarak Atat├╝rk ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ kronolojisini haz─▒rlad─▒. Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r.
Yay─▒nlanm─▒┼č Kitaplar─▒:
1) ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇť, ┼×ubat-2014, Kasta┼č Yay─▒nevi-─░stanbul
2) "1915 - ├çanakkale Sava┼č─▒nda Trakya", Eyl├╝l 2018, Haber Ajans─▒ yay─▒nlar─▒-─░stanbul
E-Posta: tayfunc@gmail.com
Tayfun ├çAVU┼×O─×LU
  • BursaÔÇÖda Zaman Dergisi / Say─▒-15/2015
  • ├çanakkale Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda en fazla ┼čehit veren iller s─▒ralamas─▒nda 3.737 ┼čehitle ilk s─▒rada bulunan BursaÔÇÖy─▒, Bal─▒kesir (2.779), Konya (2.488), Kastamonu (2.425), Denizli (2.195), Manisa (2.174), ├çanakkale (1.788) takip ediyor.
  • Sava┼č─▒n 100. y─▒ld├Ân├╝m├╝nde t├╝m yurtta anma t├Ârenleri ger├žekle┼čti. Bursa B├╝y├╝k┼čehir BelediyesiÔÇÖnin, hen├╝z sava┼č s├╝rerken olu┼čturulmu┼č ger├žek bir ┼čehitlik olan Kire├žtepe Jandarma ┼×ehitli─čiÔÇÖnin restorasyonunu yaparak bize vatan─▒ arma─čan eden kahramanlar─▒m─▒za g├Âsterdi─či vefa, ┼čehitlerimizin an─▒s─▒n─▒ bir kez daha Bursa g├╝ndemine ta┼č─▒d─▒.

Sava┼č─▒n 100. y─▒ld├Ân├╝m├╝nde ├çanakkale Cephesi sadece T├╝rkiyeÔÇÖnin de─čil, atalar─▒ bu sava┼ča kat─▒lm─▒┼č t├╝m ├╝lkelerin g├╝ndemindeki yerini koruyor. ├ç├╝nk├╝ Kas─▒m 1914ÔÇÖte ba┼člay─▒p 1915 ┼×ubat ay─▒ndan itibaren yo─čunla┼čan ve 1916ÔÇÖn─▒n hemen ba┼člar─▒nda sona eren bu m├╝cadele, ayn─▒ zamanda sava┼č─▒n t├╝m ac─▒mas─▒zl─▒─č─▒n─▒n da, mertli─čin, d├╝r├╝stl├╝─č├╝n ve hatta centilmenli─čin de ya┼čand─▒─č─▒ bir d├Ânem olarak insanl─▒k tarihinde yerini ald─▒.

CEPHEDEN AKILDA KALANLAR

├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖna kat─▒lm─▒┼č Bursal─▒ askerlere ili┼čkin belge ve bilgilerin yay─▒n─▒nda son y─▒llarda g├Âr├╝len yo─čunluk, BursaÔÇÖn─▒n ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖndan neden bu kadar derin etkilendi─čini g├Âzler ├Ân├╝ne sermeye yetti. Sadece ┼čehit say─▒s─▒ bile, o d├Ânem k├╝├ž├╝k say─▒labilecek bir ┼čehir olan BursaÔÇÖn─▒n b├╝y├╝k kayb─▒ konusunda fikir verebiliyor.

├çanakkale Sava┼člar─▒ÔÇÖna kat─▒lan ├že┼čitli birliklerde g├Ârev yapan ├žok say─▒da Bursal─▒ asker var. Buna ilave olarak, ad─▒ndan s─▒k├ža s├Âz edilmese de Gelibolu Yar─▒madas─▒ÔÇÖnda ├žok ├Ânemli g├Ârevler ├╝stlenmi┼č olan Bursa Seyyar Jandarma Taburu bulunmaktad─▒r.

KAYITLARDA BURSA JANDARMA TABURU

18 Mart 1915ÔÇÖte Bo─čaz─▒ ge├žemeyen itilaf devletlerinin kara harek├ót─▒na giri┼čece─či belli olunca, savunman─▒n g├╝├žlendirilmesi amac─▒yla farkl─▒ b├Âlgelerden GeliboluÔÇÖya g├Ânderilen takviye birliklerinden birisi de Bursa Merkez (Seyyar) Jandarma Taburudur. 4 b├Âl├╝kte toplam 976 erden olu┼čan taburun komutanl─▒─č─▒n─▒ Y├╝zba┼č─▒ Hasan Tahsin Bey (Haziran 1915ÔÇÖte, cephede binba┼č─▒l─▒─ča terfi etti) y├╝r├╝t├╝yordu. Taburun ├╝├žte ikisi ├že┼čitli ┼čehirlerden Jandarma eri, ├╝├žte biri ise Karacabey, Kirmast─▒ ve ─░neg├Âl il├želerinden kat─▒lan askerlerden olu┼čmaktayd─▒.

Bursa Seyyar Jandarma Taburu ilk olarak 3. Kolordu emrinde GeliboluÔÇÖdaki Ece Liman─▒ÔÇÖndan Teke BurnuÔÇÖna kadar olan sahili ├Ârtme ve g├Âzetlemeyle g├Ârevlendirildi. 26 Nisan 2015ÔÇÖte 26. AlayÔÇÖ─▒n Al├ž─▒tepe ├Ân├╝nde ─░ngilizlere kar┼č─▒ kurdu─ču savunma hatt─▒nda g├Ârev alan Bursa Jandarma Taburu, Kirte, Kerevizdere ve Eskihisarl─▒k tepesinde Frans─▒zlara kar┼č─▒ cephe sava┼člar─▒na da kat─▒ld─▒.

Bir m├╝ddet sonra Anafartalar M├╝frezesine d├óhil olarak Karakol Da─č─▒ÔÇÖndan Mestan TepeÔÇÖye kadar olan sahil ┼čeridinin savunmas─▒nda g├Ârev alan Bursa Jandarma Taburu, ─░ngilizlerin 1915 A─čustos ay─▒ ba┼č─▒nda SuvlaÔÇÖya yapt─▒─č─▒ ├ž─▒karmaya kar┼č─▒ koyan iki kahraman taburdan biridir. ─░ngiliz kolordusunun 3 A─čustosÔÇÖta ba┼člayan ├ž─▒karmas─▒ s─▒ras─▒nda 20 bin ki┼čilik d├╝┼čman kar┼č─▒s─▒nda iki tabur T├╝rk kuvveti vard─▒. Bunlar Gelibolu ve Bursa Jandarma taburlar─▒yd─▒. Gelibolu Jandarma Taburu AnafartalarÔÇÖ─▒n kuzeyindeki Kire├žtepe s─▒rtlar─▒n─▒ kapat─▒rken, Bursa Jandarma Taburu sadece 1.000 ki┼čilik mevcuduyla, karaya ├ž─▒kan d├╝┼čman askerlerine kar┼č─▒ Anafartalar ovas─▒n─▒ savundu. Sadece iki taburluk bu k├╝├ž├╝k Jandarma kuvvetleriyle d├╝┼čman kolordusuna kar┼č─▒ ak─▒ll─▒ ve cesur bir taktikle oyalama muharebesine giri┼čilirken, bir yandan da Saroz b├Âlgesindeki t├╝menler yeni kurulan Anafartalar Grubu ad─▒ alt─▒nda toplan─▒p g├╝neye kayd─▒r─▒ld─▒.

Gelibolu Jandarma Taburu, 31. Alay 2. Tabur ve Bursa Jandarma Taburu ile olu┼čturulan ├Âzel g├Ârev birli─či, 7-8 A─čustos gecesi Bursa Jandarma Taburu Komutan─▒ Binba┼č─▒ Hasan Tahsin Bey komutas─▒nda Kire├žtepe ile ─░smailo─člu Tepesi aras─▒ndaki b├Âlgeyi savunmak amac─▒yla g├Ârevlendirildi. D├╝┼čman─▒n at─▒l ve ├žekingen hareketi, Bursa jandarma TaburuÔÇÖnun kendini feda edercesine kar┼č─▒ koyu┼ču, Saroz b├Âlgesinden gelecek iki t├╝mene son derece k─▒ymetli saatler kazand─▒rd─▒.

─░ki t├╝menlik kuvvet 8 A─čustos g├╝n├╝ sabah─▒ AnafartalarÔÇÖa ula┼čt─▒ ama Grup Komutan─▒ Albay Ahmet Fevzi Bey, 5. Ordu Komutan─▒ Liman von SandersÔÇÖin ─▒srarl─▒ emrine ra─čmen askerin yorgunlu─čunu ve d├╝┼čman sava┼č gemileri g├╝nd├╝z g├Âz├╝yle isabetli ate┼č edece─činden kayb─▒n y├╝ksek olaca─č─▒n─▒ gerek├že g├Âstererek h├╝cumu ┼čafak vaktine b─▒rakt─▒. Ahmet Fevzi BeyÔÇÖin bu nedenle daha ilk g├╝nden g├Ârevden al─▒nmas─▒yla Albay Mustafa Kemal Bey Anafartalar Grubu komutanl─▒─č─▒na atanacak, ertesi sabah (9 A─čustos) Bursa Jandarma TaburuÔÇÖnun da aralar─▒nda bulundu─ču kuvvetlerimizce ger├žekle┼čtirilen m├╝thi┼č T├╝rk h├╝cumuyla elde edilen zafer, bir anlamda sava┼č─▒n sonunun habercisi de olacakt─▒r.

K─▒sacas─▒ Bursa Seyyar Jandarma Taburu, kara sava┼člar─▒ s─▒ras─▒nda hemen her kritik b├Âlgede g├Ârev yapm─▒┼čt─▒r dersek, kesinlikle abart─▒ s├Âz konusu de─čildir.

GEL─░BOLU VE BURSA JANDARMA TABURLARI

├çanakkale Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda g├Ârev yapan Gelibolu ve Bursa Seyyar Jandarma taburlar─▒, k─▒sa bir d├Ânem Bursa Jandarma Alay─▒ Kararg├óh─▒ÔÇÖna ba─čl─▒ faaliyet g├Âstermi┼čler, bu kararg├óh daha sonra la─čvedilmi┼čtir. Daha sonra ba─č─▒ms─▒z faaliyet g├Âsteren bu iki taburun yazg─▒s─▒ birlikte yaz─▒lm─▒┼č├žas─▒na, sava┼č s─▒ras─▒nda ├žo─čunlukla omuz omuza g├Ârev yapm─▒┼člard─▒r.

Bursa Jandarma Taburu Kire├žtepeÔÇÖde 6 ┼čehit vermi┼čtir. Kire├žtepe ├ževresindeki ├žat─▒┼čmalarda yaralan─▒p, hastanelerde ┼čehit d├╝┼čen Karac─▒ birliklerinde g├Ârevli Bursal─▒ askerlerimizin say─▒s─▒ bu rakama d├óhil de─čil. Gelibolu Jandarma TaburuÔÇÖnun Kire├žtepeÔÇÖde verdi─či ┼čehit say─▒s─▒ ise 131 olarak kay─▒tlara ge├žmi┼č bulunuyor. ┼×ehitler i├žindeki oran─▒ esas al─▒rsak, mevcudunda ├Ânemli say─▒da Bursal─▒ asker bar─▒nd─▒ran Gelibolu Jandarma TaburuÔÇÖnun Kire├žtepeÔÇÖde verdi─či 131 ┼čehitten 60ÔÇÖ─▒n─▒n do─čum yeri hanesinde ÔÇťBursaÔÇŁ yaz─▒yor. Yard. Do├ž. Dr. Seher BoykoyÔÇÖun ara┼čt─▒rmas─▒na g├Âre, Kire├žtepeÔÇÖde ┼čehit d├╝┼čen Bursal─▒ asker say─▒s─▒ 87.

B├Âlgedeki ├žat─▒┼čmalarda ┼čehit olanlar─▒n g├╝n├╝ g├╝n├╝ne Kire├žtepeÔÇÖde defnedilmi┼č olduklar─▒, bu ┼čehitli─čin temsili de─čil, ger├žek ┼čehitlik oldu─ču zaten biliniyor. Albay Mustafa KemalÔÇÖin, hen├╝z sava┼č s├╝rerken bo┼č mermi kovanlar─▒yla olu┼čturulan an─▒t ├Ân├╝nde ├žekilmi┼č foto─čraf─▒ neredeyse sava┼č─▒n sembol foto─čraflar─▒ndan biri olarak haf─▒zalardaki yerini koruyor.

Bu iki kahraman Jandarma taburumuzun yan─▒ s─▒ra s├╝re├ž i├žerisinde b├Âlgede g├Ârev yapan t├╝menlere ba─čl─▒ birlikler de var. Bu birliklerde de Bursal─▒ askerler var.

Bursa Jandarma Taburu da, Gelibolu Jandarma Taburu da, b├Âlgedeki di─čer askeri birlikler de ├ževre illerden gelen askerlerden ve karma ┼čekilde olu┼čmu┼čtur. Dolay─▒s─▒yla askerlerin memleketinin art─▒k ├Ânemi yoktur. Memleketlerini de zikrederek bu yi─čitleri anmakla, ancak ├çanakkaleÔÇÖye, GeliboluÔÇÖya muhabbet tekrarlanm─▒┼č, g├╝├žlendirilmi┼č olur.

─░┼čte bu nedenle, Bursa B├╝y├╝k┼čehir BelediyesiÔÇÖnin Kire├žtepe ┼×ehitli─čiÔÇÖnin d├╝zenlenmesi konusundaki tavr─▒n─▒ ├žok ├Ânemsedim. Restorasyonu tamamlan─▒p ├çanakkale Kara Sava┼člar─▒ÔÇÖn─▒n ba┼člad─▒─č─▒ 25 Nisan 1915ÔÇÖin 100ÔÇÖ├╝nc├╝ y─▒ld├Ân├╝m├╝nde a├ž─▒l─▒┼č─▒ yap─▒lan Kire├žtepe ┼×ehitli─čiÔÇÖni bu duygularla dola┼čt─▒mÔÇŽ

G├╝zel bir ba┼člang─▒├žt─▒ÔÇŽ ├ç├╝nk├╝ Gelibolu T├╝rkiyeÔÇÖdirÔÇŽ Orada bug├╝ne dek at─▒lan ve bug├╝nden sonra at─▒lacak her ad─▒m, ├╝lkemizin d├Ârt bir k├Â┼česinde ya┼čayan milyonlar─▒ birbirine ba─člayacak g├╝├žl├╝ bir ruhun olu┼čmas─▒na hizmet eder. Vatan u─čruna canlar─▒n─▒ vermekten ka├ž─▒nmayan t├╝m ┼čehitlerimizin aziz hat─▒ralar─▒n─▒ ya┼čatmak her bireyin, kurumun g├Ârevi olmal─▒d─▒r.

 

Kaynaklar:
Aziz Elbas, ÔÇť├çanakkale Sava┼člar─▒nda Bursa Seyyar Jandarma TaburuÔÇŁ, Bursa B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi Kitapl─▒─č─▒, Mart 2014, 1. Bask─▒
ÔÇŽ
G├╝rsel Ak─▒ng├╝├ž, ÔÇťTarihi S├╝re├ž ─░├žinde ├çanakkale Muharebeleri ve Muharebe Alanlar─▒ÔÇŁ, Ajans 2023
ÔÇŽ
Murat Karata┼č, ÔÇťHaritalarla ├çanakkale Sava┼člar─▒ ÔÇô Gelibolu Yar─▒madas─▒ Kuzey B├Âlgesi Kara Muharebeleri ÔÇô Osmanl─▒ Kaynaklar─▒na G├Âre 1. K─▒s─▒mÔÇŁ, Nobel Yay─▒n Da─č─▒t─▒m, Ankara, 2007
ÔÇŽ
Prof. Dr. Yusuf O─čuzo─člu, (Makale) ÔÇť├çanakkale Muharebelerinde ┼×ehit ve Gazi Olan Bursal─▒larÔÇŁ, ÔÇťBursa DefteriÔÇŁ, Bursa Gazeteciler Cemiyeti Yay─▒n─▒, Say─▒-27, Eyl├╝l 2006
ÔÇŽ
Tayfun ├çavu┼čo─člu, ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇŁ, Kasta┼č Yay─▒nevi, 1. Bask─▒, 2014; Ayr─▒ca (Makale) ÔÇťAnafartalarÔÇÖda 7 g├╝n ÔÇô ├çanakkale Sava┼člar─▒nda En Kritik D├ÂnemÔÇŁ, Yeni T├╝rkiye Dergisi, ├çanakkale ├ľzel Say─▒s─▒, Say─▒ 65, Sayfa 342, Yeni T├╝rkiye Stratejik Ara┼čt─▒rma Merkezi Yay─▒n─▒, Ocak-┼×ubat 2015
ÔÇŽ
Yard. Do├ž. Dr. Seher Boykoy, (Makale) ÔÇť├çanakkale Cephesi Muharebelerinde BursaÔÇÖn─▒n Yeri ve ├Ânemi ├ťzerine Bir ─░ncelemeÔÇŁ, Yeni T├╝rkiye Dergisi, ├çanakkale ├ľzel Say─▒s─▒, Say─▒ 65, Sayfa 1155, Yeni T├╝rkiye Stratejik Ara┼čt─▒rma Merkezi Yay─▒n─▒, Ocak-┼×ubat 2015

Mesudiye z─▒rhl─▒s─▒n─▒n ac─▒ sonu

2,322 total views, 2 views today

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Gazeteci / Yazar - Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi Alman Dili Anabilim Dal─▒ (1985) mezunu. 1983'ten itibaren yerel yay─▒n organlar─▒nda muhabir, yaz─▒ i┼čleri m├╝d├╝r├╝ ve genel yay─▒n y├Ânetmeni olarak ├žal─▒┼čt─▒. ├ça─čda┼č Gazeteciler Derne─či (├çGD) Bursa ┼×ubesi eski (1997-2001) ba┼čkanlar─▒ndan. Bursa Ansiklopedisi'ne (Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž, 1. bask─▒ 2002, Burdef Yay─▒nlar─▒ No:3) madde yazarl─▒─č─▒ yapt─▒. E-Kitap Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan (┼×ubat 2018) yay─▒nlanan ÔÇťNutukÔÇť i├žin edit├Âr olarak Atat├╝rk ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ kronolojisini haz─▒rlad─▒. Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. Yay─▒nlanm─▒┼č Kitaplar─▒: 1) ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇť, ┼×ubat-2014, Kasta┼č Yay─▒nevi-─░stanbul 2) "1915 - ├çanakkale Sava┼č─▒nda Trakya", Eyl├╝l 2018, Haber Ajans─▒ yay─▒nlar─▒-─░stanbul E-Posta: tayfunc@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒