├ľzden Bekir KARAKA┼×
├ľzden Bekir  KARAKA┼×
├çin’e giden ├Âl├╝ms├╝zl├╝k; Nar
  • 17 Ocak 2021 Pazar
  • +
  • -
  • ├ľzden Bekir KARAKA┼× /
Çin Posta İdaresi, 2014

├çin k├╝lt├╝r├╝ ve mitolojisinde ge├ž d├Ânem yans─▒malar─▒ olsa bile nar girdi─či tarihten itibaren kendi k├╝lt├╝n├╝ olu┼čturmu┼čtur. ├çin de nar bollu─čun ve ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝n sembol├╝d├╝r. ├çin co─črafyas─▒na giri┼či de ├Âl├╝ms├╝zl├╝k aray─▒┼č─▒nda olan bir ─░mparatorlar─▒ sayesinde olmu┼čtur. ├çinÔÇÖe ─░ran (veya AfganistanÔÇÖdan) nar girdi─činde šč│ŠŽ┤ Sh├şli├║ diye adland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. D├╝─č├╝nlerde evlenen ├žifte, nardaki taneler kadar o─čullar─▒ olmas─▒ i├žin ortas─▒ndan b├Âl├╝nm├╝┼č bir nar resmi hediye edilmektedir.

Halk aras─▒nda daha ├žok NarÔÇÖ─▒n ├çinÔÇÖe getirilmesinde ├Ân ayak olan ve Uzak Asya ile Yak─▒n AsyaÔÇÖn─▒n ili┼čkilerinde hep k├Âpr├╝ rol├╝ ├╝stlenen SogdÔÇÖlar─▒n dedi─či gibi dana kelimesinin ├çin telaffuzu olan ÔÇťdan├ókÔÇŁ diyorlarda. SogdÔÇÖlarda bu ismi muhtemeldir ki Sanskrit├žede ÔÇťdhanikaÔÇŁ, ÔÇťdhanyakaÔÇŁ kelimelerinden ├Âd├╝n├ž alm─▒┼čt─▒r. O y├╝zdendir ki ilk d├Ânem Uygur kaynaklar─▒nda ve t─▒p eserlerinde ÔÇťdanaÔÇŁ g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesiyle ÔÇťtaneÔÇŁ olarak ge├žmektedir.

├ť├ž Krall─▒k d├Âneminde (M.S. 220-589) ├žok sevilen ├ži├žekleri ┼čiirlere konu oluyor, k─▒rm─▒z─▒n─▒n en g├╝zel hali ediliyordu; bi├žimi ve rengi dans eden bir cariye ete─čine benzetilmektedir.

Eski Ba┼čkentin g├╝n├╝m├╝zde bulundu─ču yer

20.y├╝zy─▒l─▒n en b├╝y├╝k arkeolojik ke┼čiflerinden biri Mart 1974ÔÇÖde ├çinin Shanxi eyaletinin bir k├Ây├╝nden gelen haberle ger├žekle┼čmi┼čtir. Bu k├Âyde nar ve ayva bah├želerini sulamak i├žin kuyu a├žmaya ├žal─▒┼čan ├çinli, k├╝re─či kilden yap─▒lma bir ┼čeye ├žarpm─▒┼č, bunu Buddha heykeli sanm─▒┼čt─▒. Bu durumu yetkililere haber verince birka├ž ay i├žinde ├çin devletinin t├╝m arkeoloji ve tarih bilim ordusu bu k├Âye ak─▒n etmi┼čtir.

├çin ┼×i Huang’─▒n mezar─▒n─▒ bekleyen askerler

Bu ├çin k├Âyl├╝s├╝n├╝n kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ ┼čey ger├žek insan boyutunda ustaca yap─▒lm─▒┼č binlerce kilden askerden biriydi. ÔÇťTerrakota ordusuÔÇŁ olarak bilinen bu heykeller 2300 y─▒l ├Âncesine, ├çinÔÇÖi birle┼čtiren ilk ─░mparator ├çin ┼×i Huang d├Ânemine aittir. Bu ─░mparatora atfen bu ├╝lke halen ├çin olarak adland─▒r─▒lmaktad─▒r.

Bu arada terrakotta askerlerin yan─▒ s─▒ra yeni kaz─▒larda ger├žek boyutlarda kil at heykelleri, bronz ku─ču, ├Ârdek ve turna heykelleri de bulundu. Ve konumuzla ilgili olarak kilden yap─▒lm─▒┼č nar objelerde bulunmu┼čtur.

├çin ┼×i Huang, ├çin’i birle┼čtirerek tek ulus haline getiren ilk imparatordu.

├çin ┼×i Huang ya da Qin Shi Huang (├çince: šžŽňžőšÜç; Pinyin: Q├şn ShăÉ Hu├íng, okunu┼ču: ├çin ┼×─▒ Huan─č), (M├ľ 247 – M├ľ 210), ilk ├çin imparatoru ve Qin Hanedanl─▒─č─▒n─▒n kurucusudur.

ÔÇťChÔÇÖin h├╝k├╝mdar─▒n─▒n bir gayri me┼čru o─člu, Chao devletinde (okunu┼ču: Cav) tutak olarak bulunuyordu. Bu arada L├╝ Pu-wei (okunu┼ču: L├╝ Bu-ve─č) ad─▒nda bir b├╝y├╝k t├╝ccarla tan─▒┼čt─▒. Bu adam b├╝y├╝k bir siyasi rol oynam─▒┼č olacakt─▒; ├ž├╝nk├╝ ChÔÇÖin h├╝k├╝mdar─▒n─▒n gayr─▒ me┼čru olan ├žocu─čunu veliaht ilan edilmesini temin etti ve bundan ba┼čka veliahta zevce olarak bir k─▒z satt─▒. Bu evlenmeden me┼čhur imparator Shih-huang-ti (okunu┼ču: ┼×─▒ Huan─č-di) d├╝nyaya gelmi┼čtir. L├╝-Pu-wei mahmisi ile ChÔÇÖinÔÇÖe gelerek ba┼čvekil olan ve 247ÔÇÖde h├╝k├╝mdar olarak ├Âld├╝. Shih-huang-ti (o zamanlar ad─▒ daha Cheng [okunu┼ču: C─▒n─č] idi) daha re┼čit olmadan naip olmu┼čtur. L├╝ Pu-weiÔÇÖnin ne ticareti yapt─▒─č─▒ katÔÇÖ├« olarak bilinmiyorsa da, Chao (ShansiÔÇÖnin kuzeyinde) devletinin ba┼čl─▒ca ihracat─▒ olan at ticareti yapm─▒┼č olmas─▒ muhtemeldir. O zamanki askeriye i├žin atÔÇÖa ihtiya├žlar─▒ oldu─čundan, at ticaretinin b├╝y├╝k siyasi tesiri de oldu─ču kabul edilebilir.

Shih-huang-ti iktidar─▒ eline ald─▒ktan bir m├╝ddet sonra L├╝-Pu-wei i┼činden b─▒rak─▒larak yerine s─▒rf ÔÇśhukuk mektebiÔÇÖne mensup olan bir grup m├╝┼čavir iktidar mevkiine ge├žirilmektedir. Bunlar─▒n en m├╝himi Li-SihÔÇÖdir. Bunlar, L├╝ Pu-weiÔÇÖnin ba┼člam─▒┼č oldu─ču sakin siyaset yerine faal bir istil├ó politikas─▒na ba┼člam─▒┼člard─▒r. 230 ile 222 y─▒llar─▒ aras─▒nda bir muhabere, di─čerini takip ediyor ve nihayet b├╝t├╝n derebeylikleri zapt ve ilhak ediliyordu.ÔÇŁ ( EBERHARD, 2019 s:78)

├çinÔÇÖe ad─▒n─▒ vermi┼č olan bu ─░mparatoru, ├çin Resmi tarihi tan─▒maz. Sebebi Konf├╝├žy├╝s felsefesini ve ahlak─▒n─▒ kald─▒rmak istemesidir. Hunlara ve di─čer baz─▒ kavimlere kar┼č─▒ ├çin Seddi’ni in┼ča ettirmi┼čtir. ├çinÔÇÖde ilk merkez├« b├╝rokratik devlet d├╝zenini kurdu. ├ťlkeye herkes i├žin ge├žerli olan bir yasa, para birimi, karayolu sistemi, a─č─▒rl─▒k ve uzunluk ├Âl├ž├╝leri ile yaz─▒ karakterlerinin standartla┼čm─▒┼č yaz─▒l─▒┼č ┼čekliyle yaz─▒ dilini kazand─▒rm─▒┼čt─▒r. Halka eski gelenekleri unutturabilmek i├žin, Konf├╝├žy├╝s├ž├╝ bilim adamlar─▒nca yaz─▒lan b├╝t├╝n kitaplar─▒n yok edilmesini buyurdu. Bu zararl─▒ eylem, tarihe “kitaplar─▒n yak─▒lmas─▒” olarak ge├žti. Konf├╝├žy├╝s├ž├╝l├╝k yerine legalizmi getirdi. Kurdu─ču sistem, s├╝l├ólelerin de─či┼čmesine ra─čmen g├╝n├╝m├╝ze kadar gelmi┼čtir.

├çin ┼×i HuangÔÇÖ─▒n idaresinin temel prensipleri, hukuk filozoflar─▒ taraf─▒ndan haz─▒rlanm─▒┼čt─▒. Uygulama hukuk okullar─▒ndan mezun b├╝rokratlar taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝lm├╝┼čt├╝r ve bunlar─▒n en ├Ânemlisi, d├Ânemin as─▒l fig├╝r├╝ ba┼čvekil Li Sih (okunu┼ču: Li S─▒) taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼čt─▒r. (EBERHARD, 2019)

├çin ┼×i Huang devletin yeni prensiplerini belirledikten ve bu idari i┼čleri ba┼čvekili Li SihÔÇÖya b─▒rakt─▒ktan sonra kendini tan─▒mlad─▒─č─▒ haliyle g├Â─č├╝n timsali olmas─▒ndan ├Ât├╝r├╝, nas─▒l bulutlar h├╝k├╝mranl─▒k etti─či yerlerin ├╝st├╝nde geziyorsa o da ├Âyle memleketini geziyordu. ┬á(EBERHARD, 2019)

ÔÇťÔÇŽ Do─čuya gitmi┼čtir. Seyahatleri pratik tefti┼č seyahatlerinden ziyade dini mahiyette idi; g├╝ne┼čin devrine tek├ób├╝l etmekte idiler. Bundan Shih-huang-tiÔÇÖnin g├Â├žebe kavimlerin eski kuzey k├╝lt├╝rlerine ait bir fikri kabul etti─čini g├Âr├╝yoruz. Bundan ba┼čka pratik ihtiya├žlara g├Âre ba┼č┼čehri ├žok b├╝y├╝terek yeniden in┼ča ettirdi, fakat bilhassa kendine pek muazzam bir saray yapt─▒rd─▒. Bu saray─▒ ve ├Âl├╝m├╝nden evvel in┼ča ettirdi─či an─▒tkabri, astral tasavvurlara g├Âre yap─▒lm─▒┼čt─▒r; b├Âylece an─▒tkabirin i├ž taraf─▒ y─▒ld─▒zlar─▒n bulundu─ču bir kubbe ┼čeklindedir. ─░mparator, saray─▒n i├žinde daima yer de─či┼čtirirdi. Bunu, herhalde suikasttan korktu─ču i├žin de─čil, astral sebeplerden dolay─▒ yapm─▒┼č olacakt─▒r. Bundan ba┼čka ┼čamanistik-sihirci marifetlerle de u─čra┼č─▒yordu.ÔÇŁ ( BERHARD, 2019 s:81-82)

An─▒tkabirÔÇÖin kubbe ┼čekli g├Âky├╝z├╝n├╝ tasvir ederken, son ├žal─▒┼čmalarda kubbenin nar─▒n yar─▒m haline denk geldi─či, nar─▒n ba┼čl─▒k k─▒sm─▒n─▒n da g├Âkle kurulan astral ba─člant─▒lar─▒ ifade etti─či ve an─▒tkabrin tabandan tavana kadar bir nar k├╝resi ┼čeklinde tasarland─▒─č─▒, ├╝st k─▒sm─▒ndaki tac─▒n g├Â─č├╝n hareketlerini takip etmek konuldu─ču d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Ayr─▒ca yaz─▒da da belirtilen ─░mparatorun muhte┼čem saray─▒nda her g├╝n ayr─▒ bir oda da yatmas─▒ nar─▒n i├žindeki tanelerle ili┼čkilendirilmi┼čtir. Oda say─▒s─▒n─▒n 600 veya 613 olmas─▒ tesad├╝f de─čildir diye d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Bu saray─▒n kal─▒nt─▒lar─▒n─▒n bir k─▒sm─▒ bulunmu┼čtur. Sonra ki y├╝zy─▒llarda yeni ba┼čkentte bin odal─▒ saray yap─▒lm─▒┼čt─▒r ve bu yeni saray Cumhuriyete kadar ki ├çinÔÇÖin idari merkezi olmu┼čtur. Bu yeni saray─▒nda ─░mparator taht odas─▒n─▒n penceresinden bak─▒ld─▒─č─▒nda yine nar bah├žesi g├Âr├╝lmektedir.

Terra Kotta askerleri, “ilklerin imparatoru” olarak bilinen ├çin ┼×i Huang’─▒n mezar─▒n─▒ koruyor. Bu derece g├╝├žl├╝ bir imparator olmas─▒na ra─čmen ├Âl├╝mden ├žok korktu─ču bilinirdi.

├ľl├╝ms├╝zl├╝─č├╝ ar─▒yordu ├çin ┼×i Huang ve bu ama├žla b├╝t├╝n co─črafyalara el├žiler g├Ânderip ├Âl├╝ms├╝zl├╝k iksiri aratm─▒┼čt─▒r.

Bir├žok el├ži belirledi ─░mparator, her biri d├╝nyan─▒n bir k├Â┼česine gidecekti. El├žilerin g├Ârevi ├žok zordu, d├╝nyan─▒n sonuna kadar gideceklerdi, ┼ču anlat─▒lan denizlerin son s─▒n─▒r─▒na, karalar─▒n bitti─či ve bilinmezli─čin ba┼člad─▒─č─▒ bo┼člu─ča kadar. ─░mparator b├╝t├╝n el├žileri Saray─▒n─▒n b├╝y├╝k salonunda toplay─▒p onlara seslendi─činde de ├Âyle vermi┼čti emri; ÔÇť─░┼čte o d├╝nyan─▒n bitti─či, karalar─▒n bo┼člu─ča, denizlerin yoklu─ča d├╝┼čt├╝─č├╝ yere kadar gideceksiniz. ├ľl├╝ms├╝zl├╝kle ilgili ne varsa getirecekseniz, bir bilgin, k├óhin size bo┼člukta ve yoklukta da ┼ču var derse oraya da gidip onu alacaks─▒n─▒z.ÔÇŁ ─░mparator ├çin ┼×i Hung, ├Âl├╝ms├╝zl├╝k efsanelerin kayna─č─▒ Mezopotamya ve Pers diyar─▒na, tahta oturana kadar yan─▒ndan hi├ž ayr─▒lmam─▒┼č, g├╝venirli─čini ispatlam─▒┼č Chao KaoÔÇÖyu gitmesi i├žin g├Ârevlendirdi. O diyarlar─▒n ─░mparatorlar─▒na verilecek ├Âzel hediyeleri ve ipek kuma┼člar─▒ el├žiye teslim ettiler. Chao Kao 3 pare gemiyle yola ├ž─▒kacakt─▒. Yan─▒na rehber, refakat├ži ve terc├╝man olarak SogdÔÇÖlu Zahar verilmi┼čti. ─░pek yolu ├╝zerinde ├çinÔÇÖden ald─▒─č─▒ ipe─či ve di─čer ├╝r├╝nleri ─░pek yolu ├╝zerinden Hint diyar─▒na ve ─░ran co─črafyas─▒na kadar g├Ât├╝r├╝rd├╝. Hatta bir sefer ta Kafkas diyar─▒na kadar gitmi┼čli─či vard─▒. Tam bir t├╝ccar zek├ós─▒na sahipti ve okuryazard─▒. Her SogdÔÇÖlu gibi co─črafyan─▒n sorun ├ž├Âz├╝c├╝s├╝, arabulucusuydu. ─░mparatorla dostlu─ču ├žok eskilere dayan─▒yordu. ─░mparatorun babas─▒yla da dostlard─▒. SogdÔÇÖlu Zahar deniz yoluyla gitmekten tedirgindi, hi├ž deniz yoluyla bir yere gitmemi┼čti. ─░mparator ona ÔÇťSen karaya ├ž─▒kt─▒ktan sonra yol g├ÂstereceksinÔÇŁ demi┼čti. ─░mparatorla d├Ân├╝┼čte gemiye binmeyece─či el├žiyi varacaklar─▒ yere ula┼čt─▒r─▒p, ─░mparatorun istedi─čini bulduktan sonra, onlardan ayr─▒l─▒p kendi yurduna, Sogd diyar─▒na gidecekti Zahar.

├çin ┼×i Huang ├Âl├╝ms├╝zl├╝k iksirini bulmas─▒ i├žin deniz yoluyla el├žiler g├Ânderiyordu.

Part ├╝lkesine gitmek i├žin 3 gemi ile yola ├ž─▒kan el├ži Chao Kao, SogdÔÇÖlu rehberi gibi yol boyunca tedirgindi. K─▒rsal da yeti┼čmi┼č bir ├çinli idi ve ilk defa denizi g├Âr├╝yordu. B├╝t├╝n Hint denizini a┼čt─▒lar, a┼čarken Hint k─▒y─▒lar─▒n─▒n g├╝zelli─čini hayranl─▒kla seyrettiler. Sinus Persicus ya da Golfe Persique (g├╝n├╝m├╝zde H├╝rm├╝z Bo─čaz─▒) k─▒y─▒lar─▒na vard─▒ ihti┼čaml─▒ gemi, ─░mparatorlu─čun ejderhalar─▒yla s├╝sl├╝ yelkenlerini a├žt─▒lar ihti┼čamla, Harmosia (bug├╝nk├╝ Minab) ├Ânlerine geldiler. Buras─▒ B├╝y├╝k ─░skenderÔÇÖin ├Âl├╝m├╝nden sonra bu diyarlarda h├╝k├╝mranl─▒─č─▒n─▒ ilan eden Komutan─▒ Seleukos (Selefkos) taraf─▒ndan kurulmu┼č olan Seleukos ─░mparatorlu─čuna ait bir bal─▒k├ž─▒ k├Ây├╝ idi. ├çin el├žisi hayat─▒ boyunca yiyebilece─či en g├╝zel ve lezzetli karides ve mangoyu bu k├Âyde yemi┼čti. Bug├╝n bile o y├Ârenin karides ve mangosu dillere destand─▒r. K├Ây ahalisi ilk defa b├Âyle soylu misafir a─č─▒rl─▒yorlard─▒. Hem de imparatorlar─▒na hediye sunacak soylu misafirler. ├ľyle muhte┼čem yelkenleri olan gemiler herhalde ba┼čka bir diyara ait havas─▒ veriyordu bu misafirlere. ─░mparatorlu─čun simgesi Ejderha, k├Âyl├╝lerin ┼čimdiye kadar g├Ârmedikleri bir kuma┼čtan yap─▒lm─▒┼č, g├╝ne┼čte par─▒ldayan k─▒rm─▒z─▒ yelkenler. SogdÔÇÖlu rehber ilk olarak PersepolisÔÇÖe gitme karar─▒ ald─▒. Dillere destan Persepolis. Buradaki ├ólimlerden, k├óhinlerden de bir ┼čeyler ├Â─črenebilirler, belki de arad─▒klar─▒n─▒ orada bile bulabilirlerdi. Sogd rehber, ├çinli el├žiye gidecekleri kenti ┼č├Âyle anlatt─▒; ÔÇťPersÔÇÖin b├╝y├╝k ─░mparatoru Dara (Darius) taraf─▒ndan ├žok uzaklardan M─▒s─▒r denilen bir diyardan getirilen mermerle yap─▒lm─▒┼č bir saray─▒ olan kent. ├ľyle bir saray ki d├╝nyada ba┼čka hi├žbir sarayda olmayacak b├╝y├╝kl├╝kte bir salon, bu salona bir kent dolusu insan (on bin ki┼či ald─▒─č─▒ rivayet edilir) rahat├ža toplanabilir. Bu saray─▒n d├Ârt kap─▒s─▒ vard─▒r ve bu kap─▒lar─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ a─ča├žlar Hint diyar─▒ndan getirilmi┼č, d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k a─ča├žlar─▒ndan yap─▒lm─▒┼č, en b├╝y├╝k en ihti┼čaml─▒, i┼člemeleri d├╝nyan─▒n hi├žbir taraf─▒nda bulunmayan kap─▒lard─▒rÔÇŁ.

Persepolis kenti

PersepolisÔÇÖin K├óhinleri kadim ┼čehir, ┼čehirlerin atas─▒ Babylonia (Babil) istikametini i┼čaret ettiler. Sogd Babylonia kentini el├žiye ┼č├Âyle anlatt─▒; ÔÇŁO ┼čehrin d├╝nyan─▒n hi├žbir yerinde e┼či yoktur, dillerin do─čdu─ču yerdir. BilgiÔÇÖnin kayna─č─▒ oradan ba┼člar. E─čer bug├╝n ┼čehirler varsa, konu┼čtu─čumuz diller varsa bu kent sayesindedirÔÇŁ. Rehber Zahar, Babylonia ile ─░mparatorun kenti Seleucia aras─▒n─▒n ├žok k─▒sa oldu─čunu, ├çin ─░mparatorunun g├Ânderdi─či hediyeleri bu ┼čehirlerin atas─▒n─▒ ziyaret ettikten sonra gidebileceklerini de El├žiye s├Âyledi.

Babylonia kenti.

Babylonia dan bir├žok iksir, bitki elde ettiler. Fakat bir k├óhin b├╝t├╝n meyvelerin prensesinden bahsetti, ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝n ger├žek kayna─č─▒ Cennetin A─čac─▒n─▒n Meyvesi ÔÇťNarÔÇŁdan bahsetti. K├óhin;ÔÇŁ o meyveyi buralarda da bulabilirsiniz ama Pers diyar─▒n─▒n NarÔÇÖ─▒, Ut-Napi┼čtimÔÇÖin (G├╝n├╝m├╝z inan├žlar─▒ndaki NUH) tufandan sonra Cennetten gelen a─čac─▒ tekrar dikmesiyle yeti┼čen meyvelerdir. O a─čac─▒ diken ├Âl├╝ms├╝zd├╝r, o a─ča├ž ├Âl├╝ms├╝zd├╝r ve o a─čac─▒n meyvesi de ├Âl├╝ms├╝zd├╝rÔÇŁ dedi.

Yeni g├╝zerg├óhlar─▒ belli olmu┼čtu ama ├Ânce Seleukia ┼čehri, Saray da ─░mparatora, ├çin ─░mparatorunun hediyelerini takdim edecekler, sonra ver elini Pers diyarlar─▒. Zahar, El├ži Chao KaoÔÇÖya Saray da ─░mparatora Pers Kral─▒n─▒n yan─▒na gideceklerini s├Âylememesini tembih etti. ├ç├╝nk├╝ yeni Pers saltan─▒ olan Partlar, Seleukos ─░mparatorlu─čuna ayaklanarak kendi krall─▒klar─▒n─▒ kurmu┼člard─▒. Seleukos ─░mparatoru d├╝┼čmanlar─▒na gidece─čini duyarsa s─▒k─▒nt─▒ ├ž─▒karabilirdi.

Seleukia, MezopotamyaÔÇÖn─▒n en b├╝y├╝k ve g├╝zel ┼čehirlerinden biriydi. Burada B├╝y├╝k ─░skender aylarca kalm─▒┼č, MezopotamyaÔÇÖy─▒ ele ge├žirirken bu kenti ├╝s olarak kullanm─▒┼čt─▒. ─░mparator I. Seleukos taraf─▒ndan bu b├Âlgede devleti kurulurken, taht─▒n ve iktidar─▒n merkezi olarak bu kenti se├žmi┼čti.

II.Seleukos Kallinikos d├Âneminde bas─▒lm─▒┼č bir g├╝m├╝┼č sikke. Ters tarafta Apollo’nun resmi. Yunanca yaz─▒ ╬ĺ╬Ĺ╬ú╬Ö╬Ť╬Ľ╬ę╬ú ╬ú╬Ľ╬Ť╬Ľ╬ą╬Ü╬č╬ą (Seleukos Kral─▒n─▒n).

Sarayda bu uzaklardan gelen misafirler ├žok iyi kar┼č─▒land─▒. El├ži Chao Kao, Seleukos ─░mparatoru II. SeleukosÔÇÖ a ─░mparatorunun g├Ânderdi─či hediyeleri sundu. ─░mparatorun ├╝lkesine geli┼č amac─▒n─▒ a├ž─▒klad─▒. ─░mparatorÔÇÖun kentlerinde ├žok iyi a─č─▒rland─▒klar─▒n─▒ ve o y├╝zden minnettar oldu─čunu belirtti. El├ži saraya gitmeden halk aras─▒nda ─░mparatorun lakab─▒n─▒ ├Â─črenmi┼čti;┬á ÔÇťKallinikos PogonÔÇŁ diyordu halk (G├╝zel sakall─▒ fatih). El├ži ─░mparatora t├╝m dikkatiyle bakt─▒, ger├žekten ├žok g├╝zel d├╝zg├╝n hafif dalgal─▒ sakallar─▒ vard─▒, duru┼ču ma─črur ama bilge tam bir fatih gibiydi. ─░mparator birka├ž g├╝n misafir ettikten sonra, hem haz─▒rlatt─▒─č─▒ hediyeleri vermek, hem de nas─▒l yard─▒mc─▒ olabilece─čini sormak maksad─▒yla misafirlerini makam─▒na davet etti. Yenildi, i├žildi, sonunda ─░mparator el├žiye nas─▒l yard─▒mc─▒ olabilece─čini ve ne tarafa do─čru gideceklerini sordu. El├ži biraz d├╝┼č├╝n├╝p; ÔÇťSayg─▒de─čer ─░mparator, buraya gelirken rehberim s─▒k─▒ s─▒k─▒ya tembih etmesine ra─čmen, hem misafirperverli─činiz hem de kadir┼činasl─▒─č─▒n─▒za sayg─▒dan dolay─▒ do─čruyu s├Âyleyece─čim. Babylonia da bir K├óhin Pers diyar─▒nda bir meyve oldu─čunu o meyvenin ├Âl├╝ms├╝z oldu─čunu s├Âyledi. Ben de ─░mparatorumdan ald─▒─č─▒m g├Ârevi hakk─▒ ile yerine getirebilmek i├žin Pers diyar─▒na ve oran─▒n Kral─▒na gidece─čim. Art─▒k h├╝k├╝m sizindirÔÇŁ dedi. ─░mparator bu do─čru s├Âzl├╝ El├žiyi takdir etti ve yanlar─▒na bir b├Âl├╝k asker vererek Pers diyar─▒na kadar g├╝venli gitmelerini, Perslerle d├╝┼čman olmalar─▒na ra─čmen Pers saray─▒nda da iyi a─č─▒rlanacaklar─▒na inand─▒─č─▒n─▒, ─░mparatorun b├Âyle kendine ba─čl─▒ el├žisi oldu─ču i├žin onun ger├žekten ├žok ┼čansl─▒ bir ki┼či oldu─čunu s├Âyledi. ─░mparatorlar─▒na g├Ât├╝rmesi i├žin y├╝kl├╝ hediyelerle onlar─▒ yolcu etti.

El├ži, sarayda kald─▒─č─▒ s├╝re i├žinde hem B├╝y├╝k ─░skenderÔÇÖi hem Seleukos hanedanl─▒─č─▒n─▒n Hintlilere nas─▒l akraba oldu─čunu, bu ─░mparatorlu─čun nas─▒l kuruldu─čunu, devleti ┼čekillendirirken Ahameni┼čleri nas─▒l ├Ârnek alm─▒┼člard─▒, merkezi g├╝c├╝ ellerinde tutarak ├Âzerk yap─▒y─▒ nas─▒l devam ettirmi┼člerdi. Bunlar─▒n hepsini dinledi, kaydetti. (Kaynaklardan Sekeukoslar D├ÂnemiÔÇÖnde Yunan kentleri kuruldu─ču ├Â─črenilmektedir. Yaln─▒z I. SeleukosÔÇÖun 16 tane Antiokheia, 5 tane Laodikeia, 9 tane Seleukeia, 3 tane Apameia ve 3 tane Stratonikeia isimli kent kurdu─ču bilinmektedir. Seleukos krallar─▒ topraklar─▒ ├╝zerinde Yunan kentleri kurup onlara ba─č─▒ms─▒z idare ve otonomi vererek, bu yeni kurulan kentlere bat─▒dan gelip yerle┼čen Yunanlar─▒n ekonomik durumu canland─▒rmalar─▒n─▒, kral─▒ geliri artt─▒rmalar─▒n─▒ ve hanedanlar─▒ i├žin destek olmalar─▒n─▒ sa─člam─▒┼člard─▒r. Yunan y├Âneticiler kendi dillerini Yunanca yaz─▒p konu┼čuyor, yerli halk kendi dillerinde konu┼čuyordu. Ayr─▒ca Seleukoslar ├žok tanr─▒l─▒ bir dine inanmakla birlikte yerel dinlerin uygulama ve inan├žlar─▒na da kar─▒┼čmad─▒lar. ─░steyenler kendi dinini korumakla birlikte Yunan tanr─▒lar─▒na tapabiliyordu. Yunan olmayan biri Yunan kent-devleti vatanda┼č─▒ olabiliyordu.) SelekosÔÇÖun refakat├ži askerleri PartlarÔÇÖ─▒n s─▒n─▒r─▒na kadar Chao Kao ve ZaharÔÇÖ─▒n konvoyuna e┼člik ettiler. Ge├žtikleri yerlerde ─░mparatorun misafirleri ├žok iyi a─č─▒rland─▒, insanlar en i├žten duygularla kucaklad─▒ bu konvoyu. Gittikleri yerlerde de oralar─▒n ileri gelenleri, bilge ki┼čileri ├Âl├╝ms├╝zl├╝k ile bildiklerini, duyduklar─▒n─▒ i├žtenlikle payla┼čt─▒. El├ži anlat─▒lanlar─▒ kaydettik, ├Âl├╝ms├╝zl├╝k i├žin re├žeteler toplad─▒, kimisi ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝ sa─člad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ nesneler verdi, iksirler getirdi. Onlar─▒ da y├╝klerinin aras─▒na koydu.

┼×imdi yeni bir macera ba┼čl─▒yordu. Refakat├žilerden ayr─▒lma vaktiydi, Part ├╝lkesinin s─▒n─▒r─▒na gelmi┼člerdi. Refakat├ži askerler ve komutanla vedala┼čt─▒lar, Part ─░mparatorun kentine do─čru yola koyuldular. Y├╝ce Dicle Nehrini Pers kay─▒k├ž─▒lar ge├žirdi. MezopatamyaÔÇÖn─▒n b├╝y├╝k dillere destan kenti, TizponÔÇÖa gideceklerdi. SogdÔÇÖlu rehber bu kenti ├žok iyi biliyordu. El├žiye samimiyetle; ÔÇť Sanki kendi memleketime gidiyorum, ├Âyle ki sevindiriyor beniÔÇŁ diye konu┼čurken mutlulu─ču y├╝z├╝nden belliydi.

Tizpon

Bu kent eski MezopotomyaÔÇÖn─▒n en kadim ┼čehirlerinden biri Tizpon. Eski AhitÔÇÖte ad─▒, ÔÇťKasfiaÔÇŁ (Eski Ahid Ezra kitab─▒nda ge├žer), Araplar ÔÇťEl_MedainÔÇŁ derler. Dicle Nehrinin kar┼č─▒s─▒ndaki kom┼čusu SelevkosÔÇÖlar kendi kentleri Selelucia ile birle┼čtirerek ÔÇťKtesifonÔÇŁ diye adland─▒r─▒l─▒rlar. N├╝fusu yo─čun, ticareti geli┼čmi┼č bir kenttir buras─▒.

1.Ar┼čak’─▒n isminin Yunan alfabesiyle yaz─▒ld─▒─č─▒ g├╝m├╝┼č drahmi

El├ži gittikleri bu diyar─▒n h├╝k├╝mdar─▒ kimdir? Neler olup bitmi┼čtir? Merak i├žindedir. ZahakÔÇÖtan anlatmas─▒n─▒ ister; ÔÇťBu ├╝lke Parniler taraf─▒ndan kurulmu┼čtur. Bundan ├Ânce buralar─▒n h├╝k├╝mdar─▒ Ahameni┼člerdir. B├╝y├╝klerim ├Âyle anlat─▒rd─▒, sonra B├╝y├╝k ─░skender buralar─▒ ele ge├žirdi. ├ľl├╝nce bizi a─č─▒rlayan ─░mparatorun atalar─▒ kendi h├╝k├╝mranl─▒klar─▒n─▒ kurdu buralarda ta benim yurduma kadar. Sonras─▒nda Parnilerin ┼čimdi ziyaret edece─čimiz b├╝y├╝k h├╝k├╝mdar─▒ Ar┼čak buralar─▒ tekrar Pers yurdu yapt─▒ÔÇŁ diye anlat─▒rken, biraz solukland─▒; ÔÇťAsl─▒nda buradaki iki h├╝k├╝mdarda Mezopotamya ile PersÔÇÖin ├žocuklar─▒ de─čiller. Biliyorsunuz SeleukosÔÇÖlar Yunan-Makedon k├Âkenli, hatta Hintlilerle bizden fazla akrabalar. B├╝y├╝klerime g├Âre ParniÔÇÖler, B├╝y├╝k Ar┼čak bir ─░skitÔÇÖtir (Antik d├Ânem tarih├žisi StrabonÔÇÖun yazd─▒klar─▒nda s├Âyledi─či de budur). ─░skitler masals─▒ Kafkaslar─▒n milletlerinden biridir.ÔÇŁ El├ži; ÔÇťBuralar─▒n hik├óyeleri de ├çinÔÇÖin hik├óyeleri gibi ├žok muhte┼čem, kimisi bizimkilerden daha muhte┼čem. Bu diyarlar ├žok mistik, bir├žok gizemi i├žinde bar─▒nd─▒r─▒yorÔÇŁ dedi. ÔÇť├ľyledir, benim diyarlar─▒m, sayg─▒de─čer El├žiÔÇŁ diye gururlanarak cevap verdi Zahar.

Ar┼čakÔÇÖ─▒n Saray─▒na vard─▒lar. Bir iki g├╝n saray da mihmandarlar e┼čli─činde misafir edildikten sonra, El├žiÔÇÖnin Ar┼čakÔÇÖa sunaca─č─▒ ├çin ─░mparatorunun hediyelerini sunabilmesi i├žin ve tan─▒┼č─▒p istediklerini iletebilmesi i├žin taht makam─▒na ├ž─▒kar─▒l─▒yor. El├ži Pers diyar─▒n─▒n y├╝ce ─░mparatorunu sayg─▒ ile selamlay─▒p, ─░mparatoru ├çin ┼×i HuangÔÇÖ─▒n hediyelerini sunuyor ve dostluk, bar─▒┼č mesaj─▒n─▒ iletiyor. Ar┼čak; ÔÇťDo─čuÔÇÖnun uzak diyar─▒n─▒n ─░mparatorunun hediyeleri ve s├Âzleri bizleri mutlu etti. Say─▒n el├ži. G├Ânl├╝n├╝z ferah olsun bizden dostluk g├Âreceksiniz ki siz bir de el├žisiniz tanr─▒lar─▒m─▒zdan ÔÇśNeriosangÔÇÖ sizinledirÔÇŁ. (Neriosang: Antik PersÔÇÖte el├žilerin tanr─▒s─▒, el├ži-tanr─▒d─▒r).

─░mparator Ar┼čak, El├žiÔÇÖnin hik├óyesini iyice dinlemek i├žin onu ve rehber ZaharÔÇÖ─▒ yeme─če davet etti. Pers diyar─▒n─▒n en g├╝zel yemeklerini beraberce yediler. Ar┼čak; ÔÇťSay─▒n el├ži, bu diyarlara sizi getiren nedir? ÔÇŁ diye sordu. El├ži ─░mparatorlar─▒n─▒, onun ├Âl├╝ms├╝zl├╝k aray─▒┼č─▒n─▒, geli┼č yolundaki hik├óyelerini anlatt─▒. Sonunda ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝n bu diyarda oldu─čunu, Perslilerin ona ÔÇťNarÔÇŁ ya da ÔÇťEnarÔÇŁ dedi─čini anlatt─▒. Bir ─░mparatorun dostlukla gelen bir ba┼čka ─░mparatora yard─▒mc─▒ olaca─č─▒n─▒ bildi─čini de ├Âzellikle belirtti. Ar┼čak, bu a├ž─▒k s├Âzl├╝, s├Âz├╝n├╝ bilen El├žiÔÇÖnin anlatt─▒klar─▒n─▒ dikkatle dinlemi┼č, memnun olmu┼čtu. ÔÇťBilir misiniz?ÔÇŁ dedi, sonra SogdÔÇÖlu rehbere ┼č├Âyle bir bakt─▒ devam etti; ÔÇŁSogdÔÇÖlu dostumuz mutlaka biliyordur. Onlar da bu kutsal meyveye ÔÇśdanaÔÇÖ (tane) derler. Mezopotamya da kutsal ├Âl├╝ms├╝z ki┼činin bu diyarlara getirdi─či a─ča├ž ve meyvedir. Bizler i├žinse ate┼č tanr─▒s─▒ ve tanr─▒lar─▒n el├žisi ÔÇśNairyosanghaÔÇÖÔÇÖn─▒n meyvesidir. Onun ruhunu ta┼č─▒r. Bu kutsal a─čac─▒n memleketi HeratÔÇÖla MervÔÇÖdir. Sizlere hem bu meyveden getirtece─čim. Hem de onu ─░mparator bah├žesinde yeti┼čtirebilsin, oralarda da ├Âl├╝ms├╝zl├╝k k├Âk sals─▒n ve dostlu─čumuz ebedi olsun diye fidanlar verece─čim.ÔÇŁ El├ži bu ihsanlar i├žin ├žok mutlu oldu. Sohbet s─▒ras─▒nda ÔÇťAmeretatÔÇŁ─▒n hik├óyesini dinledi. Hem kadim Perslerde hem de Partlar da kutsal ├Âl├╝ms├╝z ki┼čidir. ─░mparator Ar┼čak tanr─▒ NairyosanghaÔÇÖn─▒n o ├Âlmezlik meyvesini nas─▒l Ameratatta verdi─čini ve bu sayede t├╝m bitkilerin koruyucusu yapt─▒─č─▒n─▒, Bu AmeretatÔÇÖ─▒n yedi Amesha SpentaÔÇÖlardan biri oldu─čunu hepsini bir bitki ve meyvenin sembolize etti─čini Ameretat─▒ da ÔÇśNarÔÇÖ─▒n sembolize etti─čini ├Â─črendi─činde hayretler i├žinde kald─▒. Bunlar─▒ hemen kay─▒t etti. (─░ran mitolojisin de Ameretat: Amesha Spentalar’dan biri. ─░sminin anlam─▒ “├Âlmeyen, ya┼čamaya devam eden“dir. Bitkilerin koruyucusu ve ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝n insan halidir).

├çin ─░mparatorunun el├žisi ve maiyeti I. Ar┼čak taraf─▒ndan a─č─▒rlanm─▒┼č ve ─░mparatorlar─▒na g├Ât├╝rmesi i├žin arad─▒─č─▒ ├Âl├╝ms├╝zl├╝k iksiri olarak nar ve nar fidanlar─▒ g├Ândermi┼čtir. ─░┼čte o arkeolojik kaz─▒lar─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ k├Ây o d├Ânemin ├çin merkezi idi ve ├çin ─░mparatoru Part Kral─▒ndan gelen nar─▒ yeti┼čtirmek amac─▒yla bah├želer kurdurmu┼čtur. Ne tuhaf bir rastlant─▒d─▒r ki, o ├Âl├╝ms├╝z arayan ─░mparatorun, ├Âl├╝ms├╝z ordusu bir nar bah├žesinin alt─▒nda ya┼čamaya devam etmi┼čti. ─░mparator ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝ bu kadar ├žok ararken eski Krallar─▒n ve ├ólimlerin on bin y─▒l ya┼čad─▒─č─▒ ve bunu sinabar (civas├╝lf├╝r) i├žerek yapt─▒klar─▒ inanc─▒yla kendisi de i├žti─či ┼čaraplara c─▒va katm─▒┼čt─▒r. ├ľl├╝ms├╝zl├╝─č├╝ arayan ─░mparator ├žok g├╝vendi─či ├Âl├╝ms├╝zl├╝k iksirinin zehirlemesi sonucunda 39 ya┼č─▒nda ├Âlm├╝┼čt├╝r.

O nar bah├želerimi, hala ya┼čamaktad─▒r. Ke┼čke ├çinÔÇÖin isim babas─▒ ilk birle┼čik ├çinÔÇÖin babas─▒ ├çin ┼×i Huang ─░ranl─▒ mevkida┼č─▒n─▒n ona g├Ândermi┼č oldu─ču ger├žek ├Âl├╝ms├╝zl├╝k iksirini kullansaym─▒┼č diyesi geliyor insan─▒n.┬á Sonras─▒nda ├çin mitolojisinde nar ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝n sembol├╝ haline gelecektir.

 

Kaynak├ža:

  • BOTTERO Jean, KRAMER Samuel Noah. MEZOPOTAMYA M─░TOLOJ─░S─░. ├çeviren: Alp T├╝mertekin. ─░┼č Bankas─▒ K├╝lt├╝r Yay─▒nlar─▒. 2. Bas─▒m. ─░stanbul, Ekim 2017.
  • CAMPBELL Joseph. DO─×U M─░TOLOJ─░S─░ Tanr─▒n─▒n Maskeleri II. T├╝rk├žesi: Kudret Emiro─člu. Isl─▒k Yay─▒nlar─▒. 2. Bask─▒. ─░stanbul, Aral─▒k 2016.
  • DERK Bodde. ÔÇťChinaÔÇÖs first Unifier; a Study of the CHÔÇÖin DynastyÔÇŁ. Bulletin of the School of Oriental and African Studies , Volume 9 , Issue 4 , February 1939 , pp. 1064 ÔÇô 1065. https://doi.org/10.1017/S0041977X00135281.
  • EBERHARD Wolfram. ├ç─░N TAR─░H─░. T├╝rk Tarih Kurumu. 5. Bask─▒. Ankara, 2019. S: 77-83
  • GLANCEY Jonathan. ÔÇť├çin imparatorunun ├Âl├╝ms├╝zl├╝k aray─▒┼č─▒ ve kilden askerlerÔÇŁ. BBC Culture, 13 Nisan 2017. https://www.bbc.com/turkce/vert-cul-39593334
  • II.Seleukos. https://tr.wikipedia.org/wiki/II._Seleukos
  • Pers Mitolojisi https://tr.wikipedia.org/wiki/Pers_mitolojisi

Toplam Okuma: 547 , Bug├╝n: 4 

├ľzden Bekir KARAKA┼×

├ľzden Bekir KARAKA┼×

1970 Kas─▒m─▒nda ─░stanbul da do─čdu ve Galata b├Âlgesinde b├╝y├╝d├╝. ─░stanbulÔÇÖu ─░stanbul yapan t├╝m toplumsal yap─▒larla ge├žen bir ├žocukluk hayat─▒ ile GalataÔÇÖda Ok├žu Musa ─░lkokuluÔÇÖnda ba┼člayan ve sonras─▒nda Bah├želievler Fikret Y├╝zatl─▒ ─░lkokulu, Bah├želievler Ortaokulu, ┼×i┼čli End├╝stri Meslek Lisesi ile devam eden e─čitim hayat─▒, Y─▒ld─▒z ├ťniversitesiÔÇÖnde KocaeliÔÇÖde devam etti. ├ľzel sekt├Ârde sat─▒┼č, pazarlama, yat─▒r─▒m, planlama ve y├Âneticilik pozisyonlar─▒nda uzun y─▒llar ├žal─▒┼čma hayat─▒ devam ederken Anadolu ├ťniversitesiÔÇÖnde Felsefe okuma d├Ânemi de oldu. Almanca biliyor. ├ľzellikle Bizans d├Ânemi ba┼čta olmak ├╝zere, Sel├žuklu ve Osmanl─▒ kurulu┼č d├Ânemiyle ilgili bir├žok ara┼čt─▒rma yapm─▒┼č bulunuyor. Ayr─▒ca uzun s├╝redir ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ M.S. 500 adl─▒ belgesel-d├Âk├╝mantasyon ├žal─▒┼čmas─▒ i├žerisindedir. Bunlar d─▒┼č─▒nda ÔÇśdoland─▒r─▒c─▒l─▒kÔÇÖ konusuyla ilgili bas─▒ma haz─▒r hale gelmi┼č ├žal─▒┼čmas─▒, b├╝y├╝k olas─▒l─▒kla 2021 Mart veya Nisan gibi kitap olarak yay─▒nlanacak. Tar─▒m konusunda da hem bir erozyon e─čitmeni hem de organik tar─▒m uzman─▒ olarak ├žal─▒┼čmalar yapmaktad─▒r. ├ľzellikle T─▒bbi ve Aromatik Bitkiler ve Endemik Bitkilerle ilgili yo─čun bir ├žal─▒┼čma i├žindedir. T├╝rkiye de eksiklik olarak g├Ârd├╝─č├╝ Y├Ânetim Felsefesi ile Strateji ve Planlama konular─▒nda da ├žal─▒┼čmalar─▒ var. Email: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Kalayc─▒l─▒k ├ťzerine

Kalayc─▒l─▒k ├ťzerine

20 ┼×ubat 2021, Kalayc─▒l─▒k ├ťzerine i├žin yorumlar kapal─▒
Aya┼č A┼čireti ve Aya┼čl─▒lar ÔÇô Ankara Aya┼čÔÇÖa Ba─čl─▒ Bayram K├Ây├╝

Aya┼č A┼čireti ve Aya┼čl─▒lar ÔÇô Ankara Aya┼čÔÇÖa Ba─čl─▒ Bayram K├Ây├╝

20 ┼×ubat 2021, Aya┼č A┼čireti ve Aya┼čl─▒lar ÔÇô Ankara Aya┼čÔÇÖa Ba─čl─▒ Bayram K├Ây├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Zamanlar Bir Hasan Turan Vard─▒

Bir Zamanlar Bir Hasan Turan Vard─▒

20 ┼×ubat 2021, Bir Zamanlar Bir Hasan Turan Vard─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
├çukurova, Tura├ž Senin ├ľzku┼čun

├çukurova, Tura├ž Senin ├ľzku┼čun

20 ┼×ubat 2021, ├çukurova, Tura├ž Senin ├ľzku┼čun i├žin yorumlar kapal─▒
Nyenrode-Utrecht ve Runik Yaz─▒

Nyenrode-Utrecht ve Runik Yaz─▒

20 ┼×ubat 2021, Nyenrode-Utrecht ve Runik Yaz─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Mahkeme h├╝km├╝n├╝ verdi: ÔÇťTamgalar Kamuya AittirÔÇŁ

Mahkeme h├╝km├╝n├╝ verdi: ÔÇťTamgalar Kamuya AittirÔÇŁ

20 ┼×ubat 2021, Mahkeme h├╝km├╝n├╝ verdi: ÔÇťTamgalar Kamuya AittirÔÇŁ i├žin yorumlar kapal─▒
Milis Yarbay Osman A─ča

Milis Yarbay Osman A─ča

20 ┼×ubat 2021, Milis Yarbay Osman A─ča i├žin yorumlar kapal─▒
Kud├╝s, Ey Kud├╝s!

Kud├╝s, Ey Kud├╝s!

20 ┼×ubat 2021, Kud├╝s, Ey Kud├╝s! i├žin yorumlar kapal─▒
Altıparmak-Muradiye-Çekirge Arasında Nostaljik Bir Gezinti

Altıparmak-Muradiye-Çekirge Arasında Nostaljik Bir Gezinti

20 ┼×ubat 2021, Alt─▒parmak-Muradiye-├çekirge Aras─▒nda Nostaljik Bir Gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Türkünün Hikâyesi: Nem Alacak Felek Benim

Bir Türkünün Hikâyesi: Nem Alacak Felek Benim

20 ┼×ubat 2021, Bir T├╝rk├╝n├╝n Hik├óyesi: Nem Alacak Felek Benim i├žin yorumlar kapal─▒
─░ngiltere-T├╝rkiye Dayan─▒┼čmas─▒n─▒n Hedefleri

─░ngiltere-T├╝rkiye Dayan─▒┼čmas─▒n─▒n Hedefleri

16 ┼×ubat 2021, ─░ngiltere-T├╝rkiye Dayan─▒┼čmas─▒n─▒n Hedefleri i├žin yorumlar kapal─▒
TV Dizilerinin K├╝lt├╝r Turizmine Katk─▒s─▒ ve Nil├╝fer’in  K├╝lt├╝r Turizmi Potansiyeli

TV Dizilerinin K├╝lt├╝r Turizmine Katk─▒s─▒ ve Nil├╝fer’in K├╝lt├╝r Turizmi Potansiyeli

14 ┼×ubat 2021, TV Dizilerinin K├╝lt├╝r Turizmine Katk─▒s─▒ ve Nil├╝fer’in K├╝lt├╝r Turizmi Potansiyeli i├žin yorumlar kapal─▒
Milli M├╝cadele D├Âneminde Bursa Bas─▒n─▒

Milli M├╝cadele D├Âneminde Bursa Bas─▒n─▒

14 ┼×ubat 2021, Milli M├╝cadele D├Âneminde Bursa Bas─▒n─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖda Kentlilik Bilincinin Olu┼čmas─▒nda BursasporÔÇÖun Rol├╝

BursaÔÇÖda Kentlilik Bilincinin Olu┼čmas─▒nda BursasporÔÇÖun Rol├╝

12 ┼×ubat 2021, BursaÔÇÖda Kentlilik Bilincinin Olu┼čmas─▒nda BursasporÔÇÖun Rol├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Sey─üߪąat-n─ümeÔÇÖsinin Orijinal N├╝shas─▒na G├Âre Hac─▒ K─üs─▒m el-Ba─čd├ód├«ÔÇÖnin Bursa Seyahati

Sey─üߪąat-n─ümeÔÇÖsinin Orijinal N├╝shas─▒na G├Âre Hac─▒ K─üs─▒m el-Ba─čd├ód├«ÔÇÖnin Bursa Seyahati

12 ┼×ubat 2021, Sey─üߪąat-n─ümeÔÇÖsinin Orijinal N├╝shas─▒na G├Âre Hac─▒ K─üs─▒m el-Ba─čd├ód├«ÔÇÖnin Bursa Seyahati i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa Beg-Saray─▒ÔÇÖn─▒n Yap─▒l─▒┼č T├órihi ve Orhan G├óz├« D├Âneminde ─░n┼č├ó Edilen ─░lk B├Âl├╝mleri

Bursa Beg-Saray─▒ÔÇÖn─▒n Yap─▒l─▒┼č T├órihi ve Orhan G├óz├« D├Âneminde ─░n┼č├ó Edilen ─░lk B├Âl├╝mleri

31 Ocak 2021, Bursa Beg-Saray─▒ÔÇÖn─▒n Yap─▒l─▒┼č T├órihi ve Orhan G├óz├« D├Âneminde ─░n┼č├ó Edilen ─░lk B├Âl├╝mleri i├žin yorumlar kapal─▒
Uzakdo─ču’nun ├ľl├╝ms├╝zl├╝k Meyvesi: ┼×EFTAL─░

Uzakdo─ču’nun ├ľl├╝ms├╝zl├╝k Meyvesi: ┼×EFTAL─░

31 Ocak 2021, Uzakdo─ču’nun ├ľl├╝ms├╝zl├╝k Meyvesi: ┼×EFTAL─░ i├žin yorumlar kapal─▒
I.D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖndan Milli M├╝cadeleÔÇÖye Vatan Savunmas─▒nda Yeni┼čehirliler

I.D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖndan Milli M├╝cadeleÔÇÖye Vatan Savunmas─▒nda Yeni┼čehirliler

28 Ocak 2021, I.D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖndan Milli M├╝cadeleÔÇÖye Vatan Savunmas─▒nda Yeni┼čehirliler i├žin yorumlar kapal─▒
─░ncirgedi─či’nde bir Amerikal─▒

─░ncirgedi─či’nde bir Amerikal─▒

17 Ocak 2021, ─░ncirgedi─či’nde bir Amerikal─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
├çin’e giden ├Âl├╝ms├╝zl├╝k; Nar

├çin’e giden ├Âl├╝ms├╝zl├╝k; Nar

17 Ocak 2021, ├çin’e giden ├Âl├╝ms├╝zl├╝k; Nar i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar