Belgesel Tarih https://www.belgeseltarih.com Geçmişe Açılan Kapı Fri, 13 Sep 2019 17:09:48 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.2.3 Siyasi Oryantalizm-Türkiyat Genelinde Azerbaycan Şinaslık https://www.belgeseltarih.com/siyasi-oryantalizm-turkiyat-genelinde-azerbaycan-sinaslik/ Fri, 13 Sep 2019 17:09:21 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4206 Siyasi Oryantalizm-Türkiyat Genelinde Azerbaycan Şinaslık
  • Yaşar KALAFAT2

Giriş

Oryantalizm ilim âlemine şark bilim, şarkiyat olarak doğmuş, birçok şark bilimci alanlarında büyük eserler vererek önemli hizmetler görmüşlerdir. Zamanla bu bilim alanına Batıda, farklı ilgi alanları da eklenilerek, şarkı ilim adına araştırmak, tanımak, değerleri ile değerlenmek amacı, yerini şarkı öğrenerek onu sömürmek, istila etmek, ihtilafa ve kargaşaya sürüklemeye bırakmıştır.

Emperyalizm, oryantalizmin ilmî iştigal alanını genişleterek sosyal bilimler içerikli ilimlerle yetinmekle kalmayıp, şark bilimi askerî, iktisadî, siyasî, dinî amaçlı hedefleri ile örtüşür bir yapıya dönüştürmüştür.

Emperyalizm muhakkak ki hep entelijansı ile var olmuştur.

"Siyasi Oryantalizm-Türkiyat Genelinde Azerbaycan Şinaslık" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Hititlerin 3200 Yıllık Yazılıkaya Tapınağının Sırrı Çözüldü https://www.belgeseltarih.com/hititlerin-3200-yillik-yazilikaya-tapinaginin-sirri-cozuldu/ Fri, 13 Sep 2019 14:53:31 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4200 Hititlerin 3200 Yıllık Yazılıkaya Tapınağının Sırrı Çözüldü

M.Ö 13. yy ikinci yarısına tarihlenen bu eski Hitit açık hava tapınağının takvim görevi gördüğü düşünülüyor. Yani bir çeşit zaman makinesi benziyor. Gökbilim Küçük Asya’nın merkezindeki Hitit uygarlığının (y. MÖ 1600–1180) kült törenlerinde dikkate değer bir öneme sahipti. Hitit uygarlığının başkenti Hattuşa’da güneş tanrıları ve Eski Babil’deki astronomi ve astroloji uygulamalarının kalıntısı olarak çok sayıda metin bulunmuştur. A Odasındaki rölyefler günlere, sinodik aylara ve güneş yıllarına işaret etmek üzere gruplandırılmışlardır. Hitit rahipleri bu sistemi kullanarak, ay yılı ile güneş yılını eşitlemek için ek ay gerekip gerekmediğini belirliyorlardı. Yazılıkaya’nın astronomi ve astroloji açısından yorumlanması, Hitit dininin göksel yönlerini kısaca gözden geçirmek için bir çıkış noktasıdır.

"Hititlerin 3200 Yıllık Yazılıkaya Tapınağının Sırrı Çözüldü" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Topkaralılar https://www.belgeseltarih.com/topkaralilar/ Mon, 09 Sep 2019 18:57:35 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4196 Topkaralılar

     Mersin’in merkez  Ohunkeşli köyünde, 1943 yılında doğmuştum.

    Henüz ilkokul çağında idim. Tarlada çalışırken, babam durup dururken,“Bizim bir ucumuz Topkaralıdır!” demişti. Yakınlarda Topkara diye bir köy yoktu. Tanıdığımız bir topkaralı da yoktu. Babam zaman zaman, hafızasının bir köşesinde saklanan bu tür bilgileri paylaşırdı. Ancak lafın arkası önü gelmezdi. Hepsi bu kadardı..Yıllarca o cümle bende kalmıştı.

Birgün Topkara-Topkaralı sözü gündeme yeniden düştü! Peşine düşüp araştırmak zorunda kaldım. Bizimle ne ilgisi olabilirdi? Bu sorulara cevap aradım…

Büyük amcam, rahmetli  Mahmut kiya da “Bizim aslımız Özbekistan’dadır! diye bir söz etmişti.

"Topkaralılar" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Hristiyan Batı’nın Atilla Nefreti https://www.belgeseltarih.com/hristiyan-batinin-atilla-nefreti/ Mon, 09 Sep 2019 18:30:42 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4193 Hristiyan Batı’nın Atilla Nefreti
  • Fatih Kekevi

İki Atilla var.

  • Sömürgeci Roma’dan nefret eden ve Romanın nefret ettiği Atilla,
  • Sömürülen Gotların-Germenlerin, Frankların kahramanı Atilla.

V.ve XIII asırlarda Atilla Sevgisini ispatlayan destanlar;

  • Nibelungenlied Destanındaki Kahraman Şövalye Atilla
  • Dietrich Destanındaki Kahraman Baba Atilla (Ravenna Savaşındaki)
  • VIII. yy Hildebrand Destanı
  • X. yy Waltharius Destanı
  • Saint Gallen-Fransa Destanları
  • Norveç Tidrek Sagaları
  • Saksonya Destanları

Destanlar ne anlatıyor?

  • Kralların yanına sığındığı, koruyucu, lutüfkar Atilla
  • Kavimlerin koruyucusu, yiğitlerin babası Etzel (Atilla)
  • Yumuşak, iyi niyetli Atilla
  • Emrindeki krallara kararlarında serbestiyet tanıyan Atilla.

"Hristiyan Batı’nın Atilla Nefreti" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Ortak Halk Kültürü Kodları İtibarıyle Kafkasya (Kırım-Kuzey-Güney Kafkasya) ve Anadolu https://www.belgeseltarih.com/ortak-halk-kulturu-kodlari-itibariyle-kafkasya-kirim-kuzey-guney-kafkasya-ve-anadolu/ Mon, 09 Sep 2019 18:17:14 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4190 Ortak Halk Kültürü Kodları İtibarıyle Kafkasya (Kırım-Kuzey-Güney Kafkasya) ve Anadolu

Yaşar KALAFAT**

Giriş

            Bu çalışma, Türk kültür coğrafyasının, Türk kültürlü halklarının halk kültürlerine dair, zaman zaman ve muhtelif vesilelerle yapılan derlemeler ve bunların karşılaştırılması projesinin, Kırım-Kafkasya-Anadolu paftası ile ilgili olan kısmının güncelleştirilmiş şeklini içermektedir.

Metinde geçen Türk kültürlülük ve Türk kültür coğrafyası tanımlamalarındaki Türk sözü, ırkî veya kavmî anlamda olmayıp, bir kültürün oluşturucusu, mensubu, sahibi ve varisi olma anlamındadır. Bu kültürün tarihî arka planında Bozkır medeniyeti vardır. Kırım-Kafkasya ve Anadolu bu kültür havzasının kapsamında olmuş ve bu kültürün genlerini asrımıza kadar taşımışlardır. Girilen yeni dinlerle ve az çok değişen ana dillerle yaşanılan yeni kültürel kimliklere rağmen, bu coğrafyanın halkları Atlı Göçebe Bozkır Medeniyeti döneminden beri kültür akrabalarıdırlar.

"Ortak Halk Kültürü Kodları İtibarıyle Kafkasya (Kırım-Kuzey-Güney Kafkasya) ve Anadolu" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Söylemiş’in Kazları Ayaz’ın Hamamları https://www.belgeseltarih.com/soylemisin-kazlari-ayazin-hamamlari/ Mon, 09 Sep 2019 13:53:54 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4184 Söylemiş’in Kazları Ayaz’ın Hamamları
  • Selda SAVCI

Doğduğum köye çok farklı bir yolculuk yaptım geçen hafta. Hiç bakmadığım gibi baktım, çocukluğumda koşup oynadığım sokaklarına… Kendimizce icat ettiğimiz oyunlarımızın mekanları olan, eski ve kullanılmayan hamamlarına…

1200 öncesine kadar giden bir tarihe sahip olan Ayaz Köyü, Osmanlıdan önce Bizansların yaşadığı bir yerleşim yeriymiş. Konaklar dediğimiz tepede kiremit parçaları toparladık çocukken. Sırlı olan kiremitleri bulanlar sevinirlerdi. Bizden üç kuşak öncekiler ise Konaklar’daki sütunlu yapının içinde oynarlarmış, anneleri kızarmış; oraya gitmeyin taşlar kafanıza düşecek diye… Bu sütunlu yapıdan şu an eser yok.

Resmi kayıtlarda 1325/1907 ve 1927 Salnamelerinde Ayas olarak geçen köyün ismi, daha sonra Ayaz olarak değişmiştir.

"Söylemiş’in Kazları Ayaz’ın Hamamları" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
İzmir’in İşgali ve Yenişehir Çevresindeki Protestolar https://www.belgeseltarih.com/izmirin-isgali-ve-yenisehir-cevresindeki-protestolar/ Mon, 09 Sep 2019 11:33:17 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4178 İzmir’in İşgali ve Yenişehir Çevresindeki Protestolar

Uzun yıllar boyu üç kıta da hüküm süren Osmanlı Devleti 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyıl başlarında toprak kaybetmeye başlayınca; Avrupa Devletleri nazarında “Hasta Adam” olarak adlandırılmaya başlanmıştı.

XX.yüzyılın başlarında Avrupa’da baş gösteren buhranlar, sömürge arayışları, ekonomik rekabetler, silahlanma yarışları ülkeleri adım adım bir cihan harbine doğru götürmekteydi. 1914’de çıkan harbe kısa zaman içerisinde Osmanlı Devleti de dâhil olmuş. İtilaf Devletleri olarak adlandırdığımız İngiltere, Rusya ve Fransa’ya savaş başladıktan sonra dâhil olan İtalya ve Yunanistan’a karşı savaştığımız Cihan harbinde İttifak devletleri olarak adlandırdığımız Almanya, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan’ın yanında savaşa giren Osmanlı devleti savaştan yenik olarak ayrıldı.

Cihan harbinde sonlara yaklaşıldığında Osmanlı Devleti’nin müttefikleri olan Almanya, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan savaşı daha fazla sürdüremeyecekleri kanısına kapılmışlardı.

"İzmir’in İşgali ve Yenişehir Çevresindeki Protestolar" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Türk Basın Tarihinden Notlar ve İbrahim Şinasi Efendi’nin Gazeteciliği https://www.belgeseltarih.com/turk-basin-tarihinden-notlar-ve-ibrahim-sinasi-efendinin-gazeteciligi/ Thu, 05 Sep 2019 10:46:27 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4162 Türk Basın Tarihinden Notlar ve İbrahim Şinasi Efendi’nin Gazeteciliği

Dünyada ve Osmanlı’da Modern Matbaacılığın Kuruluşu

On beşinci Yüzyılın ortalarına doğru,  Almanya’da Johann Gutenberg tarafında icat edilen modern matbaa insanlık tarihinin en önemli kültürel olaylarından biridir. Kültürel devrim niteliğindeki bu matbaa tekniği sayesinde önce kitaplar; ardından gazete ve mecmualar basılmıştır.

Osmanlı İmparatorluğuna matbaanın girişi, on beşinci yüzyılın sonlarına denk gelmektedir. Osmanlı ülkesinde yaşayan Gayr-i Müslimler, bu konuda öncü rol oynamışlardır. Özellikle Yahudiler, II. Bayezıd zamanında (1481-1512) matbaa kurma ve kitap basma çalışmasını başlatmışlardır. İspanya’dan Osmanlı’ya sığınan iki Yahudi mülteci David ve Samuel, 1493’te İstanbul’da ilk matbaayı kurdular. Bunu 1530’da Selanik’te kurulan Yahudi matbaası izledi.

"Türk Basın Tarihinden Notlar ve İbrahim Şinasi Efendi’nin Gazeteciliği" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Sivas Kongresi’nin 100. Yıldönümü (4-11 Eylül 1919) https://www.belgeseltarih.com/sivas-kongresinin-100-yildonumu-4-eylul-11-eylul-1919/ Thu, 05 Sep 2019 10:00:41 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4158 Sivas Kongresi’nin 100. Yıldönümü (4-11 Eylül 1919)

4 Eylül-11 Eylül Millî Mücadelenin temellerinin atıldığı Sivas Kongresi’nin 100. yıl dönümü. Bağımsızlık savaşımızın ve Cumhuriyetimiz’in yapı taşları Sivas’ta döşendi. Mustafa Kemal Paşa 208 gün Millî Mücadeleyi Sivas’tan yönetti.

Mustafa Kemal Atatürk Sivas Kongresi’ni açarken milletçe kurtuluş çaresinin ancak milletin kendi eliyle gerçekleşeceğini, milletin “namus” ve “istiklal”ini kurtarmak için silaha sarıldığını söylüyordu. Mustafa Kemal Paşa, vatan topraklarının İtilaf Devletleri’nin haksız uygulamaları, işgal ve zulümleri altında inlediği o günleri anlattığı tarihi konuşmasında; milletimizin tek vücut olduğunu, yüzyıllardır beri bağımsız yaşayan milletimizin yine bağımsız yaşama kararlılığında olduğunu şöyle ifade ediyordu:

Saygıdeğer Efendiler!

Vatan ve milletin kurtuluşunu hedefleyen mecburiyetler, sizleri bunca sıkıntı ve engellere rağmen Sivas’ta topladı.

"Sivas Kongresi’nin 100. Yıldönümü (4-11 Eylül 1919)" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Truvalılar mı Türk, Türkler mi Truvalı? https://www.belgeseltarih.com/truvalilar-mi-turk-turkler-mi-truvali/ Tue, 20 Aug 2019 11:27:14 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4139 Truvalılar mı Türk, Türkler mi Truvalı?

Bu soruyu Türkler sormadı. Atalarını soruşturan Avrupalılar sordu.[1]

İskandinavlar, Oden’in İskandinav ülkelerini işgal edip büyük bir devlet ve egemenlik kurduğunu İzlanda sagalarından öğrendiler. Odin-Odun Türkland denilen ülkeden, Asgard adlı başkentinden çıkıp gelmişti. “..Dünyanın ortasının yakınlarına, bizim Türkland dediğimiz yere en gösterişli yapı yapıldı ve yurt kuruldu. Buraya Troya denildi.” diyor Edda.

Edda, sagaların toplandığı kümelerin her birisidir.

Eddalar, “Odin Türktü, yanındakiler de Türktüler!” diyordu.

Tartışılan Türkland’ın başkendi Asgard neresiydi? Kaşgar mı? Azak yakınlarındaki Azov mu?

"Truvalılar mı Türk, Türkler mi Truvalı?" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Kurşunlu sinemaları ve Kurşunlu’da bir gezinti https://www.belgeseltarih.com/kursunlu-sinemalari-ve-kursunluda-bir-gezinti/ Tue, 06 Aug 2019 19:37:08 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4100 Kurşunlu sinemaları ve Kurşunlu’da bir gezinti

İlkokul, ortaokul ve liseyi İnegöl’de okudum. Öğretmen olan babam gezmeyi severdi. Onunla gezerdik. Bazen mahallece Kınık ve Çitli maden sularının olduğu yerlere pikniğe giderdik. İnegöl’ün köylerinden Hacı Kara’ya, Hamzabey’e, Deydinler’e, Yenice’ye gittiğimizi hatırlıyorum. Oylat ve Cerrah sık gittiğimiz yerlerdi. Babamla o zaman belediye olan Kurşunlu’ya gittiğimizi hatırlıyorum ama başka bir şey hatırlamıyorum.

Kurşunlu’nun kısa tarihi

1955 yılında Belediye olan Kurşunlu’nun tarihî geçmişi Antik Çağ’a kadar uzanır. İnegöl’e 19 kilometre uzaklıkta yer alan Kurşunlu, tarihî “İpek Yolu” üzerindeydi. Eski Pazaryeri-Eskişehir yolu da Kurşunlu’dan geçerdi.

Kurşunlu’da şimdi Kurşunlu Cami’nin kuzeyinde Ortaköy’deki kervansaraya benzeyen bir kervansarayın yer aldığı, tarihî kayıtlarda mevcuttur.

"Kurşunlu sinemaları ve Kurşunlu’da bir gezinti" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Bursa’nın kale ve mahalle kapıları https://www.belgeseltarih.com/bursanin-kale-ve-mahalle-kapilari/ Sun, 04 Aug 2019 22:01:55 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4081 Bursa’nın kale ve mahalle kapıları

“Bir yere girip çıkarken geçilen ve açılıp kapanma düzeni olan duvar veya bölme açıklığı” olarak tanımlanır kapı.[1] Bazen umuda, bazen fırsata, bazen bir halden başka bir hale, bazen de bir dünyadan başka bir dünyaya açılır. Tasavvufta dört kapıdan bahsedilir. Bunlar; Şeriat, tarikat, marifet ve hakikat kapıları olarak karşımıza çıkar. Bu kapılardan geçilince ulaşılır “marifetullah”a. Bazı inanışlara göre her kapının makamı farklıdır. Dört kapı kırk makam ifadesi bu anlayışın bir tezahürüdür. Örneğin Bektâşî inancında dört kapı kırk makam, tarîkât mensubunun geçeceği maddî ve manevi aşamalardır. Hacı Bektaş Velî, öğretisini bu şekilde düzenlemiştir. Ahmet Yesevî, tarîkâtının erkânını Kırk Makam esasına göre tanzim etmiş ilk Türk sûfîsidir.

"Bursa’nın kale ve mahalle kapıları" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Tarih İçinde Bursa Köylerinde Değişim: Çalı Örneği https://www.belgeseltarih.com/tarih-icinde-bursa-koylerinde-degisim-cali-ornegi/ Sun, 04 Aug 2019 21:21:11 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4067 Tarih İçinde Bursa Köylerinde Değişim: Çalı Örneği

Okuyucuların aklına şu soru gelebilir: “Neden Çalı Mahallesi örneği?” Bunun sebebi; Çalı, her ne kadar modernleşse de, nüfusu artsa da, hâlâ geleneksel yaşamdan kopmamış bir parçası kalan ve bu değişimi kıyaslama imkânımız olan bir yer olduğundandır.

Henüz, Cumhuriyetimizin kuruluşundan 2 yıl sonra, 1925 yılında Bursa Türk Ocakları, Çalıköy’ü “örnek köy” seçmiştir.[1] Bursa Valisi Kemali Bey’in kendisi de Ocaklı olduğundan, köylere ulaşımın çok zor olduğu ve ulaşıma uygun yolların çok az olduğu o zor şartlarda heyetiyle birlikte, kendisi de köye gelmiştir. Gözlemleri sonucunda burasının merkezi bir yer olması gerektiğini belirtmiştir. İleride bucak olmasının sebeplerinden birisi belki de budur.

"Tarih İçinde Bursa Köylerinde Değişim: Çalı Örneği" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Kısa Bir Yolun Uzun İnşaatı: Gemlik – Bursa Şose Yolunun Yapımı https://www.belgeseltarih.com/kisa-bir-yolun-uzun-insaati-gemlik-bursa-sose-yolunun-yapimi/ Wed, 31 Jul 2019 18:52:12 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4060 Kısa Bir Yolun Uzun İnşaatı: Gemlik – Bursa Şose Yolunun Yapımı

Gemlik, bilhassa Osmanlı Tarihi boyunca ticari anlamda çok önemli bir liman ve tersane vazifesini görmüştür. Tarihî ipek yolunun önemli bir durağı olan Bursa ise 18. Yüzyıldan itibaren ipekçilik alanında ve birçok ziraî üründe Avrupa ticaretine eklemlenmiş olan bir merkez konumundadır.

Tanzimat reformlarının başkent dışında uygulamaya konulduğu ilk şehirlerden biri olan Bursa’da özellikle dış ticaretin gereklerine uygun olarak yolların yapılması, etkili bir ulaşım ağının kurulması büyük bir önem arz etmektedir.

Gemlik Limanı ile Bursa Şehri arasındaki yaklaşık kırk kilometrelik mesafede, XIX. Yüzyılın ortalarında bile modern yolun olmayışı gündelik yaşamın yanı sıra ticarete darbe vuran önemli bir sorun teşkil ediyordu.

"Kısa Bir Yolun Uzun İnşaatı: Gemlik – Bursa Şose Yolunun Yapımı" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Halk Kültüründen Bölgesel Ekonomik Siyasi Güç Yapılanmasına https://www.belgeseltarih.com/halk-kulturunden-bolgesel-ekonomik-siyasi-guc-yapilanmasina/ Sat, 27 Jul 2019 20:35:01 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4053 Halk Kültüründen Bölgesel Ekonomik Siyasi Güç Yapılanmasına

HALK KÜLTÜRÜNDEN BÖLGESEL EKONOMİK-SİYASÎ GÜÇ YAPILANMASINA*

  • Yaşar KALAFAT**

Bu çalışmada, kültürün bilhassa halk kültürünün de stratejik bir obje olduğu, bu gücün, Kafkasya ve Anadolu halklarında yaşadığı, uygulanacak gerçekçi kültür stratejileri ile bu gücün harekete geçirilerek bölgesel ekonomik ve siyasî güç oluşturulabileceği savunulmaktadır.   

Halk kültürünün bir özelliği de emperyalizmin ona sızmasına karşı genlerinin diğer kültür kesimlerine nispeten çok daha mukavim olmasıdır. O gücünü biraz da anonim olmasından alır. Kendisini biteviye yenileme gücüne sahip iken, aynı zamanda onun kalelerini yıkabilmek, onu taşıyan, yaşatan halk sayısı kadar emperyalist kültür virüsünü gerektirir.

"Halk Kültüründen Bölgesel Ekonomik Siyasi Güç Yapılanmasına" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Türk Kültürü, Türkolog ve Türkoloji Üzerine https://www.belgeseltarih.com/turk-kulturu-turkolog-ve-turkoloji-uzerine/ Sat, 27 Jul 2019 20:30:38 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4050 Türk Kültürü, Türkolog ve Türkoloji Üzerine

TÜRK KÜLTÜRÜ, TÜRKOLOG VE TÜRKOLOJİ ÜZERİNE*

  • Yaşar KALAFAT**

Giriş

Biz, konuşmamızı Türk’ü “millet”in tanımından yola çıkarak yapmaya çalışacak ve kültür konusunda yapacağımız açıklamaları halk kültürü üzerinde yoğunlaşarak sürdüreceğiz. Açıklamalarımızda Türk’ün tanımı kültürden hareketle yapılacak ve teorik izahlarımız, yaşanılmakta olan kültür-kimlik bağlantılı gelişmelerden olacaktır. Türk kültürel kimliğinin geçirmekte olduğu dönemlerden kesitler verip günümüzdeki gelişmelerden hareketle konumunu açıklamaya çalışacağız.

Millî kültür-millîyetçi anlayış, millî kültür-emperyalizm, millî kültür-mikro millîyetçilik ve etnik-millîyetçilik içerikli görüşlerimize değineceğiz.

Açıklamalarımızda, Türk millîyetçiliğini genel Türklük boyutu ile ele alıyor, Türk milletini Türkoloji kapsamında anlamlandırmaya çalışıyoruz.

"Türk Kültürü, Türkolog ve Türkoloji Üzerine" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
“Türk Kültürlü Halklar” Tanımına Dair… https://www.belgeseltarih.com/turk-kulturlu-halklar-tanimina-dair/ Sat, 27 Jul 2019 20:15:34 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4047 “Türk Kültürlü Halklar” Tanımına Dair…

“TÜRK KÜLTÜRLÜ HALKLAR” TANIMINA DAİR*

“Millî sınırlar içinde bulunan yurt parçaları
bir bütündür, birbirinden ayrılamaz.”
(Atatürk)

  •  Yaşar KALAFAT**

Türk Kültür Coğrafyası’nda, Oğuz boylarından birini veya bir kaçını çalıştay çalışmaları çapında gündeme getirirken, bu tanım kapsamına giren coğrafyanın insan varlığının tanımını yapmak ve millet olma sürecini tamamlamış toplumlar için, “Türk Kültürlü Halklar” tanımında;

Türkçe ana dilli olanların ve bu arada Oğuz Türklüğü’nün yerinin vecibeleri ile birlikte belirlenmesi gerekecektir.

"“Türk Kültürlü Halklar” Tanımına Dair…" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Türklerde Kartal ve Çift Başlı Kartal Tamgası https://www.belgeseltarih.com/turklerde-kartal-ve-cift-basli-kartal-tamgasi/ Sun, 14 Jul 2019 18:11:37 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4007 Türklerde Kartal ve Çift Başlı Kartal Tamgası

Tarih boyunca “kartal” ve “çift başlı kartal” motifi değişik milletler tarafından güç ve kudretin sembolü olarak kullanılmıştır. Bu sembolü kullanan milletlerden biri de Türklerdir. Doğu’dan, batı’ya güç ve kudretin, hâkimiyetin sembolü olarak kullanılan “kartal” veya “çift başlı kartal” Türklerde güç ve hâkimiyetin yanında kozmolojik bir dünyayı da ifade eder. Sibirya’da Yakut Türklerinde en eski en orijinal yorumlarına rastlanan “kartal” motifinin tarihi seyir içinde geçirdiği değişimler ve bunun sanat eserlerindeki yansımalarıyla, başka milletlere geçişi Türklerin dünya hâkimiyet ideal ve ideolojisiyle yakından ilgilidir.

Anahtar Kelimeler: Kartal, Güç sembolü, Promete

Türk Destanları ve Türk Tarihinde Kartal

Türklerde“Kartal tamga”sının (sembol-amblem-motif-yanış) menşeî, türeme efsanelerine kadar dayanmaktadır.

"Türklerde Kartal ve Çift Başlı Kartal Tamgası" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Osmanlı Devletinin Kuruluşu: Aşiretten mi Yoksa Uç Beyliği mi? https://www.belgeseltarih.com/osmanli-devletini-kurulusu-asiretten-mi-yoksa-uc-beyligi-mi/ Sun, 14 Jul 2019 17:54:15 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=4004 Osmanlı Devletinin Kuruluşu: Aşiretten mi Yoksa Uç Beyliği mi?

Osmanlı Devleti’nin kuruluşunun başlangıcı olan yöreyi kısaca inceleyelim.

Sultanönü Sancağı:

Osmanlı döneminde Eskişehir ve çevresi Sultan Höyüğü olarak geçerdi ve burası sancaktı.

XII. yüzyılda Moğolların baskısıyla Maveraünnehir ve Horasan’dan Türkmen boyları Orta Doğu ve Anadolu’ya akmaya başladı. Anadolu Selçukluları Moğol hegemonyasına girince İç Anadolu’dan Doğu Roma’nın topraklarına akmaya başladılar.

Sultan Höyüğü-Kütahya arasında uzanan dağlar (Türkmen dağları) Türkmenler yurt oldu. Türkmenlerin bir kısmı yerleşik hayata geçti.

Moğolların Anadolu’da bulunduğu yerlerdeki Türk kolonizasyonu ile ilgili güvenilir bilgi 1272 tarihli bir vakfiyede bulunmaktadır.

Kırşehir Emiri olan Cacaoğlu Nureddin Bey, Kırşehir ve Sultan Yükü’nde (bugünkü Eskişehir) cami, mescit ve zaviye yaptırmıştır.

"Osmanlı Devletinin Kuruluşu: Aşiretten mi Yoksa Uç Beyliği mi?" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Yıl 1938… Bursa’ya yapılan yatırımlar https://www.belgeseltarih.com/yil-1938-bursaya-yapilan-yatirimlar/ Wed, 03 Jul 2019 17:34:27 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=3999 Yıl 1938… Bursa’ya yapılan yatırımlar

1938 yılının Bursa’sına yolculuk yapacağız. Her gün gazete ve televizyonlarda; şehrimiz için hangi yatırımların yapıldığını, gelecekte neler planlandığını zaten okuyor ve işitiyoruz. Ancak çoğumuz, büyük Atatürk’ün öldüğü yılda Bursa’ya yapılan yatırımları bilmiyoruz. Gelin o yıllara gidip, yapılan yatırımlara şöyle bir göz atalım. (Yazıyı aynen aktarıyorum.)

1938 yılı Bursa bayındırlık işlerinden birkaç misal:

* Atatürk Anıtı ve Tophane’de Meçhul Asker Anıtı dikilmiştir.

*Stadyumdan Çelikpalas’a kadar olan yol, çift parke olarak yapılmıştır.

* Mezbahaya, 58.500 lira harcanmıştır

* Çelikpalas’tan Çekirge’ye kadar olan 2.950 metrelik yol asfalt olarak yapılmıştır.

* Cumhuriyet Meydanı 14.000 lira sarfiyle tanzim edilmiştir.

"Yıl 1938… Bursa’ya yapılan yatırımlar" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Taşların Anlattığı Türkler https://www.belgeseltarih.com/taslarin-anlattigi-turkler/ Wed, 03 Jul 2019 17:20:16 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=3994 Taşların Anlattığı Türkler
  • Murad ADJİ

Türklerin ve Bozkırın Kadim Tarihi Taşların Dili siyasetçiler için tarihi tahrif etmek çok kolay ve aynı zamanda önemli bir iş haline gelmiştir. Profesör Thomsen’in doğruluğu tartışılamaz beyannamesini bile dikkate almadan sanki hiç olmamış gibi davrandılar. Arkeolojik bulgulara göre, Altay’da ilk kabileler bundan iki yüz bin yıl önce ortaya çıkmıştı. Bu kabileler güneyden, Hindiçin tarafından gelmişti. Asya’nın en eski yerleşim bölgeleri de orada bulunmuştur. Bu yerleşkelerin tarihi yaklaşık olarak bir milyon yıla dayanmaktadır. Altay dağları kadim insanlar tarafından neden bu kadar seviliyordu? Sebep, tabiatın güzellikleri mi? Çok küçük ihtimal… Emniyetli oluşunu ve beslenme şartları açısından uygunluğunu ileri sürsek belki de daha doğru olur.

"Taşların Anlattığı Türkler" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Fergana https://www.belgeseltarih.com/fergana/ Tue, 02 Jul 2019 19:48:49 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=3988 Fergana

Tellerdeki kuşları görünce ”Telgrafın tellerine kuşlar mı konar herkes sevdiğine böyle mi yanar” türküsü aklıma geldi. Telgraf tellerinin kaderi sanırım her yerde aynı. Kaderlerinde kuşlara tünek olmak varmış.

Bağdat, Bostan, Riştan. Her taraf ekili, tarla sınırlarını çizen dutlar ve kavaklar, kavaklar. Yine çocukluğuma, gençliğime döndüm. Köyümdeki bahçem, babaannemle beslediğimiz ipek böceklerini hatırladım. Mustafakemalpaşa ve İnegöl’de kurulan koza pazarları. Sonra sadece Koza Han çevresine sıkışan kozacılar. Bursa’daki mancınıklar, kozakhaneler, İpek boyacıları. Nazım Hikmet’in Bursa cezaevinde yazdığı “İpekli Mendil” hikâyesi. Fergana yakınındaki Margilan kentinin ipekçilik merkezi olduğunu öğrenmiştim.

Margilan ve çevresinde Tekstil ve Gıda sektörlerine yatırım yapmış çok sayıda Türk firması var.

"Fergana" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
Baba Paşa’nın Bursa Günlüğü  (1817 -1820) https://www.belgeseltarih.com/baba-pasanin-bursa-gunlugu-1817-1820/ Sat, 29 Jun 2019 17:51:12 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=3948 Baba Paşa’nın Bursa Günlüğü  (1817 -1820)

Giriş ya da Unutulanlara Yoklama Çekmek

Tarihte hiçbir şey kaybolmaz birçok şey unutulsa da aslında hiçbir şey kaybolmaz. Daha yakın geçmişin halk destanlarına, türkülerine bile konu olmuş çok ünlü bir kahramanının adı yüz ya da iki yüz yıl sonra kimsenin hafızasında kalmayabilir. Eskiler boşuna dememişler: “Hafıza-i beşer nisyân ile malûldür”diye. Unutmak,insan olmanın en belirgin vasfı galiba. Gündelik yaşamının peşi sıra sürüklenen insanoğluna geçmiş, Kafdağı’nın ardından geçen bir masal gibi geliyor çoğu zaman.

Yine de bu unutulma hali geçmişin kaybolduğu anlamına gelmez. Bu tür durumlarda biz tarihçileri insan hafızasına yükleme yapan bir tür operatör gibi düşünmüşümdür.

"Baba Paşa’nın Bursa Günlüğü  (1817 -1820)" başlıklı yazının devamını oku!

]]>
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Kuruluşunda Bursalılar https://www.belgeseltarih.com/ittihat-ve-terakki-cemiyetinin-kurulusunda-bursalilar/ Tue, 11 Jun 2019 10:10:46 +0000 https://www.belgeseltarih.com/?p=3677 İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Kuruluşunda Bursalılar
  • Güngör Şahin

İttihat ve Terakki Cemiyeti, 1889 tarihinde Askeri Tıbbiye öğrencileri tarafından İstanbul’da İttihad-ı Osmani Cemiyeti adıyla kuruldu.[1]  Vatan ve Hürriyet Cemiyeti[2] Mustafa Kemal ve arkadaşları tarafından 1905 yılında Şam’da kuruldu. Mustafa Kemal (Atatürk) tarafından 1906 yılında, bu Cemiyetin Selanik şubesi açıldı ve yine aynı yıl Selanik merkezli, Osmanlı Hürriyet Cemiyeti kuruldu.[3] Meşrutiyetin ilanını sağlayan onlarca gizli Jön Türk cemiyetlerinden en önemlisi bu üç cemiyettir. Biz bu yazımızda, bu Cemiyetteki Bursalılar ile Bursa’ya yakından ilgili olan kurucu bazı İttihatçılar hakkında bilgi vereceğiz.

Ahmet Rıza Bey

Bursalı değildir ama Bursa’da okul müdürlüğü ve maarif müdürlüğü yapmıştır.[4] Bursa’da eğitime getirmek istediği yeniliklerden dolayı diğer yöneticilerin engellemesiyle karşılaşması üzerine, fikirlerini rahatça savunmak için yurt dışına çıkmaya karar verir.

"İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Kuruluşunda Bursalılar" başlıklı yazının devamını oku!

]]>