Naci PEHL─░VAN
Naci  PEHL─░VAN
Girit – M├╝badele Hikayesi
  • 10 Aral─▒k 2018 Pazartesi
  • +
  • -

Birinci D├╝nya Sava┼č─▒, ard─▒ndan AnadoluÔÇÖnun Yunan i┼čgali, Kurtulu┼č Sava┼č─▒ sonras─▒ y├╝zbinlerce insan ├Âlm├╝┼č; milyonlarca ki┼či kar┼č─▒l─▒kl─▒ olarak m├╝badeleye tabi tutulmu┼čtur. Ya┼čanan ac─▒lar, ├žekilen hasretlikler nesiller boyu devam etmi┼čtir. Sel├ónik, Preveze, Girit ve Balkanlardan aileler topraklar─▒ndan s├Âk├╝l├╝p . AnadoluÔÇÖya at─▒lm─▒┼č; AnadoluÔÇÖdan da Rumlar bilmedikleri topraklara g├Ânderilmi┼čtir.

GemlikÔÇÖten ─░smet Da─čÔÇÖ─▒n da ailesi m├╝badil olarak GiritÔÇÖten gelenlerdendir. ─░smet Da─č ÔÇť Ben m├╝badele sonras─▒ GemlikÔÇÖe geldikten bir bu├žuk ay sonra do─čmu┼čum. Babam, annesi ve babas─▒ ile beraber buraya gelip yerle┼čmi┼čler. Girit KandiyaÔÇÖdan bir├žok h─▒s─▒m ve akrabas─▒n─▒ g├Â├ž i├žin gelen gemilere bindirmi┼čler. Gemiler binen m├╝badilleri Mersin liman─▒ndan ba┼člayarak gece g├╝nd├╝z demeden ─░zmitÔÇÖe kadar b├╝t├╝n sahildeki limanlar─▒ dola┼čarak indirmi┼č. B├╝t├╝n akrabalar birbirini kaybetmi┼čler. Bizim aile GemlikÔÇÖte kalm─▒┼č. Bizim akrabalardan AdanaÔÇÖda ya┼čayan H. Y├╝ksel Han├žerli bu hususta bir kitap yazd─▒. Geli┼čimizi o daha iyi anlat─▒yorÔÇŁ dedi. Yaz─▒lan ÔÇť Babam ve AmcamÔÇŁ isimli bu kitaptan GiritÔÇÖten g├Â├ž├╝n hik├óyesini ├Â─čreniyoruz:

ÔÇť Y─▒llar ak─▒p giderken GiritÔÇÖte ya┼čayan iki toplum aras─▒nda da zaman zaman yabanc─▒lar─▒n k─▒┼čk─▒rtmalar─▒ ile olaylar ├ž─▒kar. Meydana gelen olaylarda Rumlardan ve T├╝rklerden ├Âlenler olur. Baz─▒ Rum ├žeteler k├Âyleri bas─▒p T├╝rklerin ne kadar erzak─▒ varsa al─▒p giderlermi┼č. Bu duruma kar┼č─▒ ├ž─▒kan kom┼ču Rumlar da ├Âl├╝m tehdidi ile susturulurlarm─▒┼č. Bu bask─▒lara fazla dayanamayan Bedia ve ├ževre k├Âylerde ya┼čayan M├╝sl├╝man ahali Kandiya merkeze ta┼č─▒nmaya ba┼člar. 1922 y─▒l─▒ndan itibaren GiritÔÇÖte ya┼čayan M├╝sl├╝manlar camileri, Bekta┼či tekkelerini ve Mevlevihaneleri doldururlar. M├╝badeleye kadar buralarda ya┼čarlar.ÔÇŁ(s.35)

Burada bir aileden bahsetmek gerekiyor.┬á ─░smet Da─čÔÇÖ─▒n akrabalar─▒ndan Karpeta Cafer. Karpeta Cafer e┼či Azize ile evlendikten sonra bir o─člu olur. Ad─▒na Selim koyar.┬á O─čullar─▒ 10 ya┼č─▒na geldi─činde e┼či vefat eder ve ikinci defa Zehra diye bir k─▒z ile evlenir ve ZehraÔÇÖdan do─čan ├žocu─čunun ad─▒na da ─░brahim koyar. ─░brahim do─čduktan k─▒sa bir s├╝re sonra baba vefat eder. E┼čini ├žok seven ZehraÔÇÖda bu ac─▒ya dayanamayarak 5-6 ay sonra o da vefat eder. SelimÔÇÖin vasili─čini Day─▒s─▒ Cemelaki H├╝seyin A─čaÔÇÖya, ─░brahimÔÇÖin vasili─čini ise amcas─▒ Karpeta ArifÔÇÖe verilir.

Selim 16-17 ya┼člar─▒na gelmi┼čtir.┬á Stella isimli bir Rum k─▒z─▒na a┼č─▒k olur. K─▒z─▒ ─░zmirÔÇÖe ka├ž─▒rmak i├žin pl├ónlar yapar. Day─▒s─▒na bu durumu a├ž─▒klar. Ondan para ister. Day─▒s─▒ y├╝kl├╝ miktarda para verir. ─░┼čleri halledinceye kadar paras─▒n─▒ bir arkada┼č─▒na emanet eder. Paralar─▒ alan arkada┼č─▒ ortadan kaybolur.

M├╝badilleri g├Ât├╝rmek i├žin gemiler limana yana┼č─▒r. Herkes yan─▒na y├╝kte hafif pahada a─č─▒r olan e┼čyalar─▒n─▒ al─▒rlar. Yine d├Âneriz ├╝midiyle di─čer e┼čyalar─▒n─▒ b─▒rak─▒rlar. Tasfiye komisyonu g├Â├ž edenlerin GiritÔÇÖte bulunan mallar─▒n─▒n d├Âk├╝m├╝n├╝ yaparak alt─▒n olarak de─čerini belirten bir ka─č─▒t verir. Herkes gemilere bindirilir. Fakat bir d├╝zen yoktur. ─░brahim amcas─▒n─▒ bulamaz, Day─▒s─▒ Cafer ve teyzesi Aliye ile birlikte gemiye biner. A─čabey Selim a┼čk─▒ u─čruna gemiye binmez onu gemi ayr─▒l─▒rken el sallarken g├Âr├╝r karde┼či ─░brahim. K├╝├ž├╝k ─░brahim a─čabeyinden bir t├╝rl├╝ ayr─▒lmay─▒ hazmedemez. Onu unutmaz. Ama elinden hi├žbir ┼čey gelmez.

Bindikleri Sakarya Gemisi limandan ayr─▒l─▒r. Hava ┼čartlar─▒ iyi de─čildir. Girit Kandiya 1916 do─čumlu Sadet Keskin ÔÇť Hava ├žok k├Ât├╝yd├╝, f─▒rt─▒na gemiyi sallay─▒p duruyordu. ├çok korktuk, b├╝y├╝klerimiz KurÔÇÖan okudular. Daha sonra gemimiz bir limana yan yatm─▒┼č ┼čekilde demir att─▒. Bizi sahile ├ž─▒kard─▒lar. Buras─▒ Marmaris imi┼č. Bir gece kald─▒ktan sonra gemimiz d├╝zeldi, yola devam ettikÔÇŁ diye anlat─▒yor. Nihayet 24 ┼×ubat 1924 g├╝n├╝ Mersin liman─▒na kavu┼čurlar. Gemi buradan ba┼člar yolcular─▒ indirmeye. B├╝t├╝n limanlar─▒ dola┼čarak en son m├╝badilleri ─░zmitÔÇÖe indirir.┬á GemlikÔÇÖe GiritÔÇÖten gelen ├žok aile vard─▒r. Akrabalar de─či┼čik gemiler bindiklerinden ve ayr─▒ ayr─▒ limanlarda indiklerinden parampar├ža olurlar. Bir├žo─ču o zamanki ┼čartlara g├Âre birbirlerinden habersiz olarak vefat ederler.

K├╝├ž├╝k ─░brahim bir ay MersinÔÇÖde karantinada kald─▒ktan sonra day─▒s─▒ ve teyzesi ile AdanaÔÇÖya yerle┼čtirilirler. Kendilerine iki katl─▒ eski bir ev verilir. ├ťstte bek├ór olan day─▒ ve teyze, altta ise di─čer day─▒ ve ├žocuklar─▒ kalmaktad─▒r. ─░brahim ilkokula yaz─▒l─▒r. K─▒sa zamanda T├╝rk├žeyi ├Â─črenir. ├ť├ž y─▒l okuduktan sonra day─▒s─▒n─▒n iste─či ├╝zerine bir ├ž─▒r├ž─▒r fabrikas─▒na i┼č├ži olarak girer. Burada ├žal─▒┼č─▒rken kolunu makinaya kapt─▒r─▒r. ─░yile┼čince fabrikaya d├Ânmeyerek bir foto─čraf├ž─▒n─▒n yan─▒na girer. Burada foto─čraf├ž─▒l─▒─č─▒ ├Â─črenerek kendisine bir foto─čraf├ž─▒ d├╝kk├ón─▒ a├žar. O─člu Y├╝ksel Han├žerli ÔÇťBabam ─░brahim Han├žerli 1940ÔÇÖl─▒ y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda askerlik i├žin geldi─či ─░stanbul ve ├ževresinde, GemlikÔÇÖte MudanyaÔÇÖda, TrilyeÔÇÖde yak─▒nlar─▒n─▒ bulma ┼čans─▒n─▒ yakalar. Babam akrabalar─▒ ile bulu┼čman─▒n tad─▒n─▒ ├ž─▒kar─▒rken, akl─▒na a─čabeyi Selim geldi─činde ve onun ad─▒ ge├žti─činde ├žok k├Ât├╝ olurmu┼č. Ve a─čabeyi SelimÔÇÖi bulman─▒n ├žarelerini ara┼čt─▒r─▒rm─▒┼č ÔÇŁ dedi.

─░brahimÔÇÖin AdanaÔÇÖda a├žt─▒─č─▒ foto─čraf├ž─▒ d├╝kk├ón─▒n─▒n yan─▒nda birka├ž tane otel vard─▒r. Bu otellere ha├ž zaman─▒ Kud├╝sÔÇÖe giden Yunanl─▒lar konaklad─▒klar─▒nda hem onlara terc├╝manl─▒k yapar hem de GiritÔÇÖten gelenlere karde┼čini sorarm─▒┼č. Bir g├╝n GiritÔÇÖten gelen birisi a─čabeyini tan─▒d─▒─č─▒n─▒, ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda bomba at─▒ld─▒─č─▒nda ├Âld├╝─č├╝n├╝, ├žocuklar─▒n─▒n ya┼čad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyerek bir adres vermi┼č. Bu adrese bir mektup yazar, aradan d├Ârt y─▒l sonra 1965 y─▒l─▒nda AlmanyaÔÇÖdan Stavros imzas─▒ ile bir mektup al─▒r. Fakat buna bir anlam veremez. Tekrar bir mektup yazar. Adreste bulunan olmad─▒─č─▒ndan mektup geri gelir. ─░brahim Han├žerli┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á ( Soyad─▒ kanunu ├ž─▒k─▒nca Han├žerli soyad─▒n─▒ alm─▒┼čt─▒r) 1996 y─▒l─▒nda a─čabey hasreti ile vefat etmi┼čtir. ├çocuklar─▒ndan Y├╝ksel gazeteci olmu┼č, babas─▒n─▒n bu idealini ger├žekle┼čtirmek i├žin ara┼čt─▒rma ├žal─▒┼čmalar─▒na devam etmi┼čtir. Bir g├╝n internette gezerken ailesi GiritÔÇÖten gelen birisinin 65 y─▒l sonra akrabalar─▒n─▒ buldu─čunu ├Â─črenir. S├ÂkeÔÇÖde ya┼čayan ─░brahim T├╝rko─čluÔÇÖnun telefonunu bulur, kendisine durumu anlat─▒r. O da GiritÔÇÖe giderse ilgilenece─čini s├Âyler. 19 A─čustos 2008 g├╝n├╝ T├╝rko─čluÔÇÖndan bir telefon gelir. Akrabalar─▒n─▒ buldu─čunu, onlarla kendilerinden bahsetti─či, onlar─▒nda sevindi─čini, beraber ├žay i├žmekte olduklar─▒n─▒ s├Âyler. Bunu ├Â─črenen Y├╝ksel Han├žerli ve karde┼čleri e┼čleri ile beraber 30 Eyl├╝l 2008 g├╝n├╝ GiritÔÇÖe ula┼č─▒rlar. Otellerine vard─▒klar─▒nda akrabalar─▒ onlar─▒ kap─▒da kar┼č─▒larlar. Tam 85 y─▒l sonra iki karde┼čin ├žocuklar─▒ birbirleriyle kucakla┼č─▒rlar. Orada misafir kald─▒klar─▒ be┼č g├╝n boyunca hep beraber dolu dolu hasretliklerini gidererek kayna┼č─▒rlar.

Amcalar─▒n─▒n hayat─▒n─▒ da orada ├Â─črenir Han├žerli ailesi. M├╝badele g├╝n├╝ Selim bir karar vermek zorundad─▒r. A┼čk─▒ galip gelir. Amcas─▒ Arif ve day─▒s─▒ H├╝seyin kendisini her yerde aramaktad─▒r. Gemi limana girmi┼čtir. Jandarmaya haber verilir. Jandarma ve di─čer g├Ârevliler her yerde ararlar. Sadece vapura binmesi gereken selim gemiye ad─▒m att─▒─č─▒ andan itibaren Yunan vatanda┼čl─▒─č─▒ndan ├ž─▒kaca─č─▒n─▒ bildi─činden gemiye binmez. ─░lk gemi amcalar─▒ ile hareket ettikten sonra di─čer gemiye binen karde┼či ─░brahimÔÇÖi u─čurlamak i├žin r─▒ht─▒ma gelir ve o ayr─▒l─▒rken el sallar. Polis bu durumu ├Â─črenir. Bunun ├╝zerine Selim olan ismini Mustafa olarak de─či┼čtirir. Daha sonra t├╝m yak─▒nlar─▒ ayr─▒ld─▒ktan sonra yaylal─▒k bir yer olan Ar┼čendiriasÔÇÖa yerle┼čir. Burada vaftiz olup Mustafa ( Selim) n─▒n ad─▒ Nikitas olur.

┬á Art─▒k Stella ile evlenmek i├žin bir mani kalmam─▒┼čt─▒r. Kilisede evlenirler. Bu evlilikten, Maria (1928), Manolis, (1931), Stavros (1937) ve ─░reni (1941) d├╝nyaya gelir.

─░kinci D├╝nya sava┼č─▒nda Almanlar GiritÔÇÖi i┼čgal eder. NikitasÔÇÖ─▒n k├Ây├╝n bulundu─ču yere kararg├óh kurarlar. Nikitas ke├ži otlat─▒rken ke├žiler yasak olan b├Âlgeye girer. Ke├žilerini oradan ├ž─▒kar─▒rken tutuklan─▒r. Tutuklu bulundu─ču yerden ┼×ubat 1943 tarihinde arkada┼č─▒ ile ka├žarlarken Alman askerleri taraf─▒ndan vurularak ├Âld├╝r├╝l├╝r. E┼či Stella yoksul durumdad─▒r. So─čuktan ├žocuklar─▒n─▒ koruma u─čruna kendisi donarak ├Âl├╝r. Yetim kalan ├žocuklar─▒ anneanneleri yeti┼čtir.

Aileler aras─▒nda bu tan─▒┼čmadan sonra 2010 y─▒l─▒nda ManolisÔÇÖin ├Â─čretmen o─člu ile onun o─člu Yannis AdanaÔÇÖya ziyarete gelirler. Bu ziyaretin oldu─ču zaman GemlikÔÇÖten ─░smet Da─čÔÇÖda gider. O da akrabalar─▒n─▒ g├Âr├╝r. ─░smet Da─čÔÇÖ─▒n annesi ile SelimÔÇÖin( Nikitas) babas─▒ karde┼č ├žocuklar─▒d─▒r.

25 sene ku┼čat─▒ld─▒ktan sonra 1669 y─▒l─▒nda fethedilen GiritÔÇÖin evlad─▒ fatihanlar─▒n─▒n adadan h├╝z├╝nl├╝ ayr─▒l─▒┼člar─▒n─▒n hik├óyesidir buÔÇŽ

1,267 Toplam, 1 okuma bug├╝n

Naci PEHL─░VAN

Naci PEHL─░VAN

1945 y─▒l─▒nda BurdurÔÇÖun G├Âlhisar il├žesine ba─čl─▒ ─░becik k├Ây├╝nde do─čdu. ├çanakkale ├ľ─čretmen Okulunu okuduktan sonra 1963 y─▒l─▒nda Bing├Âl, Solhan ┼×im┼čirp─▒nar k├Ây├╝ne ilkokul ├Â─čretmeni olarak atand─▒. 1966 y─▒l─▒nda Bursa E─čitim Enstit├╝s├╝ÔÇÖnden mezun oldu. ├çe┼čitli illerdeki MEB okullar─▒nda g├Ârev yapt─▒. 1996 y─▒l─▒nda emekli oldu. Naci Pehlivan evli ve iki ├žocuk sahibidir. ├çal─▒┼čt─▒─č─▒ y─▒llarda ara┼čt─▒rma ├žal─▒┼čmalar─▒na ba┼člad─▒. Emekli olduktan sonra bu ├žal─▒┼čmalar yo─čunluk kazand─▒. ─░lk eseri ÔÇťUmurbeyÔÇŁdir. Zaman zaman ÔÇťBursaÔÇŁ dergisinde Gemlik ve k├Âyleri ile yapt─▒─č─▒ ara┼čt─▒rma yaz─▒lar─▒ yay─▒nland─▒. GemlikÔÇÖte g├╝nl├╝k bir gazetede bu b├Âlge ile ilgili tarih ve k├╝lt├╝r yaz─▒lar─▒ yay─▒nlanmaktad─▒r. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Naci Pehlivan
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken!

1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken!

21 Ekim 2019, 1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken! i├žin yorumlar kapal─▒
NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ

NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ

20 Ekim 2019, NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒

K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒

20 Ekim 2019, K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en

─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en

20 Ekim 2019, ─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en i├žin yorumlar kapal─▒
Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca

Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca

20 Ekim 2019, Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar