─░znik Kad─▒s─▒ Mehmet Efendi ve ┼×eyh├╝lislam H├╝seyin Efendi Neden ├ľld├╝r├╝ld├╝?

─░znik Kad─▒s─▒ Mehmet Efendi ve ┼×eyh├╝lislam H├╝seyin Efendi Neden ├ľld├╝r├╝ld├╝?

├ľmer Faruk D─░N├çEL

├ľmer Faruk D─░N├çEL
BursaÔÇÖn─▒n Harmanc─▒k ─░l├žesiÔÇÖnin Karaca Mahallesinden olan ├ľmer Faruk Din├žel; 1971 y─▒l─▒nda BursaÔÇÖn─▒n Mustafakemalpa┼ča ─░l├žesinde do─čdu. Tav┼čanl─▒ ve OrhaneliÔÇÖde Tarih ├ľ─čretmeni olarak g├Ârev yapt─▒. 2015 y─▒l─▒nda Dumlup─▒nar ├ťniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ Yak─▒n├ža─č Tarihi Bilim Dal─▒nda Y├╝ksek Lisans─▒n─▒ tamamlad─▒. BursaÔÇÖda Tarih ├ľ─čretmeni olarak g├Ârev yapmakta olan yazar─▒n bug├╝ne kadar ├že┼čitli dergi ve gazetelerde yay─▒mlanm─▒┼č ara┼čt─▒rma yaz─▒lar─▒ ile 22 adet bas─▒lm─▒┼č kitab─▒ bulunmaktad─▒r.
E-posta:omerfarukdincel@gmail.com
├ľmer Faruk D─░N├çEL

Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnde padi┼čah taraf─▒ndan ├Âld├╝rt├╝len ilk ┼čeyh├╝lislam, Ahiz├óde Mehmed H├╝seyin EfendiÔÇÖdir. (*)

Sultan I. Ahmed’in ve K├Âsem Sultan’─▒n o─člu┬áolan Ba─čdat ve Revan (Erivan) fatihi Sultan 4. Murad (1623-1640), di─čer padi┼čahlar─▒ndan farkl─▒ olarak ÔÇťG├Ârevden azl olunur ve nefy olunabilir; ancak katl olunmazÔÇŁ kural─▒n─▒ ├ži─čneyerek ulema s─▒n─▒f─▒ndan baz─▒ insanlar─▒ idam ettirmi┼čtir. Bunlardan birisi 1633 y─▒l─▒nda ├Âld├╝r├╝len ─░znik Kad─▒s─▒┬áG├╝m├╝┼čz├óde Mehmet Efendi, di─čeri de 1633 y─▒l─▒nda ├Âld├╝r├╝len ┼×eyh├╝lislam Ahiz├óde Mehmed H├╝seyin EfendiÔÇÖdir.

Osmanl─▒ tarih yazarlar─▒ndan Solakz├óde Mehmed Hemdemi (1590-1658), Kara├želebiz├óde Abd├╝laziz Efendi (1591-1658), Katip ├çelebi (1609-1657), Mustafa Na├«m├ó Efendi (1655-1716), ve Mustak─▒mz├óde S├╝leyman Sadeddin Efendi (1719-1788) yazd─▒klar─▒ eserlerinde bu olay hakk─▒nda bilgi verirler.

Sultan 4. Murad, mevsimin k─▒┼č ve havan─▒n karl─▒ olmas─▒na ald─▒rmayarak ─░znik ve BursaÔÇÖya gitmek ├╝zere 3 Aral─▒k 1633 tarihinde ─░stanbulÔÇÖdan yola ├ž─▒kar. ├ľnce ─░zmitÔÇÖe (─░znikmid) u─črayan padi┼čah avlanarak Kaz─▒kl─▒ Derbendi ├╝zerinden ─░znikÔÇÖe do─čru hareket eder. Bozuk yolda ilerlemekte zorlanan sultan, yolun ├žok bozuk ve d├╝zeltilmemi┼č olmas─▒ (muhtemelen hakk─▒nda yap─▒lan ┼čikayet) nedeniyle ─░znik Kad─▒s─▒ÔÇÖna ├žok k─▒zar. Yan─▒nda bulunan Vezir G├╝rc├╝ Mehmed Pa┼ča ile Kap─▒c─▒lar Keth├╝das─▒ Nasuhpa┼čaz├óde H├╝seyin A─čaÔÇÖy─▒ derhal ─░znikÔÇÖe gitmelerini ister ve vazifesini yapmam─▒┼č olan kad─▒y─▒ idam etmekle g├Ârevlendirir. Padi┼čahtan evvel ─░znikÔÇÖe ula┼čan Mehmet Pa┼ča ile H├╝seyin A─ča, kad─▒y─▒ tutuklarlar. ─░dam edilece─čini anlayan kad─▒, ÔÇť┼×evketli padi┼čah─▒m─▒z─▒n buradan ge├žece─či haberi d├╝n geldi. Bunun ├╝zerine hemen ┼čehir halk─▒n─▒ ve reayay─▒ yollara ├ž─▒kard─▒m, fakat padi┼čah─▒m─▒z daha ├Ânce buraya ula┼čt─▒, benim g├╝nah─▒m yokturÔÇŁ diye yalvar─▒r. Fakat bu yalvarmalar fayda etmez. Zira hakk─▒nda karar verilmi┼čtir.

─░dama g├Ât├╝r├╝len kad─▒, yollara dizilmi┼č olan ve toplanan halka d├Ânerek: ÔÇťM├╝sl├╝manlar, Hak huzurunda, n├ó hak yere gitti─čimin ┼čehadetini sizden talep ederimÔÇŁ der. Yaka pa├ža ─░znikÔÇÖte kale kap─▒s─▒na g├Ât├╝r├╝len kad─▒, sorgu yap─▒lmadan idam edilir. Cesedi de ibret-i alem olsun diye ├╝├ž g├╝n kale kap─▒s─▒nda as─▒l─▒ halde b─▒rak─▒l─▒r. ├ť├ž├╝nc├╝ g├╝n cesedi kale kap─▒s─▒ndan indirilip defnedilmek ├╝zere mezarl─▒─ča g├Ât├╝r├╝l├╝r. Yolda cesedin burnundan kan gelmeye devam eder. Oradakiler, kad─▒ÔÇÖn─▒n ┼čehit oldu─ču h├╝km├╝n├╝ verirler.

Kara├želebiz├óde Abd├╝l├óziz Efendi, Ravzat-├╝l-ebrar adl─▒ eserinde bu hadise ile ilgili; ÔÇť..─░znikÔÇÖe var─▒laca─č─▒ g├╝n kad─▒s─▒ b├«-c├╝rm ve g├╝n├óh, c├╝bbe ve dest├ór ile derv├óze hisarda ber-d├ór olmak muhtarlar─▒ old─▒.ÔÇŁ diyerek kad─▒ÔÇÖn─▒n c├╝bbe ve sar─▒─č─▒yla idam edildi─či bilgisini verir.

Katib ├çelebi ise Fezleke adl─▒ eserinde bu durumu ┼ču ┼čekilde anlatm─▒┼čt─▒r; ÔÇť..evas─▒t─▒ ┼čabanda BurusaÔÇÖya gitmek i├ž├╝n rik├ób-─▒ h├╝mayun a─čalar─▒na tenbih buyur─▒lub v├╝zeradan G├╝rc├╝ Mehmed Pa┼ča m├╝himmat g├Ârmek i├ž├╝n rik├ób-─▒ h├╝mayun a─čalar yine kendiler dahi g├Â├ž├╝b s├╝rgen ┼čikar─▒ iderek ─░znikÔÇÖe vard─▒klar─▒nda kad─▒s─▒ istikbalinde teh├óv├╝n id├╝b ┼č├ók├«leri gelmekle ahz ve salb ferm├ón olunub arf ve iz├ófetle hisar kapusunda as─▒ld─▒ÔÇŁ ┬áÔÇŁ

Sultan 4.Murad, geldi─či ─░znikÔÇÖte t├╝t├╝n i├ženlerden ve e┼čkiyadan birka├ž ki┼čiyi daha idam ettirdikten sonra BursaÔÇÖya gitmi┼čtir. BursaÔÇÖda be┼č g├╝n kalan sultan, bu s├╝re zarf─▒nda padi┼čah t├╝rbelerini ziyaret eder. Hakk─▒nda yap─▒lan bir ┼čik├óyet ├╝zerine, herkesi kendisine bor├žland─▒rm─▒┼č, civar halk─▒ kendisine muhta├ž hale getirmi┼č bir cimri olan, Bursa t├╝ccarlar─▒ndan Hasankeyfli Mehmed ├çelebi ad─▒ndaki zengin birini de ast─▒r─▒r. BursaÔÇÖda bulundu─ču s├╝re zarf─▒nda avla me┼čgul olur.

Sultan 4. Murad, av i├žin BursaÔÇÖda daha bir ka├ž g├╝n kalmak isterken annesinden ald─▒─č─▒ bir mektup ├╝zerine derhal yola ├ž─▒kmak zorunda kal─▒r. Zira annesi K├Âsem Sultan, g├Ânderdi─či mektubunda: ÔÇťBenim arslan─▒m, acele ├╝zere gelesiz, c├╝l├╗s tedbiri i├žin s├Âzler ve cemÔÇÖiyetler olmaktad─▒rÔÇŁ diyerek; taht─▒n tehlikede oldu─ču, birtak─▒m toplant─▒lar─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ ve padi┼čah aleyhinde s├Âzler s├Âylendi─či bilgisini verir. Valide SultanÔÇÖ─▒n mektubunun aras─▒nda bir de ┼čeyh├╝lislam─▒n ona yazm─▒┼č oldu─ču mektup ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.

Devrin ┼čeyh├╝lislam─▒ olan Ah├«z├óde H├╝seyin Efendi, Valide SultanÔÇÖa mektup yazm─▒┼č ve ─░znik kad─▒ÔÇÖs─▒n─▒n idam─▒n─▒n do─čru olmad─▒─č─▒n─▒, ulema s─▒n─▒f─▒n─▒n bu hadiseden dolay─▒ derin bir ├╝z├╝nt├╝ duydu─čunu, bu hadisenin bir benzerinin tekrarlanmamas─▒ gerekti─čini bildirmi┼čti. Bu cesur ┼čeyh├╝lislam mektubunda ┼č├Âyle demektedir: ÔÇťecdad-─▒ kiramlar─▒n─▒n etmedi─či ┼čeyden kendilerinin dahi ictinap buyurmalar─▒ m├╝nasiptir. Kendilerini bedduadan sak─▒n─▒r─▒z; memuld├╝r ki siz kendilerine nasihat buyurup z├╝mre-i uleman─▒n hay─▒r duas─▒n─▒ alas─▒n─▒z; zira hen├╝z ├ólemin herc-├╝ merc-i s├Ânmeye y├╝z tutmu┼čken k─▒yl-├╝ kale m├╝eddi olacak ahvalden cenab-─▒ itil├ófetpenahiyi siyanet ederiz.ÔÇŁ

┼×eyh├╝lisl├óm Ah├«z├óde H├╝seyin Efendi, bu mektubu yazd─▒ktan sonra ilmiye s─▒n─▒f─▒n─▒n bir ziyafetine kat─▒lm─▒┼čt─▒. Onu ├žekemeyen baz─▒ kimseler, Valide SultanÔÇÖa giderek uleman─▒n padi┼čah─▒ tahttan indirme amac─▒yla toplant─▒ d├╝zenlediklerini s├Âylemi┼čler, o da bu durumu ┼čeyh├╝lislam─▒n mektubu ile birlikte BursaÔÇÖda avlanmakta olan o─člu 4. MuradÔÇÖa ula┼čt─▒rm─▒┼čt─▒.

Sultan 4. Murad, avland─▒─č─▒ s─▒rada annesinden ald─▒─č─▒ mektup ├╝zerine hemen harekete ge├žti. Av mahallinden hareketle BursaÔÇÖya dahi u─čramadan ─░stanbulÔÇÖa do─čru son s├╝rat at ko┼čturdu. Yan─▒ndakiler onun bu h─▒z─▒na yeti┼čmekte zorluk ├žektiler. Vakan├╝vist Naim├óÔÇÖn─▒n ifadesiyle: ┬źtehevv├╝rlerinden bir mertebe s├╝rat ├╝zere revane oldular ki de─čme at ve adam kend├╝lere refakat edemey├╝p c├╝mle ├óy├ón ve h├╝ddam d├Âk├╝l├╝p geriye kald─▒lar┬╗.

Bu ┼čekilde ilerleyi┼čle Samanl─▒ da─člar─▒n─▒ a┼čan Sultan 4. Murad, ertesi sabah YalovaÔÇÖn─▒n bat─▒ taraf─▒nda, Marmara k─▒y─▒s─▒ndaki Kat─▒rl─▒ÔÇÖya ula┼čt─▒. Denizde ┼čiddetli bir f─▒rt─▒na h├╝k├╝m s├╝rd├╝─č├╝ halde, gemi gelmesini beklemeye dahi tahamm├╝l edemedi. Bir kay─▒─ča binip ├Ânce GebzeÔÇÖye ge├žti. Oradan da ata binerek son s├╝rat ak┼čama do─čru ├ťsk├╝darÔÇÖa ula┼čt─▒. ├ťsk├╝darÔÇÖdan da bir kay─▒─ča binerek SarayburnuÔÇÖndaki limana ├ž─▒kt─▒. Oradan da saraya ge├žti. ─░lk i┼č olarak ┼×eyh├╝lisl├óm Ah├«z├óde H├╝seyin Efendi ve ─░stanbul kad─▒s─▒ olan o─člunu K─▒br─▒sÔÇÖa s├╝rg├╝n ettirdi. Bostanc─▒ba┼č─▒ Du├že Mehmed, bu ikisini iki ayr─▒ gemiye bindirip K─▒br─▒sÔÇÖa yollad─▒. Gemiler hen├╝z ├çekmece taraf─▒nda iken ┼čeyh├╝lislam ve o─člunun ├Âld├╝r├╝lmeleri emri geldi. ├ç├╝nk├╝ 4. Murad, onlar hakk─▒nda fazla merhametli oldu─čunu d├╝┼č├╝nerek s├╝rg├╝n karar─▒ndan vazge├žip idam emrini verdi.

Asl─▒nda padi┼čah─▒n, ┼čeyh├╝lislam hakk─▒nda olumsuz d├╝┼č├╝nmesinin evveliyat─▒ vard─▒. Uzun├žar┼č─▒l─▒, padi┼čah─▒n ┼čeyh├╝lislamÔÇÖa kar┼č─▒ tutumunu: ÔÇťBu zat Yeni├žeri Oca─č─▒n─▒n Sultan Murad’a kar┼č─▒ ayaklanarak Ayak Divan─▒ oldu─ču esnada p├ódi┼čah─▒n, karde┼čleri olan ┼čehzadeleri (S├╝leyman, Kas─▒m, Bayezid, ─░brahim) ├Âld├╝rmiyece─čine dair verdi─či teminata inanm─▒yan Ocakl─▒ya kar┼č─▒ Vezir-i ├ózam Topal Recep Pa┼ča ile beraber kefil olmu┼člard─▒. IV. Murad bu kefalet i┼čine mum yap─▒┼čt─▒rm─▒┼č, fakat o s─▒rada ses ├ž─▒karm─▒yarak zaman─▒n─▒ beklemi┼čtiÔÇŁ ┼čeklide izah etmi┼čtir.

Bostanc─▒ba┼č─▒ Du├že Mehmed, gemilere yeti┼čti ve ┼čeyh├╝lislamÔÇÖ─▒ ─░stanbulÔÇÖda Ayastefanos (Ye┼čilk├Ây) k─▒y─▒s─▒na ├ž─▒kartt─▒. Bir saman arabas─▒na bindirip AyastefanosÔÇÖu ge├žip Kalikratya K├Ây├╝ÔÇÖnde (bug├╝nk├╝ Mimarsinan semti) bir Yeni├žeri menziline g├Ât├╝rd├╝. Mustak─▒mz├ódeÔÇÖye g├Âre; ─░dam edilmeden ├Ânce ┼čeyh├╝lislam, son kez namaz k─▒l─▒p dua etti ve ard─▒ndan Bostanc─▒ba┼č─▒ taraf─▒ndan kement at─▒larak bo─čuldu. B├Âylece Osmanl─▒ tarihinde ilk kez bir ┼čeyh├╝lislam, padi┼čaha isyan haz─▒rl─▒─č─▒ su├žundan 7 Ocak 1634 tarihinde bo─čdurularak idam edilmi┼č oldu. ┼×eyh├╝lislamÔÇÖ─▒n cesedi bulunmamas─▒ i├žin Florya sahilinde kumsala defnedildi. ├ľld├╝r├╝len ┼čeyh├╝lislamÔÇÖ─▒n o─člu ise, bindi─či geminin denize a├ž─▒lm─▒┼č ve uzakla┼čm─▒┼č olmas─▒ndan dolay─▒ kurtuldu.

Tarih├ži Solakz├óde, ┼×eyh├╝lislam H├╝seyin EfendiÔÇÖnin padi┼čahtan korktu─čundan temay├╝le uygun fetvalar verdi─čini, bir├žok insan─▒n su├žsuz yere onun verdi─či fetvalar y├╝z├╝nden ├Âld├╝r├╝ld├╝─č├╝n├╝, sonunda kendisinin de ├Âld├╝r├╝lerek cezas─▒n─▒ buldu─čunu yazm─▒┼č ve ┼čeyh├╝lislam─▒ tenkit etmi┼čtir. Solakz├óde, ┼čeyh├╝lislamla ilgili ┼čunlar─▒ yazm─▒┼čt─▒r; ÔÇťKahve ve duh├ón bir bidÔÇŤat-i seyyie olub ├╝l├╝-l-emr menÔÇŤi laz─▒md─▒r. MenÔÇŤine ferm├ón iden ├╝l├╝-l-emre muh├ólefet iderlerse ─▒sl├óh-─▒ ├ólem i├ž├╝n katl-i l├óz─▒m ve c├óizdir. Birka├ž kimesne katl olundukda s├óirleri havf id├╝b fer├ógat olunur deyub bu mefhum ├╝zre fetv├ó olundukda m├╝fti H├╝seyin Efendi dahi havf-i ti─čden padi┼čah─▒n teb├«ÔÇŤine muv├óf─▒k fetev├ólar vir├╝b ─░stanbulÔÇÖda ve s├óir mem├ólikde olan kahvehaneler c├╝mlesi muattal olub kalm─▒┼čd─▒r..Nice bin kimesne n├ó hakk yire katl olunub ve nicelerin habs ve tazy├«k ile siyaset iderlerken yine tek durmayub bu hususda fukar├ón─▒n duas─▒ kabul olub ├žok ge├žmeden c├╝l├╗s olub ┼×eyh├╝lislam H├╝seyin Efendi katl idilerek cezas─▒n bulmu┼čdur.ÔÇŁ

Sonu├ž olarak Sultan 4.MuradÔÇÖ─▒n sert, tavizsiz ve ku┼čkucu olmas─▒, ─░znik kad─▒s─▒n─▒n vazifesindeki ihmali, fitne ve entrika pe┼činde ko┼čan baz─▒ ki┼čilerin ├ž─▒karlar─▒; kad─▒n─▒n haks─▒z idam edildi─čini korkusuzca s├Âyleyen ┼čeyh├╝lislamÔÇÖ─▒n idam edilmesine kadar zincirleme geli┼čen olaylara sebebiyet vermi┼čtir.

  • ├ľmer Faruk Din├žel

 

Kaynak├ža:

* Ahiz├óde Mehmed H├╝seyin Efendi (D. 1572 ÔÇô ├ľ. 1634), II.Selim d├Âneminde Anadolu kazaskeri olan┬á Ahiz├óde Mehmed ─░bn-i Nurullah EfendiÔÇÖnin o─čludur. Alim ve ┼čair bir devlet adam─▒d─▒r. H├╝d├ói mahlas─▒yla ┼čiirler yazd─▒. ─░stanbulÔÇÖda ├že┼čitli medreselerde m├╝derrislik yapt─▒ktan sonra 1604-1632 y─▒llar─▒ aras─▒nda Bursa Kad─▒l─▒─č─▒ g├Ârevinin ard─▒ndan s─▒ras─▒yla ─░stanbul Kad─▒l─▒─č─▒, Anadolu ve Rumeli Kazaskerli─či g├Ârevlerinde bulundu. ─░dam edilen ilk Osmanl─▒ ┼×eyh├╝lislam─▒d─▒r.

 

1-Solakzâde Mehmed Hemdemî, Solakzâde Tarihi, İstanbul 1297 (Miladi 1880). Sf. 753

2-Kara├želebiz├óde Abd├╝laziz Efendi. Ravzat├╝l ebr├ór. ─░stanbul 1248 (Miladi 1832). Sf. 579

3-Katip Çelebi. Fezleke. Cilt 2. İstanbul 1287 (Miladi 1870). Sf. 159

4-Mustafa Naîmâ Efendi, Naîma Tarihi. Cilt 3. İstanbul 1281 (Miladi 1864). Sf. 179

5-M├╝stakimz├óde S├╝leyman S├ódeddin Efendi, Devhat├╝ÔÇÖl me┼č├óyih maa zeyl, ─░stanbul 1978, Sf. 50

6-Mustafa Cezar, Mufassal Osmanl─▒ Tarihi. Cilt 4, ─░stanbul 1960. Sf. 1890-1891

7-─░smail Hakk─▒ Uzun├žar┼č─▒l─▒, Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ─░lmiye Te┼čkil├ót─▒, TTK, Ankara 1988. Sf. 223

307 total views, 1 views today

├ľmer Faruk D─░N├çEL

├ľmer Faruk D─░N├çEL

├ľmer Faruk D─░N├çEL BursaÔÇÖn─▒n Harmanc─▒k ─░l├žesiÔÇÖnin Karaca Mahallesinden olan ├ľmer Faruk Din├žel; 1971 y─▒l─▒nda BursaÔÇÖn─▒n Mustafakemalpa┼ča ─░l├žesinde do─čdu. Tav┼čanl─▒ ve OrhaneliÔÇÖde Tarih ├ľ─čretmeni olarak g├Ârev yapt─▒. 2015 y─▒l─▒nda Dumlup─▒nar ├ťniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ Yak─▒n├ža─č Tarihi Bilim Dal─▒nda Y├╝ksek Lisans─▒n─▒ tamamlad─▒. BursaÔÇÖda Tarih ├ľ─čretmeni olarak g├Ârev yapmakta olan yazar─▒n bug├╝ne kadar ├že┼čitli dergi ve gazetelerde yay─▒mlanm─▒┼č ara┼čt─▒rma yaz─▒lar─▒ ile 22 adet bas─▒lm─▒┼č kitab─▒ bulunmaktad─▒r. E-posta: omerfarukdincel@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒