Ekrem Hayri PEKER
Ekrem Hayri  PEKER
─░znik Sinemalar─▒ ve An─▒lar
  • 16 Mart 2019 Cumartesi
  • +
  • -

Sinema bize farkl─▒ bir d├╝nyan─▒n kap─▒s─▒n─▒ a├žard─▒. Perdede seyretti─čimiz sadece g├Âr├╝nt├╝ de─čildi. ├ço─ču zaman filmin i├žine girer, efe olurduk, korsan olurduk, kovboy olurduk. Malko├žo─člu, Karao─član, TarkanÔÇÖla ak─▒nlara ├ž─▒kard─▒k. Herk├╝l veya MasisÔÇÖle Antik ├ça─č yarat─▒klar─▒yla d├Âv├╝┼č├╝rd├╝k.

Ankara, ─░stanbul, ─░zmir ve Uluda─č gibi ismini duydu─čumuz ama gidemedi─čimiz yerleri filmler aya─č─▒m─▒za getirirdi. Sadece buralar m─▒? Paris, Roma, Londra, NewyorkÔÇŽ Balta girmemi┼č ormanlar, u├žsuz bucaks─▒z ├ž├Âller, okyanuslar filmlerle bize grlirdi. Kitaplarda okudu─čumuz arslan bize k├╝krer, ┬ábalina i├žine ├žekti─či suyu f─▒┼čk─▒rt─▒rd─▒.

Kemal BurkayÔÇÖ─▒n o g├╝zel ┼čiirinde oldu─ču gibi

Bazen ┼čehre bir film gelir
Bir g├╝zel orman olur yaz─▒larda
iklim de─či┼čir Akdeniz olur g├╝l├╝mseÔÇŽ

G├╝nlerce konu┼čulan tek konu o hafta seyretti─čimiz film olurdu.

Bizimle d─▒┼č d├╝nya aras─▒nda k├Âpr├╝ olan sinemac─▒lar da do─čal olarak y├Ârenin ├Ânde gelen insanlar─▒ aras─▒na girerlerdi. ├ço─ču sinema ayn─▒ zamanda tiyatro ve konser salonuydu. Siyasi parti kongreleri, dernekler kongrelerini buralarda yaparlard─▒.

Bunlar─▒n ─▒┼č─▒─č─▒nda ─░znik sinemalar─▒n─▒ gezelim.

─░ZN─░K S─░NEMALARI

─░znikÔÇÖte sinemac─▒l─▒─č─▒n ├Âyk├╝s├╝n├╝ Mehmet PalaÔÇÖdan dinleyelim. 1962 ya da 1963 y─▒l─▒yd─▒. ─░znik y├Âresinde k├Âyleri geziyor, film oynat─▒yor, bir yandan da merakl─▒lar─▒ bulup, sinemac─▒ yap─▒yordum.

─░znikÔÇÖte Sur Kap─▒s─▒ÔÇÖndan girdikten 200 metre sa─čda bo┼č bir alan vard─▒. ├ť├ž taraf─▒ briket duvarla ├ževrili bir yer k├Ây minib├╝slerinin kakt─▒─č─▒ bir garajd─▒. Bo┼č alan sinema i├žin uygun bir yerdi. Buras─▒ Kumcular diye bilinen bir adam─▒nd─▒. Burada bir sinema a├žmak istiyorlard─▒. K─▒┼čl─▒k bir sinema a├žt─▒lar. Giri┼čte k├╝├ž├╝k bir alan ve bir b├╝fe bulunuyordu. Merdivenlerden balkona ├ž─▒k─▒l─▒yordu. 200 ki┼čilik bir balkonu bulunuyordu. Salon 400 ki┼čilikti.3-4 locas─▒ bulunuyordu.

Sineman─▒n perdesi sinemaskop filmlere uygun yap─▒lm─▒┼čt─▒. O d├Ânemde sinemaskop filmler ├žok tutuluyordu. Perdesi 14X7.5 metreydi. Sinemalarda ├╝├ž ├že┼čit perde vard─▒r. Sinemaskop,┬á Sinemaskop perdesiyle ayn─▒ boyda ama daha dar panoramik ve 4.5X4.5 metrelik normal perde. Bu sinemaya film veriyordum. Sinema uzun y─▒llar faaliyet g├Âsterdi. Bir ara Ferruh Nayman buray─▒ i┼čletti.

Bir de yazl─▒k sinema a├ž─▒lsa iyi olur diye d├╝┼č├╝n├╝yordum. Meydana yak─▒n b├╝y├╝k bah├želi bir ev bulunuyordu. Bah├ženin sahibi bir kad─▒nd─▒. Kendisiyle g├Âr├╝┼čt├╝m, ikna ettim. Lale Sinemas─▒ ad─▒yla a├žt─▒k. Buras─▒n─▒ bir yaz ├žal─▒┼čt─▒r─▒p, yer sahibine teslim ettim. 600 ki┼čilik bir sinemayd─▒. Makinesi IskraÔÇÖyd─▒. 14X7.5 metrelik sinemaskop perdesi vard─▒. A─č─▒rl─▒kl─▒ olarak yerli film oynat─▒yordu. 4-5 y─▒l ├žal─▒┼čt─▒, sonra kapand─▒.

─░znik deyince bu il├žeden yeti┼čen sinemac─▒ Halil ErgunÔÇÖdan bahsetmemek olmaz. ─░znikli sinemac─▒ 1985 y─▒l─▒nda y├Ânetmenli─čini Atilla candemirÔÇÖin yapt─▒─č─▒ bu filmde ÔÇťK├╝├ž├╝k bir il├ženin ileri gelen ailelerinden birinin o─člu olan Kemal (Halil Erg├╝n), ayakkab─▒c─▒l─▒k yapmaktad─▒r. Kemal’in ideali, ─░stanbul gibi “ta┼č─▒ – topra─č─▒ alt─▒n” bir kente yerle┼čip orada ya┼čamakt─▒r. ─░l├žeye atanan ├Â─čretmen G├Ân├╝l (Perihan Sava┼č), kaymakam taraf─▒ndan Kemal’in ve onun il├že d─▒┼č─▒na gitmesine kar┼č─▒ olan babas─▒n─▒n evine yerle┼čtirilir. Birbirlerine ├ó┼č─▒k olup, ─░stanbul’a giderek evlenen G├Ân├╝l ve Kemal, ge├žim derdi ve farkl─▒ sosyal ge├žmi┼člerinin, kimlik bunal─▒mlar─▒n─▒n etkileriyle sars─▒lan bir ├žiftin ├Âyk├╝s├╝ anlat─▒l─▒yordu.ÔÇŁ.

Bu film d─▒┼č─▒nda en olgun ├ža─č─▒nda kaybetti─čimiz y├Ânetmen Bilge Olga├ž, 1994 y─▒l─▒nda ─░znikÔÇÖte ba┼črollerini Halil Ergun ve Sibel Turnag├ÂlÔÇÖ├╝n payla┼čt─▒─č─▒ bu filmde ÔÇťHapisten ├ž─▒kan bir gen├ž, ya┼čad─▒─č─▒ kasabaya d├Âner. Y─▒llar ├Ânce b─▒rakt─▒─č─▒ kasabada her ┼čey de─či┼čmi┼čtir. Bu de─či┼čim kar┼č─▒s─▒nda ├ževresiyle uyum sa─člayamayan adam ve sevdi─či kad─▒nla birlikte intihar edenÔÇŁ bir adam─▒n ├Âyk├╝s├╝ anlat─▒l─▒yordu.

 

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi. Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Ekrem Hayri Peker
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒

TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒

28 Mart 2020, TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒

─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒

23 Mart 2020, ─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi

Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi

22 Mart 2020, Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒

BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒

22 Mart 2020, BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒

Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒

27 ┼×ubat 2020, Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒?

Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒?

27 ┼×ubat 2020, Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar

─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar

27 ┼×ubat 2020, ─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar i├žin yorumlar kapal─▒
Tirilye Sinemalar─▒

Tirilye Sinemalar─▒

27 ┼×ubat 2020, Tirilye Sinemalar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar

Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar

27 ┼×ubat 2020, Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar i├žin yorumlar kapal─▒
Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri

Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri

13 Ocak 2020, Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar