Quantcast
─░znik Sinemalar─▒ ve An─▒lar – Belgesel Tarih

Ekrem Hayri PEKER
Ekrem Hayri  PEKER
─░znik Sinemalar─▒ ve An─▒lar
  • 16 Mart 2019 Cumartesi
  • +
  • -
  • Ekrem Hayri PEKER /

Toplam: 5,201 , Bug├╝n: 1 Okuma

Sinema bize farkl─▒ bir d├╝nyan─▒n kap─▒s─▒n─▒ a├žard─▒. Perdede seyretti─čimiz sadece g├Âr├╝nt├╝ de─čildi. ├ço─ču zaman filmin i├žine girer, efe olurduk, korsan olurduk, kovboy olurduk. Malko├žo─člu, Karao─član, TarkanÔÇÖla ak─▒nlara ├ž─▒kard─▒k. Herk├╝l veya MasisÔÇÖle Antik ├ça─č yarat─▒klar─▒yla d├Âv├╝┼č├╝rd├╝k.

Ankara, ─░stanbul, ─░zmir ve Uluda─č gibi ismini duydu─čumuz ama gidemedi─čimiz yerleri filmler aya─č─▒m─▒za getirirdi. Sadece buralar m─▒? Paris, Roma, Londra, NewyorkÔÇŽ Balta girmemi┼č ormanlar, u├žsuz bucaks─▒z ├ž├Âller, okyanuslar filmlerle bize grlirdi. Kitaplarda okudu─čumuz arslan bize k├╝krer, ┬ábalina i├žine ├žekti─či suyu f─▒┼čk─▒rt─▒rd─▒.

Kemal BurkayÔÇÖ─▒n o g├╝zel ┼čiirinde oldu─ču gibi

Bazen ┼čehre bir film gelir
Bir g├╝zel orman olur yaz─▒larda
iklim de─či┼čir Akdeniz olur g├╝l├╝mseÔÇŽ

G├╝nlerce konu┼čulan tek konu o hafta seyretti─čimiz film olurdu.

Bizimle d─▒┼č d├╝nya aras─▒nda k├Âpr├╝ olan sinemac─▒lar da do─čal olarak y├Ârenin ├Ânde gelen insanlar─▒ aras─▒na girerlerdi. ├ço─ču sinema ayn─▒ zamanda tiyatro ve konser salonuydu. Siyasi parti kongreleri, dernekler kongrelerini buralarda yaparlard─▒.

Bunlar─▒n ─▒┼č─▒─č─▒nda ─░znik sinemalar─▒n─▒ gezelim.

─░ZN─░K S─░NEMALARI

─░znikÔÇÖte sinemac─▒l─▒─č─▒n ├Âyk├╝s├╝n├╝ Mehmet PalaÔÇÖdan dinleyelim. 1962 ya da 1963 y─▒l─▒yd─▒. ─░znik y├Âresinde k├Âyleri geziyor, film oynat─▒yor, bir yandan da merakl─▒lar─▒ bulup, sinemac─▒ yap─▒yordum.

─░znikÔÇÖte Sur Kap─▒s─▒ÔÇÖndan girdikten 200 metre sa─čda bo┼č bir alan vard─▒. ├ť├ž taraf─▒ briket duvarla ├ževrili bir yer k├Ây minib├╝slerinin kakt─▒─č─▒ bir garajd─▒. Bo┼č alan sinema i├žin uygun bir yerdi. Buras─▒ Kumcular diye bilinen bir adam─▒nd─▒. Burada bir sinema a├žmak istiyorlard─▒. K─▒┼čl─▒k bir sinema a├žt─▒lar. Giri┼čte k├╝├ž├╝k bir alan ve bir b├╝fe bulunuyordu. Merdivenlerden balkona ├ž─▒k─▒l─▒yordu. 200 ki┼čilik bir balkonu bulunuyordu. Salon 400 ki┼čilikti.3-4 locas─▒ bulunuyordu.

Sineman─▒n perdesi sinemaskop filmlere uygun yap─▒lm─▒┼čt─▒. O d├Ânemde sinemaskop filmler ├žok tutuluyordu. Perdesi 14X7.5 metreydi. Sinemalarda ├╝├ž ├že┼čit perde vard─▒r. Sinemaskop,┬á Sinemaskop perdesiyle ayn─▒ boyda ama daha dar panoramik ve 4.5X4.5 metrelik normal perde. Bu sinemaya film veriyordum. Sinema uzun y─▒llar faaliyet g├Âsterdi. Bir ara Ferruh Nayman buray─▒ i┼čletti.

Bir de yazl─▒k sinema a├ž─▒lsa iyi olur diye d├╝┼č├╝n├╝yordum. Meydana yak─▒n b├╝y├╝k bah├želi bir ev bulunuyordu. Bah├ženin sahibi bir kad─▒nd─▒. Kendisiyle g├Âr├╝┼čt├╝m, ikna ettim. Lale Sinemas─▒ ad─▒yla a├žt─▒k. Buras─▒n─▒ bir yaz ├žal─▒┼čt─▒r─▒p, yer sahibine teslim ettim. 600 ki┼čilik bir sinemayd─▒. Makinesi IskraÔÇÖyd─▒. 14X7.5 metrelik sinemaskop perdesi vard─▒. A─č─▒rl─▒kl─▒ olarak yerli film oynat─▒yordu. 4-5 y─▒l ├žal─▒┼čt─▒, sonra kapand─▒.

─░znik deyince bu il├žeden yeti┼čen sinemac─▒ Halil ErgunÔÇÖdan bahsetmemek olmaz. ─░znikli sinemac─▒ 1985 y─▒l─▒nda y├Ânetmenli─čini Atilla candemirÔÇÖin yapt─▒─č─▒ bu filmde ÔÇťK├╝├ž├╝k bir il├ženin ileri gelen ailelerinden birinin o─člu olan Kemal (Halil Erg├╝n), ayakkab─▒c─▒l─▒k yapmaktad─▒r. Kemal’in ideali, ─░stanbul gibi “ta┼č─▒ – topra─č─▒ alt─▒n” bir kente yerle┼čip orada ya┼čamakt─▒r. ─░l├žeye atanan ├Â─čretmen G├Ân├╝l (Perihan Sava┼č), kaymakam taraf─▒ndan Kemal’in ve onun il├že d─▒┼č─▒na gitmesine kar┼č─▒ olan babas─▒n─▒n evine yerle┼čtirilir. Birbirlerine ├ó┼č─▒k olup, ─░stanbul’a giderek evlenen G├Ân├╝l ve Kemal, ge├žim derdi ve farkl─▒ sosyal ge├žmi┼člerinin, kimlik bunal─▒mlar─▒n─▒n etkileriyle sars─▒lan bir ├žiftin ├Âyk├╝s├╝ anlat─▒l─▒yordu.ÔÇŁ.

Bu film d─▒┼č─▒nda en olgun ├ža─č─▒nda kaybetti─čimiz y├Ânetmen Bilge Olga├ž, 1994 y─▒l─▒nda ─░znikÔÇÖte ba┼črollerini Halil Ergun ve Sibel Turnag├ÂlÔÇÖ├╝n payla┼čt─▒─č─▒ bu filmde ÔÇťHapisten ├ž─▒kan bir gen├ž, ya┼čad─▒─č─▒ kasabaya d├Âner. Y─▒llar ├Ânce b─▒rakt─▒─č─▒ kasabada her ┼čey de─či┼čmi┼čtir. Bu de─či┼čim kar┼č─▒s─▒nda ├ževresiyle uyum sa─člayamayan adam ve sevdi─či kad─▒nla birlikte intihar edenÔÇŁ bir adam─▒n ├Âyk├╝s├╝ anlat─▒l─▒yordu.

 

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar. Bursa Mustafakemalpa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]

FACEBOOK - YORUM YAZ

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Ekrem Hayri Peker
  • YEN─░
Malt, Bira ve AnadoluÔÇÖda ─░├žki

Malt, Bira ve AnadoluÔÇÖda ─░├žki

├ľzdenbekir KARAKA┼×, 11 Mart 2023
Gazi’nin Stadyumu

Gazi’nin Stadyumu

Haber Merkezi, 2 Mart 2023
Ben ┼×eyh Bedreddin

Ben ┼×eyh Bedreddin

Haber Merkezi, 2 Mart 2023
Alt─▒ Bardakta D├╝nya Tarihi

Alt─▒ Bardakta D├╝nya Tarihi

Haber Merkezi, 2 Mart 2023
Anadolu ve T├╝rkler

Anadolu ve T├╝rkler

Tahsin ┼×─░M┼×EK, 26 ┼×ubat 2023
Sabunun 6 Bin Y─▒lll─▒k Tarihi

Sabunun 6 Bin Y─▒lll─▒k Tarihi

Haber Merkezi, 25 ┼×ubat 2023
Demokrasiye Ge├ži┼čin ─░lk Se├žimi: 1946

Demokrasiye Ge├ži┼čin ─░lk Se├žimi: 1946

├ľzdenbekir KARAKA┼×, 22 ┼×ubat 2023
Bursa’da Nostaljik Bir Gezinti

Bursa’da Nostaljik Bir Gezinti

Haber Merkezi, 20 ┼×ubat 2023
Bir D├Ânemin Efsanesi: Alasya Oyuncaklar─▒

Bir D├Ânemin Efsanesi: Alasya Oyuncaklar─▒

Haber Merkezi, 4 ┼×ubat 2023
BursaÔÇÖda Gelin Alay─▒

BursaÔÇÖda Gelin Alay─▒

Haber Merkezi, 23 Ocak 2023