Tayfun ├çAVU┼×O─×LU
Tayfun  ├çAVU┼×O─×LU
Kim olsa o emri verebilir miydi?
  • 03 Mart 2010 ├çar┼čamba
  • +
  • -

Sava┼č ba┼člad─▒ktan bir ay sonra albayl─▒─ča terfi ettirilen Yarbay Mustafa KemalÔÇÖin Gelibolu ├ž─▒karmas─▒n─▒n ilk saatlerinde ÔÇśkendisine emir verilmemi┼č olmas─▒na ra─čmenÔÇÖ ve inisiyatif kullanarak yapt─▒─č─▒ bir hamle, ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒n kaderini de─či┼čtirdi.

├ç├╝nk├╝, d├╝┼čman─▒n t├╝m planlar─▒, Ar─▒burnu ve Sedd├╝lbahirÔÇÖden a─č─▒rl─▒kl─▒ ├ž─▒karmalar yaparak Koca├žimenÔÇÖe hakim olmak ├╝zerine kuruludur. Buradan KilitbahirÔÇÖe inilerek, m├╝stahkem mevkiin savunmas─▒ t├╝m├╝yle ├ž├Âkertilecek, may─▒n temizli─či m├╝mk├╝n hale gelece─činden,┬á ─░stanbulÔÇÖa giden deniz yolu donanmaya sonuna kadar a├ž─▒lacakt─▒r. Bunun anlam─▒ a├ž─▒kt─▒r: ba┼čkent ─░stanbul i┼čgal edilecek, sava┼č k─▒sa yoldan bitirilecektir.


Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Osmanl─▒ 5. Ordu Komutan─▒ Liman von SandersÔÇÖin ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒n ilk g├╝n├╝nde ald─▒─č─▒ yanl─▒┼č savunma d├╝zeninin yol a├žabilece─či ÔÇśsava┼č─▒ ba┼člad─▒─č─▒ g├╝n kaybetmeÔÇÖ riskini ortadan kald─▒ran, yarbay r├╝tbesindeki bir t├╝men komutan─▒n hi├ž ├žekinmeden inisiyatif kullanmas─▒d─▒r. Bu durum ─░ngiliz sava┼č tarihinde de dile getirilir, biraz hayret, biraz da ├Âvg├╝yle anlat─▒l─▒r.

├ç├╝nk├╝ Sanders, ├ž─▒karman─▒n ana a─č─▒rl─▒k merkezinin Gelibolu Yar─▒madas─▒ÔÇÖn─▒n kuzeyinde kalan Saros K├Ârfezi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmekte, k─▒y─▒da yo─čun asker b─▒rak─▒p d├╝┼čman kuvvetlerini k─▒y─▒ya ├ž─▒karmamak ve ├ž─▒kt─▒─č─▒ yerde imha etmek yerine, k─▒y─▒larda zay─▒f kuvvet bulundurmak, d├╝┼čman karaya ├ž─▒kt─▒ktan sonra ihtiyat (yedek) birliklerini o b├Âlgeye sevk ederek d├╝┼čman─▒ belli noktalarda sabitlemek niyetindedir. Kimi tarih├žiler bu durumu, T├╝rk de─čil Alman ├ž─▒karlar─▒na en uygun pozisyon diye niteler. ├ç├╝nk├╝ ne kadar ├žok ─░ngiliz, Frans─▒z askeri ├çanakkaleÔÇÖde m─▒hlan─▒p kal─▒rsa, di─čer cephelerde sava┼čmakta olan Alman ordular─▒n─▒n i┼či kolayla┼čacakt─▒r.

Saros K├ÂrfeziÔÇÖnin ├ž─▒karman─▒n a─č─▒rl─▒k merkezini oluxturaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nen, itiraz eden T├╝rk kurmaylar─▒n k─▒y─▒ya asker y─▒─čma ─▒srarlar─▒na ve d├╝┼čman i├žin en uygun ├ž─▒karma yerlerinin Kabatepe ├ževresi ve Sedd├╝lbahir olaca─č─▒ uyar─▒lar─▒na ra─čmen Liman von SandersÔÇÖin geri ad─▒m atmad─▒─č─▒ bu savunma d├╝zeni i├žerisinde k─▒y─▒larda ├žok k├╝├ž├╝k birlikler kal─▒r, t├╝men b├╝y├╝kl├╝─č├╝ndeki ─░ngiliz-Frans─▒z ve Anzak g├╝├žleri k─▒y─▒ya ├ž─▒karken kar┼č─▒lar─▒nda birka├ž b├Âl├╝k T├╝rk askeri bulur, buna ra─čmen ├žok b├╝y├╝k kay─▒plar verirler. K─▒y─▒ savunmas─▒ndaki say─▒ca az Mehmet├žik yava┼č yava┼č erir, d├╝┼čman k─▒y─▒da tutunma ve ilerleme olana─č─▒na kavu┼čur. ─░simsiz Mehmet├ži─čin bayrakla┼čt─▒─č─▒, Yahya ├çavu┼č ve beraberindeki 64 neferinin tarihe ge├žti─či g├╝nler, i┼čte o g├╝nlerdirÔÇŽ Bu durum, k─▒y─▒larda konu┼članm─▒┼č T├╝rk askerinin say─▒s─▒n─▒n ├žok az tutulmas─▒n─▒n, d├╝┼čmana karaya ├ž─▒kma k─▒y─▒ba┼č─▒ tutma kolayl─▒─č─▒ sa─člad─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒k├ža g├Âstermektedir.

Nitekim sava┼č bittikten sonra yay─▒nlanan ─░ngiliz belgelerinde, t├╝m planlar─▒n Ar─▒burnu ve Sedd├╝lbahirÔÇÖden a─č─▒rl─▒kl─▒ ├ž─▒karmalar yapmak, Ar─▒burnuÔÇÖndan ├ž─▒kan birliklerin Conkbay─▒r─▒ÔÇÖn─▒ a┼čarak Koca├žimenÔÇÖe hakim olmas─▒ ├╝zerine kurulu oldu─ču g├Âr├╝l├╝r. Bu s─▒rada hem Anadolu yakas─▒nda hem Gelibolu ├ževresinde savunmay─▒ yan─▒lt─▒c─▒ ÔÇśg├Âsteri ├ž─▒karmalar─▒ÔÇÖ da yap─▒lacakt─▒r. Koca├žimen Yaylas─▒ gibi bir stratejik noktaya hakim olmak demek, Gelibolu Yar─▒madas─▒ÔÇÖna hakim olmak demektir. ├çanakkale Bo─čaz─▒ÔÇÖn─▒ savunan Gelibolu taraf─▒ndaki T├╝rk top├žu bataryalar─▒n─▒n t├╝m├╝yle susturulmas─▒ demektir. Daha bir ay ├Ânce 18 MartÔÇÖta T├╝rk top├žusunun ─▒srarl─▒ savunmas─▒ kar┼č─▒s─▒nda ├çanakkale Bo─čaz─▒ÔÇÖndan geri d├Ânmek zorunda kalan donanman─▒n, elini kolunu sallaya sallaya Marmara DeniziÔÇÖne ge├žmesi i├žin yolu a├žmak demektir. D├╝┼čman─▒n donanmas─▒n─▒n Marmara DeniziÔÇÖne girmesi demek, ─░stanbulÔÇÖun tek kur┼čun at─▒lmadan i┼čgalini de beraberinde getirecektir. ├ťstelik yar─▒madan─▒n g├╝neyindeki T├╝rk birliklerinin geri ile ba─člant─▒s─▒ da kopaca─č─▒ndan t├╝m yar─▒madan─▒n bir anda d├╝┼čman─▒n eline ge├žmesi demektir. Bu, ─░stanbulÔÇÖa kara yolunun da a├ž─▒lmas─▒ demektir.

Tarih├žiler, Gelibolu Yar─▒madas─▒ÔÇÖn─▒n d├╝┼čman eline ge├žmesi ihtimalini i┼čte bu nedenlerle ─░stanbulÔÇÖun i┼čgaliyle e┼čde─čerde tutuyorlar.

Nitekim 19. T├╝men Komutan─▒ Yarbay Mustafa Kemal, ├çanakkale kara muharebelerinin 8. g├╝n├╝nde Enver Pa┼čaÔÇÖya g├Ânderdi─či mektupta, birka├ž hafta ├Ânceki g├Ârev de─či┼čikli─činden ├Ânce ald─▒─č─▒ savunma tertibat─▒n─▒n art─▒k ge├žerli olmad─▒─č─▒ndan yak─▒nm─▒┼č, ÔÇťEceabat b├Âlgesi kuvvetlerine komuta etti─čim zaman ald─▒─č─▒m tertibat ile d├╝┼čman─▒n karaya ├ž─▒kmas─▒na imkan verilmeyebilirdi. (ÔÇŽ) Von Sanders Pa┼ča (ÔÇŽ) sahilde ├ž─▒karma noktalar─▒n─▒ tamamen a├ž─▒k b─▒rakacak tertibat alm─▒┼č ve bug├╝n d├╝┼čman─▒n karaya asker ├ž─▒karmas─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒rÔÇŽÔÇŁ (1)g├Âr├╝┼č├╝n├╝ ├žok net bi├žimde ifade etmi┼čtir.

─░fadeye ve tarihe dikkat ediniz. 25 NisanÔÇÖda ba┼člayan kara sava┼člar─▒n─▒n 8ÔÇÖnci g├╝n├╝nden s├Âz ediyoruz. Bir ay sonra albay r├╝tbesine y├╝kseltilecek olan yarbay r├╝tbesindeki bir Osmanl─▒ kurmay subay─▒, Ba┼čkomutan VekiliÔÇÖne mektup g├Ânderiyor ve durumu olanca a├ž─▒kl─▒─č─▒yla anlat─▒yor.

ANZAK KOYU ÇIKARMASI

25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkaleÔÇÖde ilk ├ž─▒karma g├╝n├╝nde 1. ve 2. kademelere 2 t├╝men, ├╝├ž├╝nc├╝ kademeye de 3 t├╝men ayr─▒lm─▒┼čt─▒.

Anzak Kolordusunun 1. Kademesi olarak 1. Avustralya T├╝meni sabah 04.25ÔÇÖte Ar─▒burnuÔÇśna ├ž─▒kar─▒lmaya ba┼čland─▒. ─░ki t├╝menli bu kolordunun ilk hedefi Conkbay─▒r─▒-Koca├žimen ├žizgisiydi. Buras─▒ al─▒nd─▒ktan sonra MaltepeÔÇÖye inilerek yar─▒mada kuzeye do─čru kesilecek ve Kilitbahir platosuna taarruz i├žin haz─▒rlan─▒lacakt─▒.

Birinci kademede Sedd├╝lbahirÔÇśe ├ž─▒kar─▒lacak olan 29. ─░ngiliz T├╝meniÔÇÖnin ise ilk hedefi Al├ž─▒tepe olup, ak┼čama kadar buras─▒ ele ge├žirilecek ve bunu s─▒rayla 1. Frans─▒z ve ─░ngiliz Deniz t├╝menleri izleyecekti. Harekat Al├ž─▒tepeÔÇÖden sonra kuzeydeki Anzak Kolordusu ile birlikte KilitbahirÔÇśe y├Ânelecek ve m├╝stahkem mevkiinin savunmas─▒ ├ž├Âkertilecekti. (2)

─░lk h├╝cum dalgas─▒n─▒ olu┼čturan Anzak birli─či, koyu karanl─▒kta Kabatepe do─črultusuna do─čru y├Âneldi. Fark─▒nda olmadan k─▒y─▒ ak─▒nt─▒lar─▒ y├╝z├╝nden kuzeye s├╝r├╝klenen ilk h├╝cum birli─či, Kabatepe kumsal─▒ yerine Ar─▒burnu yarlar─▒ ├Ân├╝ne ├ž─▒kt─▒.

Sahil ile karay─▒ b─▒├žak gibi kesen bu yarlar─▒n bulundu─ču b├Âlgeyi g├Âzetleyen T├╝rk birli─či iki mangadan ibaretti. T├╝rkler, sahile ├ž─▒kmaya ├žal─▒┼čan Anzaklar─▒n ├╝zerine ┼čiddetle ate┼č a├žt─▒. ┼×a┼čk─▒n Anzaklar ise Ar─▒burnu eteklerine s─▒─č─▒nd─▒. O B├Âlge Albay Halil Sami Bey komutas─▒ndaki 9. T├╝menÔÇÖin sorumluluk alan─▒ndad─▒r. Silah sesleri ├╝zerine alarm verilir, ├ž├╝nk├╝ d├╝┼čman─▒n ├ž─▒karma yapmaya ba┼člad─▒─č─▒ anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu t├╝mene ba─čl─▒ 27. Alay Komutan─▒ Yarbay ┼×efik Bey, derhal harekete ge├žmek i├žin emir ister, durum tam netle┼čmedi gerek├žesiyle T├╝men karargah─▒ harekete izin vermez.

Ayn─▒ dakikalarda ihtiyatta bulunan 19. T├╝menÔÇÖin komutan─▒ Yarbay Mustafa Kemal Bey de, harekete ge├žmek i├žin emir istemektedir. Kolordu karargah─▒n─▒ arar. Kolordu Komutan─▒ bu durumda kendisi karar veremez. ├ç├╝nk├╝ Mustafa KemalÔÇÖin t├╝meni ordu ihtiyat─▒d─▒r. Ordu Komutanl─▒─č─▒ inisiyatifinde olmas─▒ gereken ve harekete ge├žmesi i├žin ordu komutan─▒n─▒n emri al─▒nmas─▒ icap eden bu yedek birlik, Ar─▒burnuÔÇÖnda kullan─▒l─▒rsa, daha sonra ihtiya├ž duyulmas─▒ halinde elde birlik kalmayacakt─▒r. Kolordu Komutan─▒ Yanyal─▒ Esat Pa┼čaÔÇÖd─▒r, s─▒radan bir pa┼ča de─čildir. Balkan Sava┼č─▒ÔÇÖnda Yanya savunmas─▒ ile ├╝n yapm─▒┼č, sava┼č─▒n ender ba┼čar─▒l─▒ komutanlar─▒ndand─▒r. Ama karar veremez, ordu komutan─▒na dan─▒┼čmak ister fakat von Sanders ile telefon ba─člant─▒s─▒ kurulamaz. (├ç├╝nk├╝ Alman Pa┼ča, ├ž─▒karman─▒n a─č─▒rl─▒k noktas─▒ i├žin en kuvvetli ihtimal olarak g├Ârd├╝─č├╝ SarosÔÇÖa gitmi┼čtir. SarosÔÇÖta d├╝┼čman gemileri ÔÇśn├╝mayi┼čÔÇÖ yapmakta, von Sanders bir ├žal─▒n─▒n dibine sinmi┼č, d├╝rb├╝nle onlar─▒ seyretmektedir. D├╝┼čman donanmas─▒n─▒n bu g├Âsteri harekat─▒n─▒ ger├žek ├ž─▒karma i├žin haz─▒rl─▒k zanneden von Sanders, tam iki g├╝n boyunca birliklerine bir tek emir bile veremez.)

Esat Pa┼čaÔÇÖn─▒n karargah─▒ndan ├ž─▒k─▒p SarosÔÇÖa gidip gelmesi yar─▒m g├╝nl├╝k yol demektirÔÇŽ Oysa Ar─▒burnuÔÇÖndaki durum, b─▒rak─▒n yar─▒m g├╝n├╝, yar─▒m saatlik gecikmeyi bile kald─▒racak gibi de─čildir.

─░┼čte bu ortamda, kolordudan istedi─či talimat─▒ alamam─▒┼č olan Yarbay Mustafa KemalÔÇÖin m├╝thi┼č dehas─▒ ve inisiyatif g├╝c├╝ ortaya ├ž─▒kar. Kolordu Komutan─▒ÔÇÖn─▒n ÔÇśOrdu emrini bekleyinÔÇÖ emrine ra─čmen, t├╝m sorumlulu─ču ├╝zerine alarak ÔÇś├çanakkale muharebelerinin kaderini de─či┼čtiren bir i┼č yaparÔÇÖ (3) d├╝┼čmana taarruza karar verir, taarruz ederÔÇŽ

19. T├╝menÔÇÖin ihtiyatl─▒k (yedek) g├Ârevi i┼čte daha sava┼č─▒n ba┼člad─▒─č─▒ ilk saatte b├Âylece sona ererÔÇŽ

19. T├╝men Komutan─▒ Yarbay Mustafa Kemal, ├ž─▒karman─▒n ilk g├╝n├╝, 25 NisanÔÇÖda ger├žekle┼čtirdi─či bu taarruzla tam d├╝┼čmek ├╝zereyken Conkbay─▒r─▒ÔÇśn─▒ d├╝┼čmandan kurtar─▒r ve ├╝stelik d├╝┼čman birliklerini k─▒y─▒ya kadar s├╝rer. B├Âylece de hayati tehlikeyi ├Ânler. E─čer bu taarruz gecikseydi, ├çanakkale Muharebeleri birinci g├╝n├╝nde kaybedilirdi. Zaferimizle de─čil, Balkan Sava┼č─▒ gibi faciayla sonu├žlan─▒rd─▒.

Burada akla ┼ču gelebilirÔÇŽ ÔÇťBa┼čka bir subay olsayd─▒ o da hemen hemen ayn─▒ ┼čeyi yapabilirdi.ÔÇŁ Biz bu g├Âr├╝┼čte de─čiliz. Bunun en a├ž─▒k kan─▒t─▒ da Yanyal─▒ Esat pa┼čaÔÇÖd─▒r. Atat├╝rk kendisine taarruz teklif etti─či halde taarruz emri verememi┼čtir. Ordu komutan─▒n─▒n emrinin beklenmesini s├Âylemi┼čtir. (ÔÇŽ) Sava┼č sanat─▒nda ustad─▒r ama taarruz emrini verememi┼čtir. Ayr─▒ca ka├ž subay, kolordu komutan─▒n─▒n bu emrinden sonra, yani ordu komutan─▒n─▒n emrini alal─▒m demesinden sonra, kendili─činden bu taarruzu yapabilir? ─░┼čte bu sorunun cevab─▒, akla gelen sorunun da cevab─▒d─▒r. (4)

Sava┼č ba┼člad─▒─č─▒nda yarbay r├╝tbesinde olan, bir ay sonra albayl─▒─ča y├╝kselen Mustafa Kemal BeyÔÇÖin ─░stanbulÔÇÖu ilk kurtar─▒┼č─▒d─▒r bu olayÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ boyunca benzer olaylar ya┼čanacak, bu gen├ž kurmay subay yerinde ve do─čru m├╝dahaleleriyle tam 5 kez ─░stanbulÔÇÖu kurtarm─▒┼č say─▒lacakt─▒r.

Mustafa Kemal Bey daha o g├╝nlerde ÔÇť─░stanbulÔÇÖu kurtaran kahramanÔÇŁ diye tan─▒nacak, gazetelere foto─čraflar─▒ bas─▒lacak, halk taraf─▒ndan ├žok sevilecektir.

KAYNAKÇA:

1) Aydemir, ┼×evket s├╝reyya, ÔÇśTek AdamÔÇÖ, Cilt 1, s.259
2)
Bilgin, ─░smail,├çanakkale Sava┼č─▒ G├╝nl├╝─č├╝, Tima┼č Yay─▒nlar─▒ (├çanakkale Kitapl─▒─č─▒) s. 197
3)
G├Ârg├╝l├╝, ─░smet, ÔÇť├çanakkale ─░lk G├╝n BiterdiÔÇŁ, Bilgi Yay─▒nevi, Birinci Bas─▒m, Ekim 2008, s.153
4)
ÔÇť├çanakkale ─░lk G├╝n BiterdiÔÇŁ, s.154

├çanakkaleÔÇÖde Devlerin Sava┼č─▒: Muavenet-i Milliye ve HMS Goliath

3,177 Toplam, 2 okuma bug├╝n

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Gazeteci / Yazar - Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi Alman Dili Anabilim Dal─▒ (1985) mezunu. 1983'ten itibaren yerel yay─▒n organlar─▒nda muhabir, yaz─▒ i┼čleri m├╝d├╝r├╝ ve genel yay─▒n y├Ânetmeni olarak ├žal─▒┼čt─▒. ├ça─čda┼č Gazeteciler Derne─či (├çGD) Bursa ┼×ubesi eski (1997-2001) ba┼čkanlar─▒ndan. Bursa Ansiklopedisi'ne (Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž, 1. bask─▒ 2002, Burdef Yay─▒nlar─▒ No:3) madde yazarl─▒─č─▒ yapt─▒. E-Kitap Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan (┼×ubat 2018) yay─▒nlanan ÔÇťNutukÔÇť i├žin edit├Âr olarak Atat├╝rk ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ kronolojisini haz─▒rlad─▒. Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. Yay─▒nlanm─▒┼č Kitaplar─▒: 1) ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇť, ┼×ubat-2014, Kasta┼č Yay─▒nevi-─░stanbul 2) "1915 - ├çanakkale Sava┼č─▒nda Trakya", Eyl├╝l 2018, Haber Ajans─▒ yay─▒nlar─▒-─░stanbul E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

5 Aral─▒k 2019, Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler i├žin yorumlar kapal─▒
Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

5 Aral─▒k 2019, Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Uluda─č nostaljisi

Bir Uluda─č nostaljisi

5 Aral─▒k 2019, Bir Uluda─č nostaljisi i├žin yorumlar kapal─▒
├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim

├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim

3 Aral─▒k 2019, ├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim i├žin yorumlar kapal─▒
Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž

Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž

3 Aral─▒k 2019, Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu

K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu

1 Aral─▒k 2019, K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu i├žin yorumlar kapal─▒
TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti

TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti

1 Aral─▒k 2019, TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti i├žin yorumlar kapal─▒
25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

15 Kas─▒m 2019, 25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n i├žin yorumlar kapal─▒
├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

14 Kas─▒m 2019, ├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

14 Kas─▒m 2019, T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar