Mahmut B─░
Mahmut  B─░
Kocaeli Vilayetine isk├ón edilen Kafkas g├Â├žmenleri
  • 09 A─čustos 2020 Pazar
  • +
  • -
  • Mahmut B─░ /

XIX.y├╝zy─▒lda g├Â├žler devam ederken, ─░stanbulÔÇÖa yerle┼čtirilemeyen bir k─▒s─▒m g├Â├žmenler ilk ├Ânce ─░zmit ve Adapazar─▒ÔÇÖna sevk edilerek hususi memur ve komisyonlar taraf─▒ndan yerle┼čtirilmi┼člerdir. Ayr─▒ca, g├Ânderildikleri vilayetlerin iklimine ve havas─▒na uyum sa─člayamayan g├Â├žmenlerden de bir k─▒sm─▒ ─░zmit ve ├ževresinde isk├ón edilmi┼člerdir.

Kocaeli (─░zmit), ilk ├ža─čda ÔÇťBithyniaÔÇŁ ad─▒ verilen b├Âlge dahilindedir. ─░lk defa 1078ÔÇÖde Kutalm─▒┼č o─člu S├╝leyman BeyÔÇÖin y├Ânetimine giren kent, Orhangazi devrinde (1339) ele ge├žti. Ba┼člang─▒├žta ÔÇť─░znikmitÔÇŁ ad─▒n─▒ alan kent, daha sonra ─░zmit ┼čeklinde an─▒lmaya ba┼čland─▒. Sancak olarak te┼čkilatland─▒r─▒ld─▒ ve y├Ânetimi ┼×ehzade S├╝leyman Pa┼čaÔÇÖya verildi. 1888 y─▒l─▒nda Dahiliye Nezaretine ba─čl─▒ Ba─č─▒ms─▒z Sancak (Mutasarr─▒fl─▒k) haline getirilen ─░zmit, idari bak─▒m─▒ndan bir Merkez-Liva, d├Ârt Kaza ve on iki Nahiye, 606 k├Âyden olu┼čuyordu.

─░zmit Sanca─č─▒ÔÇÖna g├Ânderilen Kafkasl─▒ g├Â├žmenlerin ├žo─ču Karam├╝rsel kazas─▒na isk├ón edilmi┼člerdir.

Bilindi─či ├╝zere; Karam├╝rsel Kazas─▒na ba─čl─▒ Karadere, Fevziye, Tevfikiye, Aktoprak ve ├ľrencik k├Âyleri, 6 Haziran 1995 tarihinde Yalova ili Alt─▒nova il├žesine ba─članm─▒┼člard─▒r.

Karam├╝rsel tarihi ve co─črafi yap─▒s─▒ndan ve AnadoluÔÇÖdaki ├že┼čitli uygarl─▒klara k├Âpr├╝ olma konumundan dolay─▒ de─či┼čik k├╝lt├╝rlerin de merkezi halini alm─▒┼čt─▒r. Bu nedenle Karam├╝rsel y├Âresi ÔÇťUygarl─▒klar Bah├žesiÔÇŁ olarak adland─▒r─▒l─▒r. G├╝zel AnadoluÔÇÖnun tarihi s├╝re├ž i├žindeki ya┼čam ├že┼čitlili─či, bizlere bug├╝nlere kadar kesintisiz intikal eden k├╝lt├╝rel zenginlikler sa─člam─▒┼čt─▒r. Kafkasya ve RumeliÔÇÖden gelen Kafkasl─▒lar─▒n g├Â├ž├╝ de Karam├╝rselÔÇÖin k├╝lt├╝r birikimine yeni lezzetler katm─▒┼čt─▒r.

Karam├╝rsel ad─▒, T├╝rklerin ilk Kaptan-─▒ Deryas─▒ olan deniz kumandan─▒ Kara lakapl─▒ M├╝rsel Alp taraf─▒ndan b├Âlgede bulunan kasabaya, ad─▒na izafeten Karam├╝rsel denmi┼čtir.

Karam├╝rselÔÇÖin Yunan i┼čgalinden kurtulmas─▒nda ├çerkeslerin katk─▒lar─▒ b├╝y├╝kt├╝r. ├ľzellikle b├Âlgede faaliyet g├Âsteren G├Âkbayrak Tabur Komutan─▒ Da─č─▒stanl─▒ Cemal, S├╝vari Komutan─▒ ┼×hapl─▒ Hasan ├çeri Beyler ve onlar─▒n saflar─▒nda hizmet g├Âre Tsey Davut ├çavu┼č ve Huvaj ─░brahim ├žeteleri ve di─čerlerinin ayr─▒ pay─▒ vard─▒r.

─░zmit Mutasarr─▒fl─▒─č─▒ d├óhiline g├Ânderilen g├Â├žmenlerin kesin say─▒s─▒n─▒ tespit etmek ├žok g├╝├ž bir meseledir. Vital CuinetÔÇÖe g├Âre; Sanca─ča 1.175 ki┼či isk├ón edilmi┼čtir.

Mutasarr─▒fl─▒k d├óhilinde isk├ón edilen g├Â├žmenlere verilen arazinin s─▒n─▒rlar─▒n─▒ tespiti ve g├Â├žmenlere tapu verilmesi i├žin hususi memurlar g├Ânderilmi┼č, bu memurlar─▒n ve muhacir komisyonlar─▒n yapt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒ g├Âsteren ÔÇť─░sk├ón-─▒ Muhacirin DefterleriÔÇŁ tanzim edilmi┼čtir. 1886 y─▒l─▒na kadar ─░zmit havalisinde yerle┼čtirilmi┼č bulunan g├Â├žmenlerin nerelere yerle┼čtirildi─či, hane ba┼č─▒na verilen arazinin miktar─▒, ailenin ad─▒ ve ┼č├Âhreti, nereden geldi─či, verilen arazinin s─▒n─▒rlar─▒ ayr─▒ ayr─▒ kaydedilmi┼čtir.

─░zmit sanca─č─▒na isk├ón edilen Kafkasl─▒ g├Â├žmenlerin de zaruri ihtiya├žlar─▒ mahalli kaynaklardan temin ediliyordu. Ancak, yerli kaynaklar─▒n yeterli olmamas─▒ durumunda hazineden bir yard─▒m yap─▒l─▒yordu. 1880 y─▒l─▒nda ┼×ehremaneti, ─░zmitÔÇÖe 5.000 kile zahire g├Ândermekle g├Ârevlendirilmi┼čti.

Kafkasl─▒ g├Â├žmenlerin isk├ón edildikleri b├Âlgelerde birtak─▒m sorunlar ya┼čanm─▒┼čt─▒r. Bu sorunlar isk├ón memurlar─▒n─▒n davran─▒┼člar─▒ndan oldu─ču gibi, dili bilmeyen Kafkas g├Â├žmenlerinden de kaynaklanm─▒┼čt─▒r. Karma isk├ón edilen k├Âylerde ise, yerli-g├Â├žmen aras─▒ndaki anla┼čmazl─▒klar bu t├╝r olaylara sebebiyet vermi┼čtir. ├ľrne─čin;

1878 y─▒l─▒nda N├╝sretiye ve Arslanbey k├Âyleri ve ├ževresinde bulunan ├çerkes ve Abazalar, yerli ahalinin mallar─▒n─▒ ve hayvanlar─▒n─▒ gasp etmi┼čler ve hatta cinayet i┼člemi┼člerdir.

1880-1881 y─▒llar─▒nda b├Âlgeye sevk edilen ├çerkeslerden baz─▒s─▒n─▒n ÔÇťAhali-i Mutavatt─▒naya tasallut etmekte ve hayvan mallar─▒n─▒ ya─čma etmekte bulunduklar─▒ÔÇŁ bildirilmi┼čtir.

Kocaeli Vilayetinde Yerle┼čik Kafkas G├Â├žmeni K├Âyler:

─░zmit Sanca─č─▒na sevk edilen Kafkas g├Â├žmenlerinden bir k─▒sm─▒, Karam├╝rselÔÇÖin Yalakdere havzas─▒n─▒n bat─▒s─▒ ve Hersek Deltas─▒n─▒n g├╝neyi olmak ├╝zere muayyen yerleri sat─▒n alarak de─či┼čik tarihlerde dokuz yerle┼čimde koloniyel merkezlerini kurmu┼člard─▒r. YalovaÔÇÖn─▒n il olmas─▒yla birlikte, Karam├╝rselÔÇÖe ba─čl─▒ be┼č k├Ây idari a├ž─▒dan YolovaÔÇÖn─▒n Alt─▒nova il├žesine ba─članm─▒┼člard─▒r. Karam├╝rsel il├žesi dahilinde kalan Kafkas g├Â├žmeni k├Âyleri ┼čunlard─▒r: Aktepe, Mahmudiye (Karap─▒nar ), ─░zmit Sanca─č─▒, Karam├╝rsel kazas─▒na isk├ón edilen ├çerkes g├Â├žmenleri Kafkas ├Ârf ve adetleri meyan─▒nda dillerini de korudular.

├çerkeslerin bir arada ya┼čad─▒klar─▒ g├Â├žmen k├Âylerinde Kafkas k├╝lt├╝r├╝n├╝ bug├╝nlere dek ya┼čatt─▒lar. Adige Xabze dedi─čimiz Kafkas ├Ârf ve adetlerini uygulayabildikleri gibi, dillerini de muhafaza edebildiler.

Toplam Okuma: 1,381 , Bug├╝n: 10 

Mahmut B─░

Mahmut B─░

1945 y─▒l─▒nda Amman'da do─čdu. Kuzey KafkasyaÔÇÖdan B├╝y├╝k ├çerkes S├╝rg├╝n├╝ÔÇÖnde (1864) ├Ânce BalkanlarÔÇÖa, ard─▒ndan ├ťrd├╝nÔÇÖe yerle┼čen Abzah (Hatko) boyuna mensup (Halu─č-Natko) ailesindedir. ─░lk├Â─črenimini 1952 y─▒l─▒nda T├╝rkiyeÔÇÖye g├Â├ž ettikten sonra tamamlayarak, 1970 y─▒l─▒nda Ankara Dil-Tarih ve Co─črafya Fak├╝ltesi Tarih b├Âl├╝m├╝nden mezun oldu. Birle┼čik Kafkasya KonseyiÔÇÖnin kurulu┼č ├žal─▒┼čmalar─▒na kat─▒lan Mahmut Bi; 1994 y─▒l─▒nda emekli olduktan sonra BursaÔÇÖya yerle┼čmi┼č ve 11 May─▒s 1996 tarihinde BursaÔÇÖda kurulan Birle┼čik Kafkasya Derne─čiÔÇÖnin kurucu ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒ yapm─▒┼čt─▒r. Tarih├ži Mahmut BiÔÇÖnin uzun bir zamandan beri ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ ÔÇťKafkas TarihiÔÇŁ adl─▒ eserinin Birinci cildi 2007 y─▒l─▒nda Selenge Yay─▒nevi taraf─▒ndan yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Mahmut Bi, 29-9-2017 tarihinde aram─▒zdan ayr─▒lm─▒┼čt─▒r.
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Mahmut Bi
  • YEN─░
Belgelerle K├╗t├╝’l Am├óre Zaferi

Belgelerle K├╗t├╝’l Am├óre Zaferi

30 Nisan 2021, Belgelerle K├╗t├╝’l Am├óre Zaferi i├žin yorumlar kapal─▒
S├Âzde Ermeni Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n Var Olmayan Toplu Mezarlar─▒

S├Âzde Ermeni Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n Var Olmayan Toplu Mezarlar─▒

30 Nisan 2021, S├Âzde Ermeni Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n Var Olmayan Toplu Mezarlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ ilk D├Ânemlerinde Neden Bat─▒ya Y├Âneldi?

Osmanl─▒ ilk D├Ânemlerinde Neden Bat─▒ya Y├Âneldi?

30 Nisan 2021, Osmanl─▒ ilk D├Ânemlerinde Neden Bat─▒ya Y├Âneldi? i├žin yorumlar kapal─▒
Tehcir, Soyk─▒r─▒m ve ABD

Tehcir, Soyk─▒r─▒m ve ABD

27 Nisan 2021, Tehcir, Soyk─▒r─▒m ve ABD i├žin yorumlar kapal─▒
“Paratoner Kemalettin Sami G├Âk├žen” ve Bursa

“Paratoner Kemalettin Sami G├Âk├žen” ve Bursa

25 Nisan 2021, “Paratoner Kemalettin Sami G├Âk├žen” ve Bursa i├žin yorumlar kapal─▒
Teknoloji ├ça─č─▒nda M├╝zik, M├╝zi─čimiz ve M├╝zik Emek├žileri

Teknoloji ├ça─č─▒nda M├╝zik, M├╝zi─čimiz ve M├╝zik Emek├žileri

25 Nisan 2021, Teknoloji ├ça─č─▒nda M├╝zik, M├╝zi─čimiz ve M├╝zik Emek├žileri i├žin yorumlar kapal─▒
Bizans Mutfa─č─▒ (4) Sebzeler-Zerzevat

Bizans Mutfa─č─▒ (4) Sebzeler-Zerzevat

25 Nisan 2021, Bizans Mutfa─č─▒ (4) Sebzeler-Zerzevat i├žin yorumlar kapal─▒
Bizans Mutfa─č─▒ (3) Ekmek, Yulaf Lapas─▒, Tah─▒llar

Bizans Mutfa─č─▒ (3) Ekmek, Yulaf Lapas─▒, Tah─▒llar

25 Nisan 2021, Bizans Mutfa─č─▒ (3) Ekmek, Yulaf Lapas─▒, Tah─▒llar i├žin yorumlar kapal─▒
Bizans Mutfa─č─▒ (2) G├╝nl├╝k ├ľ─č├╝n Say─▒s─▒

Bizans Mutfa─č─▒ (2) G├╝nl├╝k ├ľ─č├╝n Say─▒s─▒

25 Nisan 2021, Bizans Mutfa─č─▒ (2) G├╝nl├╝k ├ľ─č├╝n Say─▒s─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Bizans Mutfa─č─▒ (1)

Bizans Mutfa─č─▒ (1)

25 Nisan 2021, Bizans Mutfa─č─▒ (1) i├žin yorumlar kapal─▒
1950-1960 Y─▒llar─▒ Aras─▒ – Yerel Bas─▒nda U├žak Kazalar─▒

1950-1960 Y─▒llar─▒ Aras─▒ – Yerel Bas─▒nda U├žak Kazalar─▒

23 Nisan 2021, 1950-1960 Y─▒llar─▒ Aras─▒ – Yerel Bas─▒nda U├žak Kazalar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Macar Kaynaklar─▒na G├Âre Turan Co─črafyas─▒nda (Kuzey) Kafkasya

Macar Kaynaklar─▒na G├Âre Turan Co─črafyas─▒nda (Kuzey) Kafkasya

23 Nisan 2021, Macar Kaynaklar─▒na G├Âre Turan Co─črafyas─▒nda (Kuzey) Kafkasya i├žin yorumlar kapal─▒
2.600 Y─▒ll─▒k ─░skit Soylular─▒n─▒n Y├╝z├╝ Canland─▒r─▒ld─▒

2.600 Y─▒ll─▒k ─░skit Soylular─▒n─▒n Y├╝z├╝ Canland─▒r─▒ld─▒

23 Nisan 2021, 2.600 Y─▒ll─▒k ─░skit Soylular─▒n─▒n Y├╝z├╝ Canland─▒r─▒ld─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Kafkas Sava┼člar─▒ ve S├╝rg├╝n

Kafkas Sava┼člar─▒ ve S├╝rg├╝n

23 Nisan 2021, Kafkas Sava┼člar─▒ ve S├╝rg├╝n i├žin yorumlar kapal─▒
Kafkasya’da Tehlike Alt─▒ndaki Diller

Kafkasya’da Tehlike Alt─▒ndaki Diller

23 Nisan 2021, Kafkasya’da Tehlike Alt─▒ndaki Diller i├žin yorumlar kapal─▒
Ahi Evran ve Ahilik Gelene─či

Ahi Evran ve Ahilik Gelene─či

17 Nisan 2021, Ahi Evran ve Ahilik Gelene─či i├žin yorumlar kapal─▒
Ke┼či┼č Da─č─▒ndaki Zeus

Ke┼či┼č Da─č─▒ndaki Zeus

17 Nisan 2021, Ke┼či┼č Da─č─▒ndaki Zeus i├žin yorumlar kapal─▒
Kitap Binay─▒ ├çip Soka─č─▒ ├ľld├╝rd├╝ – Nitelik De─či┼čtiren Bursa

Kitap Binay─▒ ├çip Soka─č─▒ ├ľld├╝rd├╝ – Nitelik De─či┼čtiren Bursa

17 Nisan 2021, Kitap Binay─▒ ├çip Soka─č─▒ ├ľld├╝rd├╝ – Nitelik De─či┼čtiren Bursa i├žin yorumlar kapal─▒
Necip Faz─▒l ve Dersim Yalan─▒

Necip Faz─▒l ve Dersim Yalan─▒

17 Nisan 2021, Necip Faz─▒l ve Dersim Yalan─▒ i├žin yorumlar kapal─▒