Ekrem Hayri PEKER
Ekrem Hayri  PEKER
Hem┼činlilerin K├Âkeni… Do─ču ├ťlkeleri Tarihinin Alt─▒n ├ça─č─▒
  • 08 Temmuz 2018 Pazar
  • +
  • -

Korykoslu HaytonÔÇÖdan HEM┼×─░NL─░LER─░N K├ľKEN─░ ├ťZER─░NE

Flos Historiarum Terre Orientis (Do─ču Tarihinin Alt─▒n ├ça─č─▒)’in yazar─▒ Kilikya Ermeni kral─▒ I. Hetum’un karde┼či O┼čin’in o─čludur. 1280’de a─čabeyi Toros ├Âl├╝m├╝n├╝n ard─▒ndan bug├╝n Mersin ilinin K─▒zkulesi il├žesine tekab├╝l eden Korykos kentinin idarecili─čini ├╝stlenen Hayton, 1290’larda Kilikya Ermeni Krall─▒─č─▒’n─▒n ├Ânemli ┼čahsiyetlerinden birisi haline gelmi┼čtir.

1305’te tahta ge├žen Levon’un iktidar─▒n─▒n hemen ba┼člar─▒nda Kilikya’ya y├Ânelen Meml├╝k ordusuna kar┼č─▒ verilen m├╝cadelede Hayton da yer alm─▒┼čt─▒r. Premonstratensian tarikat─▒na kat─▒lmas─▒n─▒n ard─▒ndan Korykoslu Hayton 1306’da Papa taraf─▒ndan, yazar─▒n Epiphane ad─▒yla and─▒─č─▒, S. Maria de Episcopia manast─▒r─▒n─▒n canon regularl─▒─č─▒na getirildi. Ayn─▒ y─▒l K─▒br─▒s’tan ayr─▒lan Hayton, Fransa’daki Poitiers’ye geldi ve Papa V. Clement’in huzuruna ├ž─▒kt─▒. Bunu A─čustos 1307’de papaya bizzat kendi emri ├╝zerine haz─▒rlad─▒─č─▒ eserini takdim etmesi izledi.

Siyasetle yak─▒ndan al├ókadar olan Korykos h├ókimi Hayton’un hayat─▒ndaki bir di─čer ├Ânemli siyaset alan─▒ Mo─čollarla temaslar─▒d─▒r. Hayton, H├╝lagu’dan ba┼člamak ├╝zere ─░lhanl─▒lar─▒n Ortado─ču’daki faaliyetlerinde yer alm─▒┼čt─▒r.

Hayton, Mo─čollar─▒n Suriye’ye d├╝zenledikleri seferlere kat─▒lmas─▒n─▒n yan─▒nda ─░lhanl─▒ saray─▒yla da temas halindeydi. Eserinde, Mo─čollar─▒n tahta ├ž─▒k─▒┼č t├Âreninden bahsettikten sonra “Bu tarih kitab─▒n─▒n yazar─▒ olan ben, karde┼č Hayton, efendilerini eski kaidelere uygun olarak ─░mparatorluk taht─▒na yerle┼čtirmelerinde iki kez bulundum” der.

Hayton, Do─ču Tarihinin Alt─▒n ├ça─č─▒ adl─▒ eserinde Hem┼činlilerin ya┼čad─▒─č─▒ b├Âlgeyle ilgili ilgin├ž bir bilgiyi kitab─▒na alm─▒┼čt─▒r.

G├╝rcistan Elbruz olarak an─▒lan y├╝ksek bir da─čdan itibaren ba┼člar. ├ťlkede bir birinden farkl─▒ pek ├žok halk ya┼čamaktad─▒r. Bundan ├Ât├╝r├╝ ├╝lke Alania olarak an─▒l─▒r. G├╝rcistan bat─▒da T├╝rkiye’nin baz─▒ b├Âlgelerine kadar uzan─▒r. Kuzeyinde Karadeniz, g├╝ney s─▒n─▒rlar─▒nda B├╝y├╝k Ermenistan yer al─▒r.

G├╝rcistan iki k─▒sma ayr─▒l─▒r. Bunlardan birisi G├╝rcistan, di─čeri ise Abhazya’d─▒r. Buralarda iki farkl─▒ kral bulunur ki, bunlardan birisi (G├╝rcistan) Asya h├╝k├╝mdar─▒na t├óbidir. Abhaz ├╝lkesinin efendisi ise g├╝├žl├╝ ve zapt─▒ imk├óns─▒z kalelere sahip olmas─▒ sebebiyle ne Asya ne de Tatar imparatorlar─▒ onu h├ókimiyet alt─▒na alabilmi┼čtir.

G├╝rcistan Krall─▒─č─▒’nda, s├Âylemeye cesaretim yok ama insan─▒ hayretler i├žinde b─▒rakan mucizeyi ve tuhaf bir ┼čey ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Kendi g├Âzlerimle g├Ârmedik├že birilerinin anlatmas─▒na inanmam. Ancak ki┼čisel olarak burada bulunmam ve bizzat kendi g├Âzlerimle g├Ârmemden ├Ât├╝r├╝ anlat─▒yorum. Bu ├╝lkede ├╝├ž g├╝nl├╝k yolda bulunan Hanisem denilen bir yer vard─▒r. Buras─▒ karanl─▒k ve sisli bir yerdir; hi├ž kimse birbirini tan─▒yamaz, dola┼čmaya te┼čebb├╝s edemez ve patikalar─▒n─▒ bilemez. Ahalisi daimi surette y├╝ksek sesli bir inilti ile at ki┼čnemesini ve buradan akan bir ─▒rma─č─▒n sesini duyduklar─▒n─▒ s├Âyler. Bu efsanenin do─črulu─čuna Savoreus olarak an─▒lan ├žok zalim bir Pers kral─▒yla ilgili Ermeni ve G├╝rc├╝ krall─▒─č─▒ndaki hik├óyelerden bulabilmek m├╝mk├╝nd├╝r. Bu kimse putlara tapar ve H─▒ristiyanlara ac─▒mas─▒zca sald─▒r─▒rm─▒┼č. G├╝nlerden bir g├╝n Asya sakinlerinin tamam─▒n─▒n (huzuruna) gelmesini, putlara tap─▒nmalar─▒n─▒ ve bu emre uymayanlar─▒n yak─▒larak cezaland─▒r─▒lmalar─▒n─▒ emretmi┼č. Bu durum ├╝zerine baz─▒ dindar H─▒ristiyanlar putlara tap─▒nacaklar─▒na ┼čehit olmay─▒ se├žmi┼čler. Baz─▒lar─▒ ise korkular─▒ndan putlara tap─▒nm─▒┼člar ve d├╝nyevi saadetlerini kaybetmemi┼čler. Daha ba┼čkalar─▒ ise da─člara ve ma─čaralara ka├žm─▒┼č ve b├Âylelikle takibattan kurtulmu┼člar. Mugan olarak an─▒lan yerde sakin olan iyi bir H─▒ristiyan halk ise putlara tap─▒nmak istemeyerek d├╝nyevi her ┼čeyi arkalar─▒nda b─▒rakarak ka├žmay─▒ d├╝┼č├╝nm├╝┼čler. H─▒ristiyanlar, Grek topraklar─▒na ula┼čt─▒klar─▒na inand─▒klar─▒ anda imparatorun zalim o─člu ordusuyla birlikte, tam da ka├žarlarken yukar─▒da bahsedilen Hemsem’de onlara yeti┼čmi┼č. ─░mparatorun emri ├╝zerine kellelerini uzatmak mecburiyetinde kalm─▒┼člar, (ancak tam ├Âld├╝r├╝lecekleri s─▒ra) ─░sa efendimize yakarm─▒┼člar ve sonras─▒nda bu h├╝z├╝n inan├žs─▒zlar─▒n g├Âzlerini karartm─▒┼č. H─▒ristiyanlar do─čru patikadan ilerleyerek ka├žmay─▒ ba┼čarm─▒┼člar. Lanetli olanlar ise bu karanl─▒k vadide yerle┼čmek mecburiyetinde kalarak k─▒yamete kadar buran─▒n sakini olmu┼člar. Herkes├že bu ┼čekilde anlat─▒l─▒r ve inan─▒l─▒r.

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi. Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Ekrem Hayri Peker
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Bursa’da medfun mollalar

Bursa’da medfun mollalar

5 Nisan 2020, Bursa’da medfun mollalar i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖya s├╝rg├╝n edilen ┼čeyh├╝lislamlar

BursaÔÇÖya s├╝rg├╝n edilen ┼čeyh├╝lislamlar

5 Nisan 2020, BursaÔÇÖya s├╝rg├╝n edilen ┼čeyh├╝lislamlar i├žin yorumlar kapal─▒
Honaml─▒ Gelinin ├çekisi (Mersin Mezitli-Ohunke┼člik)

Honaml─▒ Gelinin ├çekisi (Mersin Mezitli-Ohunke┼člik)

5 Nisan 2020, Honaml─▒ Gelinin ├çekisi (Mersin Mezitli-Ohunke┼člik) i├žin yorumlar kapal─▒
┼×eyh Bedrettin Vakas─▒ ├Âncesi RumeliÔÇÖne s├╝r├╝len dini gruplar

┼×eyh Bedrettin Vakas─▒ ├Âncesi RumeliÔÇÖne s├╝r├╝len dini gruplar

5 Nisan 2020, ┼×eyh Bedrettin Vakas─▒ ├Âncesi RumeliÔÇÖne s├╝r├╝len dini gruplar i├žin yorumlar kapal─▒
Binba┼č─▒ Pravitz: “Ermenilere katliam yap─▒ld─▒─č─▒ iddialar─▒na kesinlikle kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yorumÔÇŁ

Binba┼č─▒ Pravitz: “Ermenilere katliam yap─▒ld─▒─č─▒ iddialar─▒na kesinlikle kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yorumÔÇŁ

5 Nisan 2020, Binba┼č─▒ Pravitz: “Ermenilere katliam yap─▒ld─▒─č─▒ iddialar─▒na kesinlikle kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yorumÔÇŁ i├žin yorumlar kapal─▒
Bal─▒kesir vilayetinde iskan edilen Kafkas g├Â├žmenleri

Bal─▒kesir vilayetinde iskan edilen Kafkas g├Â├žmenleri

4 Nisan 2020, Bal─▒kesir vilayetinde iskan edilen Kafkas g├Â├žmenleri i├žin yorumlar kapal─▒
Naz─▒m Hikmet Dizeleriyle Prag

Naz─▒m Hikmet Dizeleriyle Prag

3 Nisan 2020, Naz─▒m Hikmet Dizeleriyle Prag i├žin yorumlar kapal─▒
T─▒p Tarihinden: Demirkap─▒ K─▒┼člas─▒

T─▒p Tarihinden: Demirkap─▒ K─▒┼člas─▒

3 Nisan 2020, T─▒p Tarihinden: Demirkap─▒ K─▒┼člas─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒

TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒

28 Mart 2020, TBMM 100. YA┼×INDA! Birinci Meclisin Yap─▒s─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒

─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒

23 Mart 2020, ─░stanbulÔÇÖun ─░┼čgalinin 100. Y─▒l─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi

Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi

22 Mart 2020, Y├Âr├╝k kad─▒n─▒n─▒n mor cepkeni… Kad─▒n haklar─▒n─▒n simgesi i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒

BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒

22 Mart 2020, BursaÔÇÖn─▒n i┼čgali s─▒ras─▒nda Mustafa KemalÔÇÖin bir telgraf─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒

Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒

27 ┼×ubat 2020, Paz─▒r─▒k Hal─▒s─▒ ve Kurgan─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒?

Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒?

27 ┼×ubat 2020, Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n Girit A├ž─▒l─▒m─▒ GiritÔÇÖi kurtard─▒ m─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar

─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar

27 ┼×ubat 2020, ─░neg├ÂlÔÇÖde m├╝derrislik yapan mollalar i├žin yorumlar kapal─▒
Tirilye Sinemalar─▒

Tirilye Sinemalar─▒

27 ┼×ubat 2020, Tirilye Sinemalar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar

Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar

27 ┼×ubat 2020, Bursa’da Havayolu Ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ve An─▒lar i├žin yorumlar kapal─▒
Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri

Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri

13 Ocak 2020, Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri i├žin yorumlar kapal─▒
Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-3

Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-3

10 Ocak 2020, Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-3 i├žin yorumlar kapal─▒
Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-2

Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-2

10 Ocak 2020, Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-2 i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar