Dr Ya┼čar KALAFAT
Dr Ya┼čar  KALAFAT
Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k
  • 13 Eyl├╝l 2019 Cuma
  • +
  • -

Giri┼č 2

Oryantalizm ilim ├ólemine ┼čark bilim, ┼čarkiyat olarak do─čmu┼č, bir├žok ┼čark bilimci alanlar─▒nda b├╝y├╝k eserler vererek ├Ânemli hizmetler g├Ârm├╝┼člerdir. Zamanla bu bilim alan─▒na Bat─▒da, farkl─▒ ilgi alanlar─▒ da eklenilerek, ┼čark─▒ ilim ad─▒na ara┼čt─▒rmak, tan─▒mak, de─čerleri ile de─čerlenmek amac─▒, yerini ┼čark─▒ ├Â─črenerek onu s├Âm├╝rmek, istila etmek, ihtilafa ve karga┼čaya s├╝r├╝klemeye b─▒rakm─▒┼čt─▒r.

Emperyalizm, oryantalizmin ilm├« i┼čtigal alan─▒n─▒ geni┼čleterek sosyal bilimler i├žerikli ilimlerle yetinmekle kalmay─▒p, ┼čark bilimi asker├«, iktisad├«, siyas├«, din├« ama├žl─▒ hedefleri ile ├Ârt├╝┼č├╝r bir yap─▒ya d├Ân├╝┼čt├╝rm├╝┼čt├╝r.

Emperyalizm muhakkak ki hep entelijans─▒ ile var olmu┼čtur. Entelijans─▒n ulus boyutunu a┼č─▒p blok boyutu ile emperyalizmin ka├ž─▒n─▒lmaz g├╝├žlerinden biri olu┼ču varl─▒─č─▒n─▒ giderek art─▒rm─▒┼čt─▒r.

Bunun i├žindir ki, bilhassa g├╝n├╝m├╝z itibariyle her oryantalist az veya ├žok do─črudan veya dolayl─▒ emperyalizm ile bir ┼čekilde temas halindedir.

Bu hal, antiemperyalist blo─ča mensup ├╝lkelerin aralar─▒nda ┼čark bilimcilerinin de bulundu─ču, mill├« haber alma ve haber almaya kar┼č─▒ olma yap─▒lar─▒nda ├Âzel dayan─▒┼čmas─▒n─▒ gerektirir. Haber alma ve ona kar┼č─▒ koyma i┼člemi do─ču ├╝lkelerinde san─▒ld─▒─č─▒ gibi sadece ve muhakkak ├Âzel devlet kurumlar─▒ taraf─▒ndan yap─▒lmaz. Bu var olma ve varl─▒─č─▒n─▒ koruma m├╝cadelesi top yek├╗n sava┼č─▒n kapsam─▒ndad─▒r. T├╝rk d├╝nyas─▒ i├žin de T├╝rkiyat ├Âzel konumdad─▒r.

Bu d├Âneme ilk ├Ânc├╝l├╝─č├╝ yapan misyonerli─čin, sadece ve muhakkak, evvelinde ve sonras─▒nda, mutlaka din i├žerikli misyon/ama├ž ta┼č─▒mamas─▒ hususu ├Ânem kazanm─▒┼č ve g├Âzden ka├žm─▒┼čt─▒r.

T├╝rkiyat ve T├╝rk D├╝nyas─▒ndaki Tezah├╝rleri

Azerbaycan ve T├╝rkiye, gerek Sovyet Sosyal emperyalizmi, gerek AB ve ABD olsun, Bat─▒ emperyalizmi kar┼č─▒s─▒nda ayn─▒ s─▒nav─▒ ya┼čam─▒┼člard─▒r ve ya┼čamaktad─▒rlar.

Atat├╝rkÔÇÖ├╝n fikriyat ve uygulamalar─▒nda en az ├╝zerinde durulan boyut antiemperyalist boyuttur. Sosyalistler ve sosyalizme kar┼č─▒ olanlar aras─▒nda emperyalizmin mahiyeti tart─▒┼č─▒l─▒rken, bu nokta bize g├Âre yeterince ayd─▒nlat─▒lmam─▒┼čt─▒r.

T├╝rkiye ve Azerbaycan, bu iki karde┼č ├╝lkenin mensup olduklar─▒ mill├« ve din├« kimlik, jeopolitik ve jeo ekonomik konum, onlara bu stratejik kaderi ya┼čatm─▒┼čt─▒r, ya┼čatmaktad─▒r.

Azerbaycan ┼činasl─▒k, T├╝rk ┼činasl─▒─č─▒n; Azerbaycan T├╝rk co─črafyas─▒ndaki y├╝kselen k├╝lt├╝r bayra─č─▒d─▒r. Genel T├╝rk ┼činasl─▒─č─▒n bir c├╝zi olan Azerbaycan ┼činasl─▒k, Azerbaycaniyat, T├╝rkiyatÔÇÖ─▒n K─▒rg─▒z ┼činasl─▒k, ├ľzbek ┼činasl─▒k, Kazak ┼činasl─▒k, T├╝rkmen ┼činasl─▒k gibi b├╝y├╝k tezah├╝r alanlar─▒ndan birisidir.

Bu genel a├ž─▒klamadan sonra, T├╝rkiyat nedir, ne durumdad─▒r, nas─▒l olmal─▒d─▒r ve nedenleri ├╝zerinde durulacak, buradan hareketle baz─▒ k─▒sa ara a├ž─▒klamalarla, Azerbaycan ┼činasl─▒─č─▒n ├Âneminin a├ž─▒klanmas─▒na baz─▒ ├Ârneklemeler yaparak ge├žmeye ├žal─▒┼čaca─č─▒z.

T├╝rkiyat, T├╝rkl├╝k bilimi do─čarken ya┼č─▒tlar─▒nda oldu─ču gibi ad al─▒┼č─▒n─▒ lisana, dil bilimine bor├žludur. Bu hal Frans─▒zlar, Almanlar ve di─čerleri i├žin de b├Âyledir. Ancak bu iki ├╝lke di─čerlerinde oldu─ču gibi dillerinin mill├« k├╝lt├╝rel kimliklerindeki yerlerini ├Ân plana al─▒rlarken, birlikte ya┼čad─▒klar─▒ farkl─▒ dilli halklar─▒n k├╝lt├╝rel ├že┼čitlili─čini, mill├« k├╝lt├╝rel kimlikleri kapsam─▒na almay─▒ becerebilmi┼člerdir. Esasen AzerbaycanÔÇÖ─▒n Azerbaycan ┼činasl─▒─č─▒nda ve T├╝rkiyeÔÇÖnin T├╝rk k├╝lt├╝r kimli─či tan─▒mlamas─▒nda da bu husus farkl─▒ ┼čekilde yer almam─▒┼čt─▒r.

Ne var ki emperyalizm, oryantalizm vas─▒ta ve marifetiyle ├╝zerine emperyal operasyonlar geli┼čtirdikleri ├╝lkelerin, birlikte ya┼čad─▒klar─▒ halklar─▒n k├╝lt├╝rleri ├╝zerinde yapt─▒klar─▒ ├žal─▒┼čmalar ile Azerbaycan ve T├╝rkiyeÔÇÖyi de bu konuda zora sokma denemelerinden vazge├žirmemektedir.

Bu noktada, Azerbaycanl─▒ olmak ile Azerbaycan T├╝rk├╝ olmak ├Ârt├╝┼č├╝rler. Azerbaycanc─▒l─▒─č─▒n derecesi, Azerbaycaniyata katk─▒n─▒n nispeti ile ├Âl├ž├╝l├╝r. Azerbaycan k├╝lt├╝r├╝ne ├ó┼č─▒k olmak, bu k├╝lt├╝re katk─▒da bulunmakla anlam─▒n─▒ bulur. Bu yurdun bayra─č─▒n─▒ her alanda y├╝kseltebili┼č nispetinde Azerbaycan a┼č─▒─č─▒, Azerbaycan ┼činas olunur. Azerbaycan hal├žac─▒l─▒─č─▒na ilmek atm─▒┼č, Azerbaycan m├╝zi─čine bir d├Ârtl├╝k katm─▒┼č Lezgi veya Tali┼č, bu k├╝lt├╝r├╝n olu┼čmas─▒ ve ya┼čamas─▒na katk─▒s─▒ nispetinde, anadili veya do─čma dini farkl─▒l─▒─č─▒na bak─▒lmaks─▒z─▒n, Azerbaycanc─▒l─▒─ča, Azerbaycan T├╝rk k├╝lt├╝r├╝ne mensup olmu┼č olur.
Bildirimizdeki temel bildirimlerden birisi bu husustur.

T├╝rkl├╝─č├╝n yanl─▒┼č tan─▒mlara sapt─▒r─▒lmas─▒, T├╝rkl├╝k biliminin alan─▒n─▒ daraltmakla kalmay─▒p, onun, ├žarp─▒tmalara kap─▒ aralanmas─▒na da yol a├žabilmektedir. T├╝rkl├╝k AzerbaycanÔÇÖda da T├╝rkiyeÔÇÖde de ayn─▒ muhtevay─▒ i├žerir ve ayn─▒ amale hizmet eder.

Bu anlamda, Azerbaycan ┼činasl─▒k T├╝rkl├╝k alan─▒n─▒n AzerbaycanÔÇÖdaki ad─▒d─▒r. Bu disiplin, AzerbaycanÔÇÖda da, AnadoluÔÇÖda da, her T├╝rkÔÇÖe ayn─▒ g├Ârevlendirmeyi yapar ve ayn─▒ heyecan─▒ verir.

T├╝rk k├╝lt├╝r d├╝nyas─▒n─▒n her hangi bir yerinde, Azerbaycan ┼činasl─▒─ča yap─▒lacak katk─▒, genel T├╝rkolojiÔÇÖye yap─▒lm─▒┼č katk─▒ anlam─▒na gelir.

Azerbaycan T├╝rkl├╝─č├╝, AzerbaycanÔÇÖda ya┼čayan ana dili Azerbaycan T├╝rk├žesi olmayan halklar─▒ da kapsar. Bu a├ž─▒klama ┼čekli ├ľzbekistan, K─▒rg─▒zistan, Kazakistan, T├╝rkmenistan ve di─čer T├╝rk elleri i├žin de ge├žerlidir.

Tarihe mal olmu┼č her b├╝y├╝k milletin bir ad─▒ ve bir de soyad─▒ vard─▒r. T├╝rkl├╝k T├╝rk milletinin soyad─▒ ve Azerbaycanl─▒l─▒k, T├╝rkmenistanl─▒l─▒k ve di─čerlerinin adlar─▒ keza ├Âzel adlar─▒d─▒rlar. Anadolu T├╝rkl├╝─č├╝nde ise ad ve soy ad T├╝rk ad─▒nda birle┼čme ┼čeklinde olmu┼čtur. Bu husus sadece bir isimlendirme fark─▒ndan ibarettir.

Bunun i├žindir ki, b├╝y├╝k T├╝rk milletine mensup kimseler K─▒rg─▒zistan veya Kazakistan T├╝rklerinden iken, Anadolu veya AzerbaycanÔÇÖa gelmekle bu T├╝rk ellerinde K─▒rg─▒zistan veya Kazakistan diasporas─▒n─▒ olu┼čturmu┼č olmazlar. Onlar kendi yurtlar─▒n─▒n bir ba┼čka diyar─▒na gelmi┼člerdir. Diaspora veya kopuntu ayn─▒ milletin kesimleri aras─▒nda aranmaz, aranmamal─▒.┬á AfganistanÔÇÖdan Do─ču T├╝rkistanÔÇÖdan T├╝rkiyeÔÇÖye gelen ve muhtelif T├╝rk ellerinden AzerbaycanÔÇÖa gelen Ah─▒ska T├╝rklerinin durumu bundan ibarettir.

Bu izah, i├žeri─čine asimilasyon olgusunu da al─▒r. Asimilasyon, ba┼čka farkl─▒ bir mill├« b├╝nye i├žerisinde, oraya ta┼č─▒n─▒lan k├╝lt├╝rel de─čerler yok say─▒larak, tek y├Ânl├╝ eritilmek demektir. Bir Anadolu T├╝rk├╝n├╝n, AzerbaycanÔÇÖ─▒ yurt tutmas─▒ ile T├╝rkl├╝─č├╝n├╝ yitirip asimile olmaz, T├╝rkl├╝─č├╝n├╝ renklendirme peki┼čtirip geli┼čtirme imk├ón─▒n─▒ bulmu┼č olur. Bu a├ž─▒klama ┼čekli, ┼č├╝phesiz di─čer T├╝rk kesimleri ve T├╝rk co─črafyalar─▒ i├žin de ge├žerlidir.

Azerbaycan ┼činasl─▒k m├╝nasebeti ile alan─▒n bu yakas─▒na dair a├ž─▒klama yapmaya ihtiya├ž duymu┼č olmam, emperyalizmin T├╝rk milletinin birlikte ya┼čad─▒─č─▒ halklar aras─▒na nifak sokmas─▒ndan sonra, bu b├╝y├╝k milleti olu┼čturan ana dallar aras─▒na da nifak sokmas─▒n─▒n beklenebilece─čindendir. Azerbaycan ┼činasl─▒k, T├╝rkmenistan ┼činasl─▒k, Kazakistan ┼činasl─▒─č─▒n genel T├╝rkolojiÔÇÖnin asl├« par├žalar─▒ oldu─ču ger├že─činin unutulmamas─▒ bu bak─▒mdan hayat├« ├Âneme haizdir.

Bu nifak veya do─čal geli┼čme T├╝rkiyeÔÇÖde Bat─▒ ve Sovyet sosyal emperyalizmi g├╝d├╝m├╝nde K├╝rdolojinin do─čmas─▒na veya do─čum sanc─▒lar─▒na yol a├žm─▒┼čt─▒r. Bu futuralist te┼čhis, birlikte ya┼čan─▒lan halklar─▒ yok sayma anlam─▒nda de─čil, ya┼čan─▒lan k├╝lt├╝r co─črafyas─▒n─▒n benzeri sanc─▒lara da gebe oldu─ču ve etnik kimli─če dayal─▒ bu t├╝rden t├╝remelerin biteviye devam edece─čine i┼čaret etme ad─▒na yap─▒yoruz.

Yeni emperyalist ├ža─čr─▒larda yol, millet yolunda birle┼čme de─čil, yeni milliyetler olu┼čturma yolunda ├ž├Âz├╝lmeye d├Ân├╝kt├╝r.

Bu konuda daimi lider Haydar Aliyev, ÔÇťT├╝rkiye-Azerbaycan dostlu─ču, karde┼čli─či ebedidirÔÇŁ demekte ve ilave etmektedir; ÔÇťBizim kan─▒m─▒z, can─▒m─▒z, dilimiz, dinimiz birdir.ÔÇŁ

Bu a├ž─▒klamam─▒z─▒, T├╝rkl├╝─č├╝n siyas├« ve ideolojik bir mefk├╗re oldu─ču ger├že─čini in┼ča eden ilk ustalar─▒n d├Âneminden ilmek alarak s├╝rd├╝rmek istiyoruz.

T├╝rk├ž├╝l├╝─č├╝, T├╝rk milletini y├╝kseltmek olarak tan─▒mlayan Ziya G├ÂkalpÔÇÖin fikir temellerini Azerbaycanl─▒ Mirza Fatali Ahundzade ve K─▒r─▒ml─▒ ─░smail Gasp─▒ral─▒ÔÇÖdan ba─č─▒ms─▒z d├╝┼č├╝nmek m├╝mk├╝n de─čildir. 19. Y├╝zy─▒l─▒n ikinci yar─▒s─▒ndan ba┼člayan T├╝rk-─░sl├óm birli─či ideali AzerbaycanÔÇÖda Eli Bey H├╝seyinzade, Ahmed A─čao─člu, Elimerdan Bey Topcuba┼č─▒, Celil Muhammed Guluzade, Mirze Elekber Sabir, Muhammed Emin ResulzadeÔÇÖnin fikir ve icraatlar─▒ ile ┼čekillenmekteydi.3

T├╝rkl├╝k ┼čuuru in┼ča edilirken, M. Emin Resulzade;
ÔÇťMen bir T├╝rkem, dinim, cinsim uludur,
Sinem, s├Âz├╝m ate┼č ile doludur.ÔÇŁ

Abdullah ┼×aik;
ÔÇťBirle┼čelim T├╝rko─člu, bu yol millet yoludur.
├ťnl├╝ zaferle, ┼čanl─▒ tarihimiz doludur.ÔÇŁ

H├╝seyin Cavid;
ÔÇťNerde ki┼čnerdi ise T├╝rk├╝n at─▒
K─▒r─▒l─▒rd─▒ bir ├╝lkenin kanad─▒ÔÇŁ deniliyordu.

Rafiq Zeka HandanÔÇÖ─▒n;
ÔÇťMen ├žocukken d├╝┼č├╝n├╝p T├╝rkl├╝─č├╝m├╝ derk ettim
Ruhumu, varl─▒─č─▒m─▒, benli─čimi T├╝rk ettimÔÇŁ,

diyerek, vurgu yapt─▒─č─▒ ruhun, benli─čin ÔÇťT├╝rkÔÇŁ yap─▒lmas─▒ meselesi T├╝rk ayd─▒n─▒n─▒n ├Âncelikli meselesidir. Bu ├Âncelik, tehdit ve tehlikeleri de ├Ânleyicidir. T├╝rk yapabilmek i├žin T├╝rkl├╝─č├╝n tan─▒m─▒nda birle┼čilebilmelidir. T├╝rkl├╝kten ne anla┼č─▒ld─▒─č─▒ konusunda anla┼č─▒lmal─▒d─▒r. ┼×├╝phesiz T├╝rkl├╝kle ├Âncelikle kastedilen, bir kavim veya ─▒rk olmaktan ├Âteye bir k├╝lt├╝r idi ve esas olarak al─▒nan da o anlay─▒┼č olmal─▒yd─▒.

Bu noktan─▒n a┼č─▒lmas─▒, T├╝rkolojiÔÇÖnin alan─▒, kapsam─▒ ve amac─▒ konusunda anla┼čmaya var─▒lmas─▒n─▒ gerektirecektir.

Gasp─▒ral─▒, ÔÇťT├╝rk dilli halklarÔÇŁ derken, bir ger├žekten yola ├ž─▒k─▒yordu. Bu milletin dil kadar g├╝├žl├╝ ba┼čka bir ortak paydas─▒ daha vard─▒r ve o payda halk k├╝lt├╝r├╝d├╝r. ÔÇťT├╝rk k├╝lt├╝rl├╝ halklarÔÇŁ ger├že─činden yola ├ž─▒k─▒lmas─▒ bunun i├žin ├Ânemlidir. Fikirde, dilde, i┼čte birlik esasland─▒rmas─▒ kadar, fikirde i┼čte ve halk k├╝lt├╝r├╝nde birlik esasland─▒rmas─▒ da, antiemperyalist birlik yap─▒lanmas─▒nda, T├╝rkl├╝─č├╝n varisi oldu─ču k├╝lt├╝r miraslar─▒ndand─▒r.

Dilde birlik esasland─▒rmas─▒ tahakkuk imk├ón─▒ bulamadan, emperyalizm T├╝rkl├╝─č├╝n kar┼č─▒s─▒na K├╝rt├že denemesinde oldu─ču gibi etnik dilleri mill├« diller yap─▒land─▒rmas─▒ ile rakip olarak ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r. Di─čer taraftan halk k├╝lt├╝r├╝nde birlik esasland─▒rmas─▒, dilde birli─čin ├Ân├╝nde bir engel olmay─▒p bu birli─čin ├Ân├╝n├╝ a├ž─▒c─▒ ├Âzelliktedir.

Emperyalizm, T├╝rk birli─či kar┼č─▒t─▒ stratejik bir obje olarak halklar─▒n k├╝lt├╝rlerini ele alaca─č─▒ d├Ânemde, yerel dillerden hareketle halk bilimi ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ ba┼člatmak isteyece─činden T├╝rk dil birli─činin ger├žekle┼čme ┼čans─▒ bir hayli daha azalm─▒┼č olacakt─▒r. Halk k├╝lt├╝r├╝n├╝n farkl─▒l─▒─č─▒ndan yola ├ž─▒k─▒larak farkl─▒ milliyetler olu┼čturma ama├žl─▒ aray─▒┼člar d├Ânemine girildi─činde, bu halklar─▒n say─▒s─▒nca dil farkl─▒l─▒─č─▒ ├╝zerinde durulan halk k├╝lt├╝rleri ile birlikte hayatiyet kazanm─▒┼č olacakt─▒r.

Gasp─▒ral─▒ hareketi, da─č─▒lan Sovyetler Birli─či ile yakalan─▒lan tarihi f─▒rsata ra─čmen gerekti─či gibi harekete ge├žirememi┼čtir. T├╝rk d├╝nyas─▒ alfabe birli─či, yap─▒lan etkinliklere ve giri┼čimlere ra─čmen, beklenilen d├╝zeyde ve verimlilikle ger├žekle┼čememi┼čtir. Azerbaycan ve Anadolu T├╝rk alfabeleri konusunda dahi, Latin harflerinde bulu┼čulmas─▒ ba┼čar─▒s─▒na ra─čmen ortak bir alfabe olu┼čturulamam─▒┼čt─▒r. Latin alfabesi d├╝nya genelinde etkinlik alan─▒n─▒ geli┼čtirirken, ortak T├╝rk alfabesinde birle┼čme sa─članamam─▒┼čt─▒r. Ger├žekle┼čtirilemeyen bu ihtiyaca, ortak Anadolu Azerbaycan T├╝rk matbuat─▒na, ┼čartlar─▒n getirdi─či bir sonu├ž olarak yasaklamalara ra─čmen yans─▒m─▒┼čt─▒r.

Keza, resmi Anadolu T├╝rk alfabesinde olmayan bir├žok harf, T├╝rkiye T├╝rk yay─▒n hayat─▒na, kanunla engellenmi┼č olmas─▒na ra─čmen K├╝rt├že ├╝zerinden ├ódeta zor kullan─▒m─▒ sonucu girmi┼čtir. B├Âylece, bu konuda, T├╝rkiye ve Azerbaycan T├╝rkologlar─▒ bir kere, T├╝rkiye T├╝rkologlar─▒ ise fikirlerine hayatiyet kazand─▒rma hususunda, iki defa yenik d├╝┼čm├╝┼člerdir.

Emperyalizm dilde birli─če nifak sokmu┼č, k├╝lt├╝rde birli─či, T├╝rk k├╝lt├╝rl├╝l├╝─če kar┼č─▒ tehdit noktas─▒na getirmi┼č, gelinmi┼čtir.

Gasp─▒ral─▒, ÔÇťmilletlerin terakkisi i├žin evvel emirde fikir laz─▒md─▒r, derken, biz halkbilimi ├žal─▒┼čmalar─▒ ├╝zerinde stratejik ├Ânem itibariyle durulmas─▒n─▒ da ├Âneriyoruz.

Bunun i├žindir ki T├╝rkl├╝─č├╝n bir k├╝lt├╝rel vetire oldu─ču, bu servetin ortaklar─▒ aras─▒nda birlikte ya┼čan─▒lan halklar─▒n da bulundu─ču anlay─▒┼č─▒; ink├órl─▒─ča ve eritmeye kapal─▒ demokratik bir ilm├« zihniyetle stratejiye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lebilmelidir.

Azerbaycan ve Anadolu T├╝rkl├╝─č├╝ halk dili noktas─▒nda y├╝zde y├╝z anla┼čabilirlerken, g├╝zidelerin ilm├« mesleki dil kullan─▒mlar─▒nda bu y├╝zde ciddi ┼čekilde d├╝┼čmektedir. ├ľrneklemek gerekir ise Azerbaycan T├╝rk├žesi ile Anadolu T├╝rk├žesi aras─▒nda mitoloji ve halk biliminin ├že┼čitli di─čer alanlar─▒nda mesleki ihtisas s├Âzl├╝kleri hen├╝z olu┼čturulamam─▒┼čt─▒r.

T├╝rk ellerinin halk dilinden kopuk ayd─▒n dili, halklar─▒n mill├« dili yap─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒ld─▒─č─▒ nisbette, bat─▒ ve do─ču T├╝rkl├╝─č├╝ aras─▒nda giderek artan mesleki dil farkl─▒l─▒─č─▒, farkl─▒ mill├« mesleki dillerin olu┼čmas─▒na yol a├žabilecektir.

Azerbaycan ve Anadolu T├╝rk ayd─▒n─▒n─▒n, ge├žici g├Ârevlendirmeler ve k├╝lt├╝r ┼č├Âlenleri vas─▒tas─▒yla kurulan k├╝├ž├╝msenmeyecek d├╝zeydeki k├╝lt├╝r k├Âpr├╝s├╝, ele┼čtirel bir de─čerlendirmeye tabi tutulamamaktad─▒r. ├édeta, b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de bir i┼č bulma ve seyahat yapabilme konumuna d├╝┼č├╝r├╝lmektedir. Bu sahada, sosyal bilimler alan─▒nda, T├╝rkologlar─▒ dal ve evsaflar─▒ ile tan─▒mlayabilecek, biyografik bilgi i├žerikli, ortak T├╝rkologlar bankas─▒ olu┼čturulamam─▒┼čt─▒r.

Keza, Azerbaycan ve AnadoluÔÇÖda T├╝rkoloji alan─▒nda yap─▒lan ilm├« ├žal─▒┼čmalar─▒n bibliyografyalar─▒ da olu┼čturulamam─▒┼čt─▒r.

Azerbaycan ve T├╝rkiye aras─▒nda T├╝rkolojiÔÇÖnin ├že┼čitli alanlar─▒nda, ├╝st seviyeden ortak projelerin olu┼čturulamam─▒┼č olmas─▒, maalesef bir ger├žektir. Bu sahada, daha ziyade kendili─činden geli┼čen m├╝nferit ├žal─▒┼čmalar─▒n yap─▒lmas─▒yla yetinildi─či, bunlar─▒n ├╝st de─čerlendirmeye tabi tutulmad─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir.

Sonu├ž

Sonuca giderken, b├╝t├╝n bu ve benzeri konularda fikir ├╝retebilmek i├žin her iki ├╝lkenin kurumlar─▒n─▒n do─čal olarak yak─▒ndan bilinmesi gerekir.

Mesela, Azerbaycan Mill├« ─░limler Akademisi ─░nsan Hukuklar─▒ Enstit├╝s├╝ÔÇÖn├╝n kurulu┼č ama├ž mevzuat─▒ ve e─čitim m├╝fredat─▒n─▒ veya Azerbaycan Rupublikas─▒ Din├« Kurumlarla ─░┼č ├ťzere Devlet KomitesiÔÇÖnin keza mahiyetini bilmeden duyulan ihtiyac─▒ ve ├╝retilen ├ž├Âz├╝mleri bilmek m├╝mk├╝n de─čildir. Bu t├╝r ihtiya├žlar─▒ Azerbaycan T├╝rk ayd─▒n─▒ da do─čal olarak T├╝rkiye i├žin duymaktad─▒r. Bu tespitleri art─▒rmak m├╝mk├╝nd├╝r. Bu tespit, her iki ├╝lkenin ilgili baz─▒ kurumlar─▒n─▒n koordinasyonunun gerekti─či sonucunu do─čurmaktad─▒r.

_______________________________

1 Bu yaz─▒, Kars Kafkas ├ťniversitesi taraf─▒ndan 21-23 Ekim 2015 tarihleri aras─▒nda d├╝zenlenen ÔÇťAzerbaycan┼činasl─▒k: Ge├žmi┼či, Bug├╝n├╝ ve Gelece─či Uluslararas─▒ SempozyumuÔÇŁna bildiri olarak sunulmu┼čtur.

2 Dr. Ya┼čar Kalafat, Halkbilimi Ara┼čt─▒rmalar─▒ K├╝lt├╝r ve Strateji Merkezi, [email protected], www.yasarkalafat.info

3 Tenzile R├╝stemxanl─▒, ÔÇťAzerbaycan Ayd─▒nlar─▒nda O─čuzluq ve T├╝rkl├╝k DuygusuÔÇŁ, 5. Uluslararas─▒ T├╝rkiyat Ara┼čt─▒rmalar─▒ Sempozyumu, O─čuzlar: Dilleri, Tarihleri ve K├╝lt├╝rleri (Edit├Ârler: T. G├╝nd├╝z, M. Cengiz), Hacettepe ├ťniversitesi T├╝rkiyat Ara┼čt─▒rmalar─▒ Enstit├╝s├╝, Ankara 2015, s. 291-297.

644 Toplam, 1 okuma bug├╝n

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

15 Kas─▒m 2019, 25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n i├žin yorumlar kapal─▒
├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

14 Kas─▒m 2019, ├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

14 Kas─▒m 2019, T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri i├žin yorumlar kapal─▒
Akadlar ve AnadoluÔÇÖda T├╝rki Devlet

Akadlar ve AnadoluÔÇÖda T├╝rki Devlet

13 Kas─▒m 2019, Akadlar ve AnadoluÔÇÖda T├╝rki Devlet i├žin yorumlar kapal─▒
Karake├žililer

Karake├žililer

11 Kas─▒m 2019, Karake├žililer i├žin yorumlar kapal─▒
├çanakkale Sava┼č─▒ ve M├╝stecip Onba┼č─▒

├çanakkale Sava┼č─▒ ve M├╝stecip Onba┼č─▒

4 Kas─▒m 2019, ├çanakkale Sava┼č─▒ ve M├╝stecip Onba┼č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Altay Teorisinin Gizemleri

Altay Teorisinin Gizemleri

3 Kas─▒m 2019, Altay Teorisinin Gizemleri i├žin yorumlar kapal─▒
Bir M├╝badele ├ľyk├╝s├╝: Langaza’dan ├çe┼čnigir K├Ây├╝’ne

Bir M├╝badele ├ľyk├╝s├╝: Langaza’dan ├çe┼čnigir K├Ây├╝’ne

2 Kas─▒m 2019, Bir M├╝badele ├ľyk├╝s├╝: Langaza’dan ├çe┼čnigir K├Ây├╝’ne i├žin yorumlar kapal─▒
20. Y├╝zy─▒l─▒n ─░lk Yar─▒s─▒nda T├╝rk-Ermeni ─░li┼čkileri Bilgi ┼×├Âleni

20. Y├╝zy─▒l─▒n ─░lk Yar─▒s─▒nda T├╝rk-Ermeni ─░li┼čkileri Bilgi ┼×├Âleni

2 Kas─▒m 2019, 20. Y├╝zy─▒l─▒n ─░lk Yar─▒s─▒nda T├╝rk-Ermeni ─░li┼čkileri Bilgi ┼×├Âleni i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Yeni┼čehirlinin ─░┼čgal, Milli M├╝cadele ve Cumhuriyet D├Ânemi An─▒lar─▒

Bir Yeni┼čehirlinin ─░┼čgal, Milli M├╝cadele ve Cumhuriyet D├Ânemi An─▒lar─▒

2 Kas─▒m 2019, Bir Yeni┼čehirlinin ─░┼čgal, Milli M├╝cadele ve Cumhuriyet D├Ânemi An─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar