Tarih, do─ča, k├╝lt├╝r, turizm ve ─░znik

Tarih, do─ča, k├╝lt├╝r, turizm ve ─░znik

─░znik tarihin, k├╝lt├╝r├╝n, turizmin, en ├Ânemlisi bereketin yurdudur; do─čan─▒n e┼čsiz g├╝zellik, e┼čsiz iklim, e┼čsiz bir g├Âl ba─č─▒┼člad─▒─č─▒ kenttir. U─čruna kavimlerin, ├╝lkelerin, imparatorluklar─▒n sava┼čmas─▒; sahip olmak yahut elde tutmak i├žin nice kral─▒n, nice ├╝nl├╝ komutan─▒n surlar─▒ ├Ân├╝nde can vermesi bu y├╝zdendir. O, bir Khryseapolis, yani Alt─▒n┼čehirÔÇÖdir.

Ne zaman kuruldu, kim kurdu?

Mitoloji, kurulu┼čunu DionysosÔÇÖa ba─člar. DionysosÔÇÖun LidyaÔÇÖl─▒ oldu─čunu ve evi say─▒lan bir da─čda, NysiaÔÇÖda do─čdu─čunu biliyoruz. DionysosÔÇÖun yurdu bak─▒m─▒ndan Nysia, ManisaÔÇÖdaki Spil da─č─▒ da olabilir, ─░znikÔÇÖin yan─▒ba┼č─▒ndaki Samanl─▒ yahut Avdanl─▒ da─člar─▒ daÔÇŽ

KadmosÔÇÖun k─▒z─▒ SemeleÔÇÖden do─čma Zeus o─člu Dionysos,┬á eri┼čkin ├ža─ča geldi─činde su perilerinden birine (Nymfe) g├Ânl├╝n├╝ kapt─▒r─▒r. Peri, ba┼člang─▒├žta evlilik konusunda g├Ân├╝ls├╝zd├╝r. ├çok ge├žmez, bir yolu bulunur, ba┼čg├Âz olan iki sevgili, yerlerden yer se├žip ─░znikÔÇÖe yerle┼čirler.

Alt─▒n┼čehir b├Âylece ┼čenlenirken, BakkhalarÔÇÖ─▒ ile ├ž─▒lg─▒nca i┼čler yapmay─▒ seven Dionysos, ola ki Delikta┼čÔÇÖ─▒n oralarda ┼č├Âyle sesleniyordu takip├žilerine:

Ko┼čmak ne g├╝zel, da─člarda
Bakkhos alaylar─▒n─▒n ard─▒ndan!
Sar─▒l─▒p gezmek benekli ceylan postuna,
serilip yatmak topra─ča,
yakalay─▒p bo─čazlamak yaban tekelerini,
at─▒lmak LydiaÔÇÖn─▒n, FrigyaÔÇÖn─▒n da─člar─▒na!
O zaman yer y├╝z├╝nde derelerde s├╝t akar,
Derelerde ┼čarap akar, bal akar;
Y├╝kselir sanki yerden,
L├╝bnan buhurunun dumanlar─▒.

Kurucusu Dionysos olan kentin m├╝┼čk├╝re ├╝z├╝m├╝n├╝, bardak├ž─▒ yemi┼čini ve nar─▒n, ayvan─▒n, ┼čeftalinin, kiraz─▒n en iyisini yeti┼čtirmesine; havas─▒n─▒n, suyunun ─░znik g├Âl├╝nce bir dalgalan─▒p, bir durulmas─▒na elbet ┼ča┼č─▒lamaz!..

Mitolojiden ├Âtesi

Bin y─▒l ├Âncesinden kalma bir piskoposluk belgesi, tarih ├Âncesinde, bug├╝nk├╝ ─░znikÔÇÖin yerinde Helikore ad─▒nda bir kentin bulundu─čunu kaydeder.┬á Beyleri kadar halk─▒n─▒n da g├Ânenciyle tan─▒nan kent, Mysial─▒larÔÇÖ─▒n bir sald─▒r─▒s─▒ sonucunda ya─čmalan─▒p yak─▒l─▒p y─▒k─▒l─▒r.

─░zmirli Homeros,┬á adlar─▒n─▒ AskaniusÔÇÖtan (─░znik g├Âl├╝) alan Askanial─▒larÔÇÖ─▒n TroyaÔÇÖn─▒n savunmas─▒na kat─▒ld─▒klar─▒n─▒ s├Âyler. Bunlardan Phalkos, Morys, Polyphetes, Palmys ve Askanios gibi yi─čitler Hektorla omuz omuza sava┼č─▒rlar, Akha ordular─▒na kar┼č─▒, AnadoluÔÇÖyu savunmak i├žinÔÇŽ

Amasyal─▒, co─črafya tarih├žisi Strabon (─░├ľ. 65 ÔÇô ─░S. 23), ─░znikÔÇÖin,┬á ─░├ľ. 316 y─▒l─▒nda B├╝y├╝k ─░skenderÔÇÖin yolda┼člar─▒ndan Antigonos taraf─▒ndan Antigonia ad─▒yla kuruldu─čunu belirtir. Kurulu┼čundan alt─▒ y─▒l sonra, ─░skenderÔÇÖin di─čer bir yolda┼č─▒ general Lysimakhos kenti ele ge├žirip kar─▒s─▒n─▒n ad─▒n─▒ verir: Nikaia!

Nikaia, ─░skenderÔÇÖin ├╝nl├╝ generali AntipatrosÔÇÖun da k─▒z─▒d─▒r; bu da kente ad─▒n─▒n verilmesini daha bir anlaml─▒ ve a├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒larÔÇŽ

LysimakhosÔÇÖun ├Âl├╝m├╝nden sonra Bithynia topraklar─▒na kat─▒lan kent, RomaÔÇÖn─▒n AnadoluÔÇÖda yay─▒lmas─▒ s├╝recinde bir s├╝re Pontus krall─▒─č─▒n─▒n y├Ânetimine girer. Pontus kral─▒ MitridiatesÔÇÖin, Uluabat yak─▒nlar─▒ndaki sava┼čta general LussulusÔÇÖa yenilmesi ├╝zerine BithyniaÔÇÖn─▒n t├╝m├╝ ile birlikte Roma taraf─▒ndan i┼čgal edilir ve yeni egemenlerin olu┼čturdu─ču┬á Bithynia-Pontus eyaletinin merkezi olur.

├çok ge├žmez ┼čiddetli bir depremde y─▒k─▒l─▒r. Kamucu imparator HadrianusÔÇÖun buyru─ču ile yeniden kurulur. ─░S. 260ÔÇÖlarda, Goth kavimlerince iki kez ya─čmalan─▒r. ─░mparator Diocletianus (─░S. 284-365) d├Âneminde,┬á ÔÇť─░sa ve tanr─▒s─▒na tapanlaraÔÇŁ kar┼č─▒ ├ž─▒kar─▒lan ÔÇťNikaia fermanlar─▒ÔÇŁn─▒ ve bunlar─▒n ├Âng├Ârd├╝─č├╝ ac─▒mas─▒z uygulamalar─▒ ya┼čar. ├çok ge├žmez, Hristiyanl─▒ktan b├╝t├╝nleyici bir ideoloji olarak yararlanmak isteyen B├╝y├╝k KonstantiniusÔÇÖun, bu dini benimsemesine ve Birinci Kons├╝lÔÇÖ├╝ toplamas─▒na tan─▒k olur. Birinci Kons├╝l, Do─ču kilisesinin ba┼č─▒n─▒ ├žeken ve Teslis kuram─▒na ak─▒lc─▒ bir a├ž─▒klama getirme ├žabas─▒ndaki Samsatl─▒ Arius ile yanda┼člar─▒n─▒ mahkum eder.

─░S. 368 y─▒l─▒ndaki depremde bir kez daha y─▒k─▒l─▒p bir kez daha kurulur.

Yeni kurucu, RomaÔÇÖn─▒n Bithynia valisi PilinusÔÇÖtur. G├╝n├╝m├╝zde, kaz─▒lar─▒ s├╝ren tiyatro Pilinus taraf─▒ndan yapt─▒r─▒ld─▒. Bu arada metropolis san─▒n─▒ ald─▒ ve ─░mparatori├že ─░reniÔÇÖnin toplad─▒─č─▒ Alt─▒nc─▒ Kons├╝lÔÇÖe de (787) ev sahipli─či yapt─▒.

Sel├žuklu ve Osmanl─▒ ba┼čkenti

─░znik, Latinlerin┬á ─░stanbulÔÇÖu i┼čgal etmeleri ├╝zerine bir d├Ânem Bizans imparatorlu─čunun, K─▒l─▒├žaslan d├Âneminde de┬á T├╝rkiye Sel├žuklular─▒n─▒n ba┼čkenti oldu. Orhan GaziÔÇÖnin ku┼čat─▒p ele ge├žirmesinin ard─▒ndan Osmanl─▒ y├Ânetiminin merkezi haline geldi. Gezgin ─░bni Batuta, ─░znikÔÇÖi ziyareti s─▒ras─▒nda kendisini ve ba┼čka konuklar─▒ OrhangaziÔÇÖnin yoklu─čunda Nil├╝fer HatunÔÇÖun kar┼č─▒lay─▒p a─č─▒rlad─▒─č─▒n─▒, T├╝rklerin┬á ka├žg├Â├ž bilmediklerini ve meclislerinde ÔÇťarak─▒ÔÇŁ dahi i├žtiklerini, buna kar┼č─▒l─▒k kentlerinin canl─▒ ve ┼čenlikli oldu─čunu s├Âyler.

BatutaÔÇÖn─▒n da belirtti─či gibi ─░znik, Osmanl─▒ y├Ânetiminde sanat, ticaret ve k├╝lt├╝r merkezi olarak ├Ânem kazand─▒. Orhan GaziÔÇÖnin kurdu─ču medresede, zaman─▒n en ├Ânemli bilginleri ders verdi ve yeti┼čtirdikleri ├Â─črenciler Osmanl─▒ devletinin bir d├╝nya imparatorlu─čuna┬á evrilmesine katk─▒da bulundu.┬á D├╝nyaca tan─▒nan bir ├žinicilik merkezi haline gelen ─░znik, bu ├Âzelli─čini birka├ž y├╝zy─▒l boyunca s├╝rd├╝rd├╝. ─░znik ├žinicili─činin geli┼čimi, Osmanl─▒ yap─▒lar─▒ ├╝zerinde de a├ž─▒k├ža izlenebilmektedir. ├ľrne─čin, ┬á─░znik Ye┼čil Cami minaresini s├╝sleyen en eski ─░znik ├žinileri, bi├žim olarak ├Ânceki d├Ânemleri izlemekle birlikte firuze ve ye┼čil renklerin ├že┼čitlili─či ve zenginli─či bak─▒m─▒ndan dikkat ├žeken bir yenili─či ifade ederler.
─░stanbul’daki yap─▒larda kullan─▒lan ├žinilerin de ─░znik ├╝r├╝n├╝ oldu─ču tarihsel belgelerden anla┼č─▒l─▒yor. Evliya ├çelebi, ─░znikÔÇÖte 300’den fazla ├žini f─▒r─▒n─▒n─▒n bulundu─čundan s├Âz eder. ─░znik ├žinilerinde; l├óle, s├╝mb├╝l, nar, karanfil gibi ├ži├žek motifleri kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Ayr─▒ca insan, ku┼č, bal─▒k, tav┼čan, k├Âpek gibi hayvan ve gemi motiflerine de rastlan─▒r. Mavi, firuze, ye┼čil ve k─▒rm─▒z─▒ en ├žok kullan─▒lan renklerdir.

G├Âr├╝lmesi gerekenler

─░znik ve ├ževresinde ilk yerle┼čimlerin, g├╝n├╝m├╝zden sekiz bin y─▒l ├Ânce ba┼člad─▒─č─▒ kan─▒tlanabiliyor. Bu da, ba┼čkenti oldu─ču d├Ârt imparatorluktan ba┼čka, tarih ├Âncesinden ba┼člayarak ye┼čertti─či ve bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒ ├žok say─▒da uygarl─▒─ča ait izleri ta┼č─▒d─▒─č─▒ anlam─▒na geliyor. Bunlar─▒n en ├Ânemlileri ┼č├Âyle s─▒ralanabilir:

Be┼čta┼č (Obelisk): Kuzeyde, eski Roma yolu ├╝zerinde yer alan mezar an─▒t─▒. Halk aras─▒nda Be┼čta┼č, Ni┼čanta┼č─▒ ve Dikilita┼č adlar─▒ ile bilinmektedir. ├ťzerindeki kitabeden, I. y├╝zy─▒lda Cassius Philiscus ad─▒na dikildi─či anla┼č─▒lan an─▒t─▒n tepesinde zafer tanr─▒├žas─▒ Nike’nin bir heykelinin bulundu─ču savlanmaktad─▒r. G├╝n├╝m├╝zde, ─░znik Kaymakaml─▒─č─▒n─▒n ├žabalar─▒ sonucunda an─▒t─▒n ├ževresi a├ž─▒lm─▒┼č, ├╝st├╝nde yer ald─▒─č─▒ kaidesi de ortaya ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r.

Hypoge (mezar an─▒t─▒): Elbeyli Beldesi’nin Hespekli mevkiinde benzersiz bir yeralt─▒ mezar─▒d─▒r. Tavan─▒nda ve duvarlar─▒nda erken Hristiyanl─▒k d├Ânemine (lV-V. yy) ili┼čkin freskolar yer al─▒r. Mezar an─▒t ve freskler, 1996 y─▒l─▒ndaki vandalist bir sald─▒r─▒da k─▒smen tahrip edilmesine kar┼č─▒l─▒k ├Âzelliklerini yitirmemi┼čtir.

D├Ârttepeler T├╝m├╝l├╝s├╝: Elbeyli Belediyesi mezarl─▒─č─▒ i├žindedir. T├╝m├╝l├╝s’te iki an─▒t mezar belirlenmi┼čtir. ─░ki yan─▒nda iki ┼čapel bulunan ilk mezar yol kenar─▒ndad─▒r. Beyaz mermerden oyulmu┼č ikince mezar odas─▒ kaba ta┼č ve a─ča├žlarla ├Ârt├╝l├╝d├╝r.

Berberkaya an─▒t─▒: Kayadan oyulmu┼č b├╝y├╝k bir oda ┼čeklinde mezar an─▒t─▒d─▒r. Zemininde mezarlar bulunmaktad─▒r. M.├ľ. II. y├╝zy─▒la ait olup Hellenistik d├Ânemin ─░znik’teki ├Ânemli bir ├Ârne─čidir. Devasa boyuttaki bu l├óhdin Bithynia Kral─▒ II. Prusias’a ait oldu─ču ├Âne s├╝r├╝lmektedir. Kimi kaynaklarda Nysia Lahdi ┬áolarak da ge├žmektedir.

Senat├╝s (Do─ču Roma saray─▒): ┬áSaray─▒n yeri konusunda farkl─▒ g├Âr├╝┼čler bulunmaktad─▒r. Bir g├Âr├╝┼če g├Âre, g├╝n├╝m├╝zde g├Âl sular─▒ alt─▒nda, k─▒smen de k─▒y─▒da toprak alt─▒nda kimi kal─▒nt─▒lar─▒ g├Âr├╝lebilen yap─▒lar grubudur. ─░S lV. y├╝zy─▒lda yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Teslis konusunu tart─▒┼čan ilk Konsil 325 y─▒l─▒nda, ikona ve tasvirler konusuna uzla┼čma getiren 6. Konsil ise 787 y─▒l─▒nda bu sarayda toplanm─▒┼čt─▒.

Surlar ve kap─▒lar: ─░znik’in ├ževresini be┼č kenarl─▒ bir ├žokgen ┼čekilde ku┼čatan ve Roma ├Âncesi d├Ânemde in┼ča edildi─či bilinen surlar 4970 metre uzunlu─čundad─▒r. Y├╝ksekli─či yer yer 16 metreyi bulan sur boyunca 114 adet kule bulunmaktad─▒r. ─░znik’in iki ana caddesinin kesi┼čti─či noktadan bak─▒ld─▒─č─▒nda, d├Ârt ana kap─▒ g├Âr├╝n├╝r. ─░stanbul, Yeni┼čehir, Lefke ve G├Âl kap─▒lar─▒. Lefke Kap─▒ÔÇÖya kar┼č─▒l─▒k gelen ve kenti g├Âle a├žan G├Âl Kap─▒ g├╝n├╝m├╝ze kalmam─▒┼čt─▒r. G├Ârkemli ─░stanbul Kap─▒,┬á mermer frizleri ve tiyatrodan ta┼č─▒n─▒p yerle┼čtirilen masklar─▒ ile de dikkat ├žeker. ─░znik ├╝zerine 1930ÔÇÖl─▒ y─▒llarda yay─▒mlanan kitaplarda, bu iki masktan birinin yol kenar─▒nda durdu─ču belirtilmektedir. Lefke Kap─▒, mermer kabartmalar─▒n─▒n yan─▒nda de─či┼čik Roma, Sel├žuk ve Osmanl─▒ izlerini ta┼č─▒r. ─░mparator Hadrianus d├Âneminde in┼ča edildi─či savlanan Lefke Kap─▒ÔÇÖn─▒n zemininde tekerlek izleri g├Âr├╝lebilmektedir. ─░znik Kaymakaml─▒─č─▒ÔÇÖnca y├╝r├╝t├╝len ├žal─▒┼čmalar sonucunda, ├ževresi temizlenmi┼č ve sa─č giri┼činde yer alan bir yap─▒ k├╝mesi ortaya ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r. ─░mparator ll. Cladius d├Âneminde, ─░S 268 y─▒l─▒nda in┼ča edildi─či bilinen Yeni┼čehir Kap─▒ da ├Ânemli ├Âl├ž├╝de tahrip olmu┼č, g├╝n├╝m├╝ze k─▒smen kalabilmi┼čtir.

Antik Tiyatro: ─░znik Antik Tiyatrosu g├Âl k─▒y─▒s─▒ ile Yeni┼čehir Kap─▒ aras─▒nda geni┼č bir alana in┼ča edilmi┼čtir. Tiyatro, ─░mparator Traianus d├Âneminde Bithynia prokons├╝l├╝ (valisi) Plinius’un ├žabalar─▒yla 111-112 y─▒llar─▒nda yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Tiyatro, XIII. y├╝zy─▒lda toplu mezarl─▒─ča d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. Daha sonraki y─▒llarda i├žinde kilise, saray ve Osmanl─▒ seramik at├Âlyeleri ve ├žini f─▒r─▒nlar─▒ yap─▒ld─▒─č─▒, yap─▒lan arkeolojik kaz─▒larda ortaya ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r.

B├Âcek Ayazma: Koimesis Kilisesi yak─▒n─▒ndad─▒r. ├ťst├╝ kubbe ile ├Ârt├╝l├╝, yuvarlak bir yap─▒d─▒r. Hyakinthos Manast─▒r─▒n─▒n bir b├Âl├╝m├╝ oldu─ču san─▒lmaktad─▒r. Ayazma VI. y├╝zy─▒ldan g├╝n├╝m├╝ze sa─člam gelmi┼č eserlerdendir.

Koimesis Kilisesi: Piskopos Hyakinthos taraf─▒ndan VIII. y├╝zy─▒lda yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Hyakinthos Manast─▒r─▒’n─▒n bir b├Âl├╝m├╝ oldu─ču san─▒lmaktad─▒r. 1065 depreminde y─▒k─▒lm─▒┼č, Koimesis Kilisesi kal─▒nt─▒lar─▒ ancak ilavelerle tamir edilmi┼čtir. Kilisenin mozaikleri ve ikonalar─▒ 1807’de ─░znik Metropoliti Daniel’in iste─či ├╝zerine yenilenmi┼čti.

Ayasofya Kilisesi (m├╝ze): ─░ki ana caddenin kesi┼čti─či yerde, kentin tam ortas─▒ndad─▒r. Bizans d├Ânemi eseridir ve tahminen XI. y├╝zy─▒ldaki depremden sonra yenilenmi┼čtir. 1331 y─▒l─▒nda Orhan Gazi Camii ad─▒n─▒ alm─▒┼čt─▒r. Deprem ve yang─▒nlarda tahribe u─čram─▒┼čt─▒r. XVI. y├╝zy─▒lda Mimar Sinan taraf─▒ndan b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de de─či┼čikli─če u─črat─▒lm─▒┼č ve yenilenmi┼čtir. Bir mezar odas─▒ duvar─▒nda Hz. ─░sa freski bulunmaktad─▒r. VII. Konsil’in topland─▒─č─▒ yerdir. Bu nedenle inan├ž turizmi i├žin ├Ânemli bir merkezdir. Yap─▒n─▒n onar─▒m─▒na ili┼čkin ├žal─▒┼čmalar s├╝rmektetir.

Hagios Tryphonos Kilisesi: ─░stanbul Kap─▒ya giden caddenin sol taraf─▒ndad─▒r. Birka├ž duvar ve d├Â┼čeme mozaiklerinden par├žalar bulunmu┼čtur. Duvar tekni─či ve plan─▒ kilisenin X – XII. y├╝zy─▒llarda yapt─▒r─▒lm─▒┼č bir Bizans eseri oldu─čunu g├Âstermektedir.

Ayatrifon Kilisesi: Yeni┼čehir Kap─▒’ya giden caddenin sa─č─▒ndad─▒r. Plan, ─░stanbul’daki Kariye Camine benzer. Plan─▒na g├Âre b├╝y├╝k bir kubbe ile ├Ârt├╝l├╝ oldu─ču ve taban─▒n─▒n ├žok s├╝sl├╝ mozaiklerle kapland─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. Kilisenin XIII. y├╝zy─▒lda Teodoros Laskaris taraf─▒ndan, Aya Trifon ad─▒na yapt─▒rd─▒─č─▒ san─▒lmaktad─▒r.

Hac─▒ ├ľzbek Cami: ─░znik’te in┼ča edilen ilk Osmanl─▒ camisidir. ├ťst├╝ 8 metre ├žap─▒nda kiremit kapl─▒ bir kubbe ile ├Ârt├╝l├╝d├╝r. 1333 y─▒l─▒nda in┼ča edilmi┼čtir.

Ye┼čil Cami: ─░znik’in sembol├╝ olan Ye┼čil Cami, ad─▒n─▒ ye┼čil ├žinili ve tu─člal─▒ minaresinden alm─▒┼čt─▒r. Caminin yap─▒m─▒n─▒ ├çandarl─▒ Hayreddin Pa┼ča 1378 y─▒l─▒nda ba┼člatm─▒┼č, fakat ├Âl├╝m├╝ ├╝zerine o─člu Ali Pa┼ča 1391’de tamamlatm─▒┼čt─▒r. Erken Osmanl─▒ d├Âneminin tek kubbeli camileri aras─▒nda en g├Ârkemlilerindendir. E┼čsiz minaresi caminin sa─č k├Â┼česindedir. G├Âvdesi mavi ve ye┼čil renkli ├žinilerle zigzagl─▒ mozaik tekni─čiyle bezenmi┼čtir. Sel├žuklu minare gelene─činin ilk d├Ânem Osmanl─▒ sanat─▒na yans─▒mas─▒n─▒n ├Ânemli bir ├Ârne─čidir.

Mahmut ├çelebi Camii: ├çandarl─▒ Hayreddin Pa┼čan─▒n torunlar─▒ndan Mahmut ├çelebi taraf─▒ndan 1442 y─▒l─▒nda in┼ča ettirilmi┼čtir.

Orhan Bey Camii Ve Hamam─▒: Cami, Yeni┼čehir Kap─▒ d─▒┼č─▒nda sol tarafta tarlalar aras─▒nda kal─▒nt─▒ halindedir. Hamam ise, cami ile surlar aras─▒nda bulunmaktad─▒r.

R├╝stem Pa┼ča Han─▒:Bu g├╝n evler aras─▒nda kalm─▒┼č duvar kal─▒nt─▒lar─▒ halindedir. Yaln─▒z kuzey ve bat─▒ duvar─▒n─▒n bir b├Âl├╝m├╝ ayaktad─▒r. Yap─▒ XVI. yy. da Kanuni Sultan S├╝leyman’─▒n sadrazam─▒ R├╝stem Pa┼ča ad─▒na Mimar Sinan taraf─▒ndan in┼ča edildi─či san─▒lmaktad─▒r.

─░smail Bey Hamam─▒:XIV. yy sonlar─▒ ile XV. yy ba┼člar─▒na aittir. ─░├ž mimarisiyle se├žkin bir yap─▒d─▒r.

Haci Hamza Hamam─▒:Mahmut ├çelebi Caminin yan─▒ndad─▒r, ikinci Murat hamam─▒ olarak da an─▒l─▒r. XV. yy da in┼ča edilmi┼čtir.

Meydan Hamam─▒:1.Murat Hamam─▒ olarak da bilinir. ├çifte hamam bi├žiminde in┼ča edilmi┼čtir. ─░znik Kaymakaml─▒─č─▒ÔÇÖn─▒n y├╝r├╝tt├╝─č├╝ ├žal─▒┼čmayla, kubbesine de─čin┬á topra─ča g├Âm├╝l├╝ haldeki 1. Murat HamamÔÇÖ─▒, mimari ├Âzelliklerine sad─▒k kal─▒narak yeniden aya─ča kald─▒r─▒lm─▒┼č ve farkl─▒ ┼čekilde i┼člevlendirilmi┼čtir. Temizlik ├žal─▒┼čmalar─▒ s─▒ras─▒nda, hamam─▒n g├Âl taraf─▒ndaki temellerinin ├╝zerinde yer ald─▒─č─▒ Roma ├ža─č─▒na ait s├╝tunlu yol ortaya ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r.

Ba─čdat (Kaymakk├Â┼čk) Yolu: Sur d─▒┼č─▒nda, Yeni┼čehir Kap─▒ ile Lefke Kap─▒ aras─▒nda,┬á kaymakk├Â┼čk yolu olarak bilinen patikan─▒n Mezbaha civar─▒ndaki uzant─▒s─▒. Antik ├ža─č─▒nda ve sonras─▒nda kenti ├ževreledi─či ve Ba─čdat yoluna ula┼č─▒m─▒ sa─člad─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝len yol g├╝n├╝m├╝zde tamamen tahrip edilmi┼čtir.

J├╝stinyen Su Yolu (Havuzba┼č─▒):

─░mparator J├╝stinianusÔÇÖun ─░S 550 y─▒l─▒nda yapt─▒rd─▒─č─▒ su yolu, Derek├Ây yama├žlar─▒ndaki su kayna─č─▒ndan Havuzba┼č─▒ olarak bilinen mesire yerine, oradan da Lefke Kap─▒ÔÇÖdan ge├žerek kente ula┼č─▒yordu. Yak─▒n tarihe kadar i┼člevini s├╝rd├╝ren J├╝stinianus Su YoluÔÇÖna ili┼čkin kal─▒nt─▒lar g├╝n├╝m├╝zde Havuzba┼č─▒ ve Lefke Kap─▒ civar─▒nda izlenebilmektedir.

T├╝rbeler: ┼×eyh Kutbett─▒n Cam─▒ Ve T├╝rbesi, E┼čref-i Rum├« Cam─▒ Ve T├╝rbesi, Yakub ├çelebi Zaviyesi Ve T├╝rbesi, K─▒rg─▒zlar T├╝rbesi , Sar─▒ Saltuk T├╝rbesi, ├çandarli Hayrettin Pa┼ča T├╝rbesi, ├çandarli ─░brahim Pa┼ča T├╝rbesi ve ─░mareti, ├çandarli Halil Pa┼ča T├╝rbesi, Huysuzlar T├╝rbesi, Ahiveyn Sultan T├╝rbesi, Abd├╝lvahap Sancaktar─▒ T├╝rbesi.

Arkeoloji M├╝zesi (Nil├╝fer Hatun ─░mareti): ┬á─░maret 1388 y─▒l─▒nda Osmanl─▒ Sultan─▒ l. Murat taraf─▒ndan annesi Nil├╝fer Hatunun an─▒s─▒na in┼ča ettirilmi┼čtir. Erken Osmanl─▒ mimarisinin en iyi ├Ârneklerinden biri olan Nil├╝fer Hatun ─░mareti, bu i┼člevini yitirdikten sonra de─či┼čik gereksinimler i├žin depo olarak kullan─▒l─▒rken, 1960 y─▒l─▒nda m├╝zeye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝.

M├╝zede, ─░znik ve ├ževresinden toplanan arkeolojik buluntular ile Il─▒p─▒nar, Tiyatro ve ─░znik’teki ├žini f─▒r─▒nlar─▒ kaz─▒lar─▒ndan ├ž─▒kar─▒lan eserler sergilenmektedir. M├╝ze bah├žesinde; Yunan, Roma, Bizans ve Osmanl─▒ eserleri yer almaktad─▒r.

Do─ča an─▒tlar─▒ ve tar─▒m

─░znik ve ├ževresinde ├žok say─▒da an─▒tsal a─ča├ž bulunmaktad─▒r.

Bunlardan, M├╝┼čk├╝le k├Ây meydan─▒ ├ž─▒nar─▒n─▒n 800-1000 ya┼č─▒nda oldu─ču rivayet edilmektedir. M├╝┼čk├╝le yol ayr─▒m─▒ndaki ulu ├ž─▒narlar da g├Âvde kal─▒nl─▒klar─▒, boylar─▒ ve s├╝r├╝p giden g├╝rb├╝zl├╝kleri ile g├Âz kama┼čt─▒r─▒c─▒d─▒r.┬á Kaymakk├Â┼čk, Beyp─▒nar─▒, Havuzba┼č─▒ ├ž─▒narlar─▒ ile K─▒l─▒├žaslan Caddesi, Ye┼čil Cami, ─░stanbul Kap─▒ ve Lefke Kap─▒ civar─▒ndaki kimi ├ž─▒narlar 500-600 ya┼č─▒nda do─čal an─▒tlard─▒r. Elbeyli yolu ├╝zerinde, Ba─čaras─▒ denilen alanda, Dikilita┼čÔÇÖa (Obelisk) giden yolun sa─č─▒ndaki iki servi de, ─░znik b├Âlgesinin an─▒tsal ├Âzellik ta┼č─▒yan ├╝nl├╝ a─ča├žlar─▒ndand─▒r.

Verimli ─░znik ovas─▒ yakla┼č─▒k 23 bin hektarl─▒k ekilir bi├žilir ve dikilir araziden olu┼čur. Ovadan her y─▒l ortalama 30 bin ton zeytin, 40 bin ton ├╝z├╝m, 80 bin ton┬á sebze ├╝retilir. Samanl─▒ da─člar─▒ yumu┼čak, Avdanl─▒ da─člar─▒n─▒n ise dik bir e─čimle s─▒n─▒rlad─▒─č─▒ ─░znik ovas─▒ ile yama├žlar─▒nda incirin (en ├╝nl├╝s├╝ bardac─▒k), ├╝z├╝m├╝n (en ├╝nl├╝s├╝ m├╝┼čkire), ┼čeftalinin, elman─▒n, kiraz─▒n, ayvan─▒n, nar─▒n en g├╝zeli yeti┼čtirilir.

629 total views, 1 views today

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Hac─▒ Tonak

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒