Tar─▒m havzalar─▒nda bulunan mumyalar

Tar─▒m havzalar─▒nda bulunan mumyalar

AsyaÔÇÖn─▒n binlerce y─▒l ├Âncesine uzanan gizemli ge├žmi┼čine ─▒┼č─▒k tutan bir mumya, ├çinÔÇÖin politik engelleri nedeniyle ABDÔÇÖde g├Âsterilece─či sergiden aniden ├ž─▒kart─▒ld─▒. Bu geli┼čme, Asya’n─▒n k├Âkenleri hakk─▒nda b├╝y├╝k s─▒rlar saklayan mumyan─▒n ├╝zerindeki tart─▒┼čmalar─▒ tekrar g├╝ndeme getirdi.

PekinÔÇÖin sergilenmesinden rahats─▒z oldu─ču mumya 3,800 ya┼č─▒nda. Buna ra─čmen yar─▒ a├ž─▒k g├Âzlerindeki uzun kirpikleri d├╝zg├╝n bi├žimde korunmu┼č ve ├žok iyi durumdaki uzun sa├žlar─▒ omuzlar─▒na d├╝┼č├╝yor.

Beauty of Xiaohe, yani ÔÇťXiaoheÔÇÖnun G├╝zelli─čiÔÇŁ, ├çinÔÇÖin kurak Sincan eyaletindeki Tar─▒m Havzas─▒ÔÇÖnda bulunan onlarca mumyadan sadece biri. Mumyan─▒n ├Âzelli─či, bulundu─ču b├Âlgede ├çinlilerden ├žok ├Ânce ya┼čam─▒┼č olmas─▒ ve g├Âr├╝n├╝m├╝yle Kafkasyal─▒ insanlara benzerlik g├Âstermesi. Bu iki unsur, ├çinÔÇÖin bulundu─ču topraklardaki ilk yerle┼čimcilerin Avrupal─▒ olduklar─▒ teorisini ortaya at─▒yor.

XiaoheÔÇÖnun G├╝zelli─či, sadece bat─▒ eyaleti SincanÔÇÖdaki ilk yerle┼čimcilerin kim oldu─ču hakk─▒nda de─čil, ayn─▒ zamanda petrol zengini b├Âlgenin ne zamanda beri ├çinÔÇÖin par├žas─▒ oldu─ču sorusunu da ak─▒llara getiriyor.
Bu sorular─▒ ├Ânemli k─▒lan fakt├Âr, Pekin h├╝k├╝metinin Sincan Uygur ├ľzerk B├ÂlgesiÔÇÖndeki T├╝rk├že konu┼čan, yakla┼č─▒k dokuz milyon M├╝sl├╝man UygurÔÇÖa uygulad─▒─č─▒ ayr─▒l─▒k├ž─▒ hareket.

ÇİNLİLER İLE BATININ İLK TEMASI
├çin h├╝k├╝metinin onaylad─▒─č─▒ resmi tarihi kay─▒tlara g├Âre, ├çinlilerle Bat─▒ d├╝nyas─▒n─▒n ilk temas─▒, M.├ľ 200 y─▒llar─▒nda ger├žekle┼čti. D├Ânemin imparatoru Wu Di, Mo─čolistanÔÇÖdan gelen Hun ak─▒nlar─▒n─▒ engellemek i├žin Bat─▒ uygarl─▒klar─▒yla ittifak yapmaya y├Âneldi.
Kay─▒tlara g├Âre Wu Di, M.├ľ 139 y─▒l─▒nda, yard─▒mc─▒lar─▒ndan Zhang QianÔÇÖ─▒, istedi─či ittifak anla┼čmas─▒n─▒ sa─člamas─▒ i├žin Bat─▒ÔÇÖya g├Ânderdi. Zhang, kendisine verilen g├Ârevde ba┼čar─▒l─▒ olamad─▒. Ancak onun Bat─▒ÔÇÖya gitmek i├žin kulland─▒─č─▒, Asya, Avrupa ve AfrikaÔÇÖy─▒ kapsayan rota, ─░pek YoluÔÇÖnun g├╝zerg├óhlar─▒ndan birini olu┼čturdu.
Tar─▒m mumyalar─▒n ke┼čfedilmesi, KafkasyaÔÇÖdan gelen yerle┼čimcilerin ├çinÔÇÖin baz─▒ b├Âlgelerine Wu DiÔÇÖnin zaman─▒ndan binlerce y─▒l ├Ânce geldikleri d├╝┼č├╝ncesini g├╝├žlendirdi. K─▒saca, Kafkasyal─▒lar, Sincan b├Âlgesine Do─ču Asyal─▒lardan ├žok daha ├Ânce varm─▒┼čt─▒.

MUMYALARIN SIRRI
XiaoheÔÇÖnun G├╝zelli─či, iki bin ile d├Ârt bin y─▒l ├Âncesine ait 150 adet e┼čya ile birlikte g├Âm├╝len iki di─čer mumyayla bulundu. Mumya, ABDÔÇÖde ilk olarak Mart 2010ÔÇÖda CaliforniaÔÇÖdaki Bowers M├╝zesiÔÇÖnde sergilendi. Mart 2011ÔÇÖde ise PennsylvaniaÔÇÖda ÔÇť─░pek YoluÔÇÖnun S─▒rlar─▒ÔÇŁ adl─▒ sergide yer alacakt─▒. Ancak ├çinÔÇÖin m├╝dahalesi ile sergiden ├žekilmesi b├╝y├╝k bir hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒na neden oldu. Serginin ba┼č─▒nda bulunan ├çin dili ve edebiyat─▒ uzman─▒ Victor Mair, AP haber ajans─▒na yorum yapmay─▒ reddetti.
Mumyalar─▒n g├Âr├╝n├╝mleri, Bronz ├ça─č─▒ÔÇÖnda ya┼čam─▒┼č bu g├Â├žebelerin Hint-Avrupa dilleri konu┼čtu─ču ve Rusya veya UkraynaÔÇÖdan gelmi┼č olabilece─čini ├Âne s├╝r├╝yor.
Mumyalar, National Geographic Toplulu─čuÔÇÖnun, insan geneti─činin zaman i├žinde nas─▒l de─či┼čim g├Âsterdi─čini ara┼čt─▒ran projesi kapsam─▒nda incelendi. Projenin ba┼č─▒ndaki Spencer Well, Tar─▒m Havzas─▒ mumyalar─▒n─▒n ├çinÔÇÖin bat─▒ b├Âlgelerine k├╝lt├╝rlerini, kendilerine ├Âzg├╝ e┼čyalar─▒n─▒ ve genlerini getirdiklerini, hatta at─▒ ilk evcille┼čtiren insanlar da olabileceklerini belirtti.

Tar─▒m mumyalar─▒n─▒ 1993ÔÇÖten beri inceleyen Pennsylvania ├ťniversitesi ├Â─čretim ├╝yesi Mair ise mumyalarla birlikte bulunan bronz ve koyun kemi─činden yap─▒lma e┼čyalara bakarak, Avrupal─▒lar─▒n metal├╝rji alan─▒ndaki teknolojilerini ├çinÔÇÖe getirmi┼č olabileceklerine de─čindi.
Mair, yap─▒lan gen ├žal─▒┼čmalar─▒ndan elde edilen bulgular─▒n, ÔÇťBat─▒dan gelen erkeklerle, Orta AsyaÔÇÖdaki kad─▒nlar aras─▒nda ba─člant─▒ kurdu─čunuÔÇŁ ifade etti.

Y├ťZ HATLARI B─░LE BOZULMADI

Tar─▒m Havzas─▒n─▒n ├žorak ve tuzlu topraklar─▒, g├╝n├╝m├╝ze ula┼čan mumyalar─▒n bir├žok antik M─▒s─▒r d├Ânemine ait mumyadan daha iyi korunmas─▒n─▒ sa─člad─▒. Mumyalar─▒n y├╝z hatlar─▒ndaki ├žizgilerin bile belirgin olmas─▒, bug├╝n PekinÔÇÖi tedirgin eden teorileri g├╝├žlendirdi.
Deliller, o d├Ânem ├çinlilerin mumyalar─▒n─▒ g├Âmd├╝kten sonra mezarlar─▒ e┼čya koymak i├žin tekrar a├žt─▒klar─▒n─▒, b├Âylece hatalar─▒n─▒ g├Ârerek mumyalar─▒n─▒ koruma y├Ântemlerini geli┼čtirdiklerini g├Âsterdi. Dik duran vaziyette g├Âm├╝len mumyalarla birlikte bulunan e┼čyalar ise M.├ľ 138 civar─▒nda kullan─▒lmaya ba┼članan ─░pek YoluÔÇÖndan ├žok ├Ânceki d├Ânemlerde Avrupa-Asya aras─▒nda ticaret yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ ortaya koydu.

├ç─░N SERG─░LENMELER─░NE KAR┼×I
2007 y─▒l─▒nda, ├çin h├╝k├╝meti National Geographic Toplulu─čuÔÇÖnun y├╝r├╝tt├╝─č├╝ gen ara┼čt─▒rmas─▒na izin verdi. Yap─▒lan ara┼čt─▒rman─▒n sonunda, mumyalar─▒n Avrupa, Mezopotamya, ─░ndus Nehri b├Âlgesi ve hen├╝z belirlenmeyen di─čer b├Âlgelerden geldikleri anla┼č─▒ld─▒.
Daha da ilginci, baz─▒ mumyalar, ├╝zerlerine dokuma kuma┼č giydirilerek g├Âm├╝lm├╝┼čt├╝. Bu kuma┼člar, ─░sko├žyaÔÇÖn─▒n kuzeyindeki ya┼čayan klanlar─▒n ├Âl├╝lerini g├Âmerken giydirdikleri ekoseli kuma┼ča ├žok b├╝y├╝k benzerlik g├Âsteriyordu. Ancak ilgin├ž detaylar bununla bitmedi.
Baz─▒ erkek ve kad─▒n mumyalarda, ┼čaman olduklar─▒n─▒ kan─▒s─▒n─▒ g├╝├žlendiren u├žlar─▒ uzun ┼čapkalar bulundu. Bu ┼čapkalar, t─▒pk─▒ Oz B├╝y├╝c├╝s├╝ filmindeki b├╝y├╝c├╝ ┼čapkas─▒n─▒n benzeriydi. Bu mumyalar─▒n giysi ve ├žantalar─▒nda, hint keneviri d├óhil olmak ├╝zere tedavi ama├žl─▒ kullan─▒lan bitkiler ├ž─▒kt─▒. Ayr─▒ca, t─▒ls─▒mlar ve ayinlerde kullan─▒ld─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝len renkli ├žubuklar ortaya ├ž─▒kar─▒ld─▒.
T├╝m bunlardan ├žok daha fazla gizeme sahip Tar─▒m mumyalar─▒, Pekin h├╝k├╝metinin fazla ├╝zerine gidilmesini istemedi─či antik eserler durumunda. PekinÔÇÖin bu konudan fazla bahsedilmemesini istemesinin bir di─čer sebebi de, Uygur T├╝rklerinin mumyalar─▒ sahiplenmesi.

827 Toplam, 1 okuma bug├╝n

YAZAR HAKKINDA

Haber Merkezi Haber Merkezi Belgeseltarih.com sitemizde konuk yazarlara da yer veriyoruz. Yay─▒nlanmas─▒n─▒ istedi─činiz ve m├╝mk├╝n oldu─čunca akademik dille kaleme al─▒nm┼č tarih konulu yaz─▒lar─▒n─▒zla ilgili olarak, ileti┼čim sayfam─▒zdaki form vas─▒tas─▒yla bizimle ba─člant─▒ kurabilirsiniz. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
mumya

B─░RDE BUNLARA BAKIN

Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken!

1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken!

21 Ekim 2019, 1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken! i├žin yorumlar kapal─▒
NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ

NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ

20 Ekim 2019, NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒

K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒

20 Ekim 2019, K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en

─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en

20 Ekim 2019, ─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en i├žin yorumlar kapal─▒
Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca

Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca

20 Ekim 2019, Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca i├žin yorumlar kapal─▒
Gariban Babas─▒ Tevfik R├╝┼čt├╝ Burlu

Gariban Babas─▒ Tevfik R├╝┼čt├╝ Burlu

20 Ekim 2019, Gariban Babas─▒ Tevfik R├╝┼čt├╝ Burlu i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

12 Ekim 2019, BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

4 Ekim 2019, Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu i├žin yorumlar kapal─▒
Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

13 Eyl├╝l 2019, Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k i├žin yorumlar kapal─▒
Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

13 Eyl├╝l 2019, Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒