Sibel Ataman YALI
Sibel Ataman  YALI
Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler
  • 05 Aral─▒k 2019 Per┼čembe
  • +
  • -

“Koca bir kavmin binlerce kilometreyi ├╝├ž as─▒r i├žinde ge├žti─čini d├╝┼č├╝n├╝n…
Bu, d├╝nyay─▒ de─či┼čtirmez de ne yapar? [ÔÇŽ] bizim hayal├« bir tarih ve
kahramanlar ├╝retmeye de─čil, yaln─▒zca do─čruyu ├Â─črenmeye ihtiyac─▒m─▒z var”
─░lber Ortayl─▒

T├╝rk destanlar─▒, T├╝rklerin ola─čan├╝st├╝ ├Âzelliklere ve g├╝├žlere sahip olduklar─▒n─▒ dile getirir. Hatta bu ifadeler destanla s─▒n─▒rl─▒ kalmaz ders kitaplar─▒nda dahi yerini al─▒r. ├ľrne─čin, orta├Â─čretime devam eden bir ├Â─črenci T├╝rk olmakla ilgili ┼ču c├╝mleleri ezberine al─▒r. ÔÇťG├╝nlerden bir g├╝n Ay Ka─čan bir erkek ├žocuk do─čurdu. ├çocuk kara sa├žl─▒, karaka┼čl─▒, ela g├Âzl├╝, k─▒rm─▒z─▒ a─č─▒zl─▒ idi. Perilerden daha g├╝zeldi. ├çocuk, anas─▒ndan yaln─▒zca bir defa s├╝t emdi. Bir daha emmedi. Konu┼čmaya ba┼člad─▒. K─▒rk g├╝nden sonra b├╝y├╝d├╝. Y├╝r├╝d├╝. Oynad─▒. Ata bindi. Geyik av─▒na ba┼člad─▒. G├╝nlerden sonra gecelerden sonra bir yi─čit oldu, bahad─▒r oldu..ÔÇŁ E─čitim s├╝recinin t├╝m basamaklar─▒nda bu g├╝├žl├╝ duygu ile beslenen ├Â─črenciler ilerleyen s├╝re├žte ÔÇťbir T├╝rk d├╝nyaya bedeldirÔÇŁ ├Âvg├╝s├╝yle T├╝rk kimlik de─čerini kat be kat art─▒r─▒r. Benzer durum di─čer ulus devletlerin ├Â─črencileri i├žin de ge├žerlidir. Ve ulus devletlerin imgeledi─či bu durum toplumlar aras─▒ diyalogda yeni bir pencere a├ž─▒lmas─▒na izin vermemektedir.

1933 y─▒l─▒nda Princeton ├ťniversitesiÔÇÖnde kal─▒p yarg─▒larla ilgili yap─▒lan bir ├žal─▒┼čmada, ├Â─črencilerden etnik gruplar ve ulus devletler hakk─▒ndaki g├Âr├╝┼čleri talep edildi (Katz & Braly, 1933). Ara┼čt─▒rma, 20 y─▒l aral─▒klarla tekrarland─▒. Ara┼čt─▒rma sonu├žlar─▒ndan elde edilen bulgularda T├╝rklerin ÔÇťzalim, dindar, hain, zevke sefaya d├╝┼čk├╝n ve cahilÔÇŁ s─▒fatlar─▒ ile etiketlendi─či g├Âzlendi. Bu ara┼čt─▒rmadan yans─▒yan bir di─čer ilgin├ž bulgu ise Almanlar, Japonlar gibi teknoloji geli┼čtiren uluslara kar┼č─▒ olumsuz yarg─▒lar─▒n zaman i├žinde yumu┼čad─▒─č─▒ hatta olumlu imaja d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝yd├╝(Madon ve Guyll, 2001).T├╝rklerin tan─▒mlanmas─▒ndaki s─▒fatlarda bir de─či┼čim olmay─▒┼č─▒ ise ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ ve sorgulanmaya a├ž─▒kt─▒.

Nitekim, T├╝rklere kar┼č─▒ bu olumsuz imaj─▒ Disney yap─▒m─▒ bir animasyon filminde yer verilen Shan Yu isimli kurgusal bir karakterden ├╝zerinden de izledik. Shan Yu, Disney’in 1998 y─▒l─▒nda yay─▒nlanan uzun metrajl─▒ bu filminde Hun Ordusunun k├Ât├╝ lideri olarak betimleniyordu. Animasyonda tarihsel arka plan, ├çin ─░mparatoruÔÇÖnun Hun ordusundan ve istilas─▒ndan korunmak amac─▒yla ├çin SeddiÔÇÖni yapt─▒rd─▒─č─▒n─▒, Shan YuÔÇÖnun ise bunu bir meydan okuma olarak g├Ârd├╝─č├╝ ve ├╝lkeyi ele ge├žirmek niyetiyle ├╝lkeye sava┼č ilan edi┼čini destans─▒ bir anlat─▒mla izleyiciye sunuyordu. Bu sunumun iki ├Ânemli nedeni olabilirdi. Birincisi, tarih metinlerinden elimize ula┼čan bilgilerde T├╝rklerin barbar, kafir, sava┼č├ž─▒, istilac─▒, ya─čmac─▒ olarak ifade bulmas─▒; di─čeri ise ├çinlilerin Hun istilalar─▒ndan korkmalar─▒yd─▒! Peki, ilk ├çin imparatoru ve Qin Hanedanl─▒─č─▒’n─▒n kurucusu ├çin ┼×i Huang (Qin Shi Huang) ger├žekten Hunlardan korkuyor muydu? Ve T├╝rkleri, istilac─▒ ve barbar bir kavim olarak tan─▒mlamak ne kadar do─čruydu?

Bu soruya cevap verebilmek i├žin bir ├Ân soru ile haz─▒rl─▒k yapmaya ne dersiniz? Soru ┼ču: Antigua ve Barbudal─▒lar hakk─▒nda ne d├╝┼č├╝n├╝yorsunuz? Bu insanlar ├žal─▒┼čkan m─▒ tembel mi? ─░yi mi k├Ât├╝ m├╝? Temiz mi pis mi? Zalim mi mazlum mu? Gelenek├ži ve muhafazakar m─▒? Bat─▒l inan├žlar─▒ var m─▒? Zeki, ├ževik ve ahlakl─▒lar m─▒? Zevk ve sefaya d├╝┼čk├╝nler mi? Sorular sorular.. Bu sorular i├žin mutlak do─čru cevaplar var diyebilir miyiz? Ancak yine de bu sorulara yan─▒t verenler ├ž─▒kacakt─▒r. Burada sorgulanmas─▒ gereken yan─▒tlar─▒n ÔÇťbilgiÔÇŁ ├žer├ževesinde mi verildi─či yoksa bir imaj ekseninde mi a├ž─▒─ča ├ž─▒kt─▒─č─▒d─▒r. E─čer bilgi seviyesinde bir yan─▒t oldu─ču iddias─▒ ile kar┼č─▒ kar┼č─▒yaysak bu bilginin kayna─č─▒na ve bile┼čenlerinin ne oldu─čuna bak─▒lmal─▒ zira bu bile┼čenlerin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču zihnimizdeki ├ža─čr─▒┼č─▒mlar kaynakl─▒ olabilir. ├çevremizden edindi─čimiz hisler, tutumlar ve izlenimler ile bunlar─▒n de─čerlendirmeleri olabilir. Sembolik bir g├Âr├╝nt├╝ ya da bir ├že┼čit tasar─▒m dahi olabilir! Bu konuda ders kitaplar─▒na bakmaya ne dersiniz?

Ders kitaplar─▒ son derece kompleks ve interdisipliner materyallerdir. Burada verilen ÔÇťbilgilerÔÇŁ ├žok katmanl─▒ sosyo-k├╝lt├╝rel ve tarihsel temeller ├╝zerine in┼ča edilmektedir. Hen├╝z okula gitmeyen bir ├žocu─čun ÔÇťd├╝┼čman halkÔÇŁ diye bir alg─▒s─▒ yok iken orta├Â─čretimini tamamlam─▒┼č bireylerin zihinlerinde ÔÇťdost ve d├╝┼čman halklarÔÇŁ alg─▒s─▒n─▒n olu┼čmu┼č olmas─▒ ders kitaplar─▒n─▒n ├Â─črenciler ├╝zerindeki etkisini en a├ž─▒k ┼čekilde ortaya koymaktad─▒r. Bu nedenle ├Âzellikle devletlerin ders kitaplar─▒na m├╝dahaleleri ve kitap yazarlar─▒n─▒n ├╝sluplar─▒, ele ald─▒─č─▒ konular─▒ anlat─▒┼č tarzlar─▒, kulland─▒klar─▒ g├Ârseller ve ├Â─črencilere y├Âneltilen sorular detayl─▒ bir incelemeyi hak etmektedir (Akba┼č, 2019:339). Bu ba─člamda toplumlar─▒n hem kendileri hem de ├Âteki diye tan─▒mlad─▒klar─▒ hakk─▒ndaki hisleri, tutumlar─▒ ve izlenimleri anlamada ├Ânemli rehberlerdir. Bir ├Ânceki paragrafta sordu─čumuz sorunun cevab─▒n─▒ ders kitaplar─▒nda arad─▒─č─▒m─▒zda T├╝rk imaj─▒na ili┼čkin ├ža─čr─▒┼č─▒mlar─▒n T├╝rkler lehine problemli oldu─čunu g├Ârmekteyiz. ├ľrne─čin, 2011-2014 tarihleri aras─▒nda yap─▒lan bir ara┼čt─▒rmada okul ├ža─č─▒ndaki ku┼čaklar─▒n siyasal iktidarlar─▒n istekleri do─črultusunda ├Âteki ├╝zerinden toplumsalla┼čmas─▒ i├žin kullan─▒ld─▒─č─▒na dikkat ├žekiliyor. ÔÇťBalkan ve Karadeniz ├ťlkelerinde G├╝ncel Tarih Ders Kitaplar─▒nda Osmanl─▒ / T├╝rk ─░maj─▒ÔÇŁ ba┼čl─▒kl─▒ bu ├žal─▒┼čmada 2010 ÔÇô 2011 e─čitim ├Â─čretim y─▒l─▒nda, ilgili ├╝lkelerin ilk-orta-lise d├╝zeyinde zorunlu olarak okutulan tarih ders kitaplar─▒nda Osmanl─▒/T├╝rk imgeleri incelenmi┼čtir. ├çal─▒┼čma ├žer├ževesi tarihin ders kitaplar─▒na aktar─▒m─▒nda yer verilen imgelerin ├ž├Âz├╝mlenmesinde metin ve s├Âylem analizi teknikleri ile s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č; anlat─▒mlar─▒ a├ž─▒klayan ya da destekleyen g├Ârsel malzemeler bu de─čerlendirmenin haricinde tutulmu┼čtur (Hac─▒salihlio─člu, 2014:xi).

─░lgili ├žal─▒┼čma kapsam─▒nda Bulgaristan, Yunanistan, G├╝ney K─▒br─▒s, Makedonya, S─▒rbistan, Karada─č, Kosova, Bosna-Hersek, H─▒rvatistan, Arnavutluk, Ermenistan, Azerbaycan ve Rusya gibi Balkan ve Karadeniz ├╝lkelerinin ilk/orta├Â─čretim kurumlar─▒nda okutulan tarih ders kitaplar─▒nda yer alan Osmanl─▒/T├╝rk ─░maj─▒ kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ olarak ele al─▒nm─▒┼čt─▒r. ─░lgili ├╝lkelerde okutulan tarih ders kitaplar─▒nda biz/├Âz ve yabanc─▒/├Âteki imgelerinin nas─▒l aktar─▒ld─▒klar─▒ tespit edilmi┼č ve kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ analizi yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Buna ba─čl─▒ olarak ├žal─▒┼čman─▒n temel malzemesini ilgili devletlerin kontrol├╝ d├óhilinde haz─▒rlanan ve ├╝lke genelindeki okullarda okutulmak ├╝zere sat─▒lan/├╝cretsiz olarak da─č─▒t─▒lan tarih ders kitaplar─▒ te┼čkil etmi┼čtir. ├çal─▒┼čma ilgili ├╝lkelerin kendilerini ve Osmanl─▒ÔÇÖy─▒/T├╝rkiyeÔÇÖyi nas─▒l g├Ârd├╝klerini/konumland─▒rd─▒klar─▒n─▒ belirlemektedir. ├çal─▒┼čmaya konu olan bu ├╝lkelerin kesi┼čen ge├žmi┼člerinde/tarihlerinde yer alan sava┼člar/sosyal olaylar ara┼čt─▒rman─▒n temelini olu┼čturmaktad─▒r. ─░ncelenen i├žeriklerde Osmanl─▒/T├╝rk imaj─▒na genel olarak olumsuz bir anlam y├╝klendi─či g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. ├çal─▒┼čma, tarih ders kitaplar─▒n─▒n, ├Â─črencilerin Osmanl─▒ d├Ânemine bir ortak ge├žmi┼č bilinci ile bakmas─▒n─▒ sa─člayacak bir bi├žimde tasarlanmas─▒ gerekti─čini ortaya koymaktad─▒r. T├╝rkiye ve Osmanl─▒ imgesinin tarih ders kitaplar─▒nda incelenen ├╝lkenin g├╝ncel politik duruma g├Âre yorumland─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir (Hac─▒salihlio─člu, 2014:x).

Edit├Ârl├╝─č├╝n├╝ Ahmet ┼×im┼čekÔÇÖin yapt─▒─č─▒ bir di─čer ├žal─▒┼čmada T├╝rklerin co─črafi yak─▒nl─▒k ve tarih bilinci ili┼čkisinde oldu─ču toplumlarda yine bir ├Âncekine benzer ┼čekilde olumsuz referanslarla an─▒ld─▒─č─▒na i┼čaret edilmektedir. ÔÇťD├╝nyada T├╝rk ─░maj─▒ÔÇŁ (2018) ad─▒n─▒ ta┼č─▒yan kitapta, 38 ├╝lkenin lise tarih ders kitaplar─▒nda T├╝rklerin/Osmanl─▒lar─▒n nas─▒l yer buldu─ču sorusuna cevap bulunmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. D├╝nyada T├╝rk imaj─▒n─▒n genel bir foto─čraf─▒n─▒ ortaya ├ž─▒karmay─▒ ama├žlayan ├žal─▒┼čma, Osmanl─▒ co─črafyas─▒ ba┼čta olmak ├╝zere, d├╝nyan─▒n kuzeyinden-g├╝neyine, do─čusundan-bat─▒s─▒na kadar pek ├žok ├Ânemli ├╝lkeyi kapsamas─▒ itibariyle ders kitaplar─▒ de─čerlendirmesi a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemli bir ├žal─▒┼čmad─▒r. ├çal─▒┼čma ├žer├ževesinde Yunanistan, Bulgaristan, Makedonya, Bosna-Hersek, S─▒rbistan, H─▒rvatistan, Kosova, Romanya, Macaristan, Polonya, Suriye, ├ťrd├╝n, M─▒s─▒r, ─░ran, ─░srail, Suudi Arabistan, Ermenistan, Almanya, Danimarka, Avusturya, Fransa, ─░ngiltere, ─░spanya, Rusya, ├çin, Hindistan, Malezya, Endonezya, Japonya, G├╝ney Kore, Azerbaycan, Kazakistan, K─▒rg─▒zistan, ├ľzbekistan, ABD, Arjantin, Kolombiya ve Avustralya tarih ders kitaplar─▒ incelenmi┼čtir. Her bir b├Âl├╝mde, ilgili ├╝lkenin genel e─čitim-tarih e─čitimi politikalar─▒ ├Âzetlenmi┼č, T├╝rk ve Osmanl─▒ tarihiyle ilgili konular─▒n nas─▒l i┼člendi─či okuyucuya aktar─▒lm─▒┼čt─▒r. ┬áOlumlu ve olumsuz ├Ârneklerinin do─črudan sunuldu─ču bu ├žal─▒┼čma biz ve onlar; dostlar ve d├╝┼čmanlar tan─▒mlamalar─▒ noktas─▒nda da g├╝ncel bir kaynak olma niteli─čindedir.

Bu ├žal─▒┼čmalara ilave Esra ├ľzs├╝er taraf─▒ndan yaz─▒lan ÔÇťT├╝rkokratia AvrupaÔÇÖda T├╝rk ─░maj─▒ÔÇŁ (2018); ├ľzlem Kumrular taraf─▒ndan kaleme al─▒nan ÔÇťD├╝nyada T├╝rk ─░mgesiÔÇŁ (2016) ve ─░lber Ortayl─▒ taraf─▒ndan haz─▒rlanan ÔÇťT├╝rklerin TarihiÔÇŁ (2016) ba┼čl─▒kl─▒ kitaplara ileri okumalar i├žin referans al─▒nabilir. ┬áÔÇťT├╝rklerin TarihiÔÇŁ ayn─▒ co─črafyay─▒ y├╝zy─▒llar boyu payla┼čan, uygarl─▒klara etki eden, Do─ču ve Bat─▒ k├╝lt├╝rlerini birbirine ta┼č─▒yan ve T├╝rk├že konu┼čan insanlar─▒n anla┼č─▒lmas─▒ noktas─▒nda ├Ânemlidir. T├╝rkler ne Princeton ├ťniversitesiÔÇÖndeki ara┼čt─▒rma sonu├žlar─▒nda belirtildi─či gibi┬á ÔÇťzalim, dindar, hain, zevk-├╝ sefaya d├╝┼čk├╝n ve cahilÔÇŁdir ne de tek ba┼č─▒na bir d├╝nyaya bedeldir. Burada ├Âncelik arzeden konu T├╝rklerin, insanl─▒k tarihi i├žinde ├Ânemli bir motif oldu─ču ve bu motifin d├╝nya tarihi i├žinde anlaml─▒ bir noktada oldu─čunun hem kendi ├žocuklar─▒m─▒za hem de d├╝nyaya bilimsel y├Ântemlerle do─čru d├╝zg├╝n anlat─▒labilmesidir.

  • Sibel Ataman YALI

 

Kaynaklar

  • Akba┼č, E. (2019). [Yay─▒n kriti─či: D├╝nyada T├╝rk imaj─▒: Tarih ders kitaplar─▒ndaki durum, A. ┼×im┼ček (Ed.)]. T├╝rk Tarih E─čitimi Dergisi, 8(1), ss. 317-341.
  • Hac─▒salihlio─člu, M. (2014). Balkan ve Karadeniz ├ťlkelerinde G├╝ncel Tarih Ders Kitaplar─▒nda Osmanl─▒ / T├╝rk ─░maj─▒. 1001 TUB─░TAK Ara┼čt─▒rma Projesi, Proje No: 110K571, ─░stanbul, 2014, s.i. Proje raporu i├žin bkz. https://www.academia.edu/31381077 adresinden eri┼čilmi┼čtir. [Eri┼čim tarihi: 29.11.2019].
  • Katz, D., & Braly, K. W. (1933). Racial stereotypes of one-hundred college students. Journal of Abnormal and Social Psychology, 28, 280-290.
  • Kumrular, ├ľ. (2016). D├╝nyada T├╝rk imgesi. ─░stanbul: Kitap.
  • Madon, S., Guyll, M. And others (2001). Ethnic and National Stereotypes: The Princeton Trilogy Revisited and Revised. PSPB, Vol. 27 No. 8, August 2001 996 -1010.
  • ├ľzs├╝er, E. (2018). T├╝rkokratia AvrupaÔÇÖda T├╝rk imaj─▒. ─░stanbul: Kronik.
  • ┼×im┼ček, A. (Ed.) (2018). D├╝nyada T├╝rk imaj─▒ tarih ders kitaplar─▒ndaki durum. Ankara: Pegem.

878 Toplam, 2 okuma bug├╝n

Sibel Ataman YALI

Sibel Ataman YALI

Bo─čazi├ži ├ťniversitesi, Fen Edebiyat Fak├╝ltesi, Tarih B├Âl├╝m├╝'nden "Osmanl─▒ Modernle┼čmesi ve Japon Toplumu Kar┼č─▒la┼čt─▒rmas─▒" tezi ile 2000 y─▒l─▒nda mezun oldu. Y├╝ksek lisans─▒n─▒ "Bilgi Y├Ânetimi ve T├╝rkiye ├ľrne─či" ├žal─▒┼čmas─▒ ile Marmara ├ťniversitesi Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝'nde 2002 y─▒l─▒nda tamamlad─▒. Orta├Â─čretim kurumlar─▒nda k─▒sa s├╝re ├Â─čretmenlik yapt─▒. "T├╝rkiye'nin Sosyo-K├╝lt├╝rel Yap─▒s─▒" ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda lisans dersleri verdi. E─čitim, kad─▒n ve ├žocuk konulu projeler i├žin proje yaz─▒m─▒ ve kaynak geli┼čtirme faaliyetlerinde bulundu. Yenilik├ži tarih e─čitimi alan─▒ a─č─▒rl─▒kl─▒ olmak ├╝zere tarihsel d├╝┼č├╝nme ├╝zerine makaleler kaleme ald─▒. D├╝nyada Tarih├žilik, D├╝nyada T├╝rk ─░maj─▒ ve Kan─▒t Temelli ├ľ─črenme gibi kitaplara katk─▒da bulundu. Post-truth (hakikat ├Âtesi) kavram─▒n─▒n tarihsel ve g├╝ncel yans─▒malar─▒ ile ilgilendi ve bu alanda "Ger├žekte(n) ├ľyle Mi Olmu┼č? Post-Truth Zamanlarda Tarihin Temsili" ba┼čl─▒─č─▒n─▒ ta┼č─▒yan ortak bir ├žal─▒┼čma haz─▒rlad─▒. Lisans├╝st├╝ ├žal─▒┼čmalar─▒na ─░stanbul ├ťniversitesi'nde devam etmekte, T├╝rk Tarih E─čitimi Dergisi'nde (TUHED) alan edit├Ârl├╝─č├╝ yapmaktad─▒r. Evli ve iki ├žocuk annesidir. E mail: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri

Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri

13 Ocak 2020, Naz─▒m Hikmet ve Bursa S├╝rg├╝nleri i├žin yorumlar kapal─▒
Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-3

Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-3

10 Ocak 2020, Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-3 i├žin yorumlar kapal─▒
Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-2

Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-2

10 Ocak 2020, Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-2 i├žin yorumlar kapal─▒
Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-1

Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-1

10 Ocak 2020, Ye┼čil├žam’─▒n Beyaz Filmleri: Uluda─č ve Sinema-1 i├žin yorumlar kapal─▒
Yeni┼čehir Bey Saray─▒ÔÇÖn─▒n ─░zinde

Yeni┼čehir Bey Saray─▒ÔÇÖn─▒n ─░zinde

10 Ocak 2020, Yeni┼čehir Bey Saray─▒ÔÇÖn─▒n ─░zinde i├žin yorumlar kapal─▒
H├Ây├╝kten k├Âye, k├Âyden mahalleye! Yeni┼čehirÔÇÖin ilk k├Ây├╝ Barc─▒n

H├Ây├╝kten k├Âye, k├Âyden mahalleye! Yeni┼čehirÔÇÖin ilk k├Ây├╝ Barc─▒n

10 Ocak 2020, H├Ây├╝kten k├Âye, k├Âyden mahalleye! Yeni┼čehirÔÇÖin ilk k├Ây├╝ Barc─▒n i├žin yorumlar kapal─▒
Nusrat May─▒n Gemisi TarsusÔÇÖta

Nusrat May─▒n Gemisi TarsusÔÇÖta

10 Ocak 2020, Nusrat May─▒n Gemisi TarsusÔÇÖta i├žin yorumlar kapal─▒
G├Âkkurt ya da Bozkurt!

G├Âkkurt ya da Bozkurt!

10 Ocak 2020, G├Âkkurt ya da Bozkurt! i├žin yorumlar kapal─▒
Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

5 Aral─▒k 2019, Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler i├žin yorumlar kapal─▒
Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

5 Aral─▒k 2019, Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar