Uluda─čÔÇÖa gezi: Ka├žak├ž─▒ yolunda bir gece bir g├╝nd├╝z

Uluda─čÔÇÖa gezi: Ka├žak├ž─▒ yolunda bir gece bir g├╝nd├╝z

Niyetimiz, Ala├žam ├╝zerinden g├Âller b├Âlgesine ├ž─▒k─▒p orada gecelemekti.
Keles yaylas─▒na ula┼čt─▒─č─▒m─▒zda do─čal engeller nedeniyle ara├žlar─▒m─▒z yolda
kald─▒. Oraya bakal─▒m buraya bakal─▒m, ┼ču ├ži├že─čin bu ├ži├že─čin, ┼ču ku┼čun bu
ku┼čun foto─čraf─▒n─▒ ├žekelim derken yorulduk. G├Âller bir yere gitmiyor ya,
kalal─▒m burada dedik. Yakt─▒k ate┼čimizi ─▒s─▒nd─▒k. Ay─▒n ond├Ârd├╝ bir ay─▒n
alt─▒nda Uluda─čÔÇÖ─▒n efsanelerini, mesellerini, gizlerini konu┼čtuk.

***

Bir sis ki ÔÇťkur┼čun ge├žirmezÔÇŁ t├╝r├╝nden inip yaprak h─▒┼č─▒rt─▒s─▒n─▒ and─▒r─▒r bir
h─▒┼č─▒rt─▒yla sar─▒p sarmal─▒yor ├ževreyi. G├Âz g├Âz├╝ g├Ârmez oluyor.┬á Bir yar─▒m
saat ge├žmiyor topra─ča, ta┼člara, ard─▒├ž ├žal─▒lar─▒na nemini b─▒rakarak yeniden
y├╝kseliveriyor zirveye do─čru. Ard─▒ndan ya─čmur, ard─▒ndan g├╝ne┼č, ard─▒ndan
yeniden sis, yeniden ya─čmur, yeniden g├╝ne┼č ve arada bir doluÔÇŽ┬á Uluda─čÔÇÖ─▒n,
g├Âzden uzak ulu ba┼č─▒ g├╝n├╝ ve geceyi b├Âyle ya┼č─▒yor.

***

Kadim dostum, arkada┼č─▒m Tayfur Cinemre ne zamand─▒r Uluda─čÔÇÖ─▒, zaten iyi
bildi─či oteller b├Âlgesinin ├Âtesinde, onun s├Âyleyi┼či ile ÔÇť┼č├Âyle biraz daha
yak─▒n─▒ndan, biraz daha i├žindenÔÇŁ g├Ârmek arzusundayd─▒. Belirtmeliyim ki
Tayfur i├žin g├Ârmek, s├Âzc├╝─č├╝n i├žkin oldu─ču t├╝m anlamlar─▒ birden, ama en
ziyade makinesinin objektifinden bakmay─▒ ve g├Ârd├╝klerini gelece─če sunmak
├╝zere raptetmeyi ifade eder. O bu yolda ÔÇťDa─člar─▒n a─čababalar─▒ Anadolu da─člar─▒ÔÇŁn─▒n ├žo─čunu elinde makinesi, s─▒rt─▒nda iyiden iyiye basitle┼čtirip hafifletti─či konaklama malzemesi ile dolu ├žantas─▒ oldu─ču halde ad─▒m ad─▒m dola┼čm─▒┼čt─▒r.

Benden istedi─či, y─▒llar ├Ânce Hamaml─▒k─▒z─▒kÔÇÖtan Oktay arkada┼č─▒m─▒z─▒n rehberli─činde ger├žekle┼čtirdi─čimiz Hamaml─▒k─▒z─▒kÔÇÖtan ba┼člay─▒p Y├Âr├╝k P─▒nar─▒ yak─▒nlar─▒nda diye konumland─▒r─▒lan ve K├╝├ž├╝k Sivri ad─▒yla bilinen tepedeki (Manast─▒r m─▒, kale mi, inziva yeri mi ad─▒n─▒ koyamad─▒─č─▒m─▒z) y─▒k─▒ya (├Âren yeri) ula┼čan yolculu─ču yinelemekti.

Kat─▒lmasam bile g├╝zerg├óh konusunda yeterince ayr─▒nt─▒ verebilir veya Oktay dostumuzun rehberlik yapmas─▒n─▒ sa─člayabilir miydim?

├ľyk├╝s├╝ Bursa DefteriÔÇÖnde yay─▒mland─▒ktan sonra o yolculu─ču yinelemeyi, BursaÔÇÖdan arkada┼člarla bir├žok kez d├╝┼č├╝nd├╝k, dahas─▒ kaville┼čtik, ┼ču g├╝n ┼ču saat s├Âz m├╝, s├Âz bile dedik ama olmad─▒. ├ç├╝nk├╝ hem zaman─▒n do─čru se├žilmesini, hem bir tak─▒m ├Ân haz─▒rl─▒klar─▒ gerektiriyordu. ├ľrne─čin yap─▒lacak gezide ├╝niversitemizden sanat tarih├žileri, arkeologlar da olsun istiyorduk. B├Âylesi, oran─▒n ├Âzelliklerinin ve varsa ad─▒n─▒n belirlenmesini
kolayla┼čt─▒racakt─▒.

Ne var ki bu ikisinin iyi ve isabetli bir bile┼čimini bug├╝ne kadar ba┼čaramad─▒kÔÇŽ

TayfurÔÇÖa bunlar─▒ anlatt─▒m. K├Âpe─či LaykaÔÇÖy─▒ da birlikte getirmeyi d├╝┼č├╝n├╝yormu┼č ki bu hi├ž olmazd─▒. ├ç├╝nk├╝ da─č─▒n hayvanlar─▒n─▒n yavrulad─▒klar─▒ ve inlerine, bar─▒naklar─▒na yakla┼č─▒lmas─▒ konusunda duyarl─▒ olduklar─▒ bir d├Ânem s├Âz konusuydu. Layka, provakasyon nedeni olabilirdi bu durumdaÔÇŽ

Hak verdi arkada┼č─▒m ve g├Âller b├Âlgesine gitme fikri b├Âyle do─čdu. Uluda─čÔÇÖ─▒n tan─▒d─▒─č─▒m en sessiz sevdal─▒s─▒, en sessiz korucusu Serdar Ku┼čkuÔÇÖdan Ala├žam ├╝zerinden b├Âlgeye ula┼čan yol konusunda bilgi istedim. Eksik olmas─▒n, ikiletmeden bildiklerini payla┼čt─▒.

Tayfur, Kamil Hilmi, Tuncer S├╝mer 14 Haziran sabah─▒ ─░stanbulÔÇÖdan b├Âyle bir yolculu─ča ÔÇťuygunÔÇŁ kabul etti─čimiz iki karavanla yola ├ž─▒kt─▒lar. Olay gazetesinin ├Ân├╝ndeki benzinlikte bulu┼čtuk.

Bundan sonras─▒n─▒ amat├Âr Uluda─čc─▒ bendenizin -hi├ž de gerekmiyormu┼č asl─▒nda rehberli─činde gidecektik.

TayfurÔÇÖun jipten bozma ├Âzel tasar─▒m karavan─▒yla ikimiz ├Ânden ├ž─▒kt─▒k yola, Kamil Hilmi ile Tuncer S├╝mer ikinci karavanla bizi takip ettiler. Kestel kav┼ča─č─▒nda sa─čdaki yan yola girerek kentin trafi─čine kar─▒┼čmadan ├žimento fabrikas─▒na ula┼čt─▒k. Fabrikadan sonra eski Bursa-─░neg├Âl yolundan ayr─▒lmadan devam ettik. Sa─č─▒m─▒zda b├╝t├╝n g├Ârkemiyle Uluda─č uzan─▒yordu. Granit k├╝lah─▒ sisin i├žinden bir g├Âr├╝n├╝p bir kaybolsa da g├Âzleri hep ├╝zerimizdeydi. Hatta
muziplik olsun diye belki, her teredd├╝d├╝m├╝z de ├╝zerimize do─čru e─čilip ÔÇťdevam edin, devam edin, durmay─▒nÔÇŁ da diyordu sanki.

Derek─▒z─▒k, Orhaniye, G├Âzede yol ay─▒r─▒mlar─▒n─▒ ge├žtikten sonra Ala├žat─▒ tabelas─▒n─▒ g├Ârd├╝─č├╝m├╝zde durup bekledik Hilmi ile TuncerÔÇÖi.┬á Onlar gelince de meyve, sebze bah├želeri ile ekili dikili tarlalar aras─▒ndan kimi zaman d├╝md├╝z kimi zaman k─▒vr─▒ml─▒ bir e─čimle y├╝kselen Ala├žat─▒ yoluna d├╝┼čt├╝k. K├Ây├╝n meydan─▒na bakan kahvesinde mola verdik. Kahveye biti┼čik bakkaldan al─▒┼čveri┼č yap─▒p kumanyay─▒ d├╝zd├╝k.

Kolay, dedi Ala├žat─▒l─▒lar: Hi├ž sapmay─▒n. Bu yol, sizi dosdo─čru g├Âllere g├Ât├╝r├╝r! Yedi kilometre var, yok! …

K├Âyden ├ž─▒kt─▒ktan sonra ├╝nl├╝ Nazo AblaÔÇÖn─▒n YeriÔÇÖne do─čru devam ettik. Solda, Milli Park y├Ân├╝ne ayr─▒lan yolu fark etmeden ge├žmi┼čiz. Nazo AblaÔÇÖn─▒n YeriÔÇÖnin giri┼čine varmadan bilet kesen bir g├Ârevli var. Biletlerimizi al─▒p ge├žtik. G├Ârevliye do─čru yolda olup olmad─▒─č─▒m─▒z─▒ soramazd─▒k,┬á ├ž├╝nk├╝ dilsizdi. Etrafta bunu soracak ├žok insan bulundu─čuna g├Âre do─črusu bir sak─▒ncas─▒ da yoktu g├Ârevlinin konu┼čma engelli olmas─▒n─▒n. Hatta iyi d├╝┼č├╝nm├╝┼čler, dedik.
Bu i┼či ona vermekle en do─črusunu yapm─▒┼člar da dedikÔÇŽ

Yanl─▒┼čl─▒─č─▒m─▒z ├╝nl├╝ mek├óna var─▒nca anla┼č─▒ld─▒. G├╝ler y├╝zl├╝ bir han─▒mefendi, belki oraya ad─▒n─▒ veren Nazo Abla, bizimle hemen ilgilendi, yolu tarif etti.┬á ├çaresiz d├Ând├╝k. Y├╝z, y├╝z elli metre sonra sa─č tarafa ayr─▒lan yola girdik. Yolun ba┼č─▒ndaki bir tabelada, Milli Park s─▒n─▒r─▒nda yolun demir bir kap─▒ ile kapat─▒lm─▒┼č olabilece─či hat─▒rlat─▒l─▒yordu.

E─čer ├Âyle ise kap─▒y─▒ nas─▒l ge├žecektik? Anahtar var m─▒yd─▒ ├╝zerinde? Yoksa ara├žlar─▒ orada b─▒rak─▒p yolun geri kalan─▒n─▒ y├╝r├╝yecek miydik?

Hepsi m├╝mk├╝nd├╝, baht─▒m─▒za deyip devam edecektik.

├ľyle yapt─▒k. Baharla co┼čmu┼č, ye┼čillenip ├ži├žeklenmi┼č otlar─▒n, meyveye durmu┼č a─ča├žlar─▒n ve ola─čan├╝st├╝ g├╝zellikteki orman─▒n i├žinden e─čile b├╝k├╝le t─▒rmanan yola at─▒ld─▒k.┬á Milli Park s─▒n─▒r─▒n─▒ sorunsuz ge├žtik. Hakikaten bir kap─▒ vard─▒ orada, ama beklenece─či gibi iki kanad─▒ da ard─▒na kadar a├ž─▒kt─▒. Yolun keskin bir virajla sa─ča k─▒vr─▒ld─▒─č─▒ yerde solumuzda D├╝geda─č ma─čaras─▒n─▒
g├Ârd├╝k. Dimdik inen bir u├žurumun ortas─▒nda bir yerde kocaman bir ma─čara! Kar┼č─▒s─▒ndan bak─▒ld─▒─č─▒nda sa─č─▒na do─čru iki k├╝├ž├╝k ma─čara veya oyuk daha var, ama D├╝geda─č Ma─čaras─▒ dedikleri ku┼čkusuz bu b├╝y├╝─č├╝d├╝r. ├ľn├╝nden, g├Âknar orman─▒n─▒n i├žinden yoldan g├Âr├╝nmeyen bir dere ak─▒yor. Sesini i┼čitiyoruz.
Kar┼č─▒lardan gelen ba┼čka k├╝├ž├╝k dereler a┼ča─č─▒da bu dereyle birle┼čiyor. AksuÔÇÖnun veya Deli├žayÔÇÖ─▒n esasl─▒ bir kolu olmal─▒ diye d├╝┼č├╝n├╝yoruz, ama bundan emin de─čiliz. Y├Ârenin topo─črafyas─▒na ili┼čkin bilgimiz isabetli kestirimler i├žin yeterli de─čil.

Orman ├žizgisine do─čru bir menek┼če g├Âr├╝yorum ki hepimiz vuruluyoruz. Bir k─▒rkayak gibi topra─ča k─▒rk yerden tutunarak uzay─▒p gitmi┼č. ├ľyle canl─▒, ├Âyle bezekli, ├Âyle kendinden emin ki anlat─▒l─▒r gibi de─čil. Onlardan daha ├žok g├Ârece─čimizi d├╝┼č├╝n├╝yorsak da ├Âyle olmuyor. Daha yukarda daha ├žok menek┼če var ger├žekten, ama bu soydan olan─▒na bir daha rastlayamad─▒k. Demek ki Orman ├žizgisi onun i├žin uygun veya en uygun yer. Ba┼čka ├Âbekleri de mutlaka vard─▒r orada, ama orman ├žizgisi ├╝zerindeki b├Âlgede hi├ž yokÔÇŽ

NEYE N─░YET NEYE KISMET

Ormandan ├ž─▒kt─▒ktan sonra bir saat daha yol al─▒yoruz ki kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kan bir
dere ÔÇťburaya kadar arhade┼čÔÇŁ diyor.

Yolu kesip atm─▒┼č, kimi yerlere ta┼člar y─▒─čm─▒┼č. TayfurÔÇÖun karavan─▒ zorlansa ge├žebilir gibi. HilmiÔÇÖnin karavan─▒ ise d├╝nyada ge├žemez.┬á Bir de devrilir dereye d├╝┼čerse!

Karavanlar─▒ b─▒rak─▒p iki saat, ├╝├ž saat y├╝r├╝yoruz. G├Âller ├Ân├╝m├╝zdeki tepenin ard─▒nda, ama o tepeyi t─▒rmanmak birka├ž saatlik i┼č. Buna d├Ân├╝┼č i├žin gerekli zaman─▒ da ekleyecek olursak ┼č├╝pheli g├Âr├╝n├╝yor bunu g├╝n ─▒┼č─▒─č─▒nda ba┼čarmakÔÇŽ

Bu arada karavanlar─▒ b─▒rakt─▒─č─▒m─▒z yere yakla┼čan bir ara├ž g├Âr├╝yoruz. Neredeyse hi├ž duraksamadan ge├žiyor bizim tak─▒l─▒p kald─▒─č─▒m─▒z engeli ve bozuk yolda sars─▒la sars─▒la da olsa yoluna devam ediyor. Orman─▒n son bireylerinin tutunmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒, olas─▒l─▒kla G├Âzede yak─▒nlar─▒na kadar uzanan bir dere yata─č─▒n─▒n nas─▒l olup da farkl─▒ bir iklimi buraya kadar ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ anlama ve ke┼čfetme u─čra┼č─▒nday─▒z. D─▒┼čar─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda bir hedefi olmayanlara veya amat├Ârlere ├Âzg├╝ karakteristik acemiliklerden say─▒labilir bu. Usta gezgin dedi─činiz, g├Âllere gidecekse dosdo─čru oraya gider. ├ľn├╝ne ├ž─▒kan ayr─▒nt─▒larla fazla ilgilenmez veya ayr─▒nt─▒lara bo─čulmaz. ─░lgilenecekse de as─▒l hedefi unutmadan ilgilenir, de─čil mi?

Oysa d─▒┼čar─▒da tutulursam arkada┼člar─▒m, ÔÇťustaÔÇŁ desem itirazlar─▒ olaca─č─▒ndan diyemiyorum, ├žok deneyimli gezginler. Tuncer, eski bir da─čc─▒, iyi biliyorum: NurhaklarÔÇÖda, BolkarÔÇÖda, AmanoslarÔÇÖda ve Binbo─čalarÔÇÖda dola┼čm─▒┼č, Uluda─čÔÇÖda daha ilk gen├žli─činde kamp kurmu┼č bir oymak ba┼čkan─▒. Hilmi ve Tayfur ise Ka├žkarlar─▒, Alada─člar─▒, S├╝phanÔÇÖ─▒, NemrutÔÇÖu, ElfruzÔÇÖu, Alpleri, Pireneleri, Himalayalar─▒ jeep veya motorsiklet ├╝zerinde gezip foto─čraflam─▒┼č
insanlarÔÇŽ

Belki de yeni bir e─čilimi temsil ediyor bizim gurup: Do─čaya, ama ├Âzellikle da─člara, ├Âzellikle da─člar─▒n ÔÇťit ├╝r├╝mez kervan y├╝r├╝mezÔÇŁ zirvelerine, o zirvelerin el de─čmemi┼č ├ži├že─čine, b├Âce─čine, g├╝n do─čumuna, g├╝nbat─▒m─▒na ve daha nice niteli─čine sevdal─▒ ve bu sevdas─▒n─▒ acelesiz, tela┼čs─▒z ya┼čamaktan yana bir e─čilimÔÇŽ

Vazge├žip yola d├Ân├╝yoruz. Zamane k├╝heylan─▒n─▒ ve binicisini merak ediyoruz do─čal olarak. Bize yakla┼čan ara├ž duruyor. Dergimizin yay─▒n m├╝d├╝r├╝ Saffet Y─▒lmaz ve iki arkada┼č─▒ iniyorlar ara├žtan. Tam bir s├╝rpriz!

Merhabala┼č─▒yor, tan─▒┼č─▒yor, tokala┼č─▒yoruzÔÇŽ

Onlar, Orhaniye yolundan d├Ânmeyi d├╝┼č├╝n├╝yor.┬á Pe┼člerine tak─▒l─▒p g├Âllere k─▒sa yoldan ula┼čma konusundaki son ├╝midimiz de bitiyor.

Sormadan edemiyoruz,┬á ÔÇťnas─▒l ge├žtiniz oray─▒ arkada┼č?ÔÇŁ diye.

Arac─▒ kullanan dostun yan─▒t─▒ ┼č├Âyle oluyor:┬á ÔÇťBu ara├ž hi├žbir ko┼čulda yolda kalmamak ├╝zere tasarlanm─▒┼č! Her engeli a┼čs─▒n diye yapm─▒┼člar bunu. D├Ârt tekerle─či ayr─▒ konumlarda olabiliyor da bana m─▒s─▒n demiyor! Siz hi├ž ├╝z├╝lmeyin. Oradan ancak bunun gibi ara├žlar ge├žebilir!ÔÇŁÔÇŽ

Geldi─čimiz yoldan de─čil de tepenin s─▒rt ├žizgisine kadar ├ž─▒k─▒p d├Ân├╝yoruz karavanlar─▒ b─▒rakt─▒─č─▒m─▒z yere. Oraya bakal─▒m, buraya bakal─▒m, ┼ču ku┼čun foto─čraf─▒n─▒ ├žekelim, olmad─▒ bunu da; aman ┼ču ├ži├žek ├Âbe─čini foto─čraf─▒n─▒ almadan ge├žmeyelim derken ayr─▒m─▒nda olmadan s─▒f─▒r─▒ t├╝ketmi┼čiz! K─▒sacacas─▒ g├Âllere demi┼čtik, ama oraya ├žok yak─▒n bu yaylada konaklamak zorunday─▒z.

Hilmi, k├Âm├╝rl├╝ k├╝├ž├╝k bir ocakta kahve haz─▒rl─▒yor. Odunlar─▒m─▒z var. Tutu┼čturmak i├žin kuru yapraklardan, k├Âklerden topluyoruz biraz. Tuncer oca─č─▒ kuruyor, yakla┼č─▒k 50 y─▒l ├Âncesinin izcilik deneyimine dayanarak. Oray─▒ be─čenmeyip kar┼č─▒s─▒nda ikinci bir ocak kuruyorum. ÔÇť OlmazÔÇŁ diyor Tuncer; ÔÇťR├╝zgara kar┼č─▒ de─čil, r├╝zgar─▒n esti─či y├Ânde kurmal─▒s─▒n. Aksi halde
oca─č─▒n t├╝m duman─▒ ile ate┼čin alevi ├╝zerine gelir.

Dedi─či do─čru olmas─▒n? Akla yatk─▒n ├ž├╝nk├╝.

ÔÇť─░nternet devrindeyiz, oradan b├Âyle ├Â─črendimÔÇŁ diyorum TuncerÔÇÖe, g├╝ya i┼či g├╝lmeceye vurarak. Sonu├žta nas─▒l olduysa, belki r├╝zg├ór─▒n y├Ân├╝ de─či┼čti, i┼če yarad─▒ bu ocak. TuncerÔÇÖin getirdi─či kuru otlar─▒ tutu┼čturup g├╝zel bir ate┼č yakt─▒m. Bir s├╝re d├╝zg├╝n yanmas─▒na g├Âz kulak oldum. Sonra her ┼čey yoluna girdi. Tuncer dereden su almaya gitti. Tayfur karavan─▒n oca─č─▒nda yumurtal─▒ sucuk haz─▒rl─▒yor. Layka etraf─▒ kola├žan ediyor.

Ate┼č iyiden iyiye parlarken sofram─▒z─▒ kuruyoruz.

O da ne? G├╝ne┼čin son ─▒┼č─▒klar─▒n─▒n k─▒zartt─▒─č─▒ yama├žlar─▒n alt─▒ndan bir koyun s├╝r├╝s├╝ ├ž─▒kagelmiyor mu? S├╝r├╝n├╝n ├žoban─▒ Himmet Bey, do─črudan bize y├Âneliyor. Yan─▒nda da iki k├Âpe─či var. Biraz a┼ča─č─▒da g├Ârd├╝─č├╝m├╝z ├žoban kul├╝besi onun bar─▒na─č─▒ym─▒┼č. S├╝r├╝y├╝ son otlama turu i├žin bu yana s├╝rm├╝┼č. ├çok g├╝zel, ├žok besili hayvanlar─▒ var. Layka ile ├žoban k├Âpekleri aras─▒nda bir gerginlik olmuyor de─čil, ama k─▒sa s├╝rede ne yap─▒yorlarsa tatl─▒ya ba─čl─▒yorlar
meselelerini. Layka iki ya┼č─▒nda bir kurt; t├╝r├╝n├╝n en g├╝zel, en g├Âsteri┼čli bireylerinden. Tela┼čs─▒z, endi┼česiz bir merakla s├╝r├╝y├╝ g├Âzl├╝yor. ├ľyle yiyecek gibi, sald─▒racak gibi bir hali katÔÇÖyen yok. Yaln─▒zca merak var bak─▒┼člar─▒nda.

Tayfur, ÔÇťbu, kendi t├╝r├╝ d─▒┼č─▒ndaki hayvanlarla ikinci kar┼č─▒la┼čmas─▒ÔÇŁ diyor. ─░ki hafta ├Ânce atlarla tan─▒┼čm─▒┼č.

Bu arada Himmet BeyÔÇÖi soru ya─čmuruna tutuyoruz. Yol, bir hafta ├Âncesine de─čin ge├žilir durumdaym─▒┼č. ├ľyle ┼čiddetli bir ya─čmur, ard─▒ndan ├Âyle ┼čiddetli bir dolu ya─čm─▒┼č ki ne yol kalm─▒┼č ne iz!

ÔÇťYirmi y─▒ld─▒r bu da─člarday─▒m, b├Âylesini hi├ž g├Ârmedim. Bu derelerin her biri o g├╝n ge├žilmez bir ─▒rma─ča d├Ân├╝┼čt├╝ÔÇŁ diyor.

Himmet bey ho┼čsohbet insan, her sorumuza yan─▒t veriyor. Da─ča ili┼čkin, yaylaya ve yaylalara ili┼čkin bir├žok ayr─▒nt─▒y─▒ ├Â─čreniyoruz ondan. Bunlar─▒n i├žinde en ilginci, en ┼ča┼čk─▒nl─▒k vereni yaylalar─▒n ve yaylac─▒l─▒─č─▒n i┼člevinin temelden bir d├Ân├╝┼č├╝me u─črad─▒─č─▒n─▒ ├Â─črenmek oluyor desem, yeri.┬á ┼×├Âyle a├ž─▒klayay─▒m: Yayladaki koyun s├╝r├╝lerinin s├╝t├╝yle hi├ž kimse ilgilenmiyor
art─▒k.

Himmet BeyÔÇÖin s├╝r├╝s├╝nde ├╝├ž y├╝zden fazla koyun var, s├╝tleri sa─č─▒lm─▒yor!

ÔÇťPeynir de mi yap─▒lm─▒yor?ÔÇŁ diyoruz; ÔÇťHay─▒r, yap─▒lm─▒yor!ÔÇŁ diyorÔÇŽ

AYIN ALTINDA, ATE┼×─░N BA┼×INDA

├ťzerinde konaklad─▒─č─▒m─▒z bu yola, ÔÇťKa├žak├ž─▒ YoluÔÇŁ denilirmi┼č. Yaylan─▒n belirli bir ad─▒ mutlaka olmal─▒, ama Himmet Bey yaln─▒zca ÔÇťKeles Yaylas─▒ÔÇŁ diyor.

Kamil Hilmi elindeki cihazÔÇÖa nerede oldu─čumuzu sordu─čunda, an─▒nda yol ├žizgilerini ve nerede durdu─čumuzu i┼čaretleyen uydu haritas─▒ geliveriyor ekrana. Ne var ki ekranda yaylan─▒n da, ge├žemeyip ├╝zerinde konaklad─▒─č─▒m─▒z yolun da ismi yok.

Hilmi: ─░┼čte, bu i┼čler art─▒k b├Âyle. Yak─▒n zamana kadar bu ekrandaki g├Âr├╝nt├╝ olsa, olsa askeri paftalarda olurdu, ┼čimdi her yerde ve her isteyenin elinin alt─▒nda. Bak:┬á ÔÇťNeredeyimÔÇŁ diyorsun, kefere an─▒nda nerede oldu─čunu bildiriyor! …

Kaybolmak istesen de kaybolam─▒yorsun, k─▒sacas─▒ÔÇŽ

Ka├žak├ž─▒ Yolu deyip ge├žmemeli. Alt─▒nda siyasal, toplumsal tarih var. Her ad─▒mda dereler ve kar y─▒─č─▒nlar─▒ ve g├Â├ž├╝kleri ile kesilmi┼č, bozulmu┼č o yolda Reji y├Ânetiminin el koydu─ču emtia ─░neg├ÂlÔÇÖe, KestelÔÇÖe, G├╝rsuÔÇÖya ve k├Âylerine kat─▒r s─▒rt─▒nda ula┼č─▒rd─▒. Bu yol ├╝zerindeki Keles ve Orhaneli de BursaÔÇÖy─▒, dolay─▒s─▒yla ─░stanbulÔÇÖu AnadoluÔÇÖnun i├žlerine ba─člayan g├╝zerg├óhta ├žok ├Ânemli duraklard─▒. Buradan ta┼č─▒nan emtia i├žinde t├╝t├╝n├╝n ├Âzel bir yeri vard─▒ do─čal olarak. ├ç├╝nk├╝ onsuz yapamayan tiryakileri o zaman da g├╝n├╝m├╝zdeki gibi ├žoktu. Kimileri i├žin ekmekten, sudan bile ├Ânde gelen bu ÔÇťihtiya├ž maddesiÔÇŁ Reji gelirlerinin ├Ânemli bir kalemiydi. Bu y├╝zden s─▒k─▒ s─▒k─▒ya denetim
alt─▒nda tutulmak isteniyordu.┬á ÔÇťAy─▒ngac─▒larÔÇŁ diye adland─▒r─▒lan t├╝t├╝n ta┼č─▒y─▒c─▒lar─▒n ├Âyk├╝leri, t─▒pk─▒ ├Âteki ka├žak├ž─▒ ├Âyk├╝leri gibi edebiyat─▒m─▒zda ├Âzel bir yer tutar…

Bir de kolcular─▒ vard─▒ RejiÔÇÖnin. En g├Âz├╝pek adamlardan se├žilirdi bunlar. ─░yi binici ve iyi at─▒c─▒yd─▒lar. Atlar─▒ en iyi haralar─▒nda ├Âzel olarak yeti┼čtirilirdi. Daha tayl─▒klar─▒nda kur┼čun v─▒z─▒lt─▒s─▒na, t├╝fek patlamas─▒na al─▒┼čt─▒r─▒rlard─▒. Ay─▒ngac─▒larla ├žat─▒┼čmalarda binicisinin bir i┼čaretiyle yere ├ž├Âk├╝p ona siper olduklar─▒n─▒ dahi duymu┼člu─čum vard─▒r. Ka├žgunda, ka├žakta, canpazar─▒nda olmay─▒, bundan daha iyi ne ├Âzetleyebilir!

─░┼čte, bu yolun ├╝zerinde ate┼čin kar┼č─▒s─▒nda k├╝├ž├╝k sofram─▒z─▒n ba┼č─▒nday─▒z. G├Âky├╝z├╝ y─▒ld─▒z kayn─▒yor.┬á ├ťnl├╝ y─▒ld─▒zlar─▒ se├žmeye ├žal─▒┼č─▒yoruz. Pek az─▒n─▒ ad─▒, san─▒yla ├ž─▒karabiliyoruz. ├ç├╝nk├╝ unutmu┼čuz g├Âky├╝z├╝n├╝. Unutmasak bile g├╝nl├╝k ya┼čam─▒m─▒zda y─▒ld─▒zlar─▒n bir yeri yok. Olmay─▒nca da hangisi Ven├╝s, hangisi Merkur hat─▒rlanm─▒yor. Oysa burada Samanyolu bile a├ž─▒k se├žikÔÇŽ

Birden kar┼č─▒m─▒zdaki yama├žlar a─čarmaya ba┼čl─▒yor:┬á Ay do─čuyor.┬á Ay─▒n ond├Ârd├╝
bir ay! Testekerlek, koskocaman, parlak bir sini! H─▒rs─▒z─▒n sinisi! …

Tayfur, ate┼čten uzakla┼č─▒p kare kare ├žekmi┼č do─ču┼ču. G├Âsteriyor. ├çok g├╝zelÔÇŽ

Da─člar ├╝zerine, Uluda─č ├╝zerine konu┼čuyoruz. Tayfur, hepsi de da─člar ├╝zerine ┼čiirler okuyor. Tuncer Dadalo─čluÔÇÖndan bir t├╝rk├╝ s├Âyl├╝yor. Hilmi, ÔÇťOtuz├╝├ž Kur┼čunlu Y├╝rekÔÇŁ ┼čiirine konu olan olaylarla ilgili dedesinin tan─▒kl─▒─č─▒n─▒ aktar─▒yor. Dede, o tarihte ├ľzalp karakolunda polis memuru; olup bitenleri birebir ve i├žinden ya┼čam─▒┼čÔÇŽ

Uluda─čÔÇÖ─▒ anlatmak da bana d├╝┼č├╝yor.┬á ─░lk ├ça─č tanr─▒lar─▒n─▒n evi OlymposÔÇÖtan, Ke┼či┼č ve ard─▒ndan dervi┼č yurdu olmas─▒ndan, s├Âz ediyorum. ─░nsan─▒n burada kendini Tanr─▒ ile y├╝z y├╝ze duyumsad─▒─č─▒n─▒; da─č─▒n b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ile tabiat─▒n muaazam d├╝zeninin insana varolu┼čundaki raslant─▒sall─▒─č─▒, k├╝├ž├╝kl├╝─č├╝n├╝, ├Ânemsizli─čini, bu ba─člamda da hesap g├╝n├╝n├╝ kuvvetle hat─▒rlatt─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yorum. Buna ili┼čkin g├Âzlemleri ve bu g├Âzlemleri yapan ve ya┼čayan
insanlardan dinlediklerimi aktar─▒yorumÔÇŽ
Bir suskunluk bulutu iniyor aram─▒za. Sonra y├╝zy─▒llar ve y├╝zy─▒llar i├žinde insan─▒n da─čda yaln─▒zl─▒─č─▒ i├žinde s─▒─č─▒nd─▒─č─▒, ortakla┼čt─▒rd─▒─č─▒, toplumsalla┼čt─▒rd─▒─č─▒, zamanla k├Âkl├╝ bir ya┼čam k├╝lt├╝r├╝ne ve inanca d├Ân├╝┼čen yap─▒lar ├╝zerine konu┼čuyoruz, b├Âl├╝k p├Âr├ž├╝k.
Sonra uyuyoruz.

Sabah yo─čun bir sise a├ž─▒l─▒yor g├Âzlerimiz.
Bir sis ki, ÔÇťkur┼čunge├žirmezÔÇŁ t├╝r├╝nden. Sonraki saatlerde de gidip geliyor birka├ž kez. ─░ndi─činde g├Âz g├Âz├╝ g├Ârmez oluyor.┬á Bir yar─▒m saat ge├žmiyor topra─ča, ta┼člara, ard─▒├ž ├žal─▒lar─▒na nemini b─▒rakarak yeniden y├╝kseliveriyor zirveye do─čru. Ard─▒ndan ya─čmur, ard─▒ndan g├╝ne┼č, ard─▒ndan yeniden sis, yeniden ya─čmur, yeniden g├╝ne┼č ve arada bir doluÔÇŽ┬á Uluda─čÔÇÖ─▒n, g├Âzden uzak ulu
ba┼č─▒ g├╝n├╝ ve geceyi b├Âyle ya┼č─▒yor.
TANRI ARMA─×ANI TANRI YURDU

Uluda─čÔÇÖ─▒n Uluda─č ad─▒yla haritalara i┼členmesi, co─črafya kitaplar─▒na ge├žmesive bu isimle g├╝nl├╝k dilin dola┼č─▒m─▒na girmesinin ├╝zerinden bir as─▒r bile ge├žmedi. Da─č─▒n be┼č milyon y─▒ll─▒k tarihinin yan─▒nda bir as─▒r nedir ki? K─▒sac─▒k bir zaman par├žas─▒!

Uluda─č ad─▒ ├Â─čretmen, ├Â─črenci ve bilim insanlar─▒ndan olu┼čan ├╝nl├╝ ÔÇťBilim Kervan─▒ÔÇŁ ile bu kurulda topo─čraf olarak g├Ârev alan asker, hekim, m├╝zisyen, siyaset├ži Osman ┼×evki BeyÔÇÖin┬á Ke┼či┼čÔÇÖe yak─▒┼čt─▒rmas─▒d─▒r ger├ži, ama kabul edilmeli ki da─č─▒n tarihsel isimleri de tam olarak ├Ârt├╝┼č├╝r.

Antik ├ža─čda Anadolu ile uzant─▒lar─▒nda 19 da─č Olympos (eski Yunanca) veya Olympus (Latince) ad─▒n─▒ ta┼č─▒yordu. Bu ad─▒n eski Anadolu dillerinden geldi─či ve ├žo─čunlukla “y├╝ksek da─č” anlam─▒n─▒ ta┼č─▒d─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. ├ľrne─čin S├╝merler g├Âsteri┼čli, g├Ârkemli da─člar─▒ tanr─▒lar─▒n─▒n yurdu, evi saymaktayd─▒. B├╝y├╝k tanr─▒ Enlil, yeri ve g├Â─č├╝ birbirinden ay─▒rarak kozmik yer da─č─▒n─▒ y├╝kseltmi┼č, ard─▒ndan da ana tanr─▒├ža Ki ile birlikte bildi─čimiz evren d├╝zenini olu┼čturan tanr─▒lar ile onlar─▒ simgeleyen ay, g├╝ne┼č, gezegenler, denizler, karalar─▒ yaratm─▒┼čt─▒. Bu soydan Tanr─▒ Nippur da yer├╝st├╝n├╝ yeralt─▒n─▒n k├Ât├╝l├╝klerinden korumak ve DicleÔÇÖyi ak─▒tmak i├žin Hursag
da─člar─▒n─▒ in┼ča etmi┼čti.

B├╝t├╝n da─člar b├Âyledir: Bilinmezlikle doludurlar, gizle doludurlar! Gizine eri┼čilemeyen her varl─▒k gibi kutsal say─▒lm─▒┼člar, sayg─▒ ve tapk─▒ g├Ârm├╝┼člerdir insano─člu ile k─▒z─▒ndan. Uluda─č, bu y├╝zden kadim AnadoluÔÇÖdaki yirmiye yak─▒n Olympos aras─▒nda en ├╝nl├╝ Tanr─▒ yurdu, Tanr─▒ eviydi. ─░nsanlara iyilik kadar, k├Ât├╝l├╝k de getirebilen tanr─▒lar, bu da─čda meclis
kurar; kim kiminle sava┼čacak, kim yenilip yok olacak, kim felaket g├Ârecek, kime hastal─▒k gelecek, nereye k─▒tl─▒k k─▒ran girecek, neresi yang─▒nlarda yan─▒p k├╝l olacak karar─▒n─▒ verirlerdi. Hile, desise, yalan, ikiy├╝zl├╝l├╝k de eksik olmazd─▒ bu meclislerde ya, neyseÔÇŽ

T├╝rklerin ─░slaml─▒k ├Âncesi inan├žlar─▒nda da da─č─▒n ├Ânemli yeri var. En eski destan─▒m─▒z ErgenekonÔÇÖa g├Âre, T├╝rkler demirden bir da─č─▒ eriterek, bir vakitler kapand─▒klar─▒ yerden, kendilerine bir ├ž─▒k─▒┼č yolu bulmu┼člard─▒.
T├╝rklerin efsane atalar─▒ndan O─čuz HanÔÇÖ─▒n alt─▒ o─člundan birinin ad─▒ Da─č HanÔÇÖd─▒r. Ferhat ile ┼×irin ├Âyk├╝m├╝zde de Ferhat, can─▒ gibi sevdi─či ┼×irin i├žin demirci h├╝neri, demirci avadanl─▒klar─▒ ile da─člar─▒ delmenin yolunu bulmu┼čtur.

AnadoluÔÇÖdaki OlymposlarÔÇÖ─▒n; yani tanr─▒ evleri ile tanr─▒ yurtlar─▒n─▒n en ├╝nl├╝s├╝yd├╝ demi┼čtik Uluda─č i├žin. Ne zamana kadar? Erken Bizans devri de denilen, Roma imparatorlu─čunun Hristiyanl─▒─č─▒ benimsemesine kadar s├╝rd├╝ bu ├╝n├╝! Hristiyan Roma yahut Bizans, da─č─▒n g├╝neyinde ya┼čam─▒┼č Mysial─▒lar nedeniyle Mysia OlymposÔÇÖu diyordu Uluda─čÔÇÖa. Bizim Misi k├Ây├╝m├╝z ile misebolu k├Ây├╝m├╝zde ya┼čamay─▒ s├╝rd├╝ren Mysia ad─▒,┬á g├╝rgen a─čac─▒n─▒n da ├Âz be ├Âz ad─▒yd─▒. Mysial─▒larÔÇÖ─▒n g├╝rgen kadar sa─člam, g├╝rgen kadar dayan─▒kl─▒ bir halk
olduklar─▒na inan─▒l─▒yordu.

Roma tek tanr─▒l─▒ inanc─▒ benimseyince, Uluda─č i├žin kimi ┼čeyler de─či┼čti belki, ama kutsall─▒─č─▒ de─či┼čmedi.┬á Yaln─▒zca MisyaÔÇÖs─▒n─▒ kald─▒r─▒p Olympos demeye devam ettiler oraya.┬á De─čirmenlik─▒z─▒kÔÇÖ─▒n arkas─▒ndaki yaylalardan ba┼člayarak da─č─▒n kuzey yama├žlar─▒ndan bat─▒s─▒na do─čru, ad─▒ san─▒ bilinen 28 kutsal yerle┼čke kurdular. Bunlar─▒n bir k─▒sm─▒, ├Ânceki ├žok tanr─▒l─▒ zaman─▒n tap─▒naklar─▒ ├╝zerine in┼ča edilmi┼čti ve bir federasyon halinde birbirileriyle
ili┼čkiliydiler.

Gel zaman, git zaman biz T├╝rkler geldik buralara; kimi durumlarda zorla,
kimi durumlarda benimseyip benimseterek yerle┼čip ┼čenlendirdik Uluda─čÔÇÖ─▒n d├Ârt taraf─▒n─▒. Do─čuda, Uluda─čÔÇÖ─▒n ana g├Âvdesi ile ba─člant─▒s─▒ bak─▒m─▒ndan SaitabatÔÇÖtan, Derek─▒z─▒kÔÇÖtan ba┼člayarak bat─▒daki G├Âk├že├ÂrenÔÇÖe, Do─čanc─▒ÔÇÖya, YeniceÔÇÖye, elbette daha ├Âtesine de T├╝rk k├Âyleri kurduk. Ke┼či┼člerin, rahiplerin, ermi┼člerin ya┼čay─▒p gitti─či manast─▒rlara; yaln─▒zl─▒─ča ve ibadete ├žekildikleri h├╝crelere, ma─čaralara bak─▒p ÔÇťKe┼či┼čÔÇŁ dedik Uluda─čÔÇÖaÔÇŽ

Bundan hayli zaman sonra, ad─▒n─▒ resmen Uluda─č yap─▒p haritalar─▒m─▒za
i┼člememize kar┼č─▒l─▒k Ke┼či┼č demeye devam ettik.

Osmanl─▒ Sultan─▒ ll. Murat, Uluda─čÔÇÖdaki dinsel d├╝zenin AynarozÔÇÖda s├╝rmesi i├žin ├Âzel bir ferman verdi. Aynaroz, bug├╝nk├╝ ├Âzerk halini de Hristiyanl─▒─č─▒n farkl─▒ inan─▒┼člar─▒n─▒ bir arada bar─▒nd─▒ran d├╝zenini de bu fermana bor├žludur.

┼×u ├╝st├╝ ├╝st├╝ne birikmi┼č kar katmanlar─▒n─▒n, kederli kayalar─▒n ├╝zerine f─▒s─▒lt─▒yla inen ya─čmurun, sisin, tiz bir ├ž─▒─čl─▒kla e┼čini ├ža─č─▒ran garip da─č ku┼čunun, sular─▒ s─▒├žratarak bir ko┼ču tutturan LaykaÔÇÖn─▒n,┬á a┼ča─č─▒da ucu g├Âr├╝nen orman─▒n, ├ža─č─▒ldayarak akan suyun bize s├Âyledi─či bu da─čda ge├žmi┼č ve gelece─čin tek bir anda kayna┼čt─▒─č─▒ ve bug├╝n oldu─čudur.

Uluda─čÔÇÖa doyulmaz ya, toparlanma vakti geliyor.

Ate┼či ak┼čamdan s├Ând├╝rm├╝┼čt├╝k, oca─č─▒ kapat─▒yoruz, at─▒klar─▒ topluyoruz ve
├ž─▒kt─▒─č─▒m─▒z yoldan d├Ân├╝yoruz BursaÔÇÖya.

 

665 total views, 2 views today

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Hac─▒ Tonak

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒