Mesut BİÇER
Mesut  BİÇER
Yeni┼čehirÔÇÖde Darbedilen Sikke ve Yeni┼čehir Darphanesi
  • 21 Haziran 2020 Pazar
  • +
  • -
  • Mesut B─░├çER /

Sikke; a─č─▒rl─▒─č─▒ ├Ânceden ayarlanm─▒┼č, ├╝zerinde darp edip tedav├╝le ├ž─▒karan ve istendi─činde geri almay─▒ taahh├╝t eden devletin, h├╝k├╝mdar─▒n ya da resm├« otoritenin simge veya yaz─▒s─▒n─▒n yer ald─▒─č─▒ maden├« para t├╝r├╝d├╝r. T├╝rk Dil Kurumunun s├Âzl├╝─č├╝ de sikkeyi ayn─▒ manada ÔÇťmadeni paraÔÇŁ olarak tan─▒mlar.

Sikke as─▒rlar boyu devletlerin ba─č─▒ms─▒zl─▒k sembolleri i├žerisinde en ├Ânemlilerinden birisi olarak yerini korumu┼č. ├ľzellikle T├╝rklerin ─░slamÔÇÖ─▒ kabul etmelerinin ard─▒ndan h├╝k├╝mdar ad─▒na hutbe okumakla birlikte sultan ad─▒na para darbetmek devlet kurman─▒n ├Ân ┼čartlar─▒ndan kabul edilmi┼čtir. Bir kentin ya da bir devletin ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒n i┼čareti olan sikke bas─▒m─▒; tarih bilimcileri i├žinde sikkenin darbedildi─či d├Ânemin ayd─▒nl─▒─ča kavu┼čturulabilmesi i├žin olduk├ža de─čerli bulunur.

├ľzellikle Osmanl─▒ Devletinin kurulu┼č d├Ânemine ait kaynaklar─▒n yetersizli─či ve var olan kaynaklar─▒n ya┼čanan d├Ânemden sonra yaz─▒lmas─▒ bir├žo─čunun ├Âvg├╝name niteli─či ta┼č─▒mas─▒ ve kroniklerin birbiri ile ├Ârt├╝┼čmemesi konu hakk─▒nda ├žal─▒┼čan m├╝verrihleri bir├žok ├ž─▒kmaza sokmaktad─▒r. Bu durum ise d├Ânem d├Ânem tarih bilimini ile u─čra┼čanlar─▒ teori ve varsay─▒mlar ile ├žal─▒┼čmak zorunda b─▒rakmaktad─▒r. S├Âz konusu teori ve varsay─▒mlarda tutarl─▒─č─▒n─▒n ve tarihsel ger├žeklili─činin ├Âtesine ├ž─▒kmamas─▒ i├žin vak─▒f kayd─▒, sikke ve kitabeler gibi somut eserlere dayand─▒r─▒lmaktad─▒r.

Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n kurulu┼č d├Ânemine ait yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar her ge├žen g├╝n yeni verilere ula┼č─▒lmas─▒ ile netlik kazanmaya ba┼člamakta. Ortaya ├ž─▒kan her dok├╝man, belge ya da materyal d├Ânemin tarihini ara┼čt─▒ran m├╝verrihler taraf─▒ndan incelendi─činde yeni bilgiler ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r.

Daha d├╝ne kadar Osmanl─▒ Devletinin ilk darbetti─či sikkeler ├╝zerine konu┼čurken ya da bu konuda yazarken 727/1327 senesinde Orhan Gazi taraf─▒ndan BursaÔÇÖda darp edilen ak├ženin ilk ÔÇťOsmanl─▒ SikkesiÔÇŁ oldu─čunu belirtiyorduk. Bir├žok tarih├ži Osman Gazi d├Âneminde ve Orhan GaziÔÇÖnin saltanat─▒n─▒n ilk y─▒llar─▒nda Sel├žuklu paras─▒n─▒n kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yordu. Oysa ge├žti─čimiz d├Ânemlerde n├╝mizmatikler taraf─▒ndan a├ž─▒klanan Osman GaziÔÇÖye ait sikkeler d├Ânemin tarihini bir kez daha irdelememize sebep oldular.

1977 y─▒l─▒nda ─░stanbul Arkeoloji M├╝zesi, ─░slami Sikkeler B├Âl├╝m├╝nde uzun y─▒llar ├žal─▒┼čan ├╝nl├╝ n├╝mizmat ─░brahim Artuk; ─░stanbul Arkeoloji M├╝zesiÔÇÖnde yapmakta oldu─ču bir ├žal─▒┼čma esnas─▒nda her iki y├╝z├╝nde ÔÇťOsm├ón bin Ertu─črulÔÇŁ yaz─▒l─▒ bir sikkeye rastlad─▒. 1980 y─▒l─▒nda ise AnkaraÔÇÖda Birinci Uluslararas─▒ T├╝rkiyeÔÇÖnin Sosyal ve Ekonomik Tarihi (1071-1921) Kongresinde s├Âz konusu sikke ile ilgili bir tebli─č sundu.[1] Darp yeri ve darp tarihi bulunamayan s├Âz konusu sikke ikinci bir ├Ârne─činin bulunmamas─▒ ve basit say─▒labilecek tasar─▒m─▒ ile hakk─▒nda bir tak─▒m ┼č├╝pheleri de birlikte getirmi┼čti. Osmanl─▒ para sisteminin ├Ânde gelen ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒ndan S─▒rp as─▒ll─▒ Slobodan Sre─çkovi─çÔÇÖin yapt─▒─č─▒ ilk ara┼čt─▒rmas─▒ndan[2] sonra sikke hakk─▒nda verdi─či talihsiz karar tarih├žilerin kutbu olarak kabul edilen merhum Halil ─░nalc─▒k d├óhil bir├žok bilim insan─▒ taraf─▒ndan kabul g├Ârd├╝. Sikkenin bir antikac─▒ taraf─▒ndan uyduruldu─ču y├Ân├╝nde baz─▒ iddialar ortaya at─▒ld─▒.[3] 16 mm. kutrunda 0,720 gr. a─č─▒rl─▒─č─▒nda g├╝m├╝┼č madeninden bas─▒lan sikke hakk─▒nda yap─▒lan iddialar nedeniyle Osmanl─▒ m├╝verrihleri taraf─▒ndan uzun bir s├╝re dile getirilmeyip adeta yok say─▒ld─▒.

1980 y─▒l─▒nda ─░brahim ArtukÔÇÖun ke┼čfetti─či ilk Osman Gazi sikkesinin ├Ân ve arka y├╝z├╝ [4]
─░brahim Artuk taraf─▒ndan bilim d├╝nyas─▒na duyurulan ilk sikkenin kurucu h├╝k├╝mdar taraf─▒ndan darp ettirilen tek sikke olmad─▒─č─▒, tam aksine ortak ve farkl─▒ mizanpajlarda tasarlan─▒p bas─▒lm─▒┼č ba┼čka ├Ârneklerinin de bulundu─ču 1980 y─▒l─▒nda ─░ngiliz M├╝zesiÔÇÖnde ─░slami N├╝mizmatik ve Epigrafi alan─▒nda ├žal─▒┼čmalar yapan Nicholas Manning Lowick taraf─▒ndan yay─▒mlanan bir ba┼čka Osman Gazi sikkesi ile duyuruldu. LowickÔÇÖin koleksiyonunda yer ald─▒─č─▒ s├Âylenen ancak okunabilir durumdaki tek y├╝z├╝n├╝n ├žizimi d─▒┼č─▒nda hakk─▒nda pek fazla bir ┼čey bilinmeyen ikinci Osman Gazi sikkesi ilkinden farkl─▒ olarak darp yeri ve darp tarihini de bar─▒nd─▒rmaktayd─▒. LowickÔÇÖin ki┼čisel koleksiyonunda yer alan sikke 1982 y─▒l─▒nda Osmanl─▒ kurulu┼č d├Ânemi ├žal─▒┼čmalar─▒ ile tan─▒d─▒─č─▒m─▒z Rudi Paul Lindner taraf─▒ndan incelenmi┼č sikkeye ait foto─čraflar ─░stanbul ├ťniversitesiÔÇÖne de yollanarak aralar─▒nda Feridun Emecen ve ┼×evki Nezihi AykutÔÇÖun bulundu─ču akademisyenler taraf─▒ndan analiz edilmi┼čti.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  ─░zmir'in ─░┼čgali ve Yeni┼čehir ├çevresindeki Protestolar

699/1300[5] darp tarihli ve darp yeri olarak S├Â─č├╝t ibaresi bulunan 16 mm. kutrunda 0,625 gr a─č─▒rl─▒─č─▒na sahip g├╝m├╝┼č sikke LowickÔÇÖin 1986 y─▒l─▒nda ├Âl├╝m├╝n├╝n ard─▒ndan maalesef tamamen me├žh├╗liyet karanl─▒─č─▒na g├Âm├╝lm├╝┼čt├╝r.

A─č─▒rl─▒─č─▒, ala┼č─▒m─▒ ve fiziksel ├Âzellikleri hakk─▒nda ortal─▒kta farkl─▒ s├Âylentiler dola┼čan bu sikkenin varl─▒─č─▒n─▒ kan─▒tlayacak herhangi bir g├Ârsel kan─▒t mevcut olmad─▒─č─▒ i├žin, baz─▒ ara┼čt─▒rmac─▒lar ilk sikkeye de bilimsel a├ž─▒dan ivme kazand─▒racak bu sikkenin s─▒hhati hakk─▒nda, hatt├ó ger├žekte var olup olmad─▒─č─▒ konusunda bile anlams─▒z bir ┼č├╝phe izh├ór etmi┼člerdir.[6]

1980 y─▒l─▒nda Nicholas Manning Lowick taraf─▒ndan duyurulan Osman G├óz├«ÔÇÖnin 699/1300ÔÇÖde S├Â─č├╝tÔÇÖte bast─▒rd─▒─č─▒ kay─▒p olan ikinci sikke

Osmanl─▒ Tarih Ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒ ve konuya ilgi duyanlar ilk iki sikkenin varl─▒─č─▒, ger├žekli─či ve Osmanl─▒ kurulu┼č d├Ânemi tarihine etkilerini tart─▒┼ča dursun ge├žti─čimiz g├╝nlerde Tarih├ži Hakan Y─▒lmaz taraf─▒ndan kaleme al─▒nan bir makale[7] ile ├╝├ž├╝nc├╝ Osman Gazi sikkesinden haberdar olduk. Hem tarihe olan ilgimiz, hem Osmanl─▒ Devletinin kara delik olarak tabir edilen kurulu┼č d├Âneminin ├╝st├╝ndeki sis perdelerinin kalkmas─▒, hem de konunun as─▒l ├žal─▒┼čma alan─▒m─▒z olan Yeni┼čehir ile do─črudan ba─člant─▒l─▒ olmas─▒ hassasiyetimizi ve konuya ilgimizi daha da artt─▒rd─▒.

D├Ârt y─▒l kadar ├Ânce Alman n├╝mizmat Rolf Ehlert taraf─▒ndan haz─▒rlanan ve yay─▒nlanan ÔÇťUmlaufgeld im Osmanischen Reich[8]ÔÇŁ isimli sikkeler katalo─čunda yer alan Osman GaziÔÇÖye ait bilinen ├╝├ž├╝nc├╝ sikke Tarih├ži Hakan Y─▒lmaz taraf─▒ndan bahsi ge├žen makalesinde tarihsel ve n├╝mizmatik konuda incelenerek duyurusu yap─▒ld─▒.

Bulunan son sikke ile birlikte bilinen Osman Gazi d├Ânemi sikkelerinin ├╝├ž├╝n├╝n birbirlerine yak─▒n olan mizanpaj ve bask─▒ y├Ântemleri sikkelerin tarihsel boyutta olaylar, menk─▒beler ve kurulu┼č d├Ânemi tarih yaz─▒c─▒lar─▒n─▒n aktar─▒m─▒ ├žer├ževesinde incelenmesi s├Âz konusu sikkelerin bug├╝ne dek ─░brahim Artuk sikkesi ve Lowick sikkelerine yap─▒lan at─▒flar─▒n tekrardan ele al─▒nmas─▒n─▒ g├╝ndeme ta┼č─▒m─▒┼č bulunmaktad─▒r.

Osman Gazi taraf─▒ndan Hicri 700 y─▒l─▒nda Yeni┼čehir’de bast─▒r─▒lan sikkenin ├Ân ve arka y├╝z├╝

1973 y─▒l─▒na kadar ayn─▒ zamanda kuyumculuk i┼či ile de u─čra┼čan eski paralar konusunda da uzman olan n├╝mismat merhum ┼×erefettin ErelÔÇÖin koleksiyonunda bulunan sikke tarihsel de─čerinin tam anlam─▒yla ├ž├Âz├╝mlenememesi ve de─čerinin bilinememesi ile birlikte d├Ârt y├╝z Anadolu sikkesi e┼čli─činde ─░svi├žreÔÇÖde bir koleksiyoncuya sat─▒l─▒r. Sikkenin yeni sahibi olan ÔÇťKÔÇŁ isimli ┼čahs─▒n da sikke ├╝zerinde detayl─▒ bir ├žal─▒┼čma yapmamas─▒ ve sikkeyi 1990ÔÇÖlar─▒n ba┼č─▒na kadar dolaplarda saklamas─▒ ile bilimsel bir ├žal─▒┼čmadan uzak kal─▒n─▒r. S├Âz konusu ─░svi├žreli koleksiyoncunun 1990 y─▒l─▒nda sikkeyi Katarl─▒ bir koleksiyoncu olan ÔÇť┼×eyh H.─░.AÔÇŁya[9] satmas─▒ ile sikke ├╝zerinde bir ├žal─▒┼čma yap─▒labilir. Katarl─▒ koleksiyoncu ise s├Âz konusu sikkeyi KatarÔÇÖ─▒n ba┼čkenti DohaÔÇÖda bulunan ÔÇť─░slam eserleri M├╝zesiÔÇŁ ne sergilenmek ├╝zere vermi┼čtir. Bu g├╝n bahsini etti─čimiz Osman GaziÔÇÖye ait Yeni┼čehir darpl─▒ sikke KatarÔÇÖ─▒n ba┼čkenti DohaÔÇÖda sergilenmektedir.[10] Varl─▒─č─▒ birka├ž y─▒ld─▒r T├╝rk n├╝mismatlar taraf─▒ndan bilinen sikke maalesef ki di─čer sikkeler gibi ilgisiz kalm─▒┼čt─▒r.

Di─čer iki sikke gibi son bulunan Osman Gazi sikkesi de 16 mm. kutrunda, g├╝m├╝┼č madeninden bas─▒lma ve Artuk sikkesi 0,720 gr a─č─▒rl─▒─č─▒nda, Lowick sikkesi 0,625 gr a─č─▒rl─▒─ča sahipken Yeni┼čehir darpl─▒ son sikke 0,623 gr a─č─▒rl─▒k ta┼č─▒maktad─▒r.

Darp tarihi olarak hicri takvim ├╝zerinden rakam ile de─čil de yaz─▒ ile sebÔÇÖa-miye ifadesi kullan─▒larak; 700 y─▒l─▒ belirtilmi┼č olan sikkede darp yeri olarak da ÔÇťYeni-┼čarÔÇŁ ibaresi bulunmaktad─▒r. Hicri 700 y─▒l─▒n─▒n ilk g├╝n├╝ olan 1 Muharrem 700 tarihi 16 Eyl├╝l 1300 Cuma, son g├╝n├╝ 30 Zilhicce tarihi ise 5 Eyl├╝l 1301 Sal─▒ g├╝n├╝ne denk gelmektedir[11]. Dolay─▒s─▒yla s├Âz konusu sikke Eyl├╝l 1300 ile Eyl├╝l 1301 tarihleri aras─▒nda darp edilmi┼čtir. Darp yeri olarak yazan ÔÇťYeni-┼čarÔÇŁ ifadesi de t─▒pk─▒ Osmanl─▒lar─▒n Bursa ku┼čatmas─▒n─▒n sonlar─▒na do─čru yaz─▒ld─▒─č─▒ bilinen Firdevs├«-i R├╗miÔÇÖnin ÔÇťOsman TarihiÔÇŁ eserinde Yeni┼čehirÔÇÖden bahsedilirken Yeni┼čehir ad─▒n─▒n sikkede oldu─ču gibi ÔÇťYeni-┼čarÔÇŁ olarak kullan─▒lmas─▒ Yeni┼čehir isminin orijinalli─či a├ž─▒s─▒ndan da delil te┼čkil etmektedir. Zira ÔÇť┼čarÔÇŁ kelimesi de Osmanl─▒ T├╝rk├žesinde ÔÇť┼čehirÔÇŁ manas─▒nda kullan─▒lmaktad─▒r.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Tirilye Sinemalar─▒

Sikkenin ├Ân y├╝z├╝n├╝n d├Ârt taraf─▒nda d├Ârt halifenin isimleri yazarken ayr─▒ca ayn─▒ y├╝zde ÔÇťLa ilahe illaÔÇÖllah, Muߪąammed├╝n Res┼źluÔÇÖllahÔÇŁ Kelime-i Tevh├«d metni ile birlikte, All├óh onu te’yid etsin! anlam─▒na gelen ÔÇťeyyedeh┼źÔÇÖll─ühÔÇŁ duas─▒ bulunmakta.

Sikkenin arka y├╝z├╝nde ise ÔÇťdarebeÔÇŁ ibaresinin ard─▒ndan Osman GaziÔÇÖnin aile silsilesi olarak; Osman bin Ertu─črul bin G├╝nd├╝zalp isimleri pe┼č pe┼če zikredilmektedir.

Osman Gazi’nin Yeni┼čehir’de darp ettirdi─či sikkenin ├Ân ve arka y├╝z├╝nde bulunan yaz─▒lar

Osman Gazi taraf─▒ndan darp ettirilen ├╝├ž sikke birlikte incelendi─činde sikkelerin t├╝m├╝n├╝n mizanpaj olarak birbirine yak─▒n olduklar─▒ hemen hemen ayn─▒ hakkak taraf─▒ndan darp edildikleri a├ž─▒k bir ┼čekilde g├Âr├╝lebilmektedir. LowickÔÇÖin sundu─ču S├Â─č├╝tÔÇÖte darp edilen sikke ├╝zerinde bulunan derin ├žizik ve ├žatlaklar─▒n bir y─▒l sonra Yeni┼čehirÔÇÖde darp edilen sikke ├╝zerinde bulunmamas─▒, sikke ├╝zerinde mevcut olan yaz─▒lar─▒n S├Â─č├╝tÔÇÖte darp edilen sikke ile k─▒yasland─▒─č─▒nda daha ├Âzenli oldu─ču belirgindir. Zira Yeni┼čehirÔÇÖde bas─▒lan sikke di─čer sikkelere g├Âre da─č─▒n─▒k ve ├žapakl─▒ k─▒s─▒mlar da giderilerek harfler daha belirgin bir h├óle getirilmi┼č; ilk versiyonda zemini kaplayan ├žizikler, p├╝r├╝zler ve kal─▒ptan ta┼čan noktalar b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de temizlenerek, sikke ├ža─čda┼č ─░lhanl─▒ ve erken Orhan G├óz├« sikkelerinin kalitesine yak─▒n bir seviyeye y├╝kseltilmi┼čtir.[12]

Osman GaziÔÇÖnin 699 (1299/1300) y─▒l─▒nda S├Â─č├╝tÔÇÖte bast─▒rd─▒─č─▒ sikkenin ard─▒ndan bir y─▒l sonra 700(1300/1301)ÔÇÖde Yeni┼čehirÔÇÖde bast─▒rd─▒─č─▒ sikkeleri kalitesinin bu denli de─či┼čmesi sikkenin bas─▒m tarihi ile ayn─▒ y─▒l Yeni┼čehirÔÇÖde kurulan yeni devlet merkezi ile a├ž─▒klanabilir.

Yeni┼čehirÔÇÖde kurulan ikinci darphanenin, S├Â─č├╝tÔÇÖte bulunan ilk darphaneye nispeten daha m├╝kemmele yak─▒n bir geli┼čme kaydetmesi Osman GaziÔÇÖnin 699 y─▒l─▒ sonlar─▒na do─čru Yeni┼čehirÔÇÖi taht merkezi olarak kurmas─▒ ve 700 y─▒l─▒ ba┼člar─▒nda da buraya bir saray in┼ča ettirerek; saray kompleksi[13] i├žerisine bir de darphane kurdu─čunu g├Âstermektedir. Ki yeni kurulan darphane ├Âncekine g├Âre daha m├╝kemmel ve do─čru bir geli┼čme ile para bast─▒─č─▒ g├Âz├╝kmektedir.

├ťnl├╝ Osmanl─▒ tarih├žisi Hadidi “Tev├ór├«h-i ├él-i ‘Osm├ón” adl─▒ eserinde g├Ârg├╝ ┼čahitlerinin ifadelerine dayand─▒rarak ├žok eski bir kaynaktan da al─▒nt─▒ yapt─▒─č─▒n─▒ belirterek Osman GaziÔÇÖnin ad─▒na hutbe okutarak daha sonra da sikke bast─▒rd─▒─č─▒n─▒ ┼ču ┼čekilde belirtir;

“─░d├╝b tert├«b gayr─▒ n├óm─▒ korlar
Hem├ón ‘Osm├ón ad─▒na hutbe okurlar
Buyurd─▒ ak├žaya sikke kazarlar
Ki ‘Osm├ón ─░bn-i Ertu─črul yazarlar
Ol ikl├«m old─▒ ‘Osm├ón’a musahhar
Niz├óm-─▒ saltanat old─▒ mukarrerÔÇŽ”[14]

Osman GaziÔÇÖnin Yeni┼čehirÔÇÖde bast─▒rm─▒┼č oldu─ču sikke asl─▒nda bir anlamda onun 700 (1300/1301) y─▒l─▒nda devletin kurulu┼č i┼člemlerini tamamlam─▒┼č, Yeni┼čehirÔÇÖin kurulup taht g├óh edinilmesi ile de saltanat sisteminin Yeni┼čehirÔÇÖde kemale eri┼čmi┼č oldu─čunu ifade eder.

Bug├╝n bir├žok kaynakta farkl─▒ yorumlanan Yeni┼čehirÔÇÖin kurulu┼č tarihide sikke ├╝zerinde bulunan darp tarihinden yola ├ž─▒karak ├ž├Âz├╝mlenebilir. Hicri 700 y─▒l─▒n─▒n yaz aylar─▒na denk gelen b├Âl├╝m├╝ Yeni┼čehirÔÇÖin in┼čas─▒ i├žin kabul edilirse bu tarihte miladi olarak 1301 olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kar. Ve hi├ž ┼č├╝phe etmeden Osman GaziÔÇÖnin 1301 y─▒l─▒ i├žerisinde Yeni┼čehirÔÇÖi kurdu─čunu s├Âyleyebiliriz.

  • Mesut B─░├çER
─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  "┼×ark-─▒ Karib ├çerkesleri Hukuk Cemiyeti" t├╝m Kafkasyal─▒lara isnad edilemez

D─░PNOTLAR:

[1] Daha detayl─▒ bilgi i├žin bknz: ─░brahim Artuk, Osmanl─▒ Beyli─čiÔÇÖnin Kurucusu Osman GaziÔÇÖye Ait Sikke, Birinci Uluslararas─▒ T├╝rkiyeÔÇÖnin Sosyal ve Ekonomik Tarihi (1071-1921) Kongre Tebli─čleri, Ankara 1980, s.27-31

[2] Slobodan Sre─çkovi─ç , Akches I (Volume One): Osman Gazi-Murad II(699-845 AH), Belgrade, p.11-12.

[3] Halil ─░nalc─▒k, S├Âyle┼čiler ve Konu┼čmalar, I, haz:Birsen ├ç─▒nar, Profil Yay─▒nc─▒l─▒k, ─░stanbul-2013, s.142,143.

[4] ─░stanbul Arkeoloji M├╝zeleri M├╝d├╝rl├╝─č├╝, ─░slami Sikkeler, DN. 1081.

[5] Hakan Y─▒lmaz, Osman G├óziÔÇÖnin Kay─▒p ─░kinci Sikkesi ve Osmanl─▒ Kurulu┼č Tart─▒┼čmalar─▒na Etkisi, ├ébÔÇÖ─▒ HayatÔÇÖ─▒ Aramak, Yeditepe Yay─▒nevi, A─čustos-2018, s.775, 780.

[6] Hakan Y─▒lmaz, Osman G├óziÔÇÖnin 700/1300-1301ÔÇÖde Yeni┼čehirÔÇÖde Bast─▒rd─▒─č─▒ ├ť├ž├╝nc├╝ Sikkesi, Vakan├╝vis, Uluslararas─▒ Tarih Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi, y─▒l:4, S├Â─č├╝t ├ľzel Say─▒s─▒, Aral─▒k-2019, s.113.

[7] Makale asl─▒ ve daha detayl─▒ bilgi i├žin; Hakan Y─▒lmaz, Osman G├óziÔÇÖnin 700/1300-1301ÔÇÖde Yeni┼čehirÔÇÖde Bast─▒rd─▒─č─▒ ├ť├ž├╝nc├╝ Sikkesi, Vakan├╝vis, Uluslararas─▒ Tarih Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi, y─▒l:4, S├Â─č├╝t ├ľzel Say─▒s─▒, Aral─▒k-2019

[8] Rolf Ehlert, Umlaufgeld im Osmanischen Reich, Band I: von den Anfagen bis Selim I., Heidelberg 2014.

[9] Hakan Y─▒lmazÔÇÖ─▒n ÔÇťOsman G├óziÔÇÖnin 700/1300-1301ÔÇÖde Yeni┼čehirÔÇÖde Bast─▒rd─▒─č─▒ ├ť├ž├╝nc├╝ SikkesiÔÇŁ isimli, makalesinin 86. sayfas─▒nda bulunan dip notunda belirtildi─či gibi; (Rolf Ehlert, Umlaufgeld im Osmanischen Reich, Band I: von den Anfagen bis Selim I., Heidelberg 2014. S. 15ÔÇÖe istinaden) ÔÇťEhlert burada sikkeyi ┼×erafettin ErelÔÇÖden sat─▒n al─▒p ─░svi├žreÔÇÖde muh├ófaza eden koleksiyonerin ve bil├óhare satt─▒─č─▒ KatarÔÇÖl─▒ ┼×eyhÔÇÖin isimlerinin sadece ba┼č harflerini vermi┼čtir ki; bu durum, ikinci sikkeye benzer ┼čekilde ├╝├ž├╝nc├╝ sikke s├óhiplerinin de n├ódir bir bulgu oldu─ču i├žin ya da bilemedi─čimiz daha ba┼čka sebeplerle, tarih├« a├ž─▒dan b├╝y├╝k bir ├Ânemi h├óiz olan bu materyali bilim d├╝ny├ós─▒ndan saklamay─▒ ya da kendilerinde bulundu─čunu hi├ž kimseye duyurmamay─▒ tercih ettiklerini g├Âsterir.ÔÇŁ denilmektedir.

[10] E. Nr.: 3.448

[11] T├╝rk Tarih Kurumu tarih ├ževirme klavuzu.

[12] Hakan Y─▒lmaz, ÔÇťOsman G├óz├«ÔÇÖnin Kay─▒p ─░kinci SikkesiÔÇŽÔÇŁ, s. 778-780 ve Osman G├óziÔÇÖnin 700/1300-1301ÔÇÖde Yeni┼čehirÔÇÖde Bast─▒rd─▒─č─▒ ├ť├ž├╝nc├╝ Sikkesi s.93

[13] Yeni┼čehir Saray Te┼čkilat─▒ hakk─▒nda daha detayl─▒ bilgi i├žin bak─▒n─▒z; Mesut Bi├žer, ÔÇťYeni┼čehir Bey Saray─▒ÔÇÖn─▒n ─░zindeÔÇŁ, Yeni┼čehir e-gazete, say─▒:100, s.9-14

[14] Kr┼č. Mevl├ón├ó Had├«d├«, “Tev├ór├«h-i ├él-i ‘Osm├ón”, Beyaz─▒t Devlet Ktp. Veliyy├╝ddin, nr.: 3443/152, vr. 26b.

Toplam Okuma: 572 , Bug├╝n: 2 

Mesut BİÇER

Mesut BİÇER

(Yeni┼čehir 1972) Gazi ├ťniversitesi ─░n┼čaat program─▒ ├Ân lisans mezunudur. Bir s├╝re mesle─čine dair kamuda ├žal─▒┼čt─▒ktan sonra ├že┼čitli ├Âzel in┼čaat firmalar─▒nda ├žal─▒┼čt─▒. 2018 y─▒l─▒nda emeklili─če hak kazanan─▒nca lise y─▒llar─▒ndan bu yana hobi olarak toplad─▒─č─▒ ├žok say─▒da yerel tarih ar┼čivini d├╝zenleyerek yerel tarih ile ilgilenmeye ba┼člad─▒. ├ľzellikle Yeni┼čehir hakk─▒nda yazd─▒─č─▒ yaz─▒lar ├že┼čitli yerlerde yay─▒nland─▒. Emeklili─činde verdi─či zaman olgusu ile ├žal─▒┼čmalar─▒na devam etmektedir. Evli ve iki ├žocuk babas─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Bundle a─č─▒ndaki takip├ži say─▒m─▒z 35 bine ula┼čt─▒

Bundle a─č─▒ndaki takip├ži say─▒m─▒z 35 bine ula┼čt─▒

5 Temmuz 2020, Bundle a─č─▒ndaki takip├ži say─▒m─▒z 35 bine ula┼čt─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Bilinmezlik ve Merak: Sümerlerde Çerkes ve Aphaz Klan Adları

Bilinmezlik ve Merak: Sümerlerde Çerkes ve Aphaz Klan Adları

5 Temmuz 2020, Bilinmezlik ve Merak: S├╝merlerde ├çerkes ve Aphaz Klan Adlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Man Adas─▒ ve Kafkasya

Man Adas─▒ ve Kafkasya

5 Temmuz 2020, Man Adas─▒ ve Kafkasya i├žin yorumlar kapal─▒
─░stanbul Bo─čaz─▒ÔÇÖn─▒ Atlar─▒yla Ge├žen Pe├ženekler

─░stanbul Bo─čaz─▒ÔÇÖn─▒ Atlar─▒yla Ge├žen Pe├ženekler

5 Temmuz 2020, ─░stanbul Bo─čaz─▒ÔÇÖn─▒ Atlar─▒yla Ge├žen Pe├ženekler i├žin yorumlar kapal─▒
Hayat─▒ filme ├žekilen Pilot Vecihi H├╝rku┼č’un Bursa g├╝nleri

Hayat─▒ filme ├žekilen Pilot Vecihi H├╝rku┼č’un Bursa g├╝nleri

5 Temmuz 2020, Hayat─▒ filme ├žekilen Pilot Vecihi H├╝rku┼č’un Bursa g├╝nleri i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖya u├žak d├╝┼čt├╝

BursaÔÇÖya u├žak d├╝┼čt├╝

5 Temmuz 2020, BursaÔÇÖya u├žak d├╝┼čt├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Domani├ž tarihinin en b├╝y├╝k felaketi

Domani├ž tarihinin en b├╝y├╝k felaketi

27 Haziran 2020, Domani├ž tarihinin en b├╝y├╝k felaketi i├žin yorumlar kapal─▒
─░stanbulÔÇÖun Fethinde Bur├žlara Sancak Dikme Probleminin ├ç├Âz├╝m├╝

─░stanbulÔÇÖun Fethinde Bur├žlara Sancak Dikme Probleminin ├ç├Âz├╝m├╝

26 Haziran 2020, ─░stanbulÔÇÖun Fethinde Bur├žlara Sancak Dikme Probleminin ├ç├Âz├╝m├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
─░dama Mahk├╗m edilen Gedikler K├Ây├╝ÔÇÖnden Deli Mehmet

─░dama Mahk├╗m edilen Gedikler K├Ây├╝ÔÇÖnden Deli Mehmet

26 Haziran 2020, ─░dama Mahk├╗m edilen Gedikler K├Ây├╝ÔÇÖnden Deli Mehmet i├žin yorumlar kapal─▒
Yeni┼čehir’de G├Ârsel ve ─░┼čitsel Bas─▒n Faaliyetleri

Yeni┼čehir’de G├Ârsel ve ─░┼čitsel Bas─▒n Faaliyetleri

26 Haziran 2020, Yeni┼čehir’de G├Ârsel ve ─░┼čitsel Bas─▒n Faaliyetleri i├žin yorumlar kapal─▒
Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkan─▒ R─▒fat B├Ârek├ži ─░le Orhaneli M├╝ft├╝s├╝ Yusuf Ziya Efendi Aras─▒ndaki Yaz─▒┼čma

Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkan─▒ R─▒fat B├Ârek├ži ─░le Orhaneli M├╝ft├╝s├╝ Yusuf Ziya Efendi Aras─▒ndaki Yaz─▒┼čma

26 Haziran 2020, Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkan─▒ R─▒fat B├Ârek├ži ─░le Orhaneli M├╝ft├╝s├╝ Yusuf Ziya Efendi Aras─▒ndaki Yaz─▒┼čma i├žin yorumlar kapal─▒
F├ótihÔÇÖin Alemd├ór─▒, ┼×ehidler Serd├ór─▒ ‘Ulubatl─▒ Baba Hasan’

F├ótihÔÇÖin Alemd├ór─▒, ┼×ehidler Serd├ór─▒ ‘Ulubatl─▒ Baba Hasan’

21 Haziran 2020, F├ótihÔÇÖin Alemd├ór─▒, ┼×ehidler Serd├ór─▒ ‘Ulubatl─▒ Baba Hasan’ i├žin yorumlar kapal─▒
Yeni┼čehirÔÇÖde Darbedilen Sikke ve Yeni┼čehir Darphanesi

Yeni┼čehirÔÇÖde Darbedilen Sikke ve Yeni┼čehir Darphanesi

21 Haziran 2020, Yeni┼čehirÔÇÖde Darbedilen Sikke ve Yeni┼čehir Darphanesi i├žin yorumlar kapal─▒
├ľzetlenmi┼č Tarihi ─░le Birlikte Yerel Bas─▒n

├ľzetlenmi┼č Tarihi ─░le Birlikte Yerel Bas─▒n

21 Haziran 2020, ├ľzetlenmi┼č Tarihi ─░le Birlikte Yerel Bas─▒n i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rkiyeÔÇÖde de Yanarda─č Patlad─▒

T├╝rkiyeÔÇÖde de Yanarda─č Patlad─▒

21 Haziran 2020, T├╝rkiyeÔÇÖde de Yanarda─č Patlad─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Sineman─▒n Do─ču┼ču

Sineman─▒n Do─ču┼ču

21 Haziran 2020, Sineman─▒n Do─ču┼ču i├žin yorumlar kapal─▒
Yeni T├órih├« Bulgular I┼č─▒─č─▒nda: Bursa Ne Zaman Fethedildi?

Yeni T├órih├« Bulgular I┼č─▒─č─▒nda: Bursa Ne Zaman Fethedildi?

14 Haziran 2020, Yeni T├órih├« Bulgular I┼č─▒─č─▒nda: Bursa Ne Zaman Fethedildi? i├žin yorumlar kapal─▒
Tuna Deltas─▒ÔÇÖnda Bizden ─░zler -2

Tuna Deltas─▒ÔÇÖnda Bizden ─░zler -2

31 May─▒s 2020, Tuna Deltas─▒ÔÇÖnda Bizden ─░zler -2 i├žin yorumlar kapal─▒
Mustafa KemalÔÇÖi SamsunÔÇÖa G├Ânderen Naz─▒r: ┼×akir Pa┼ča

Mustafa KemalÔÇÖi SamsunÔÇÖa G├Ânderen Naz─▒r: ┼×akir Pa┼ča

20 May─▒s 2020, Mustafa KemalÔÇÖi SamsunÔÇÖa G├Ânderen Naz─▒r: ┼×akir Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
ÔÇś─░┼čte Gidiyorum ├çe┼čmi Siyah─▒mÔÇÖ

ÔÇś─░┼čte Gidiyorum ├çe┼čmi Siyah─▒mÔÇÖ

19 May─▒s 2020, ÔÇś─░┼čte Gidiyorum ├çe┼čmi Siyah─▒mÔÇÖ i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar