Ya┼č 21: HayberÔÇŽ Afganistan An─▒lar─▒ÔÇŽ

Ya┼č 21: HayberÔÇŽ Afganistan An─▒lar─▒ÔÇŽ

Prof. Dr. Nadir Paksoy, 1973’te gitti─či Afganistan an─▒lar─▒n─▒ Ba─člam Yay─▒nc─▒l─▒k’tan ├ž─▒kan “Ya┼č 21: Hayber” adl─▒ gezi-an─▒ kitab─▒nda kaleme alm─▒┼čt─▒. Kitab─▒ bir kez daha hat─▒rlat─▒rken, Say─▒n Paksoy’un anlat─▒m─▒na da yer vermek istedik.


Yay─▒n Tarihi: 22.11.2005
ISBN:
Dil: T├ťRK├çE
Sayfa Say─▒s─▒: 136
Cilt Tipi: Karton Kapak
Ka─č─▒t Cinsi: Kitap Ka─č─▒d─▒

Ya┼č 21: HayberÔÇŽ Afganistan An─▒lar─▒ÔÇŽ

Afganistan birden bire d├╝nyan─▒n ve de T├╝rkiye’nin g├╝ndemine oturdu. Y─▒l 1973. Ya┼č 21. Cerrahpa┼ča T─▒p Fak├╝ltesi 3. s─▒n─▒f ├Â─črencisiyim. O y─▒llarda Londra’dan ba┼člay─▒p Katmandu Nepal’e uzanan “├ži├žek ├žocuklar─▒’n─▒n” kervan yolu vard─▒. Bu yolun ana dura─č─▒ ─░stanbul’du, Sultanahmet’te Yener’in Pudding Shop’u. Yol, T├╝rkiye, ─░ran , Afganistan ve Pakistan’dan ge├žerdi. Yol boyunca konaklama-yeme/i├žme sekt├Âr├╝ olu┼čmu┼čtu. O y─▒l yaz tatilinde yerel ta┼č─▒tlarla (tren, otobus vb) Katmandu’ya varmay─▒ ama├žlayan yolculu─ča ├ž─▒kt─▒m. Gezimin ilk seferinde s├╝rem ve param azald─▒; Pakistan’da musonlar yollar─▒ bozdu, seferler aksad─▒. Pakistan -Hindistan s─▒n─▒r─▒ndan geri d├Ânmek zorunda kald─▒m. Katmandu’ya daha sonra gittim. Afganistan’dan ├žok etkilendim 20 g├╝n kald─▒m. Hinduku┼člar ve Hayber ge├židi etkileyiciydi. Afganistan ger├žek bir 1001 gece ├╝lkesi gibiydi. Sokaklarda otomobil ├žok azd─▒; deve kervanlar─▒, at arabalar─▒ ├žo─čunluktayd─▒. G├╝venliydi. ─░nsanlar kendi halindeydi. Hi├ž bir sorunla kar┼č─▒la┼čmad─▒m. Yolda bir yerden di─čer yere giderken 2-3 gezgin bir araya gelir , dayan─▒┼čma konvoyu olu┼čtururduk.

├çayhanelerde siyah ve ye┼čil ├žay i├žilirdi. Ayakkab─▒lar ├ž─▒kar─▒l─▒rd─▒. ├çayhaneler hal─▒ d├Â┼čeliydi. Hal─▒lar─▒n ├╝zerine kayk─▒l─▒p uyuyan ├žoktu, bir de nargileyle ha┼čha┼č (afyon) i├ženler yad─▒rganmazd─▒. Ben oradayken darbe oldu; krall─▒k (kral Muhammed Zahir ┼×ah) y─▒k─▒ld─▒. Davud Han Afganistan Cumhuriyeti’ni ilan etti. Subay e┼čleri, doktor, ├Â─čretmen gibi mesleklerde ba┼č─▒ a├ž─▒k kad─▒nlara rastlamak m├╝mk├╝nd├╝ ama kad─▒nlar─▒n ├žo─ču bug├╝nk├╝ gibi mavi ya da safran sar─▒s─▒ renklerde “burka” giyerdi. Davud Han’─▒n amac─▒ y├╝z├╝ Bat─▒ya d├Ân├╝k bir Afganistan in┼čaa etmekti. Sonraki y─▒llarda Sovyetlere yak─▒nla┼čt─▒. ├ťlkenin kuzeyinde ├ľzbek ve T├╝rkmenler ya┼čard─▒. Mezar-─▒ ┼×erif’te Hz Ali’nin t├╝rbesi bulunuyordu. Belh Mevlana’n─▒n do─čdu─ču kasabayd─▒. Gazne’de Gazneli Mahmut’un an─▒t─▒ vard─▒. Kunduz’da ├ľzbek ve T├╝rkmen n├╝fus ├žo─čunluktayd─▒. Orta b├Âlgede Hazara adl─▒ T├╝rk kavmi ya┼čard─▒. G├╝neyi Pe┼čtun idi. Bug├╝nk├╝ Taliban manzaralar─▒ndan eser yoktu 50 y─▒l ├Ânce. Her ┼čey 1980’lerde Sovyet i┼čgaliyle ba┼člad─▒. Sovyetlere kar┼č─▒ ABD nin de deste─čiyle Taliban (Talebeler) ├Ârg├╝t├╝ kuruldu. Medrese ├Â─črencileriydi “talebanlar”. Bug├╝nlere geldik. 20 y─▒ll─▒k ABD, Nato giri┼čimiyle kurulmak istenen “modern” Afgan ordusu ├žabuk ├ž├Âkt├╝.

Afganistan uzun bir s├╝re daha d├╝nyan─▒n g├╝ndemini i┼čgal edecek g├Âr├╝n├╝yor.

O g├╝nleri (1973 yaz─▒) “Ya┼č 21: Hayber” adl─▒ gezi-an─▒ kitab─▒mda (Ba─člam Yay─▒nlar─▒) anlatt─▒m. Afganistan’─▒n g├╝ndem oldu─ču bug├╝nlerde tam 50 y─▒l ├Âncesinin Afganistan’─▒n─▒ merak eden gezi ve kitapseverlere duyurmak isterim.

O g├╝nlerden ilgin├ž iki an─▒:

Mezar─▒ ┼×erif’teyim. 12 pozluk rulo film alan bir foto─čraf makinam vard─▒. G─▒d─▒m g─▒d─▒m foto─čraf ├žekebiliyordum. Do─ču Alman Orwo makara film kullan─▒rd─▒m. Bakt─▒m derma ├žatma foto─čraf├ž─▒n─▒n vitrininde bu filmden var. Filmi ald─▒m. Sat─▒c─▒ gen├ž bir ├žocuk vard─▒. T├╝rk oldu─čumu ├Â─črenince “gel gel ” dedi. Beni arka odaya ├ža─č─▒rd─▒. Temkinle gittim. Bir oda. Odada duvarda as─▒l─▒ resim. Resmi kenara ├žekti duvarda k├╝├ž├╝k delik. “G├Âz├╝n├╝ daya” dedi. Deli─čin arkas─▒ vesikal─▒k foto─čraf ├žekilen st├╝dyo. ├çocuk oradan burkas─▒n─▒ pe├žesini a├ž─▒p vesikal─▒k ├žektiren kad─▒nlar─▒n y├╝z├╝n├╝ dikizliyordu. !!. . .

Kunduz ‘dan Kabil’e d├Ân├╝yorum. Hinduku┼č da─člar─▒n─▒n aras─▒ndan ge├žen yol ba┼č d├Ând├╝r├╝c├╝. Araba eski model Mercedes. Yan─▒mdaki koltukta 17-18 ya┼člar─▒nda bir ├žocuk var. G├Âzleri hafif ├žekik. ” Ben Hazara T├╝rklerindenim. Kabil Harp Okulunda ├Â─črenciyim. Se├žmeli yabanc─▒ dil olarak T├╝rk├žeyi ald─▒m. T├╝rk├že ders kitab─▒nda ┼č├Âyle bir c├╝mle var ne demek istiyor anlamad─▒m : C├╝mle T├╝rk├že: ” ─░stanbul’da “dolmu┼č” denilen ta┼č─▒tlar vard─▒r ki dolunca kalkar!”

Bu c├╝mlede ne demek isteniyor bana a├ž─▒klar m─▒s─▒n?

Toplam Okuma: 533 , Bug├╝n: 3 

YAZAR HAKKINDA

Haber Merkezi Haber Merkezi Belgeseltarih.com sitemizde konuk yazarlara da yer veriyoruz. Yay─▒nlanmas─▒n─▒ istedi─činiz ve m├╝mk├╝n oldu─čunca akademik dille kaleme al─▒nm┼č tarih konulu yaz─▒lar─▒n─▒zla ilgili olarak, ileti┼čim sayfam─▒zdaki form vas─▒tas─▒yla bizimle ba─člant─▒ kurabilirsiniz. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • YEN─░
Bursal─▒ Karamanl─▒lar

Bursal─▒ Karamanl─▒lar

10 Ekim 2021, Bursal─▒ Karamanl─▒lar i├žin yorumlar kapal─▒
─░ngiltereÔÇÖdeki U├žak Kazas─▒ ve Adnan Menderes

─░ngiltereÔÇÖdeki U├žak Kazas─▒ ve Adnan Menderes

5 Ekim 2021, ─░ngiltereÔÇÖdeki U├žak Kazas─▒ ve Adnan Menderes i├žin yorumlar kapal─▒
─░lklerin K├Ây├╝ Bademler

─░lklerin K├Ây├╝ Bademler

5 Ekim 2021, ─░lklerin K├Ây├╝ Bademler i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rk├╝lerin Talihsiz Ye┼čil ├ľrde─či

T├╝rk├╝lerin Talihsiz Ye┼čil ├ľrde─či

5 Ekim 2021, T├╝rk├╝lerin Talihsiz Ye┼čil ├ľrde─či i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒larda ve Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒nda elektrik

Osmanl─▒larda ve Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒nda elektrik

3 Ekim 2021, Osmanl─▒larda ve Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒nda elektrik i├žin yorumlar kapal─▒
─░brahim Edhem Pa┼ča

─░brahim Edhem Pa┼ča

3 Ekim 2021, ─░brahim Edhem Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa’n─▒n Sinema Tarihi

Bursa’n─▒n Sinema Tarihi

11 Eyl├╝l 2021, Bursa’n─▒n Sinema Tarihi i├žin yorumlar kapal─▒
Limonun Ba┼čkenti Erdemli

Limonun Ba┼čkenti Erdemli

11 Eyl├╝l 2021, Limonun Ba┼čkenti Erdemli i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa Yerel Bas─▒n─▒nda Naz─▒m Hikmet (1901-1963)

Bursa Yerel Bas─▒n─▒nda Naz─▒m Hikmet (1901-1963)

11 Eyl├╝l 2021, Bursa Yerel Bas─▒n─▒nda Naz─▒m Hikmet (1901-1963) i├žin yorumlar kapal─▒
Alt─▒ Bardakta D├╝nya Tarihi

Alt─▒ Bardakta D├╝nya Tarihi

11 Eyl├╝l 2021, Alt─▒ Bardakta D├╝nya Tarihi i├žin yorumlar kapal─▒
Polemik-8: ÔÇť├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Mustafa KemalÔÇÖin t├╝meni yede─čin yede─či idiÔÇŁ

Polemik-8: ÔÇť├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Mustafa KemalÔÇÖin t├╝meni yede─čin yede─či idiÔÇŁ

10 Eyl├╝l 2021, Polemik-8: ÔÇť├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda Mustafa KemalÔÇÖin t├╝meni yede─čin yede─či idiÔÇŁ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rklerin ilk anavatan─▒na ait kaynaklar ge├žerlili─čini yitirdi

T├╝rklerin ilk anavatan─▒na ait kaynaklar ge├žerlili─čini yitirdi

8 Eyl├╝l 2021, T├╝rklerin ilk anavatan─▒na ait kaynaklar ge├žerlili─čini yitirdi i├žin yorumlar kapal─▒
19. Y├╝zy─▒l Osmanl─▒ Devlet Adamlar─▒ndan ─░brahim Edhem Pa┼ča -Salih Erol

19. Y├╝zy─▒l Osmanl─▒ Devlet Adamlar─▒ndan ─░brahim Edhem Pa┼ča -Salih Erol

8 Eyl├╝l 2021, 19. Y├╝zy─▒l Osmanl─▒ Devlet Adamlar─▒ndan ─░brahim Edhem Pa┼ča -Salih Erol i├žin yorumlar kapal─▒
Moha├ž, Semmelweis ve Pal Soka─č─▒ ├çocuklar─▒

Moha├ž, Semmelweis ve Pal Soka─č─▒ ├çocuklar─▒

23 A─čustos 2021, Moha├ž, Semmelweis ve Pal Soka─č─▒ ├çocuklar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Ulubatl─▒ HasanÔÇÖ─▒n Tasvir Edildi─či Chronicon Maius’un (B├╝y├╝k Kronik) Melissinos Taraf─▒ndan Uyduruldu─ču ─░ddi├ós─▒n─▒n Reddi

Ulubatl─▒ HasanÔÇÖ─▒n Tasvir Edildi─či Chronicon Maius’un (B├╝y├╝k Kronik) Melissinos Taraf─▒ndan Uyduruldu─ču ─░ddi├ós─▒n─▒n Reddi

22 A─čustos 2021, Ulubatl─▒ HasanÔÇÖ─▒n Tasvir Edildi─či Chronicon Maius’un (B├╝y├╝k Kronik) Melissinos Taraf─▒ndan Uyduruldu─ču ─░ddi├ós─▒n─▒n Reddi i├žin yorumlar kapal─▒
Ak-┼×emsedd├«nÔÇÖin F├ótihÔÇÖe G├Âyn├╝kÔÇÖten Yazd─▒─č─▒ Mektubun Tarih├« A├ž─▒dan ├ľnemi

Ak-┼×emsedd├«nÔÇÖin F├ótihÔÇÖe G├Âyn├╝kÔÇÖten Yazd─▒─č─▒ Mektubun Tarih├« A├ž─▒dan ├ľnemi

22 A─čustos 2021, Ak-┼×emsedd├«nÔÇÖin F├ótihÔÇÖe G├Âyn├╝kÔÇÖten Yazd─▒─č─▒ Mektubun Tarih├« A├ž─▒dan ├ľnemi i├žin yorumlar kapal─▒
Ya┼č 21: HayberÔÇŽ Afganistan An─▒lar─▒ÔÇŽ

Ya┼č 21: HayberÔÇŽ Afganistan An─▒lar─▒ÔÇŽ

22 A─čustos 2021, Ya┼č 21: HayberÔÇŽ Afganistan An─▒lar─▒ÔÇŽ i├žin yorumlar kapal─▒
Mehmet├žikÔÇÖsiz bir K─▒br─▒s olamaz!

Mehmet├žikÔÇÖsiz bir K─▒br─▒s olamaz!

18 A─čustos 2021, Mehmet├žikÔÇÖsiz bir K─▒br─▒s olamaz! i├žin yorumlar kapal─▒
├ça─čda┼č Kaynaklardaki Kronolojik Verilere G├Âre Sultan OrhanÔÇÖ─▒n ─░znik Ku┼čatmas─▒ ve Fethi

├ça─čda┼č Kaynaklardaki Kronolojik Verilere G├Âre Sultan OrhanÔÇÖ─▒n ─░znik Ku┼čatmas─▒ ve Fethi

4 A─čustos 2021, ├ça─čda┼č Kaynaklardaki Kronolojik Verilere G├Âre Sultan OrhanÔÇÖ─▒n ─░znik Ku┼čatmas─▒ ve Fethi i├žin yorumlar kapal─▒