Dr. Salih EROL
Dr. Salih  EROL
drsaliherol@gmail.com
Adriyatik Yolunda Son Osmanl─▒ Kalesi: Po├žiteli
  • 27 Eyl├╝l 2018 Per┼čembe
  • +
  • -

Bu y─▒l─▒n yaz tatilini ailecek BalkanlarÔÇÖda ge├žirdik. Balkan seyahatimizin en g├╝zel duraklar─▒ndan birisi olan Po├žiteliÔÇÖden (Po├žitelj) bahsetmek istiyorum biraz.

Saray BosnaÔÇÖdan Adriyatik DeniziÔÇÖne do─čru, G├╝neybat─▒ y├Ân├╝nden yakla┼č─▒k 160 km ilerledi─čimiz vakit Po├žiteliÔÇÖye varm─▒┼č oluyoruz. Bu g├╝zerg├óhta en fazla bilinen ve ziyaret├ži ak─▒n─▒na u─črayan yer MostarÔÇÖd─▒r. Ancak dikkatle inceleyecek olursak, g├╝zelli─či ile MostarÔÇÖ─▒ dahi g├Âlgede b─▒rakan iki ┼čehir g├Ârece─čiz:

Bunlardan birincisi Saraybosna ile Mostar aras─▒nda bulunan ve ba┼čkente sadece altm─▒┼č kilometre uzakl─▒kta bulunan Konyi├ž (Konjic) ┼×ehridir. MostarÔÇÖ─▒nkinden daha muhte┼čem bir k├Âpr├╝ye sahiptir Konyi├ž. Bu k├Âpr├╝ AdriyatikÔÇÖe do─čru gaza ruhuyla akan askerlerimize bir namazg├óh vazifesi g├Ârm├╝┼čt├╝r.

T─▒pk─▒ Mostar ve Po├žiteli gibi muhte┼čem Neretva Nehri manzaras─▒na kurulmu┼č Konyi├ž ┼čehrini ve k├Âpr├╝s├╝n├╝ doyas─▒ya seyrederken bizim Konya ile ilgili o bilindik deyi┼či Konyi├žÔÇÖe uyarlamak zor olmad─▒: ÔÇťGez d├╝nyay─▒; g├Âr Konyi├žÔÇÖiÔÇŁ!

Konyi├žÔÇÖten itibaren hep Neretva Nehrinin g├╝zelli─čiyle adeta dans ederek ilerlersiniz ve MostarÔÇÖa ula┼č─▒rs─▒n─▒z. MostarÔÇÖdan sonra NeretvaÔÇÖy─▒ yakla┼č─▒k otuz kilometre kadar takip etti─činizde tabiat kar┼č─▒n─▒za muhte┼čem bir kale ÔÇô ┼čehir daha ├ž─▒kar─▒r ki, bunun ad─▒ Po├žiteliÔÇÖdir.

Do─čal ve sarp bir b├╝y├╝k kaya k├╝tlesi ├╝zerine kurulmu┼č muhte┼čem bir kaledir Po├žiteli. Konyi├žÔÇÖten ve MostarÔÇÖdan daha k├╝├ž├╝k bir yerle┼čimdir Po├žiteli. Buraya k├Ây demek daha m├╝nasiptir. Po├žiteli Kalesi, Neretva NehriÔÇÖne ve bu nehrin olu┼čturdu─ču vadiye ku┼č bak─▒┼č─▒ bir y├╝kseklikten bakar. Osmanl─▒ Devleti, as─▒rlar boyunca AdriyatikÔÇÖten gelen tehlikeleri Po├žiteliÔÇÖde yok etmi┼čtir.

(┼×i┼čman ─░brahim Pa┼ča) Medresesi, (Hac─▒ Aliya) Camileri, Hanlar─▒, Hamamlar─▒, Saat Kulesi ve muhte┼čem ta┼č evleriyle tekm├«li birden bir Osmanl─▒ yerle┼čimini Adriyatik DenizÔÇÖi civar─▒nda g├Ârmek isterseniz bu yer Po├žiteliÔÇÖden ba┼čkas─▒ olamaz.

G├╝n├╝m├╝zde Gavran Kopetanovi├ž Kona─č─▒ olarak adland─▒r─▒lan muhte┼čem sivil mimari eseri de 16. Y├╝zy─▒la uzanan ge├žmi┼čiyle bir Osmanl─▒ evidir asl─▒nda. Yugoslavya d├Âneminde buras─▒ yazarlara, sanat├ž─▒lara tahsis edilmi┼č bir fikir ve yaz─▒ evi i┼člevi g├Âr├╝yormu┼č. Zaten, Po├žiteli, insana ilham veren bir ├Âzelli─če sahip.

Fatih Sultan Mehmed, ─░stanbulÔÇÖun fethinden on y─▒l ├Ânce, 1463ÔÇÖte BosnaÔÇÖy─▒ fethetmi┼čti. Bu ┼čanl─▒ fethin SaraybosnaÔÇÖdan AdriyatikÔÇÖe do─čru uzamas─▒ i├žin Osmanl─▒ Ordusu senelerce m├╝cadele etti ve 1471ÔÇÖde Po├žiteli Kalesi zapt edildi. Osmanl─▒ ilerleyi┼činin kar┼č─▒s─▒nda PapaÔÇÖn─▒n ve Macar Krall─▒─č─▒ÔÇÖn─▒n deste─čiyle set ├žekmeye ├žal─▒┼čan H─▒rvat kuvvetleri Po├žiteliÔÇÖden ├ž─▒kmak zorunda kald─▒lar.

Bu g├╝zel ama o zamana kadar bak─▒ms─▒z ┼čehrin Osmanl─▒ hakimiyetinde en g├Ârkemli d├Ânemini ya┼čad─▒─č─▒n─▒ yabanc─▒ kaynaklar dahi tasdik eder.

Evliya ├çelebi, 1664ÔÇÖte ziyaret etti─či Po├žiteliÔÇÖye hayran kalm─▒┼č ve seyahatnamesinde bu sevimli k├╝├ž├╝k kale ┼čehrinin ayr─▒nt─▒l─▒ bir tasvirini sunmu┼čtur. K├Âpr├╝l├╝ Faz─▒l Ahmet Pa┼čaÔÇÖn─▒n keth├╝das─▒ ┼×i┼čman ─░brahim Pa┼ča, ├žok sevdi─či Po├žiteliÔÇÖyi her biri NeretvaÔÇÖn─▒n boynuna as─▒lm─▒┼č birer inci tanesi gibi duran medrese, han, hamam ve konaklar yapt─▒rm─▒┼čt─▒r ve ├╝nl├╝ seyyah Evliya ├çelebiÔÇÖyi bu muhte┼čem ┼čehirde a─č─▒rlam─▒┼čt─▒r. Seyyahlar─▒n Evliyas─▒, 1664ÔÇÖte ziyaret etti─či Po├žiteliÔÇÖye hayran kalm─▒┼č ve seyahatnamesinde bu sevimli k├╝├ž├╝k kale ┼čehrinin ayr─▒nt─▒l─▒ bir tasvirini sunmu┼čtur.

ÔÇťBurada ─░brahim A─ča Efendimizin saray─▒nda kald─▒k. Valideleri kad─▒n efendi hazretleri hakire (Evliya kendini kast ediyor burada) bir oda d├Â┼čeyip, b├╝t├╝n yiyecek ve i├žeceklerimizi verdi. O─člunun mektuplar─▒n─▒ validesine tap┼č─▒r─▒nca keyfinden o anda hakire bir kat elbise, bir boh├ža ├žama┼č─▒r, on bin ak├že ihsan edip kalenin tema┼čas─▒na g├Ânderdi. Kaleyi Fatih devri vezirlerinden ├ťsk├╝pl├╝ Koca Mustafa Pa┼ča VenedikÔÇÖten alm─▒┼čt─▒r. Hersek Sanca─č─▒ topra─č─▒nda Polgay Kazas─▒ naipli─čine ba─čl─▒d─▒r. Kalede bir dizdar ve elli adet hisar eri mevcuttur. Kale ├žok sa─člamd─▒r. Bir demir kap─▒s─▒ g├╝neye a├ž─▒l─▒r. Hende─či yoktur. Nehir taraf─▒ gayya gibi bir u├žurumdur. Kale i├žinde dizdar ev, anbar ve bir k├╝├ž├╝k mescid vard─▒r. Nehre inen bir su kulesi vard─▒r; iki y├╝z basamakla inilir. Kale ancak be┼č y├╝z kadar adam al─▒r. Hurda ┼čah├« toplar─▒ vard─▒r. Kale kap─▒s─▒ daima kapal─▒ durur. Elli nefer gece n├Âbet bekler. D├╝┼čman nehirden y├╝z├╝p, tulumlarla bu tarafa ge├žecek olursa derhal i┼čini bitirirler. Kalenin hemen d─▒┼č─▒nda y├╝z elli kadar h├óneli bir varo┼č bulunur. Burada bir cami vard─▒r. Kap─▒s─▒ ├╝zerinde ┼č├Âyle yazar: Kad buniye hazel cami-i ┼čerif sahib ├╝l hayrat vel hasenat el-hacc Ali bin Musa A─ča. Sene: 971 (1563 y─▒l─▒). ┬á

Bu camiyi Keth├╝da ─░brahim A─čaÔÇÖn─▒n atalar─▒ yapt─▒rm─▒┼čt─▒r. Biraderi el-hacc ├ľmer A─ča nehir kenar─▒nda bir imaret yapt─▒rm─▒┼čt─▒r; gece ÔÇô g├╝nd├╝z ekmek ve ├žorbas─▒ boldur. Cuma gecesi yahni, pilav ve zerde verirler. Kasaban─▒n bir mektebi, medresesi, han ve hamam─▒ vard─▒r. Havas─▒ ├žok g├╝zel oldu─čundan meyvesi boldurÔÇŽÔÇŁ

─░┼čte b├Âyle uzay─▒p gider EvliyaÔÇÖn─▒n Po├žiteli hakk─▒nda yazd─▒klar─▒.

┬áPo├žiteli, yak─▒n zamanlarda (1993ÔÇÖte) H─▒rvatlar─▒n barbarca y─▒k─▒m─▒na maruz kalmas─▒na ra─čmen Osmanl─▒ kimli─čini b─▒rakmam─▒┼čt─▒r.

Tarihi dokusu ve do─čal g├╝zelli─čiyle Po├žiteli, g├╝n├╝m├╝zde UNESCOÔÇÖnun d├╝nya miras─▒ listesinde bulunan bir yerdir.

NeretvaÔÇÖn─▒n kenar─▒nda g├╝zel dinlenme mek├ónlar─▒ olan kahveler ve restoranlarda huzurla vakit ge├žirebilir; ta┼č evlerin aras─▒ndan y├╝kselen basamakl─▒ yoldan yukar─▒lara ├ž─▒k─▒p doyumsuz manzaralar yakalayabilirsiniz.

Po├žiteli ahalisinin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─čunu misafir-perver Bo┼čnak karde┼člerimiz te┼čkil etmektedir. Onlardan g├╝venle Po├žiteli hat─▒ras─▒ olarak ├Âzg├╝n hediyelik e┼čyalar alabilirsiniz.

Unutmay─▒n─▒z ki, buras─▒ Bosna ÔÇô HersekÔÇÖten AdriyatikÔÇÖe uzanan yolda kendinizi evinizde hissedebilece─činiz son menzildir. O y├╝zden ba┼čl─▒kta da belirtti─čimiz gibi ÔÇťAdriyatikÔÇÖe do─čru son Osmanl─▒ kalesiÔÇŁ diye nitelendirilmeyi hak etmektedir.

Siz Po├žiteliÔÇÖyi mutlaka g├Âr├╝n.

Biz Karada─čÔÇÖa do─čru gitmek ├╝zere yolumuza devam edelim.

Seyahat yâ Resulullah!

1,242 Toplam, 1 okuma bug├╝n

Dr. Salih EROL

Dr. Salih EROL

E─čitimci ve Tarih ara┼čt─▒rmac─▒s─▒ ÔÇô yazar. Lisans ├Â─črenimini Bal─▒kesir Necatibey E─čitim Fak├╝ltesi Tarih ├ľ─čretmenli─činde tamamlad─▒. Anadolu ├ťniversitesinde Tarih b├Âl├╝m├╝nde y├╝ksek lisans ve doktora yapt─▒. 1998ÔÇÖden beri BursaÔÇÖda ├Â─čretmenlik yapmaktad─▒r. Birisi T├╝rk Tarih KurumuÔÇÖndan olmak ├╝zere iki kitab─▒ ve ├žok say─▒da makalesi yay─▒nland─▒. E-Posta: drsaliherol@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

12 Ekim 2019, BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

4 Ekim 2019, Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu i├žin yorumlar kapal─▒
Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

13 Eyl├╝l 2019, Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k i├žin yorumlar kapal─▒
Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

13 Eyl├╝l 2019, Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

12 Eyl├╝l 2019, Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča

12 Ekim 2019, BursaÔÇÖda Tiyatro 140 Ya┼č─▒nda – Ho┼č Bir Sad├ó, Ahmet Vefik Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu

4 Ekim 2019, Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Musul, S├╝leymaniye ve Kerk├╝kÔÇÖle ─░lgili Bir Mektubu i├žin yorumlar kapal─▒
Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k

13 Eyl├╝l 2019, Siyasi Oryantalizm-T├╝rkiyat Genelinde Azerbaycan ┼×inasl─▒k i├žin yorumlar kapal─▒
Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝

13 Eyl├╝l 2019, Hititlerin 3200 Y─▒ll─▒k Yaz─▒l─▒kaya Tap─▒na─č─▒n─▒n S─▒rr─▒ ├ç├Âz├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒

12 Eyl├╝l 2019, Gayb Aleminden ─░ndirilmi┼č Tek Din ─░slamÔÇÖ─▒n Tezah├╝r Bi├žimleri ile T├╝rkl├╝k D├Ânemi Kar┼č─▒la┼čt─▒rmal─▒ Halk ─░nan├žlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar