Quantcast
Bursa ├ťzerine Bir Deneme – Belgesel Tarih

M├╝min CEYHAN
M├╝min  CEYHAN
Bursa ├ťzerine Bir Deneme
  • 28 Haziran 2023 ├çar┼čamba
  • +
  • -
  • M├╝min CEYHAN /

Loading

K─▒rk y─▒ldan beri, i┼čyerinde oturdu─čum odadaki koltu─čuma yaslan─▒p pencereden bakt─▒─č─▒mda, ┼čimdi Kent M├╝zesi olan Cumhuriyet d├Ânemi mimarisi bina ile ayn─▒ zamanda in┼ča edilmi┼č valilik binas─▒n─▒ g├Âr├╝r├╝m. Bu iki binan─▒n her ne kadar mimari yap─▒s─▒ benzese de kaderleri pek benzemez.

Kent m├╝zesi, 2004 y─▒l─▒na kadar a─č─▒r ceza mahkemelerinin oldu─ču Adliye binas─▒ olarak kullan─▒lm─▒┼č, neler g├Ârm├╝┼č neler ge├žirmi┼čÔÇŽ N├óz─▒m Hikmet eli kelep├želi getirilip yarg─▒lanm─▒┼č, Aziz Nesin bir Cumhuriyet Bayram─▒ g├╝n├╝ kortej e┼čli─činde getirilip yarg─▒lanarak uzun y─▒llar Bursa da misafir edilmi┼č(!)

Ben bu iki yazar─▒m─▒z─▒n burada yarg─▒lanmalar─▒na yeti┼čemedim. ├ça─č─▒m─▒n devrimci idollerinden Deniz Gezmi┼čÔÇÖin yarg─▒lanmas─▒n─▒ da zaman fark─▒yla ka├ž─▒rd─▒m; bu ├Âzel ve g├╝zel insanlar─▒ g├Âremedim ama oturdu─čum odan─▒n penceresinden Uluda─čÔÇÖda 1995 y─▒l─▒nda eski e┼či Nuriye U─čur K─▒l─▒├žÔÇÖ─▒ ├Âld├╝rmeye azmettiren Alaattin ├çak─▒c─▒ÔÇÖn─▒n Bursa 1. A─č─▒r Ceza Mahkemesinde 2006 y─▒l─▒na kadar s├╝ren davalar─▒n─▒ pencereden izledim. ├ľm├╝r boyu hapse mahk├╗m olan Alaattin ├çak─▒c─▒ÔÇÖn─▒n dava s├╝recinde, hemen on be┼č yirmi metre ├Ân├╝mde, mahkeme kap─▒s─▒ ├Ân├╝nde bekle┼čen tak─▒m elbiseli, kabar─▒k belli, sert bak─▒┼čl─▒ adamlar─▒n─▒ g├Ârd├╝m.

Adliye ve A─č─▒r Ceza Mahkemeleri hem bu kadar uzak hem de yak─▒n olunca, do─čald─▒r ki olaylar─▒ sadece seyretmekle kalm─▒yorsun. An─▒msad─▒k├ža ├╝rperdi─čim bir olay var: Sabahlar─▒ i┼čyerine gelince arac─▒m─▒ AdliyeÔÇÖnin tam kar┼č─▒s─▒na park ederdim. Tam kar┼č─▒s─▒ deyince cadde geni┼čli─či zaten tretuvarla birlikte yirmi metre var yok. Yine b├Âyle bir g├╝n AdliyeÔÇÖnin ├Ân├╝ her zamanki gibi kalabal─▒k. Ama bu sefer heyecan y├╝ksek. Al─▒┼č─▒k oldu─čumdan hemen arac─▒mdan inip kar┼č─▒daki Karde┼čler ─░┼čhan─▒ÔÇÖndaki ofisime y├Âneldim. Hen├╝z han kap─▒s─▒ndan girmeden silah sesleri ve cam ┼čang─▒rt─▒s─▒ÔÇŽ Do─čal olarak herkes kur┼čunlardan korunmak i├žin bir yere s─▒─č─▒nmaya ├žal─▒┼čt─▒. Bir s├╝re sonra ortal─▒k yat─▒┼č─▒nca olay─▒ anlamak i├žin d├Ân├╝p bakt─▒─č─▒mda, arac─▒m─▒n ├Ân cam─▒ndan giren bir kur┼čunun oturdu─čum ┼čof├Âr koltu─čuna saplanm─▒┼č oldu─čunu g├Ârd├╝m. Olay─▒n ┼ča┼čk─▒nl─▒─č─▒n─▒ ve ┼čokunu atlatt─▒ktan sonra, arac─▒mdaki durumu g├Âren bir├žok h├ókim, avukat ge├žmi┼č olsun dileklerinde bulundular.

Her g├╝n bu b├╝y├╝k kutsal kap─▒ya yakla┼č─▒rken, d├╝─čmesiz c├╝ppelerini aceleyle giymeye ├žal─▒┼čan avukatlar─▒n acaba hangi insan─▒n ya┼čam─▒yla ilgili verilecek karara yeti┼čmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmeden edemezdim.

Binada, giri┼čin hemen kar┼č─▒s─▒nda, avukatlar─▒n bekleme odalar─▒ bulunur; ben de zaman zaman yanlar─▒na gider hem onlar─▒n g├╝nl├╝k gailelerini dinler hem de o g├╝n ola─čan├╝st├╝ bir duru┼čma varsa, konu┼čulanlar─▒ dinlerdim.

Cumhuriyet y├Ânetiminin 1926 y─▒l─▒nda, ┼čehri tam ortas─▒na in┼ča etti─či, ├Âzg├╝n bir stili olan bu bina, sayg─▒ duyulmas─▒ gereken bir mabet gibi durur. Kentin labirent sokaklar─▒nda dola┼č─▒rken hep b├Âyle sayg─▒ uyand─▒ran binalar g├Ârmeyi arzular─▒m. 2014 y─▒l─▒n─▒n ┼×ubat ay─▒nda Kent M├╝zesi olarak a├ž─▒l─▒ncaya kadar hep ┼čimdi y─▒karlar, ┼čimdi bir yan─▒n─▒ bozarlar diye d├╝┼č├╝nd├╝m. Hayrettir ki, zaman─▒n Belediyesi Adalet Bakanl─▒─č─▒ ile sa─čl─▒kl─▒ bir protokol yapm─▒┼č olmal─▒ ki en az─▒ndan d─▒┼č g├Âr├╝n├╝┼č├╝ne dokunulmad─▒ÔÇŽ

Kent M├╝zesi olarak i┼člevini s├╝rd├╝ren bina ├╝├ž katl─▒d─▒r. Zemin kat─▒nda BursaÔÇÖn─▒n tarihi, 1.kat─▒nda BursaÔÇÖn─▒n gelenekleri ve BursaÔÇÖya damgas─▒n─▒ vurmu┼č isimler tan─▒t─▒l─▒r. Bodrum kat─▒nda ise BursaÔÇÖn─▒n el sanatlar─▒yla ilgili g├Ârseller yer al─▒r.

50 ki┼čilik salonu yap─▒lacak etkinlikler i├žin her zaman a├ž─▒kt─▒r.

B├╝romun di─čer penceresinden bakt─▒─č─▒mda Valilik binas─▒n─▒n i├žini g├Ârebiliyorum. Penceremle aras─▒ 7 metre civar─▒nda. Her bakt─▒─č─▒mda, H├╝k├╝met Kona─č─▒n─▒n o a─č─▒r resmi havas─▒ ├╝st├╝me ├ž├Âk├╝veriyor.

Bu bina da ulusal mimarl─▒k d├Âneminde Cumhuriyet Alan─▒ÔÇÖnda prestij binas─▒ olarak yap─▒lm─▒┼č. 1982 y─▒l─▒nda onar─▒lm─▒┼č.

Bu b├Âlgedeki ├╝├žleme olan Vilayet, Adliye ve Defterdarl─▒k binalar─▒n─▒n in┼čaat─▒n─▒ Mimar Ekrem Hayri AyverdiÔÇÖnin yapt─▒─č─▒ bilinmektedir. Asl─▒nda binan─▒n bulundu─ču yere 1818 y─▒l─▒nda, zaman─▒n T├╝fek├žiba┼č─▒ A─čas─▒ i├žin bir bina yap─▒lm─▒┼č. O bina 1824ÔÇÖten sonra kuma┼č fabrikas─▒ olarak kullan─▒lm─▒┼č; 1847ÔÇÖde k─▒sa s├╝reli─čine I┼č─▒klar Askeri Lisesi; askeri lise yerine ta┼č─▒n─▒nca, Askeri R├╝┼čtiye, daha sonra Nil├╝fer ─░lk Mektebi olarak kullan─▒lm─▒┼č. 1928ÔÇÖden sonra ise H├╝k├╝met Kona─č─▒ olarak kullan─▒lmaya ba┼člam─▒┼č.

Valilik binas─▒n─▒n b├╝y├╝k kap─▒s─▒ndan i├žeri girince tam kar┼č─▒da Atat├╝rkÔÇÖ├╝n sivil giysili bronz bir heykeli, bir T├╝rkiye haritas─▒; bu haritan─▒n iki yan─▒nda BursaÔÇÖn─▒n tarihsel ve toplumsal ├Âzelliklerini yans─▒tan iki r├Âlyef vard─▒r. Zemine onar─▒m tarihi ile CumhuriyetÔÇÖin 75.y─▒l─▒n─▒ ├ža─čr─▒┼čt─▒ran, pirin├žten 75.y─▒l yaz─▒s─▒ i┼členmi┼čtir.

40 y─▒ld─▒r bu kadar yak─▒n─▒nda ya┼čad─▒─č─▒m Valilik binas─▒na san─▒yorum ├╝├ž-be┼č kez girmi┼čimdir. Ama kap─▒n─▒n ├Ân├╝nde ya┼čanan seremoniye ├žok s─▒k kar┼č─▒la┼čt─▒m. ├ľyle ki, devlet b├╝y├╝kleri geldi─či zaman i┼č yerine giri┼čimiz ├ž─▒k─▒┼č─▒m─▒z hazretler gidinceye kadar yap─▒lamazd─▒.

Her valinin de─či┼čik huyu vard─▒ ve bu kap─▒n─▒n d─▒┼č─▒na yans─▒rd─▒. ├ľrne─čin, valilerden biri kona─č─▒n ├Ân├╝ne de─čil de bizim han─▒n ├Ân├╝ne polis kontrol noktas─▒ koydurttu. Tabii o koydurunca ve de di─čer valiler kald─▒rtamay─▒nca hi├ž estetik olmayan bir ┼čey kal─▒verdi orta yerde. Her valinin de─či┼čik huyu var dedim ya; asl─▒nda hepsinin ortak bir taraf─▒ vard─▒. ┼×ehir bandosu t├Âren m├╝zi─či ├žalmaya ba┼člay─▒nca bir ÔÇśB├╝y├╝k AdamÔÇÖ─▒n(!) ziyarete geldi─čini anlard─▒k. Bol miktarda l├╝ks makam arac─▒ ve polislerle yol kapat─▒l─▒rd─▒. Gelenlerin o muhte┼čem, vakur, ciddi hallerini izler, devleti temsil etti─čini d├╝┼č├╝nmeye ba┼člayanlar─▒n davran─▒┼člar─▒n─▒n nas─▒l de─či┼čti─čine ┼čahit olurduk. Bu ├Âyle bir al─▒┼čkanl─▒k yap─▒yor ki bir daha bu ├Âzelli─čini kaybetmemek i├žin ellerinden ne gelirse yap─▒yorlard─▒. Bu s├Âylediklerim sadece vali, kaymakam gibi ger├žekten devleti temsil etmesi gerekenlerde g├Âr├╝len bir durum de─čildi. Belinde tabanca ta┼č─▒yan polis ve bek├žilerin ├Ânemli bir k─▒sm─▒nda da g├Âr├╝len bir durumdu ve buna heykel ├Ân├╝nde her an ┼čahit olunurdu.

S├Âz├╝n├╝ etti─čim bu ├╝├ž yap─▒ya kar┼č─▒dan bakan ve o da Cumhuriyet d├Âneminin estetik ├Âzelliklerini ta┼č─▒yan bir bina daha var. Bu bina da ├žok g├Ârm├╝┼č ge├žirmi┼č bir bina! Bu binay─▒ da caddenin kar┼č─▒s─▒nda olmas─▒na ra─čmen oturdu─čum yerden g├Ârebiliyorum. Binan─▒n ┼čimdiki ad─▒: Ahmet Vefik Pa┼ča Tiyatrosu. (Ad─▒n─▒ BursaÔÇÖda ilk T├╝rk tiyatrosunu kuran Vali Ahmet Vefik Pa┼čaÔÇÖdan al─▒yor. Ahmet Vefik Pa┼čaÔÇÖn─▒n adapte etti─či Moli├¬reÔÇÖin Merakl─▒ adl─▒ eseri de burada oynanan ilk oyundur.)

Bina, 1935 y─▒l─▒nda, bug├╝nk├╝ yap─▒s─▒ ile zaman─▒n valisi ┼×efik Soyer taraf─▒ndan Halkevi olarak kullan─▒l─▒r. 1950-51ÔÇÖde Dr. Edip Aky├╝rek binay─▒ geni┼čleterek Marmara Sinemas─▒ÔÇÖna d├Ân├╝┼čt├╝r├╝r.

1957 y─▒l─▒nda, Vali ─░hsan Sabri ├ça─člayangil binay─▒ tiyatro haline getirip Devlet Tiyatrolar─▒ Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ne devreder. 28 Eyl├╝l 1957ÔÇÖde Ahmet Vefik Pa┼ča tiyatrosu olarak perdelerini a├žar. Bina i├žinde bir salon da 1985 y─▒l─▒nda ÔÇťFeraizcizade Mehmet ┼×akir Oda TiyatrosuÔÇŁ ad─▒yla ikinci bir sahne olarak d├╝zenlenir. Bu iki tiyatroda, zaman i├žinde, T├╝rkiyeÔÇÖye ├žok ├Ânemli tiyatro ve sinema sanat├ž─▒lar─▒ yeti┼čir.

Bu binay─▒ k─▒saca anlatmam─▒n nedeni, ├╝├ž binaya kar┼č─▒dan bak─▒p onlara k├╝lt├╝r ve sanat konusunda varl─▒─č─▒n─▒ hissettiren bir duru┼ču sergilemesidir. Di─čer ├╝├ž bina g├╝nd├╝zleri aktifken bu bina sanki kar┼č─▒s─▒ndaki ├╝├ž binay─▒ resmi as─▒k suratl─▒ g├Ârmek istemezmi┼č gibi ak┼čam karanl─▒─č─▒ ├ž├Âk├╝nce c─▒v─▒l c─▒v─▒ld─▒r. Tiyatronun i├žinde oyunlar sergilenir, d─▒┼č─▒nda ise ba┼čka olaylar ya┼čan─▒r; zaman zaman izinli ya da izinsiz g├Âsteriler genellikle burada yap─▒l─▒r. Oturdu─čum yerden her zaman g├Ârd├╝─č├╝m ├žok say─▒da sivil veya resmi giysili polisler hareketlenmi┼č valilik ├Ân├╝nden a┼ča─č─▒ do─čru ak─▒yorsa anlar─▒m ki Ahmet Vefik Pa┼čaÔÇÖn─▒n ├Ân├╝nde eylem vard─▒r. Yani sizin anlayaca─č─▒n─▒z benim oturdu─čum yerden ya┼čam─▒m─▒z─▒n resmi y├╝z├╝n├╝ ve ona itiraz edenleri g├Âr├╝r├╝m.

Oturdu─čum yerden g├Âremedi─čim ama s├Âz├╝n├╝ etti─čim binalarla ayn─▒ g├Âr├╝nt├╝de bir bina daha vard─▒r. D─▒┼čar─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda kar┼č─▒lar─▒nda duran Valilik ve Kent M├╝zesi binalar─▒n─▒n g├Âr├╝n├╝m├╝nde olan, ancak, kullan─▒lma amac─▒ndan m─▒ nedir bilinmez, yan─▒ndan ge├žerken bir so─čukluk hissetti─čim, girenin de ├ž─▒kan─▒n da y├╝z├╝nde tebess├╝m g├Ârmedi─čim bu bina, Bursa Vergi Dairesi Ba┼čkanl─▒─č─▒ Ana Hizmet Binas─▒ÔÇÖd─▒r. ─░n┼čaat─▒na, Valilik binas─▒yla birlikte 19 Mart 1925ÔÇÖte ba┼članm─▒┼č ve ayn─▒ kalitede yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Bulundu─ču yerdeki, ├Ânceleri evrak mahzeni olarak kullan─▒lan bina y─▒k─▒larak bug├╝nk├╝ Maliye (Defterdarl─▒k) binas─▒ yap─▒lm─▒┼č. Bu binan─▒n ├Ân├╝ndeki meydanda, ┼čimdilerde zaman zaman ┼čenlikler ve g├Âsteriler d├╝zenlenir. G├Âsterilerin rahat izlenmesi i├žinde meydan─▒n bir yan─▒na trib├╝n yapt─▒lar. ─░yi ki de yapt─▒lar; ├ž├╝nk├╝ bu trib├╝nde g├╝n├╝n her saatinde gen├žler oturur, el ele ele tutu┼čmu┼č sevgililerin birbirlerine g├╝zel ┼čeyler anlatt─▒klar─▒n─▒ y├╝zlerinden anlars─▒n─▒z.

Bu so─čuk binan─▒n ├Ân├╝nde ba┼čka g├╝zelliklere de tan─▒k olmak m├╝mk├╝nd├╝r. Size akl─▒mdan ├ž─▒kmayan bir g├Âr├╝nt├╝y├╝ anlatmak isterim: Evim Setba┼č─▒ÔÇÖnda oldu─ču i├žin, s├Âz├╝n├╝ etti─čim bu binalar─▒n ├Ân├╝nden ge├žerek evime giderim. Kulland─▒─č─▒m yol buradaki alandan ge├žer. Alanda ya┼čl─▒ g├Ârkemli ├ž─▒nar a─ča├žlar─▒ ve bu a─ča├žlar─▒n ├ževresinde g├Âvdelerini ├ževreleyen oturma banklar─▒ vard─▒r. Bu banklarda da genellikle a─čac─▒n huzur verici serinli─činden faydalanmak isteyen gen├žler ve emekliler dinlenirler. ─░┼čte s─▒radan bir g├╝nde ak┼čam saatlerinde eve giderken ya┼čl─▒ ├ž─▒nar─▒n alt─▒nda oturan bir ├žift g├Ârd├╝m. ─░├žimden, ne g├╝zel, her halde emekliler ve eski ya┼čant─▒lar─▒n─▒ belki de uzaktaysa ├žocuklar─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorlard─▒r deyip ge├žtim. Yar─▒m saat olmam─▒┼čt─▒, d├Ând├╝─č├╝mde g├Ârd├╝─č├╝m manzara ger├žekten harikayd─▒: S├Âz├╝n├╝ etti─čim ├žiftten erkek olan─▒ bank─▒n arkal─▒─č─▒na yaslanm─▒┼č, k─▒r sa├žlar─▒ ve g├╝r b─▒y─▒klar─▒ iyice belirginle┼čmi┼č, sakince g├Âzleri kapal─▒ bir heykel gibi duruyordu. Kar─▒s─▒ ise b├╝y├╝k bir huzur i├žinde uykunun verdi─či g├╝venle kocas─▒n─▒n omzuna yaslanm─▒┼č, ├Ârt├╝s├╝ kontrol├╝nden ├ž─▒kt─▒─č─▒ i├žin ba┼č─▒n─▒n ├╝st├╝nde yar─▒ya kadar s─▒yr─▒lm─▒┼č ak sa├žlar─▒ g├Âr├╝n├╝yordu. G├Âr├╝nt├╝ bir ressama veya bir heykelt─▒ra┼ča ilham verecek kadar g├╝zeldi. Yanl─▒┼č yapm─▒┼č─▒m, onlar─▒n mahremine girmi┼čim gibi bir duyguya kap─▒ld─▒─č─▒m halde durup onlar─▒ seyretmekten kendimi alamad─▒m.

Bunlar─▒ okuyan belki edebiyat yapt─▒─č─▒m─▒ san─▒r. Onlara tavsiyem, havan─▒n g├╝zel oldu─ču bir g├╝n bu alana gelin benim g├Ârd├╝─č├╝m o g├╝zel insanlar─▒ olmasa bile benzerlerini mutlaka g├Âr├╝n.

├ľn├╝ndeki ya┼čl─▒ ├ž─▒nar a─ča├žlar─▒n─▒n alt─▒nda yaz─▒n huzur verici serinli─činde dinlenen Bursal─▒lar─▒n keyfine ve Atat├╝rk Heykeli ├ževresindeki ye┼čil alanda y─▒llanm─▒┼č g├Ârkemleriyle sedir a─ča├žlar─▒n─▒n alt─▒nda mevsimine g├Âre de─či┼čtirilen Atat├╝rk ├ži├že─či, hercai menek┼če, s─▒klamen, a├želya gibi ├ži├žeklerin g├Ârselli─čine bak─▒p huzur bulunlar az de─čildir.

Eski bir al─▒┼čkanl─▒k olsa gerek, Bursal─▒lar bu d├Ârt binan─▒n orta yerine ÔÇťHeykelÔÇŁ ya da ÔÇťHeykel Meydan─▒ÔÇŁ derler. Oysa burada meydan falan yoktur veya varsa da yok edilmi┼čtir. Heykel denmesi ├žok do─čald─▒r; T├╝rkiye Devletinin kurucusunun heykeli burada bulunmaktad─▒r. Heykelin y├Ân├╝ tiyatroya do─črudur, Atam─▒z, at─▒n ├╝st├╝nde askeri elbiseli ve pelerinlidir. Ba┼č─▒n─▒ sa─ča ÔÇťdo─čuyaÔÇŁ, ├ževirmi┼č, eliyle ÔÇťbat─▒y─▒ÔÇŁ i┼čaret etmektedir. Besbelli ki Gazi kurtulu┼č sava┼č─▒n─▒n galibi olarak sakin bir at─▒n ├╝zerinde art─▒k sava┼č de─čil ama b├╝y├╝k i┼čler yapman─▒n d├╝┼č├╝ncesini ta┼č─▒r gibidir.

Heykel cumhuriyetin kurulu┼ču an─▒s─▒na 29 A─čustos 1923 tarihinde, zaferi simgelemek i├žin yap─▒lm─▒┼čt─▒r. An─▒t─▒n ├ževresi her zaman bak─▒ml─▒d─▒r. At─▒n bakt─▒─č─▒ y├Ânde AtaÔÇÖn─▒n zaferini simgeleyen A─čustos ay─▒n─▒ bekleyip b├╝t├╝n g├Ârkemiyle a├žmay─▒ bekleyen zaferi mu┼čtucusu gibi renk renk a├žan oya a─ča├žlar─▒ vard─▒r. ├çevresinde ise b├╝t├╝n g├Ârkemleriyle sedir a─ča├žlar─▒ adeta n├Âbet tutmaktad─▒r.

BursaÔÇÖda ÔÇśHeykelÔÇÖe ├ž─▒kmakÔÇÖ diye bir deyim vard─▒r. Bu deyimi en ├žok eski Bursal─▒lar, yani heykel m├╝davimleri kullan─▒rlar. HeykelÔÇÖe ├ž─▒kanlar, Ulu CamiÔÇÖnin kar┼č─▒s─▒ndaki postaneden MahfelÔÇÖe kadar y├╝r├╝memi┼člerse Heykele gelmi┼č say─▒lmazlar. Ben buradaki kalabal─▒─č─▒ ─░stanbul Beyo─čluÔÇÖna benzetirim. Orada nereden geldi─či, nereye gitti─či anla┼č─▒lamayan her zaman b├╝y├╝k bir kalabal─▒k a┼ča─č─▒dan yukar─▒ya do─čru y├╝r├╝r ya; Heykel ├Ân├╝nde de g├╝n├╝n her saatinde bir insan seli vard─▒r. Oysaki ├ževresinde o kadar yo─čun insan─▒ hareketlendirecek bir yerle┼čim yoktur. Ben bu insan seline bakarak baz─▒ yorumlar yapar kendi kendime s├Âylenirim: Acep kalabal─▒ktaki insanlar ge├žmi┼č ya┼čamlar─▒ndaki sevgililerinin ayak izlerini mi s├╝r├╝yorlar diye akl─▒mdan ge├žiririm. Buraya Polis G├╝n├╝ÔÇÖnde polisler, Sivil Toplum ├Ârg├╝tleri, terfi edenler, kutlama ve anma yapanlar gelir. Ama en ├žok itiraz edenler, ┼čik├óyet edenler gelir ve AtaÔÇÖya ┼čik├óyetlerini dile getirirler. Polisin ├žok kolay g├Ârev yapt─▒─č─▒ bir yerdir. Genellikle b├Âyle zamanlarda bol bol ÔÇťhat─▒ra foto─čraf─▒ÔÇŁ ve ÔÇťvideoÔÇŁ ├žekerler. Velhas─▒l heykel ├Ân├╝ BursaÔÇÖn─▒n kalbidir.

Heykel ├ľn├╝ Bursal─▒lar i├žin vazge├žilmezdir, benim de ya┼čam─▒m─▒n bir par├žas─▒d─▒r. Her g├╝n i┼če geldi─čim i├žin HeykelÔÇÖde yap─▒lan g├Âsterinin niteli─čine ba─čl─▒ olarak, otuz saniyede miting alan─▒nda olabiliyorum. S─▒rf bu nedenle iyi bir foto─čraf ar┼čivim vard─▒r.

Devletin korunmaya en fazla ├Ânem verdi─či yerde i┼č yerim olmas─▒ nedeniyle, buraya konmu┼č olan kay─▒t cihazlar─▒n─▒ g├Âzleyenler i├žin olduk├ža me┼čhur bir ki┼či oldu─čumu tahmin ediyorum.

Burada her cumartesi hafta sonlan─▒rken, pazartesi g├╝nleri de hafta ba┼člarken AtaÔÇÖn─▒n huzurunda ─░stiklal Mar┼č─▒ okunur, i┼čte o anlarda burada hayat k─▒sa bir s├╝re durur/du. Nedense bu g├╝zel merasimleri kim bilir hangi vali sonland─▒rd─▒!

*

Oturdu─čum yerden g├Ârd├╝─č├╝m ve i┼čittiklerim sadece bunlarla s─▒n─▒rl─▒ de─čildir. ├ľ─člen, ikindi ve bazen de ak┼čam├╝zeri Hac─▒lar CamiiÔÇÖnden okunan ezan, bana zaman─▒ hat─▒rlat─▒r. Ama en ├žok da cuma g├╝nleri namaz─▒ s─▒ras─▒nda cami imam─▒n ta Atat├╝rk caddesine kadar uzanan vaaz─▒n─▒ hu┼ču i├žinde(!) dinlerim.

Asl─▒nda Hac─▒lar camisinin cemaati ├žok de─čildir. Ama Cuma namazlar─▒nda saf tutanlar Eceler soka─č─▒na ta┼čarlar. Her g├╝n ├Ân├╝nden veya avlusundan birka├ž kez ge├žti─čim cami ve yan─▒ndaki ├že┼čmenin bir tarihi vard─▒r elbet. Cami 1466 y─▒l─▒nda Bakkal Sinan taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lm─▒┼č. BursaÔÇÖ da hacca gitmeye niyetlenen ancak ├že┼čitli nedenlerle gidemeyen ki┼čilerin hac i├žin ay─▒rd─▒klar─▒ paralarla yap─▒ld─▒─č─▒ i├žin mescit bu ad─▒ alm─▒┼čt─▒r. Caminin avlusunda her zaman birilerinin su i├žerken g├Âr├╝ld├╝─č├╝ ger├žekten harika bir ├že┼čme bulunmaktad─▒r. ├çe┼čmedeki yaz─▒tta 1706 y─▒l─▒nda ┼×iblizade Ali taraf─▒ndan yap─▒ld─▒─č─▒ yaz─▒lmaktad─▒r.

├ľn├╝nden ge├žerken etkilendi─čim bu sanat eseri camii ve ├že┼čmeyi BursaÔÇÖda g├Ârd├╝─č├╝m├╝z di─čer camilerle mukayese edince, y├╝zlerce y─▒l ├Ânce yap─▒lm─▒┼č bu camilerdeki estetik ve sanatsal g├╝zellik, ├ža─č─▒m─▒zda yap─▒lanlar─▒n hi├žbirinde neden g├Âr├╝lmez diye kendi kendime sorar, ┼ča┼čar kal─▒r─▒m.

  • M├╝min Ceyhan / Bursa merkezli ÔÇť├çiniÔÇŁ dergisinin 79. Say─▒s─▒nda (Haziran 2023) yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r.

M├╝min CEYHAN

BulgaristanÔÇÖ─▒n Filibe ┼čehrinde 1948 y─▒l─▒nda do─čdu. Ailesiyle birlikte 1949ÔÇÖda g├Â├ž ederek BursaÔÇÖya yerle┼čti. Y─▒ld─▒r─▒m ─░lkokuluÔÇÖnu, Bursa Erkek Sanat Enstit├╝s├╝ Elektrik B├Âl├╝m├╝n├╝ ÔÇÖn├╝ tamamlad─▒ktan sonra, ─░stanbulÔÇÖda Y─▒ld─▒z Teknik ├ťniversitesi Elektrik M├╝hendisli─či Fak├╝ltesinden mezun oldu. Bir s├╝re kamuda g├Ârev yapt─▒, 1979 y─▒l─▒ndan buyana serbest ├žal─▒┼č─▒yor. TMMOBÔÇÖda g├Ârev ald─▒. 1995ÔÇÖte kurulan Bursa ├ça─čda┼č E─čitim KooperatifiÔÇÖnin (├çEK) 23 kurucusundan biri oldu. Bu E─čitim ├Ârg├╝tlenmesi Atat├╝rk ilke ve devrimlerini, laik ve bilimsel e─čitimi ortak payda olarak kabul eden ilk ve ├Ârnek bir model oldu. ├çEKÔÇÖin 2004-2010 y─▒llar─▒ aras─▒nda ├╝├ž d├Ânem y├Ânetim kurulu ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒ yapt─▒. Kurucular─▒ndan oldu─ču Bursa Defter grubu, Bursa Defteri DergisiÔÇÖnin yan─▒ s─▒ra Bursa AnsiklopedisiÔÇÖnin yay─▒nlanmas─▒nda aktif rol ├╝stlendi. M├╝min Ceyhan Bursa Kent K├╝lt├╝r├╝ Ara┼čt─▒rma K├╝t├╝phanesinin kurucusudur. Entelekt├╝el birikimini Atat├╝rk ilke ve devrimleri ile gen├ž nesiller yeti┼čtiren ├çEK ile ilgili faaliyetlere ve Bursa ile ilgili yapt─▒─č─▒ ara┼čt─▒rma ve yazd─▒─č─▒ yaz─▒lara aktarmaktad─▒r. E-Posta: [email protected]

FACEBOOK - YORUM YAZ

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
M├╝min Ceyhan
  • YEN─░
B├╝y├╝l├╝ ├ťlke ─░ran

B├╝y├╝l├╝ ├ťlke ─░ran

Haber Merkezi, 1 Ekim 2023
Trilye’de ┼×arap├ž─▒l─▒k

Trilye’de ┼×arap├ž─▒l─▒k

Ekrem Hayri PEKER, 29 Eyl├╝l 2023
BursaÔÇÖn─▒n ─░lk Mebuslar─▒ (1877)

BursaÔÇÖn─▒n ─░lk Mebuslar─▒ (1877)

Atilla SA─×IM, 19 Eyl├╝l 2023
─░ncir, ├╝z├╝m ve zeytin a┼čk─▒na

─░ncir, ├╝z├╝m ve zeytin a┼čk─▒na

Nurdan Çakır TEZGİN, 19 Eylül 2023
Bar─▒┼č Man├žo Ger├že─či

Bar─▒┼č Man├žo Ger├že─či

Yrd. Do├ž. Dr. Mehmet YARDIMCI, 14 Temmuz 2023
├çengili d├╝─č├╝nlerin BursaÔÇÖs─▒

├çengili d├╝─č├╝nlerin BursaÔÇÖs─▒

Nurdan Çakır TEZGİN, 14 Temmuz 2023
Mussolini’yi doland─▒ran T├╝rk: Ey├╝pl├╝ Halit

Mussolini’yi doland─▒ran T├╝rk: Ey├╝pl├╝ Halit

├ľzdenbekir KARAKA┼×, 14 Temmuz 2023
Likya’n─▒n Antik Belle─či

Likya’n─▒n Antik Belle─či

Tahsin ┼×─░M┼×EK, 13 Temmuz 2023
Bursa ├ťzerine Bir Deneme

Bursa ├ťzerine Bir Deneme

M├╝min CEYHAN, 28 Haziran 2023