Bursa’n─▒n simge yap─▒s─▒: Ye┼čil T├╝rbe

Bursa’n─▒n simge yap─▒s─▒: Ye┼čil T├╝rbe

Y─▒ld─▒r─▒m Beyaz─▒t, Osman ve Orhan Gazi deyince akla Ulucami ile birlikte Ye┼čil Cami ve T├╝rbe gelir. Ye┼čil BursaÔÇÖda tarih boyunca gelip ge├ženlerin z├╝mr├╝t parlakl─▒─č─▒nda m├╝┼čahede etti─či bir mek├ón olarak a─č─▒rlamaya devam ediyor.

Y─▒ld─▒r─▒m Bayezid’in o─člu ├çelebi Sultan Mehmet taraf─▒ndan 1421 y─▒l─▒nda yapt─▒r─▒lan eserin Mimar─▒ Hac─▒ ─░vaz Pa┼ča, mabedin ayakta kalmas─▒nda en ├Ânemli akt├Ârlerdendir. Bursa’n─▒n sembol├╝ haline gelen yap─▒ ┼čehrin her yerinden g├Âr├╝lebilen bir ─▒┼č─▒k k├╝mesini and─▒rmaktad─▒r. ┬áI. Mehmet ├çelebi sa─čl─▒─č─▒nda t├╝rbeyi yapt─▒rm─▒┼č, 40 g├╝n sonra da vefat etmi┼čtir. T├╝rbede ├çelebi Sultan Mehmet ile o─čullar─▒ ┼×ehzade Mustafa, Mahmut ve Yusuf ile kizlari Sel├žuk Hatun, Sitti Hatun, Ay┼če Hatun ve dad─▒s─▒ Daya Hatuna ait olmak ├╝zere toplam 8 sanduka bulunmaktad─▒r.

MEZAR ODASI VE SANDUKALAR

D─▒┼čardan bak─▒ld─▒─č─▒nda tek katl─▒ g├Âr├╝nen t├╝rbe, sandukalar─▒n bulundu─ču salon ve bunun alt─▒nda yer alan be┼čik tonuzlu mezar odas─▒yla beraber iki katl─▒d─▒r. D─▒┼č duvarlar turkuaz ├žinilerle kapl─▒d─▒r. T├╝rbenin i├ži, sandukalar, mihrab, duvarlar, c├╝mle kapisi ile cephe kaplamalar─▒ da ├žiniden yap─▒lm─▒┼čt─▒r. K─▒bleye bakan mihrab─▒ bir sanat eseridir. Buradaki ├žiniler ─░znik ├žinicili─činin ┼čaheser ├Ârnekleridir. Evliya ├çelebi’nin gezi yaz─▒lar─▒nda da t├╝rbe ile ilgili bilgi yer almaktad─▒r. Ancak t├╝rbeyle ilgili bahis; i├žinde medfun bulunan ├çelebi Sultan Mehmet Han’─▒n ya┼čam─▒ ├╝zerinden ele al─▒nmakta, mimari hakk─▒nda olarak ├Âzel bir bilgi verilmemektedir. Bununla birlikte metinden yap─▒n─▒n o d├Ânemde ye┼čil imaret ad─▒ ile an─▒lmakta oldu─ču ├Â─črenilmektedir.

─░SM─░N─░ HALK VERD─░

T├╝rbe’ye ye┼čile bakan ├žinilerle kapl─▒ olmas─▒ndan dolay─▒ Ye┼čil T├╝rbe ismi halk taraf─▒ndan verilmi┼čtir. Portal 1855 depreminde b├╝y├╝k hasar g├Ârm├╝┼č 1864’de horasanla s─▒vanarak bug├╝nk├╝ g├Âr├╝n├╝m├╝ne sokulmu┼čtur. Sa─čl─▒ sollu mihrap├ž─▒klar, ayakkab─▒l─▒klar, t├╝rbenin kitabesi ve 13 dilimli yar─▒m kubbe, ├že┼čitli renk ve motiflerle kabartma renkli s─▒r tekni─činde i┼členmi┼čtir. Rumiler, palmetler ve rozet motifleri ile oya gibi i┼členen kap─▒n─▒n kanatlar─▒ g├╝n├╝m├╝zde t├╝m ├žarp─▒c─▒l─▒─č─▒ ile ortadad─▒r. Bir sanat ┼čaheseri olan kap─▒y─▒ Tebrizli Ahmed o─člu Ali yapm─▒┼čt─▒r. Sekizgen bedeni, s─▒val─▒ y├╝ksek kasna─ča oturan kur┼čunla ├Ârt├╝l├╝ b├╝y├╝k bir kubbe ├Ârtmektedir. T├╝rbenin i├žine ge├žildi─činde i├ž mek├ón sanki ├žini cennetine girildi─či hissini verir. Duvarlar 2,94m y├╝ksekli─če kadar iki bord├╝rle ├ževrili, alt─▒gen t├╝rkuaz ├žinilerle kapl─▒d─▒r. Bunlar─▒n aralar─▒nda iri madalyonlar yer almaktad─▒r. T├╝rbe g├╝n├╝m├╝ze ula┼čan en muhte┼čem ├žinili mihraba sahiptir. Renkli s├╝sleme sanat─▒n─▒n bir ┼čaheseridir. Yivli s├╝s s├╝tunlar─▒, ├╝├ž s─▒ra mukarnas─▒, rumi palmetleri, k─▒vr─▒k dal motifleri, kal─▒n yaz─▒ dizileri ve tepeli─či ile Ye┼čil Camii mihrab─▒n─▒ and─▒rmaktad─▒r. Sekizgen platformun ortas─▒nda ├çelebi Sultan Mehmet’in kendisine has vakar─▒ ile duran tamamen ├žini dekorasyona sahip sandukas─▒ yer almaktad─▒r. ├ťzerinde kabartma s├╝l├╝s celisi ile yaz─▒l─▒ kitabesi vard─▒r. G├╝neyinde o─čullar─▒ Mustafa ve Mahmud’a ait sandukalar yer almaktad─▒r. Kuzeyindeki ise o─člu Yusufa aittir.

Platformun arkas─▒ndakiler, kuzeyden itibaren ├çelebi Mehmet’in k─▒z─▒ Sel├žuk Hatun’un kabartma kitabeli sandukas─▒, k─▒z─▒ Sitti Hatun (Safiye)’un beyaz zemine lacivert motifli, alt─▒gen ve ├╝├žgen ├žinilerle kapl─▒ sandukas─▒, Ay┼če Hatun ve dad─▒s─▒ Daya Hatun’un sandukalar─▒d─▒r. 328 metrekarelik alana oturan t├╝rbenin oktogonal prizma g├Âvdesi, zeminden a┼ča─č─▒da da devam ederek mezar dairesini olu┼čturur. Be┼čik tonozla kapl─▒ mezar dairesi ├Ârme duvarlarla be┼č ayr─▒ b├Âl├╝me ayr─▒lm─▒┼čt─▒r.

E┼×S─░Z G├ťZELL─░K

T├╝rbedeki ├žiniler, ─░znik ├žinicili─činin en g├╝zel ├Ârneklerini yans─▒tmaktad─▒r. ├ľzellikle mihrab─▒ muhte┼čem bir sanat eseri olan Ye┼čil T├╝rbe; Osmanl─▒ mimarisinin t├╝m duvarlar─▒ ├žini ile kapl─▒ olan tek t├╝rbesidir. T├╝rbenin duvarlar─▒, mermer ├žer├ževe ile kemerlerin aras─▒nda kalan k─▒s─▒mlar turkuaz renkli ├žinilerle kapl─▒d─▒r. Ancak ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze yap─▒lan onar─▒m ├žal─▒┼čmalar─▒ nedeniyle tahrip olan ├žinilerin yerine yenisi yap─▒lm─▒┼č, dolay─▒s─▒yla say─▒s─▒ olduk├ža azalan orijinal ├žiniler, kap─▒n─▒n solunda yer alan bir y├╝zde toplanm─▒┼čt─▒r.

SEK─░ZGEN YAPI

Sekizgen bir planla tasarlanan Ye┼čil T├╝rbeÔÇÖnin i├ž mekan─▒n─▒n tam ortas─▒nda, ├çelebi Sultan MehmedÔÇÖin sandukas─▒ yer al─▒r. Sandukan─▒n ├╝zerinde ise kabartma s├╝l├╝s celisi ile yaz─▒lm─▒┼č kitabe vard─▒r. Ayr─▒ca t├╝rbede; Sultan ├çelebi MehmedÔÇÖin o─čullar─▒ ve k─▒z─▒ Ay┼če Hatun ile dad─▒s─▒ Daya HatunÔÇÖun sandukalar─▒ yan─▒nda di─čer k─▒zlar─▒ Sel├žuk HatunÔÇÖun kabartma kitabeli sandukas─▒ ve Sitti HatunÔÇÖun beyaz zemin ├╝zerine lacivert motifler ve ├žinilerle kapl─▒ sandukas─▒ yer almaktad─▒r.

G├╝ndem16 Dergisi, Aral─▒k 2015

772 total views, 1 views today

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒