BursaÔÇÖda ├Âzel radyoculu─čun ├Ânc├╝lerinden Mehmet ├ľn├╝r-Cemal Elmas

BursaÔÇÖda ├Âzel radyoculu─čun ├Ânc├╝lerinden Mehmet ├ľn├╝r-Cemal Elmas

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi.
Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu.
TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi.
Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒:
"Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey",
"├ľzbek Mektuplar─▒",
"Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler",
"Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi".
Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r.
E-Posta: ekrempeker@gmail.com
Ekrem Hayri PEKER

BursaÔÇÖda yetmi┼čli y─▒llarda okul radyolar─▒ vard─▒. Ancak 12 Eyl├╝lÔÇÖde kapat─▒ld─▒lar. O d├Ânem de ├ž─▒kar─▒lan yasalarla Meterooloji gibi kamu kurumlar─▒n─▒n da radyolar─▒ kapat─▒ld─▒. Radyo ve televizyon tekeli TRTÔÇÖye verildi. Farkl─▒ radyo dinlemek isteyenler yabanc─▒ radyolar─▒ veya Budape┼čte radyosunu dinleyebiliyordu.

Uzan ailesinin ├ľzalÔÇÖ─▒n o─čluyla kurdu─ču Star televizyonu ve s├╝per FM radyosuyla bu zinciri k─▒rd─▒. 1992ÔÇÖde AnadoluÔÇÖda p─▒trak gibi radyolar kurulup, yay─▒na ba┼člad─▒. 1992 ve 1993 y─▒llar─▒nda ├žok say─▒da radyo faaliyete ge├žti. BursaÔÇÖda kurulan ilk radyolar; Bursa FM (ad─▒ sonradan Radyoaktif oldu), Radyo Ven├╝s, Radyo Jet ve 1993 y─▒l─▒n─▒n a─čustos ay─▒nda faaliyete ge├žen Radyo Press idi. Arabesk FM, Radyo 2000, Vatan FM, Radyo ┼×ok, ┼×afak FM, Gen├ž FM gibi say─▒s─▒z radyo a├ž─▒ld─▒. G├╝n├╝m├╝zde o y─▒llardan bug├╝ne kalanlar ┼×ampiyon FM, Radyoaktif, Hilal FM ve Uluda─č FM gibi birka├ž radyo.

DenizliÔÇÖde AlmanyaÔÇÖda beraber ├žal─▒┼čm─▒┼č iki ailenin birisi bir radyo kurar. Yeti┼čkin ├žocuklar─▒ da arkada┼čt─▒r. Bu heves onlara da ge├žer. Yay─▒n i├žin uygun bir il ararlar. BursaÔÇÖy─▒ tercih ederler.

1963 do─čumlu Mehmet ├ľn├╝rÔÇÖ├╝n radyo ser├╝veni b├Âyle ba┼člar. 1992 y─▒l─▒nda BursaÔÇÖya ta┼č─▒n─▒r ve Radyo Ven├╝sÔÇÖ├╝ kurar. Vericisinin g├╝c├╝ 30 watt─▒r. Koruyucu HanÔÇÖda faaliyete ge├žer. Daha sonra UluyolÔÇÖa ta┼č─▒n─▒r.

BursaÔÇÖn─▒n ilk radyolar─▒ndan biri faaliyete ge├žer. ├ľzel radyoculuk yeni bir aland─▒r.┬á Radyoyu a├žan ki┼či d─▒┼čar─▒dan gelmi┼čtir. Emniyet ÔÇťBu nereden ├ž─▒kt─▒ÔÇŁ diye tedirgindir. Ortada hen├╝z yasal mevzuat yoktur. Kabaday─▒lar hara├ž i├žin gelirÔÇŽ

Radyo, ilk a├ž─▒ld─▒─č─▒nda kasetten arabesk ve fantezi t├╝r├╝ ┼čark─▒lar ├žalar. S─▒k─▒nt─▒lar zamanla a┼č─▒l─▒r. Ulusal ve yerel reklam ajanslar─▒yla ba─člant─▒ya ge├žilir. Reklam toplamak i├žin eleman al─▒n─▒r. Sonra spor, k├╝lt├╝r, sa─čl─▒k, hukuk konulu programlar yap─▒lmaya ba┼član─▒r.

Radyo Ven├╝sÔÇÖ├╝n ba┼čar─▒s─▒ ├Ârnek olur ve k─▒sa s├╝rede BursaÔÇÖda 60ÔÇÖa yak─▒n radyo a├ž─▒l─▒r. Bu d├Ânemde a├ž─▒lan radyolardan ┼×ampiyon FM, ├ľzlem FM, Bar─▒┼čc─▒ AjansÔÇÖ─▒n kurdu─ču Uluda─č FM, Radyo 16 ve KHK kararnameyle k─▒sa bir s├╝re ├Ânce kapat─▒lan Radyo ┼×im┼ček bu g├╝ne kadar ayakta kald─▒. Mehmet BeyÔÇÖi dinleyelim:

ÔÇť├çok say─▒da spiker ve programc─▒ yeti┼čtirdim. Baz─▒lar─▒ hala radyoculuk alanlar─▒nda faaliyet g├Âsteriyorlar. ├çal─▒┼čanlar─▒ma e─čitim verdim. Radyoda ├žok say─▒da sanat├ž─▒ ile s├Âyle┼či yapt─▒─č─▒m. ─░zzet Y─▒ld─▒zhan, alt─▒-yedi programa kat─▒ld─▒. G├╝lben Ergen ve Hakan PekerÔÇÖde programlar─▒m─▒za kat─▒ld─▒lar. Unutamad─▒─č─▒m bir olay da Safiye AylaÔÇÖn─▒n davetimizi k─▒rmay─▒p, radyoma konuk olmas─▒d─▒r. ├ťnl├╝ Antren├Âr Piontek, BursasporÔÇÖu ├žal─▒┼čt─▒r─▒rken spor program─▒m─▒za kat─▒lm─▒┼čt─▒.

┼×afak Dershanesi sahibi G─▒yasettin Bing├ÂlÔÇÖe radyo kurmas─▒ i├žin yard─▒mc─▒ olduk. Ba┼čka radyo kurmak isteyenlere de yard─▒mc─▒ olduk.

Radyolar halk taraf─▒ndan k─▒sa s├╝rede tutuldu. TRTÔÇÖnin koydu─ču yasaklar dinleyicileri bezdirmi┼čti. Bir telefonla istedikleri par├žay─▒ dinleyebiliyorlard─▒. Biz de dinleyicilere en yeni ┼čark─▒lar─▒ dinletebilmek i├žin deyim yerindeyse BursaÔÇÖdaki 5-6 kaset├žinin ├Ân├╝ne deyim yerindeyse ├žad─▒r kurard─▒k.┬á Kaset├žilere telefonlar─▒m─▒z─▒ b─▒rakm─▒┼čt─▒k. Yeni kaset geldiklerinde bizi aralard─▒. Yeni kaset dolduran ┼čark─▒c─▒lar, bu alana yeni girenler ├žalmam─▒z i├žin bize kasetlerini getirirlerdi. Sonra CD ├ž─▒kt─▒, ayn─▒ usul devam etti.

Programc─▒lar, ┼čark─▒lar─▒ ayarlamak i├žin yar─▒m saat u─čra┼č─▒rlard─▒. Bilgisayar ├ž─▒k─▒nca programc─▒lara i┼č kalmad─▒. ├çal─▒nacak ┼čark─▒lar─▒ birka├ž dakika i├žinde arka arkaya diziyorsunuz.

Bir d├Ânem radyolar kapat─▒ld─▒. Tansu ├çiller, ÔÇťRadyolar─▒ ├Âzg├╝r b─▒rakaca─č─▒mÔÇŁ vaadiyle ba┼čbakan oldu. Radyolar kapat─▒ld─▒─č─▒nda araba antenlerine siyah kurdele takmas─▒ i├žin ├ža─čr─▒da bulunduk.┬á Deyim yerindeyse tuhafiyecilere ├žal─▒┼čt─▒k. Dinleyicilerimiz evlerindeki siyah kurdeleleri da─č─▒tmam─▒z i├žin bize getiriyorlard─▒.

Piyasa olu┼čtuktan sonra yay─▒nc─▒l─▒k i├žin a─č─▒r ┼čartlar getirildi. Anonim ┼čirket olmak, hissedarlar─▒n y├╝zde yirmiden fazla hisse sahibi olamamas─▒ gibi ┼čartlar vard─▒. Bu k─▒s─▒tlamalar 2012 y─▒l─▒nda kalkt─▒.

1995 y─▒l─▒nda AfyonÔÇÖun Dinar il├žesinde deprem oldu. Depremzedelere yard─▒m i├žin valilikten izin alarak bir yard─▒m kampanyas─▒ d├╝zenledik. Esnaftan toplad─▒─č─▒m─▒z hi├ž giyilmemi┼č giysilerden olu┼čan 60-70 koliyi valili─če teslim ettik. Burada edindi─čimiz tecr├╝beyle 1999 Yalova-G├Âlc├╝k depremi i├žin ba┼čar─▒l─▒ kampanyalar y├╝r├╝tt├╝k. Toplad─▒─č─▒m─▒z yard─▒mlar─▒ iletilmesi i├žin Valili─če teslim etti. Radyoculu─ča en a─č─▒r darbeyi Erkan MumcuÔÇÖnun k├╝lt├╝r bakan─▒ oldu─ču d├Ânemde ├ž─▒kard─▒─č─▒ ÔÇťTelif Haklar─▒ Yasas─▒ÔÇŁ vurdu. Kurulan d├Ârt m├╝zik kurulu┼ču bize g├Âre a─č─▒r telif ├╝cretleri istemeye ba┼člad─▒lar. Radyocular olarak ulusal bir dernek kurduk, ├žal─▒┼čmam─▒zla istenen telif ├╝cretlerinde indirim yap─▒lmas─▒n─▒ sa─člad─▒k.

BursaÔÇÖda kurdu─čumuz Marmara Radyocular Derne─či verimli bir ├žal─▒┼čma sergileyemedi.

Masraflar iyice a─č─▒rla┼čt─▒. ─░lk y─▒llarda 30 Watl─▒k vericiyle radyom ├ževre illerde dinleniyordu. Sonra frekans kirlili─či ├ž─▒kt─▒. 2000 Wata kadar ├ž─▒kt─▒k. Elektrik giderimiz ├žok artt─▒. Reklam gelirimiz ise ├žok d├╝┼čt├╝.

Kamu ve belediye haberlerini ├žok verdik ama onlardan reklam deste─či alamad─▒k. Oysa kamu ve belediye haberlerini duyuruyorduk. Yerel sorunlar─▒ dile getiriyorduk.

24 y─▒l sonra radyomu bu y─▒l─▒n alt─▒nc─▒ ay─▒nda ulusal yay─▒n yapan Virgin radyoÔÇÖya kiralad─▒m.

Elimde 1500-2000 kaset, binden fazla CD hat─▒ra kald─▒.ÔÇŁ

*

Gelelim en ilgin├ž ├Âyk├╝ye. 1954 y─▒l─▒nda Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖn─▒n ÔÇťSo─čucakÔÇŁ ad─▒nda bir orman k├Ây├╝nde do─čan Cemal ElmasÔÇÖ─▒n babas─▒ in┼čaat ustas─▒yd─▒. 1960 y─▒l─▒nda SusurlukÔÇÖa ta┼č─▒n─▒rlar. T├╝rk├žeyi ilkokulda ├Â─črenir. Sonra babas─▒ Mustafakemalpa┼čaÔÇÖya yerle┼čti. ─░lkokulu Mustafakemalpa┼čaÔÇÖda bitirdi. Okulu bitirir bitirmez meslek sahibi olmak i├žin terzi Kamil I┼č─▒kÔÇÖ─▒n yan─▒na ├ž─▒rak verilir. Babas─▒ ortaokula yazd─▒rmaz. Cemal Elmas bunun ├╝zerine usta bir terzi olmay─▒ hedefler ve ilk 12 ya┼č─▒nda pantolon diker.

Radyoya olan merak─▒ Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda ba┼člar. Bir arkada┼č─▒ radyo tamircisinde ├žal─▒┼čmaktayd─▒. ├çal─▒┼čt─▒─č─▒ terzinin yan─▒ndan ├ž─▒kt─▒ktan sonra radyocuda ├╝cretsiz ├ž─▒rakl─▒k yapmaya ba┼člar. Televizyon yoktu. Cemal Elmas, buradan da haftal─▒k almaya ba┼člar. Terzilikten bir ayda kazand─▒─č─▒n─▒ burada bir haftada almaya ba┼člar.

1968 y─▒l─▒nda ailesi BursaÔÇÖya ta┼č─▒n─▒r. De─či┼čik terzilerin yan─▒nda kalfal─▒k yapar. 1974 y─▒l─▒nda Bar─▒┼č Harek├ót─▒ s├╝rerken askere al─▒n─▒r. Askerden geldikten sonra terzili─če devam eder. 1977 y─▒l─▒nda M├╝nevver Han─▒mÔÇÖla evlenir. 1992 y─▒l─▒na kadar terzi kalfal─▒─č─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝r. Ustas─▒ ├Âl├╝nce G├╝m├╝┼č├žeken ├çe┼čmeli HanÔÇÖda ki d├╝kkan─▒ devral─▒r ve kendi hesab─▒na ├žal─▒┼čmaya ba┼člar.

Bu y─▒llarda devletin radyo ve telsiz ├╝zerindeki yasaklar kalkm─▒┼čt─▒r. FM kanallar─▒ a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. Deyim yerindeyse p─▒trak gibi ├Âzel radyo yay─▒nlar─▒ ba┼člam─▒┼čt─▒r. En ├žok Radyo TekÔÇÖi dinlemektedir. Radyo Jet, Arabesk FM, ┼×ampiyon FM, Ven├╝s FM, Olay FM, Radyo S, Radyo Sempati, Gen├ž FM, ─░maj FM, Gen├ž FM, Uluda─č FM, Radyo Aktif, Radyo Ajans, Tempo FM, ┼×afak FM, ├ť├ž Ay FMÔÇŽ

Bu d├Ânemde ─░stanbulÔÇÖda S├╝per FMÔÇÖde Kadir ├ç├Âpdemir ├žok me┼čhur olmu┼čtu. Setba┼č─▒ Mavi K├Â┼čeÔÇÖde yeni a├ž─▒lan Bursa Alem FMÔÇÖe gidip gelmeye ba┼člad─▒. Ak┼čamlar─▒ buraya gidip program yapmaya ba┼člar. Dinleyicilere ufak tefek hediyeler vermesi programa ilgiyi artt─▒r─▒r. Di─čer radyolar da bu t├╝r hediyeler vermeye ba┼člar.

Radyoculuk, programc─▒l─▒k r├╝yalar─▒na girmektedir. Bu arada Mega A┼čk radyosunu ├ľmer Alt─▒n sat─▒n alm─▒┼č ve spiker aramaktad─▒r. Cemal Elmas ak┼čamlar─▒ radyoda ├žal─▒┼čmaya ba┼člar ve k─▒sa s├╝rede dinleyici say─▒s─▒ artar. ─░smini kullanmaz, ÔÇťKafkas Kartal─▒ÔÇŁ takma ad─▒n─▒ kullan─▒r. Bir s├╝re sonra patronuyla ters d├╝┼čer ve ayr─▒l─▒r.

Ayr─▒l─▒k Cemal ElmasÔÇÖa ├žok koyar. Bu arada ├çar┼čamba Pazar─▒ÔÇÖnda bir emlak├ž─▒n─▒n radyo vericisi satt─▒─č─▒n─▒ ├Â─črenir ve sat─▒n al─▒r. Ali ─░hsan diye bir arkada┼č─▒ frekans─▒ ayarlar ve Elmas FM 101.1 den 18 ┼×ubat 1994 tarihinde test yay─▒na ba┼člar. Radyo evi terzi d├╝kk├ón─▒n─▒n bir k├Â┼česidir. ├ľnce kasetten yay─▒n yapar. Arabesk kasetleri ├žal─▒n─▒r. 1 Nisan 1994ÔÇÖte bir arkada┼č─▒ ona g├╝zel bir mikrofon hediye eder. Bu tarihten sonra canl─▒ yay─▒na ba┼člar.┬á Farkl─▒ bir y├Ântem uygular ve dinleyicilerden be─čendiklerini kasetlerini ├žalmak i├žin ister. Dinleyicilerden kaset ya─čar. Radyonun vericisi di─čerlerine g├Âre zay─▒ft─▒r (15 Watt) ama dinleyicisi ├žoktur. ─░zleyici art─▒nca terzili─če ara verir. Sabaha kadar yay─▒n yapar. Yay─▒n s─▒ras─▒nda bay─▒l─▒nca yan─▒na birisini al─▒r. Sonunda deneyimli bir spiker alarak rahatlar.

Terzi d├╝kk├ón─▒ndaki radyo herkesin ilgisini ├žeker. Gelenlerden d├╝kk├ónda oturacak yer kalmaz. Yeti┼čmek i├žin elaman al─▒r. K─▒sa s├╝rede 12 ki┼čiyi yeti┼čtirir ve hepsine yay─▒n saati verir. Elmas FM sabah 8 de yay─▒na ba┼člay─▒p gece 12ÔÇÖde S├╝per FMÔÇÖe ba─člay─▒p eve gidiyormu┼č. Radyonun ad─▒n─▒ S├╝per Elmas FM olarak de─či┼čir. Radyoda ┼čiir okunur ve tan─▒nm─▒┼č ki┼čilerle r├Âportaj yap─▒l─▒r. Di─čer radyolarda onu taklit ederler. ─░stekte bulunanlar─▒ o kadar h─▒zl─▒ olur ki ÔÇťBursaÔÇÖn─▒n en h─▒zl─▒ istek okuyan─▒ÔÇŁ lakab─▒ tak─▒l─▒r.

Radyosu Mega A┼čk radyosunun yay─▒n─▒na ba─člayarak destek verir. ├ťn├╝ yay─▒lan ElmasÔÇÖa ─░stanbulÔÇÖda yay─▒n yapan S├╝per FM ve Jest FMÔÇÖden programc─▒ olmas─▒ i├žin teklif gelir. Fakat BursaÔÇÖdan ayr─▒lmay─▒ d├╝┼č├╝nmez. Amat├Ârlerin ├žabalar─▒yla radyo piyasas─▒ olu┼čmu┼č, izleyici say─▒s─▒ artm─▒┼čt─▒. Radyolar reklam pazar─▒ndan pay almaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. Devler piyasaya girmeye karar vermi┼čler, bunun i├žin gerekli yasalar─▒ ├ž─▒kartm─▒┼člar.

Bir sabah radyonun kap─▒s─▒ndan televizyoncular, gazeteciler i├žeri dalarlar.┬á Fla┼člar art arda patlamaktad─▒r. Cemal Bey ├Ânce olay─▒ anlayamaz, radyosu kapat─▒lacakt─▒r. Cemal Bey ┼čirketle┼čmemi┼čtir. Test yay─▒n─▒ ad─▒ alt─▒nda yay─▒n yapmaktad─▒r. Cemal Elmas radyo dinleyicileriyle bir veda konu┼čmas─▒ yapar. Dinleyicilerine ÔÇťTRTÔÇÖyi protesto etmek i├žin antenlerinize siyah kurdeleler tak─▒n, belki bir g├╝n g├Âr├╝┼č├╝r├╝zÔÇŁ der. Ertesi g├╝n H├╝rriyet Gazetesinde ÔÇťBursaÔÇÖn─▒n en b├╝y├╝k radyosu Elmas FM kapat─▒ld─▒ÔÇŁ diye man┼čet oldu. ─░lerleyen g├╝nlerde arabalar─▒n antenlerinde siyah kurdeleler g├Âr├╝nce sevildi─čimi anlad─▒m. Radyoyu kapat─▒p, terzili─če d├Ând├╝m. ─░┼č yerini Ok├žularÔÇÖa ta┼č─▒d─▒m. Terzi d├╝kk├ón─▒n─▒n bir k├Â┼česine kurdu─čum radyo vericisiyle ka├žak olarak m├╝zik yay─▒n─▒ yapt─▒m. Kimse bir ┼čey demedi.

Radyoda canl─▒ yay─▒n yap─▒yordum. Konuklar─▒ma bir saat zaman ay─▒r─▒yordum.┬á G├╝ncel sorunlar─▒m─▒z─▒ i┼čledi─čimiz bu programda konu─čumuz bazen esnaf, bazen bir doktor oluyordu. G├╝ll├╝ diye me┼čhur olan bir arabesk ┼čark─▒c─▒ya besteler yapan bestek├ór Kemal Ta┼č├že┼čmeÔÇÖyi programa ├ž─▒kard─▒m. O zaman me┼čhur de─čildi. Bir saat program yapt─▒. Programda saz ├žald─▒.┬á O d├Ânemde radyoculuk yapan ├žok farkl─▒ insanlar vard─▒. Bursasporlu Hac─▒ MuratÔÇÖda bir radyo a├žm─▒┼čt─▒. Kurdu─ču Radyo Ven├╝s, ├çar┼čamba pazar─▒ndaki Akarsu Pasaj─▒ÔÇÖnda idi. Halk Bilimleri konusunda ara┼čt─▒rma yapan Turan ├çalay, bu radyoda ya─čl─▒ g├╝re┼čler konusunda bir program yapm─▒┼čt─▒. Koca Mestan lakapl─▒ Cazg─▒r Recep Karab─▒├žak ile beraber ya─čl─▒ g├╝re┼č konulu bir programda ─░ki Romen de davul zurna ├žal─▒yordu. Ya─čl─▒ g├╝re┼či ├žok seven Cazg─▒r Koca Mestan, ya─čl─▒ g├╝re┼člerin yap─▒ld─▒─č─▒ ├çal─▒ÔÇÖya g├Âm├╝lmeyi vasiyet etmi┼č ve ├çal─▒ÔÇÖya defnedilmi┼č.

├ť├ž ay sonra TRT yetkilileri ziyaret etti. Y─▒l sonuna kadar bir firma kurarsam yay─▒n yapabilece─čimi s├Âylediler ama ekibim da─č─▒lm─▒┼č, dinleyicilerimden kopmu┼čtum.

Kap─▒s─▒n─▒ Bursa Alem FMÔÇÖin sahibi ├žalar. Onunda radyosu kapanm─▒┼čt─▒r. Onun vericisi daha g├╝├žl├╝d├╝r (25 Watt). Cemal Beyi ortak yay─▒na ikna eder. Vergi dairesine yak─▒n bir yerde tekrar faaliyete ba┼člar. Radyonun ad─▒ Elmas Alem FMÔÇÖdir.┬á Cemal Elmas radyoyu y├Ânetir. Orta─č─▒ reklam i┼člerine bakar. Ancak reklam gelirlerinden Cemal ElmasÔÇÖa pay d├╝┼čmez. ├ť├ž ay sonra bir gece yay─▒na son verir. Terzili─če d├Âner. 23 y─▒l terzilik yapar ve 60 ya┼č─▒nda terzili─či b─▒rak─▒r.

Son radyosunda gece programlar─▒nda takma isim kullan─▒r. ÔÇťGece Ku┼čuÔÇŁ ismiyle program yapmaya ba┼člar. Y─▒llar sonra televizyonda ayn─▒ adla bir ba┼čkas─▒ da program yapmaktad─▒r; Okan Bay├╝lgen, kendisine ÔÇťBu isim nereden akl─▒n─▒za geldiÔÇŁ diye soruldu─čunda ┼čunlar─▒ s├Âyler; ÔÇťBursaÔÇÖda Santral GarajÔÇÖda lokantalar─▒n birinde yemek yerken radyodaki sunucu ÔÇśGece Ku┼čuÔÇÖ diye yay─▒n yap─▒yordu. ─░sim ├žok ho┼čuma gitti. Bende o isimden etkilendim.

Radyonun yay─▒n g├╝c├╝ zay─▒ft─▒. G├╝├žl├╝ vericisi olanlar yay─▒n─▒m─▒ bast─▒r─▒yordu. Bende mecburen yer de─či┼čtirdim. 6-7 kez frekans de─či┼čtirmek zorunda kald─▒m.

*

─░smini vermek istemeyen ve bu alana sonradan giren bir ba┼čka radyocudan o y─▒llar─▒ dinleyelim. ÔÇťUluda─č ├ťniversitesi meslek y├╝ksek okulunu bitirdim. Teknik eleman olarak radyo d├╝nyas─▒na girdim. Uluda─č ├ťniversitesi son s─▒n─▒fta okuyan doktor aday─▒ Y─▒lmaz beni Radyo TempoÔÇÖda teknik eleman olarak soktu. RadyoÔÇÖnun sahibi Ahmet BeyÔÇÖdi. Cihazlar─▒ bir alaca─č─▒na kar┼č─▒ Eski┼čehirÔÇÖden alm─▒┼č.

ÔÇťBir g├╝n radyo yay─▒ndayken, yay─▒n odas─▒na girmek istedim. ─░├žeride yay─▒nc─▒lar reklam okuyorlarm─▒┼č. Reklamlar radyolar─▒n tek geliriydi. En iyi ┼čekilde yap─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒l─▒rd─▒. Kap─▒ya birka├ž kez vurdum. Birka├ž dakika sonra kap─▒ a├ž─▒ld─▒. Radyo sahibi ├Âfkeyle ÔÇťKap─▒ya ─▒srarla vurdun,┬á canl─▒ yay─▒nday─▒z. G├╝r├╝lt├╝ reklam spotlar─▒n─▒ bast─▒r─▒yorduÔÇŁ. Gayri ihtiyari. ÔÇťNiye kasetten okumuyorsunuzÔÇŁ dedim. Daha sonra reklamlar─▒ kasete ald─▒k. Reklamlar─▒ kasetten vermeye ba┼člad─▒k. Sesin g├╝zel dediler, zorlad─▒lar ben de program yapmaya ba┼člad─▒m.

O y─▒llarda radyolar kaset doluydu. Dinleyici isteklerini bu kasetlerden bulup ├žal─▒yorduk. En usta programc─▒ bile kasetten istenen ┼čark─▒y─▒ iki dakikada bulurdu. Daha sonra kasetteki ┼čark─▒lar─▒ bulan kaset├žalarlar ├ž─▒kt─▒. Daha sonra CDÔÇÖler ├ž─▒kt─▒. ┼×ark─▒c─▒lar ├Ânce kasetlerini, sonra CDÔÇÖlerini ├žalmam─▒z i├žin g├Ânderiyorlard─▒. Daha sonra Bakan Erkan Mumcu, AvrupaÔÇÖn─▒n bask─▒s─▒yla telif yasas─▒n─▒ ├ž─▒kard─▒. Ard─▒ndan kurulan birlikler y├╝ksek telif ├╝cretleri istemeye ba┼člad─▒lar. Bu da radyolar─▒n sonunu getirdi. Bu y├╝zden radyolar kapanmaya ba┼člad─▒. En son 56 ilde ay─▒n yapan Selim Demir├ÂrenÔÇÖin sahibi oldu─ču ─░stiklal FM, bir y─▒l sonra kapand─▒. ┼×imdi gen├ž ┼čark─▒c─▒lar ┼čark─▒lar─▒n─▒n ├žal─▒nmas─▒ i├žin y├╝ksek mebla─člar ├Âd├╝yorlar. ├ťstelik ┼čark─▒lar Youtube ve internette serbest├že ├žal─▒n─▒yor ve dinleniyor.

Radyo KaradenizÔÇÖi kitlelere duyuran Selim Bey, Y─▒ld─▒r─▒m Belediye Ba┼čkan─▒ Ramazan. Alt─▒n├ÂzÔÇÖ├╝n canl─▒ yay─▒nda Karadenizlilerle ilgili gaf─▒na seyirci tepkisini zor yat─▒┼čt─▒rd─▒k dedi. O y─▒llarda tan─▒nan programc─▒lar ┼×of├Âr Nalan ve Nevin vard─▒.

O y─▒llardan akl─▒mda kalan en g├╝zel ┼čey ÔÇťRadyoma dokunmaÔÇŁ kampanyas─▒yd─▒. Radyolar kapan─▒nca t├╝m dolmu┼člar siyah kurdele takm─▒┼člard─▒.┬á Radyocu Salih Bey, yay─▒n arac─▒n─▒ minib├╝se y├╝klemi┼č, oradan yay─▒n yapmaya ba┼člam─▒┼č. Polislerde yay─▒n─▒ izleyerek kendisini bulmu┼člar.ÔÇŁ

Her alanda oldu─ču gibi bu alanda da tekelle┼čme ba┼člar. Amat├Ârler bu alandan ├žekilir, g├╝├žl├╝ler ayakta kal─▒r. B├╝y├╝kler reklam pastas─▒na g├Âz dikerler. Orta b├╝y├╝kl├╝kteki radyolar genel giderlerin artmas─▒na dayanamazlar. Kimisi ├žekilir, kimisi frekanslar─▒n─▒ b├╝y├╝klere kiralamaya ba┼člarlar.

├ľyk├╝m├╝z ┼čimdilik burada sona erer.

* * *

Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž – Bursa Ansiklopedisi (2001), Cilt-4, sayfa 1444
Madde yazar─▒: Tayfun ├çavu┼čo─člu

BursaÔÇÖda ├Âzel radyoculu─čun ilk g├╝nleri ┼č├Âyle anlat─▒l─▒yor.

1,207 total views, 1 views today

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi. Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: ekrempeker@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒