Quantcast
1920 Fetvalar D├╝ellosu – Anadolu Ad─▒m Ad─▒m ─░├ž Sava┼ča S├╝r├╝klenirken… – Belgesel Tarih

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU
Tayfun  ├çAVU┼×O─×LU
1920 Fetvalar D├╝ellosu – Anadolu Ad─▒m Ad─▒m ─░├ž Sava┼ča S├╝r├╝klenirken…
  • 19 Ocak 2024 Cuma
  • +
  • -
  • Tayfun ├çAVU┼×O─×LU /

Loading

Son padi┼čah Vahdettin ve ─░stanbul H├╝k├╝meti, Milli M├╝cadeleye kar┼č─▒┬á sadece silahla m├╝cadele etmedi. Milli m├╝cadelenin ├Ânderleri ve taraftarlar─▒n─▒n ├Âld├╝r├╝lmesi i├žin harekete ge├žilmesini de te┼čvik etti. Bunun i├žin dini ve dini duygular─▒ suiistimal etmekten, ┼×eyh├╝lislam─▒ ve fetva kurumunu kendisine alet etmekten, bir i├ž sava┼č─▒ k├Âr├╝klemekten ka├ž─▒nmad─▒. Bu fetvan─▒n Anadolu’da b├╝y├╝k tesirleri oldu. Bu fetvan─▒n yaratt─▒─č─▒ etkiyle Anadolu’da bir├žok yerde milli m├╝cadeleye kar┼č─▒ i├ž isyanlar ├ž─▒kt─▒. Kuva-y─▒ Milliyeciler sald─▒r─▒ya u─črad─▒. Kuva-y─▒ ─░nzibatiye rezaleti de bu fetvan─▒n eseridir.

Ancak Anadolu’nun teslim olmaya hi├ž niyeti yoktu.

Madem padi┼čah, Osmanl─▒ h├╝k├╝meti ve D├╝rrizade gibiler; Kuva-y─▒ Milliyeci yurtseverlerin ├Âld├╝r├╝lmelerini farz ve caiz ilan ediyorlard─▒, cevap da ayn─▒ y├Ântemle verilmeliydi.

Ankara M├╝ft├╝s├╝ Mehmet R─▒fat Efendi, bir kar┼č─▒ fetva haz─▒rlad─▒ ve 150 m├╝ft├╝n├╝n imzas─▒yla yay─▒nlanan bu fetva da yurdun d├Ârt bir k├Â┼česine duyuruldu. Ankara fetvas─▒yla, ├Ânce halife-padi┼čah ile ┼čeyh├╝lislam D├╝rrizade’nin iddialar─▒ ├ž├╝r├╝t├╝l├╝yor, ard─▒ndan da d├╝┼čmanla birlik olarak Kuva-y─▒ Milliye’ye sald─▒rman─▒n en b├╝y├╝k su├ž olaca─č─▒ vurgulan─▒yordu. Ankara fetvas─▒na g├Âre, d├╝┼čmana direnmek de─čil, direnmemek g├╝naht─▒.

“Fetvalar sava┼č─▒” ya da “fetvalar d├╝ellosu” olarak tan─▒mlanabilecek bu olay─▒ ve iki fetvay─▒ da pe┼č pe┼če aktaraca─č─▒m.

Her iki fetvay─▒ ve gerek├želerini dinledikten sonra, ├žok sa─čl─▒kl─▒ bir de─čerlendirme yapabilirsiniz.

Abone olmay─▒ ihmal etmeyiniz!

Fetva nedir? Kim, neden verir?

Fetva, ─░slam hukuku ile ilgili sorulan; zorlukla kar┼č─▒la┼č─▒lan bir olay hakk─▒nda; bir hadisenin dine uygun olup olmad─▒─č─▒n─▒, g├╝├žl├╝kleri ├ž├Âzmek i├žin, dini hukuk kurallar─▒na g├Âre ├ž├Âz├╝m├╝n├╝ a├ž─▒klayan, ┼čeyh├╝lislam veya m├╝ft├╝ taraf─▒ndan verilen belgedir.

┼×eyh├╝lislamlar, kendilerine sorulan dini, siyasi ve idari konularda, f─▒kha g├Âre fetva verirlerdi.

Ancak fetvalar─▒n, g├╝nl├╝k siyasi i┼člerle ilgili verildi─čine de tan─▒k oluyoruz.

Bu fetvalardan birisi de Padi┼čah VI. Mehmed VahdettinÔÇÖin onay─▒yla Mustafa Kemal Pa┼ča ve silah arkada┼člar─▒n─▒n ├Âld├╝r├╝lmesi i├žin verdirilen fetvad─▒r.

Samsun ve havalisindeki asayi┼čsizli─či ├Ânlemek; T├╝rk├žeye ├ževirirsek, Anadolu’da i┼čgallere ve i┼čgalcilerle birlik olan Rum ├žetelerine kar┼č─▒ olu┼čmaya ba┼člayan mukavemeti ortadan kald─▒rma g├Âreviyle ve ├žok geni┼č yetkilerle Samsun’a g├Ânderilen Ordu M├╝fetti┼či Mustafa Kemal Pa┼ča, buradaki T├╝rk mukavemetini ortadan kald─▒rarak i┼čgalcilerin taleplerini yerine getirmek yerine, milli m├╝cadeleyi ├Ârg├╝tlemeye giri┼čince, ─░ngilizlerin bask─▒s─▒yla ─░stanbul’a geri ├ža─čr─▒ld─▒. Mustafa Kemal Pa┼ča ├žal─▒┼čmalar─▒na devam etti─či gibi, ─░stanbul’a da d├Ânmedi. Osmanl─▒ H├╝k├╝meti t├╝rl├╝ giri┼čimlerine ra─čmen Mustafa Kemal’i d├Ânmeye ikna edemedi.

Mustafa Kemal Pa┼ča, Anadolu’daki en ├Ânemli askeri birliklerin komutanlar─▒ olan Kaz─▒m Karabekir Pa┼ča, Refet Pa┼ča ve Ali Fuat Pa┼ča ile Ege B├Âlgesinde asayi┼či temin etmekle g├Ârevlendirilen Rauf Beyle bulu┼čarak, 21 Haziran 1919 da Amasya tamimini yay─▒nlad─▒. Bu bildiride, milletin ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒n ancak milletin azim ve iradesi ile sa─članaca─č─▒ belirtilerek, ├╝lke genelinde bir direni┼č, m├╝cadele hareketinin i┼čareti veriliyordu.

23 Temmuz 1919 da Kaz─▒m Karabekir Pa┼ča ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde Erzurum da toplanan Do─ču ─░lleri M├╝dafa-i Hukuk Cemiyeti Kongresi, g├Ârevinden istifa eden ve ordu ile ili┼čkisi kalmayan Mustafa KemalÔÇÖi kongre ba┼čkan─▒ olarak se├žti.

4 Eyl├╝lde, T├╝rkiyeÔÇÖnin her yan─▒ndan gelen delegelerin kat─▒l─▒m─▒ ile Sivas Kongresi yap─▒ld─▒ ve ├╝lke genelinde yeni bir idari ve siyasi yap─▒lanma kurmak amac─▒yla bir Heyeti Temsiliye kuruldu.

27 Aral─▒k 1919 tarihinde Mustafa Kemal AnkaraÔÇÖya geldi.

Aral─▒k ay─▒nda yap─▒lan genel se├žimler sonucunda son Osmanl─▒ Mebusan Meclisi olu┼čtu. Meclisi Mebusan, Mustafa Kemal’in haz─▒rlad─▒─č─▒ ÔÇťMisak─▒ Milli BeyannamesiniÔÇŁ kabul etti. Bu beyanname, Mondros Antla┼čmas─▒’n─▒n imzaland─▒─č─▒ g├╝nk├╝ s─▒n─▒rlar i├žinde tam ba─č─▒ms─▒zl─▒k sa─član─▒ncaya kadar m├╝cadele devam etmeyi ├Âng├Âr├╝yordu. 16 Mart 1920 de i┼čgal kuvvetleri, Mebusan Meclisini basarak, ├Ânde gelen milli m├╝cadele yanl─▒s─▒ milletvekillerini tutuklad─▒lar. Mebusan Meclisi feshedildi.

Bask─▒ndan kurtulan milletvekilleri gizlice AnkaraÔÇÖya geldi ve 23 Nisan 1920 de Ankara da, Mustafa kemal ├Ânderli─činde B├╝y├╝k Millet Meclisinin toplanmas─▒ sa─čland─▒. Osmanl─▒ h├╝k├╝meti, Anadolu da ba┼člayan Milli hareket mensuplar─▒n─▒n yakalan─▒p ├Âld├╝r├╝lmeleri i├žin son ├žare olarak “fetva m├╝essesi”nin i┼čletilmesine karar verdi.

G├Âreve yeni atanan ┼×eyh├╝lislam┬á D├╝rrizade Abdullah Efendi, Milli M├╝cadele ├Ânderleri ve taraftarlar─▒n─▒n ├Âld├╝r├╝lmelerinin g├╝nah olmay─▒p, dinen caiz ve vazife oldu─čunu belirten fetvay─▒┬á imzalad─▒.

Padi┼čah VahdettinÔÇÖin de gecikmeksizin onaylad─▒─č─▒ fetva, 11 Nisan 1920’de devletin resmi organ─▒ olan Takvim-i Vekaiye de yay─▒nland─▒.┬á Fetva, ─░ngiliz ve Yunan u├žaklar─▒ ile halka da─č─▒t─▒ld─▒. Ayr─▒ca ─░ngiliz konsoloslar─▒, Yunan kuvvetleri, Rum ve Ermeni te┼čkilatlar─▒,┬á bu fetvan─▒n da─č─▒t─▒m─▒nda g├Ârev ald─▒lar. Milli m├╝cadele kar┼č─▒t─▒ bir├žok gazetelerde yay─▒nlad─▒ ve yerli ve gayrim├╝slim dernek, cemiyet ve ki┼čiler taraf─▒ndan elle halka da─č─▒t─▒ld─▒.

Padi┼čah Fetvas─▒: “Kuva-y─▒ Milliyecilerin katli farzd─▒r”

├ľnce D├╝rrizade fetvas─▒ olarak tarihe ge├žen bu fetvaya ve verilen h├╝km├╝n gerek├želerine bir g├Âz ataca─č─▒z.

1) ÔÇťD├╝nya d├╝zeninin sebebi olan ve k─▒yamet g├╝n├╝ne kadar Y├╝ce Allah’─▒n daim eyleyece─či ─░slam Halifesi HazretleriÔÇÖnin velili─či alt─▒nda bulunan ─░slam memleketlerinde baz─▒ k├Ât├╝ kimseler anla┼čarak ve birle┼čerek ve kendilerine eleba┼č─▒lar se├žerek padi┼čah─▒n sad─▒k uyruklar─▒n─▒ hile ve yalanlarla aldatmakta, yoldan ├ž─▒karmaktad─▒rlar. Padi┼čah─▒n y├╝ksek buyruklar─▒ olmaks─▒z─▒n asker toplamaktad─▒rlar. G├Âr├╝n├╝┼čte asker beslemek ve donatmak bahaneleriyle, ger├žekte ise mal toplamak sevdas─▒yla, ┼čeriata uymayan ve y├╝ksek emirlere ayk─▒r─▒ bir tak─▒m haks─▒z ├Âdemeler ve vergiler koymakta ve ├že┼čitli bask─▒ ve i┼čkencelerle halk─▒n mal ve e┼čyalar─▒n─▒ zorla almakta ve ya─čmalamaktad─▒rlar. B├Âylece insanlara zulmetmekte, su├žlamakta ve padi┼čah─▒n ├╝lkesinin baz─▒ k├Ây ve ┼čehirlerine sald─▒rmak suretiyle tahrip ve yerle bir etmektedirler.

Padi┼čah─▒n sad─▒k tebaas─▒ndan nice su├žsuz insanlar─▒ ├Âld├╝rmekte ve kan d├Âkt├╝rmektedirler. Padi┼čah taraf─▒ndan atanm─▒┼č baz─▒ dini, askeri ve sivil memurlar─▒ istedikleri gibi memuriyetten ├ž─▒karmakta ve kendi yardak├ž─▒lar─▒n─▒ atamaktad─▒rlar. Hilafet merkezi ile padi┼čah ├╝lkesi aras─▒ndaki ula┼čt─▒rmay─▒ ve haberle┼čmeyi kesmekte ve devletin emirlerinin yay─▒lmas─▒na engel olmaktad─▒rlar.

B├Âylece, h├╝k├╝met merkezini tek ba┼č─▒na b─▒rakmak, Halifenin y├╝celi─čini zedelemek ve zay─▒flatmak suretiyle y├╝ksek hilafet kat─▒na ihanet etmektedirler. Ayr─▒ca padi┼čaha itaatsizlik suretiyle devletin d├╝zeni ve asayi┼čini bozmak i├žin d├╝zme yay─▒nlar ve yalan s├Âylentiler yayarak halk─▒ azd─▒rmaya ├žal─▒┼čt─▒klar─▒ da a├ž─▒k bir ger├žektir. Bu i┼čleri yapan yukar─▒da s├Âylenmi┼č eleba┼č─▒lar ve yard─▒mc─▒lar─▒ ile bunlar─▒n pe┼čine tak─▒lanlar─▒n da─č─▒lmalar─▒ i├žin ├ž─▒kar─▒lan y├╝ksek emirlerden sonra bunlar, hala k├Ât├╝l├╝klerine inatla devam ettikleri takdirde i┼čledikleri k├Ât├╝l├╝klerden memleketi temizlemek ve kullar─▒ fenal─▒klardan kurtarmak, dince yap─▒lmas─▒ gerekli olup, AllahÔÇÖ─▒n ÔÇś├ľld├╝r├╝n├╝zÔÇÖ emri gere─čince ├Âld├╝r├╝lmeleri ┼čeriata uygun ve farz m─▒d─▒r? Beyan buyrulaÔÇŽ
Cevap: Hakikati Allah bilir ki, olur. D├╝rrizade el-Seyid Abdullah

2) B├Âylece padi┼čah─▒n ├╝lkesinde sava┼čma kabiliyeti bulunan M├╝sl├╝manlar─▒n adil halifemiz Sultan Mehmet Vahdettin Han hazretlerinin etraf─▒nda toplanarak sava┼čmak i├žin yapaca─č─▒ davet ve verece─či emre uymak suretiyle ad─▒ ge├žen asilerle ├žarp─▒┼čmalar─▒ dince gerekir mi? Beyan buyrulaÔÇŽ
Cevap: Hakikati Allah bilir ki, gerekir. D├╝rrizade el-Seyid Abdullah

3) Bu takdirde, Halife hazretleri taraf─▒ndan s├Âz├╝ edilen asilerle sava┼čmak ├╝zere g├Ârevlendirilen askerler, ├žarp─▒┼čmazlar ve ka├žarlarsa b├╝y├╝k k├Ât├╝l├╝k yapm─▒┼č ve su├ž i┼člemi┼č olacaklar─▒ndan d├╝nyada ┼čiddetle cezay─▒, ahrette de ├žok ac─▒ azab─▒ hak ederler mi? Beyan buyrulaÔÇŽ
Cevap: Hakikati Allah bilir, ederler. D├╝rrizae el- Seyid Abdullah

4) Bu takdirde, Halife askerlerinden asileri ├Âld├╝renler gazi, asilerin ├Âld├╝rd├╝kleri ┼čehit say─▒l─▒r m─▒? Beyan buyrulaÔÇŽ
Cevap: Hakikati Allah bilir ki say─▒l─▒rlar. D├╝rrizade el-seyid AbdullahÔÇŁ

 

Ankara Fetvas─▒: “D├╝┼čmana direnmek de─čil, direnmemek g├╝naht─▒r”

Mustafa Kemal Pa┼ča ve arkada┼člar─▒ ile taraftarlar─▒n─▒n ├Âld├╝r├╝lmelerini caiz ve farz k─▒lan; kuva-y─▒ milliyecilerle ├žarp─▒┼čman─▒n dini bir g├Ârev oldu─čunu, dolay─▒s─▒yla sava┼čmaktan ka├ž─▒nanlar─▒n bu d├╝nyada ┼čiddetle cezay─▒, ahrette de azab─▒ hak edeceklerini; Kuva-y─▒ Milliyeci ├Âld├╝renlerin gazi, sava┼č─▒rken ├Âlenlerin de ┼čehit say─▒laca─č─▒n─▒ bildiren bu u─čursuz fetvaya kar┼č─▒;
Milli M├╝cadeleÔÇÖye destek veren Ankara M├╝ft├╝s├╝ Mehmet R─▒fat Efendi ve 153 m├╝ft├╝n├╝n imzas─▒yla yay─▒nlanan Ankara fetvas─▒n─▒n metni de ┼ču ┼čekildedir:

ÔÇť1- D├╝nyan─▒n nizam─▒n─▒n sebebi olan ─░slam Halifesi Hazretlerinin halifelik makam─▒ ve saltanat yeri olan ─░stanbul, m├╝minlerin Emirinin (Padi┼čah─▒n) varl─▒─č─▒n─▒n sebebine ayk─▒r─▒ olarak, ─░slamlar─▒n d├╝┼čman─▒ olan d├╝┼čman devletler taraf─▒ndan fiilen i┼čgal edilerek, ─░slam askerleri silahlar─▒ndan uzakla┼čt─▒r─▒l─▒p, baz─▒lar─▒ haks─▒z olarak ┼čehit edilmi┼č, Halifelik merkezini koruyan b├╝t├╝n istihkamlar, kaleler, sava┼č aletleri zapt edilmi┼č ve resmi i┼čleri y├╝r├╝ten ve ─░slam ordusunu donatmakla g├Ârevli Bab-─▒ Aliye (Ba┼čbakanl─▒k) ve Harbiye Nezaretine el konulmu┼čtur. Bu suretle halife, milletin ger├žek menfaatleri u─črunda tedbir almaktan men edilmi┼čtir. ├ľrfi idare edilip harp divanlar─▒ kurulmu┼č, ─░ngiliz kanunlar─▒ uygulanarak kararlar verilmek suretiyle halifenin yarg─▒ hakk─▒na m├╝dahale edilmi┼čtir. Yine halifenin r─▒zas─▒ olmad─▒─č─▒ halde, Osmanl─▒ topraklar─▒ olan ─░zmir, Adana, Mara┼č, Antep ve Urfa taraflar─▒na d├╝┼čmanlar taraf─▒ndan tecav├╝z edilerek oradakileri, M├╝sl├╝man olamayan uyruklarla el ele vererek ─░slamlar─▒ toptan yok etmeye, mallar─▒n─▒ ya─čmalamaya ve kad─▒nlar─▒na tecav├╝ze, M├╝sl├╝man halk─▒n b├╝t├╝n kutsal inan├žlar─▒na hakarete kalk─▒┼čm─▒┼člard─▒r. Anlat─▒lan ┼čekilde hakarete ve esirli─če u─črayan halifelerini kurtarmak i├žin, ellerinden geleni yapmalar─▒ b├╝t├╝n M├╝sl├╝manlara farz olur mu?
Cevap: Hakikati Allah en iyi bilir ki, olur.

2- Bu suretle, Halifeli─čin me┼čru hakk─▒n─▒ elinden alanlardan kurtarmak ve fiilen sald─▒r─▒ya u─črayan vatan topraklar─▒n─▒ d├╝┼čmandan temizlemek i├žin u─čra┼čan ve ├žal─▒┼čan ─░slam halk─▒ ┼čeriat├ža Allah yolundan ayr─▒lm─▒┼č olurlar m─▒?
Cevap: Hakikati Allah en iyi bilir ki, olmazlar.

3– Halifeli─čin gasbedilen haklar─▒n─▒ geri almak i├žin d├╝┼čmanlara kar┼č─▒ a├ž─▒lan m├╝cadelede ├Âlenler ÔÇś┼×ehitÔÇÖ kalanlar ÔÇśGaziÔÇÖ olurlar m─▒?
Cevap: Hakikati Allah en iyi bilir ki, olurlar.

4- Bu suretle din u─črunda sava┼čan ve g├Ârevini yapan halka kar┼č─▒ d├╝┼čman taraf─▒n─▒ iltizam ederek ─░slam aras─▒nda silah kullananlar ve adam ├Âld├╝renler ┼čeriat bak─▒m─▒ndan en b├╝y├╝k g├╝nah─▒ i┼člemi┼č ve fesat├ž─▒l─▒k i┼člemi┼č olurlar m─▒?
Cevap: Hakikati Allah en iyi bilir ki, olurlar.

5- Bu suretle asl─▒nda istemedi─či halde d├╝┼čman devletlerinin zoru ve kand─▒rmas─▒ ile olaylara ve ger├že─če uymayarak ├ž─▒kar─▒lan fetvalar M├╝sl├╝manlar i├žin ┼čeriat├ža dinlenir mi ve ona uyulur mu?
Cevap: Hakikati Allah en iyi bilir ki, uyulmaz.
Ankara M├╝ft├╝s├╝ Mehmet R─▒fat Efendi

├ľzetlersek, kar┼č─▒ fetvada da;
ÔÇťHakarete ve esarete u─črayan halifeyi kurtarmak i├žin harekete ge├žmek farzd─▒r. Bu durumda m├╝cadeleye giri┼čenler, Allah yolundan ayr─▒lm─▒┼č say─▒lmazlar. Bu ┼čekilde g├Ârevini yapanlara kar┼č─▒ silah kullananlar ve adam ├Âld├╝renler en b├╝y├╝k g├╝nah─▒ i┼člemi┼č olurlar. M├╝sl├╝manlar, d├╝┼čman devletlerin zorlamas─▒yla ├ž─▒kar─▒lan fetvaya uymak zorunda de─čillerdirÔÇŁ deniliyordu.

Bu fetva, 16 Nisan 1920 de Heyet-i Temsiliye Heyetince AnadoluÔÇÖya g├Ânderilerek b├╝t├╝n m├╝ft├╝l├╝klere tebli─č edildi. Padi┼čah fetvas─▒n─▒n esaret alt─▒nda haz─▒rland─▒─č─▒, ge├žersiz oldu─ču herkese anlat─▒ld─▒. ─░nsanlar─▒n milli m├╝cadele saflar─▒na kat─▒lmalar─▒ istenildi. 19-22 Nisan 1920 de ise Ankara fetvas─▒, milli m├╝cadele yanl─▒s─▒ ├ľ─č├╝t, ─░rade-i Milliye ve A├ž─▒ks├Âz gibi gazetelerde yay─▒nland─▒.

Mehmet R─▒fat Efendi 25 Kas─▒m 1908 de Ankara M├╝ft├╝s├╝ olmu┼čtu. Mill├« m├╝cadele ba┼člad─▒─č─▒nda, 11 y─▒ld─▒r bu g├Ârevi y├╝r├╝t├╝yordu. Ankara fetvas─▒n─▒n yay─▒nlanmas─▒n─▒n ├╝zerinden sadece bir hafta ge├žti ki, 24 Nisan 1920 tarihinde padi┼čah imzas─▒ ile m├╝ft├╝l├╝k g├Ârevinden al─▒nd─▒. Kuva-y─▒ Milliye ad─▒ alt─▒nda ├ž─▒kar─▒lan fitne ve fesad─▒n haz─▒rlay─▒c─▒s─▒ ve te┼čvik├žisi oldu─ču iddias─▒yla Divan-─▒ Harbe sevk edildi ve hakk─▒nda idam karar─▒ verildi.

M├╝dafaa-i Hukuk Cemiyetinin kurucular─▒ndan olan M├╝ft├╝ Mehmet R─▒fat Efendi, 27 Aral─▒k 1919 tarihinde Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖn─▒n AnkaraÔÇÖya geli┼činde, kar┼č─▒layan heyetin ba┼č─▒nda idi. 700 ki┼čilik piyade, 3000 ki┼čilik atl─▒ Seymen Heyeti kar┼č─▒lam─▒┼č, organizasyonu Mehmet R─▒fat Efendi yapm─▒┼čt─▒.

Heyeti Temsiliye ├žok ciddi maddi zorluklar i├žerisinde oldu─ču i├žin, R─▒fat B├Ârek├ži Hoca, 1.000 lira cenaze paras─▒n─▒ ve Ankara halk─▒ndan toplad─▒─č─▒ 46.500 liray─▒ milli m├╝cadele hizmetine verdi.

ÔÇťVatans─▒z h├╝rriyet, h├╝rriyetsiz din olmazÔÇŁ diyen, i┼čgal d├╝┼čman g├╝├žlerine kar┼č─▒ hep ├Ân saflarda yer alan Mehmet R─▒fat B├Ârek├ži, T├╝rkiye Cumhuriyeti’nin ilk Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkan─▒d─▒r.

Osmanl─▒ h├╝k├╝meti ve padi┼čah VahdettinÔÇÖin milli m├╝cadeleyi ve milli m├╝cadele ├Ânderlerini fetvalar yoluyla bo─čmaya ├žal─▒┼čmas─▒, AnadoluÔÇÖda ├žok sert tepkileri de beraberinde getirecekti. G├╝n geldi─činde dosyalar tek tek masaya konacak, taraftarlar─▒nda bile ─░stanbulÔÇÖu savunabilecek tak├ót kalmayacakt─▒r.

  • Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

 

KAYNAKLAR

  • Necdet Bayraktaro─člu, “Milli M├╝cadelede Yay─▒nlanan Padi┼čah Fetvas─▒ ve Ona Kar┼č─▒ Verilen Anadolu Fetvas─▒”
    http://tid.web.tr/kurumlar/tid.web.tr/isd/197/necdetbayraktaroglu.pdf
  • Sabahattin Selek- Anadolu ─░htilali ÔÇô ─░st. 1963 – S.65,66-S.67,68
  • Ali Sar─▒koyuncu- Milli M├╝cadelede Din Adamlar─▒- Diyanet ─░┼čleri Yay.-Ank.1999 – S.30-S.38,39
  • Ali Sar─▒koyuncu-Atat├╝rk Din ve Din Adamlar─▒-T├╝rkiye Diyanet Y. Ank.2002-S.178-179-S.180-181
  • Erg├╝n Aybars- T├╝rkiye Cumhuriyeti Tarihi-I,Ege ├ť. Ed. Fak. Yay.-─░zmir.1984 – S.369,370
  • Cemal Kutay- Kurtulu┼čun ve Cumhuriyetin Manevi Mimarlar─▒-Diyanet ─░┼čl. Yay.
  • Yulu─č Tekin Kurat- Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čunun Payla┼č─▒lmas─▒- Kalite Matbaas─▒-Ank.1976

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Gazeteci / Yazar - Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi Almanca B├Âl├╝m├╝ (1985) mezunu. 1983'ten itibaren yerel gazetelerde muhabir, istihbarat ┼čefi, haber m├╝d├╝r├╝, yaz─▒ i┼čleri m├╝d├╝r├╝ ve genel yay─▒n y├Ânetmeni olarak g├Ârev yapt─▒. Bursa Ansiklopedisi'ne (Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž, 2002, Burdef Yay─▒nlar─▒) madde yazarl─▒─č─▒ yapt─▒. E-Kitap Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan (┼×ubat 2018) epub format─▒nda yay─▒nlanan ÔÇťNutukÔÇť i├žin edit├Âr olarak Atat├╝rk ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ kronolojisini haz─▒rlad─▒. M├╝min Ceyhan'─▒n yazd─▒─č─▒ ÔÇťKanla Yaz─▒lan DostlukÔÇť roman─▒n─▒n (M├╝min Ceyhan Bursa K├╝lt├╝r Kaynaklar─▒ Ara┼čt─▒rma K├╝t├╝phanesi yay─▒n─▒, Mart 2023) edit├Ârl├╝─č├╝n├╝ yapt─▒. ├ça─čda┼č Gazeteciler Derne─či (├çGD) Bursa ┼×ubesi'nde ba┼čkanl─▒k (1997-2001) g├Ârevini y├╝r├╝tt├╝. Ayn─▒ zamanda web sitemiz Belgeseltarih.com'un kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. Yay─▒nlanm─▒┼č Kitaplar─▒: 1)ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇť, 2014, Kasta┼č Yay─▒nevi-─░stanbul 2)"1915 - ├çanakkale Sava┼č─▒nda Trakya", 2018, Haber Ajans─▒ Yay─▒nlar─▒-─░stanbul E-Posta: [email protected]

FACEBOOK - YORUM YAZ

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
  • YEN─░
Tarihi G├Âztepe-Konak Tramvay Hatt─▒

Tarihi G├Âztepe-Konak Tramvay Hatt─▒

H├╝seyin Y├Âr├╝ko─člu, 11 Nisan 2024