─░neg├Âl’de ├žekilen filmler

─░neg├Âl’de ├žekilen filmler

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi.
Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu.
TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi.
Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒:
"Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey",
"├ľzbek Mektuplar─▒",
"Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler",
"Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi".
Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r.
E-Posta: ekrempeker@gmail.com
Ekrem Hayri PEKER

Bursa, gerek ─░stanbulÔÇÖa yak─▒nl─▒─č─▒, gerekse ova, da─č, deniz, gerekse Osmanl─▒ÔÇÖdan kalan kent dokusu, kent merkezine yak─▒n ├žiftlikleri sebebiyle film ├žekmek isteyenler i├žin do─čal bir film platosu olmu┼čtur. Halk─▒n k├╝lt├╝r seviyesinin y├╝ksekli─či ve film ekiplerine olan yard─▒mlar─▒ ayr─▒ bir tercih sebebi olmu┼čtur.

├çal─▒ nahiyesinde ├žekilen ÔÇťAysel, Batakl─▒ Dam─▒n K─▒z─▒ÔÇŁ ilk k├Ây filmiydi.

Bursa merkezinde ├žok say─▒da filmin tamam─▒ veya bir k─▒sm─▒ ├žekilmi┼čtir. Bunun d─▒┼č─▒nda il├želerde ├žok say─▒da film ├žekilmi┼čtir. Mustafakemalpa┼čaÔÇÖl─▒ y├Ânetmen Orhan Aksoy, ÔÇťVurun Kahpeye ve Gelinin MuradÔÇÖ─▒ÔÇŁ filmlerini ├žekmi┼čti.

Yapt─▒─č─▒m ara┼čt─▒rmalara g├Âre ─░neg├ÂlÔÇÖde alt─▒ film ├žekildi. ─░lki Cerrah k├Ây├╝nde ├žekilen ÔÇťK├Âro─čluÔÇŁ, ikincisi Domani├ž Da─člar─▒n─▒n YolcusuÔÇŁ, ├╝├ž├╝nc├╝s├╝ ÔÇťNinnoÔÇŁ, d├Ârd├╝nc├╝s├╝ ÔÇťMurad─▒n T├╝rk├╝s├╝ÔÇŁ, be┼čincisi ÔÇťZeynoÔÇŁ filmiydi. Son iki filmin de y├Ânetmeni At─▒f Y─▒lmazÔÇÖd─▒. 1988 y─▒l─▒nda ba┼črol├╝nde Melike Zobu’nun oynad─▒─č─▒ ”A┼čka Vakit Yok ” filminin de ─░neg├Âl’de ├žekildi.

K├ľRO─×LU

Dergi ve gazete ar┼čivlerini tarayan arkada┼č─▒m─▒z Mehmet ┼×akir ├ťnl├╝’n├╝n g├Âr├╝p taraf─▒ma iletmesiyle 1945 y─▒l─▒nda Y─▒ld─▒z dergisinde ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n Cerrah k├Ây├╝nde K├Âro─člu filminin ├žekildi─čini ├Â─črendik. Do─črusu b├╝y├╝k bir s├╝rpriz oldu. Kendisine te┼čekk├╝r ediyorum.

1945 y─▒l─▒nda ─░stanbul ┼×ehir Tiyatrosu oyuncular─▒n─▒n rolleri payla┼čt─▒─č─▒ bu filmi yine ayn─▒ tiyatrodan Kemal Refik Arduman y├Ânetmi┼čti. Ba┼črolde M├╝mtaz Ener oynuyordu.

Cerrah k├Ây├╝ndeki kad─▒nlar ve ─░neg├ÂlÔÇŁden kad─▒nlar bu filmde rol alm─▒┼člar.

 DOMANİÇ YOLCULARI

Domani├žÔÇÖi konu alan, ancak oyuncular─▒n─▒n ─░neg├ÂlÔÇÖde kald─▒─č─▒, bir├žok sahnesinin de burada ├žekildi─či Domani├ž Da─člar─▒n─▒n Yolcusu filmidir.

┼×├╝kufe Nihal Ba┼čar’─▒n Domani├ž Da─člar─▒n─▒n Yolcusu adl─▒ an─▒ kitab─▒ndan uyarlanan, senaryosunu Necdet Saner ve ┼×├╝kufe Nihal Ba┼čar’─▒n yazd─▒─č─▒, ┼×akir S─▒rmal─▒’n─▒n y├Ânetti─či, 1946 y─▒l─▒nda ├žekilmi┼č olan, T├╝rk yap─▒m─▒ sinema filmidir. Eser, ┼×akir S─▒rmal─▒ y├Ânetmenli─činde Domani├ž Yolcusu / Unutulan S─▒r ad─▒yla filme aktar─▒lm─▒┼čt─▒r.

┼×ukufe Nihal ├že┼čitli gazetelerde, ├ž─▒kt─▒─č─▒ yurt gezilerine dair izlenimlerini yay─▒mlard─▒. Bu yazlarda, ├╝lkenin ilerlemesi bak─▒m─▒ndan ayd─▒nlara ├žok g├Ârev d├╝┼čt├╝─č├╝nden, ayd─▒nlar─▒n memleketle bar─▒┼čarak gezmeleri gerekti─činden bahsederdi. Geziler, onun sanat─▒n─▒ zenginle┼čtirici bir malzeme te┼čkil etmenin ├Âtesinde, ideallerini ├Ârneklerle seslendirme imk├ón─▒ da sa─čl─▒yordu.

├ç─▒kt─▒─č─▒ bu yurt gezilerini, bir roman kurgusuyla ┼čekillendirerek ÔÇťDomani├ž Da─člar─▒n─▒n YolcusuÔÇŁ (Bir Yurt Gezisi) ad─▒yla 1949 y─▒l─▒nda kitapla┼čt─▒r─▒ld─▒. Eser ayn─▒ y─▒l ┼×akir S─▒rmal─▒ y├Ânetmenli─činde ÔÇť Domani├ž YolcusuÔÇŁ ad─▒yla filme de aktar─▒ld─▒.

Yazar, Milli M├╝cadele d├Ânemini, destanla┼čan bir ki┼čisel hik├óye ├╝zerinden anlat─▒yor. Hik├óyeye g├Âre, Kurtulu┼č Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda ─░neg├Âl yak─▒nlar─▒nda, Domani├ž da─člar─▒ndan inen bir k├Âyl├╝ kad─▒n─▒, d├╝┼čmana yol g├Âstererek vatana ihanet etti─čini ├Â─črendi─či biricik o─člunu silah─▒n─▒ ├žekerek ├Âld├╝r├╝yor. Yazar, bu etkileyici ├Âyk├╝den ve g├Âz├╝nde devle┼čen Anadolu kad─▒n─▒ndan bir iz bulmak ├╝zere, olay─▒n ge├žti─či yerlere ara┼čt─▒rma yapmaya gidiyor.

Domani├ž Da─člar─▒n─▒n Yolcusu kitab─▒n─▒,┬á s─▒radan bir an─▒ kitab─▒ olmaktan ├ž─▒karan en ├Ânemli unsur, kad─▒n duyarl─▒─č─▒n─▒n imbi─činden s├╝z├╝lmesidir. ─░lk sat─▒rlardan itibaren co┼čkulu, titiz, ┼čiirsel ve zarif bir ├╝slup okuru hemen sarmal─▒yor.

Filmin oyuncular─▒: T├╝rkan Pasinler, Re┼čit G├╝rzap, Servet ├çetin, Talat Artemel ve sami Ayano─čluÔÇÖydu. Filmin m├╝zi─či Bestek├ór ┼×adi I┼č─▒layÔÇÖa aitti.

N─░NNO

Y├Ânetmenli─čini S├╝ha Do─čanÔÇÖ─▒n yapt─▒─č─▒, senaryosu Sad─▒k ┼×endilÔÇÖe ait olan bu filmde ba┼črollerinde Leyla Sayar, Orhan G├╝n┼č─▒ray, ├ľzdemir Han ve Reha K─▒ral oynuyordu.

Flim, ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n Hilmiye k├Ây├╝ndeki Oylat Kapl─▒calar─▒ÔÇÖnda ├žekildi. Bir├žok ─░neg├Âll├╝ bu filmde rol ald─▒. Film 15 Ekim 1959 y─▒l─▒nda ineg├ÂlÔÇÖde Marmara Sinemas─▒ÔÇÖnda oynad─▒.

*

MURADIN T├ťRK├ťS├ť

1966 y─▒l─▒nda Antalya Alt─▒n Portakal Film Festivalinde En ─░yi Film dal─▒nda ├╝├ž├╝nc├╝l├╝k ├Âd├╝l├╝n├╝ kazanan Murad─▒n T├╝rk├╝s├╝ filmi o y─▒llar i├žin klasik say─▒lan fakir, yak─▒┼č─▒kl─▒ k├Âyl├╝ Murat ile zalim Z├╝lfikar A─čaÔÇÖn─▒n g├╝zeller g├╝zeli Meliha ile aras─▒ndaki a┼čk─▒ anlatan filmin senaristleri aras─▒nda ├╝nl├╝ yazar Ya┼čar KemalÔÇÖin oldu─čunu y─▒llar sonra ├Â─črendim. Senaristler; Ay┼če ┼×a┼ča, Ya┼čar Kemal, At─▒f Y─▒lmaz. Filmin ba┼črollerinde; Fikret Hakan, Pervin Par, Hayati Hamzao─člu, Ali ┼×en, Danyal Topatan ve bir simge haline d├Ân├╝┼čen Aliye RonaÔÇÖyd─▒.

1965 y─▒l─▒nda MURADIN T├ťRK├ťS├ť filmi ├žekildi. Film y─▒ld─▒zlar─▒n─▒n halktan kopuk olmad─▒─č─▒, onlar gibi ya┼čad─▒─č─▒ y─▒llard─▒. Kasabaya film ├žekmek i├žin bir ekip gelir ve ┼čenlik ba┼člard─▒. ─░┼č-g├╝├ž pek yoktu. Setin etraf─▒ bayram yeri gibi olurdu. Bazen bin bir rica ile sokak bo┼čalt─▒l─▒rd─▒. Seslendirme sonradan yap─▒ld─▒─č─▒ i├žin seyircilerin ┼čamatas─▒ problem olmazd─▒.

Murad─▒n T├╝rk├╝s├╝ filminde oynayan Fikret Hakan ─░neg├Âll├╝lerle ├žabucak kayna┼č─▒r.┬á┬á ─░neg├Âl ─░dmanyurduÔÇÖnun AdaletÔÇÖle yapt─▒─č─▒ ma├žta forma giyer ve galibiyet gol├╝n├╝ atar.

 

Fikret Hakan ─░neg├ÂlÔÇÖde hayranlar─▒yla (Melehat Kelebek Y├Âr├╝r alb├╝m├╝nden)

Filmde rol alan ─░neg├Âll├╝ fig├╝ranlar yerel gazetelerde haber olur. Bizim ─░neg├Âl gazetesinde ├ž─▒kan haberde ┼×├╝kr├╝ KabasakalÔÇÖ─▒n film teklileri bekledi─či haberi yer al─▒yordu.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ma├ž ─░stanbulÔÇÖdaki gazetelerde de yer al─▒r.

*

ZEYNO

D├Ârd├╝nc├╝ film 1970 y─▒l─▒nda ├žekildi. O y─▒llar T├╝rk Pop m├╝zi─činin parlad─▒─č─▒, Folk m├╝zi─čin ├Âne ├ž─▒kt─▒─č─▒ y─▒llard─▒. Cem KaracaÔÇÖn─▒n ÔÇťZeynoÔÇŁ ┼čark─▒s─▒ndan m─▒ ilham al─▒nd─▒, yoksa Cem Karaca m─▒ filmden ilham ald─▒ bilmiyorum. Ama ikinci ├žekilen filmin ad─▒ ZeynoÔÇÖydu. Fonda ├žalan m├╝zik ise ÔÇťZeynebim T├╝rk├╝s├╝ÔÇÖyd├╝ÔÇŁ.

Y├Ânetmen tan─▒d─▒k bir isimdi, At─▒f Y─▒lmaz. Konu yine kan davas─▒. Ba┼črollerde Y─▒lmaz G├╝ney ve H├╝lya Ko├žyi─čit oynuyordu. Di─čer oyuncular aras─▒nda Enis Fosforo─člu ve Aliye Rona bulunuyordu.

1970 y─▒l─▒nda ├žekilen bu film ─░neg├ÂlÔÇÖde olay olmu┼čtu. Y─▒lmaz G├╝neyÔÇÖin ÔÇť├çirkin KralÔÇŁ olarak Zirvede oldu─ču y─▒llard─▒.

Y─▒lmaz G├╝ney ├žok sevilen bir oyuncu oldu─ču i├žin bilhassa gen├žler onunla resim ├žektirmek i├žin Y─▒lmaz yar─▒┼čm─▒┼člard─▒. Ben nedense sete hi├ž gitmedim. Oysa Y─▒lmaz G├╝neyin filmlerini be─čeniyle izliyordum.

Y─▒lmaz G├╝ney halkla ├žabucak kayna┼čm─▒┼č, onlarla ─░neg├Âl stadyumunda ma├ž seyretmi┼čti.

Gen├žler H├╝lya Ko├žyi─čitÔÇÖle foto─čraf ├žektirmek i├žin yar─▒┼č─▒yorlard─▒.

*

T├╝rk filmlerindeki iyi insanlar─▒n kazanmas─▒n─▒, fakir k─▒z─▒n ya da fakir o─član─▒n birden s─▒n─▒f atlamas─▒n─▒ herkes kan─▒ksam─▒┼čt─▒. Sonra Y─▒lmaz G├╝neyÔÇÖin ger├žek├ži, insan─▒ sarsan filmleriyle tan─▒┼čt─▒k. Y├Ânetmenli─čini At─▒f Y─▒lmazÔÇÖ─▒n yapt─▒─č─▒, H├╝lya Ko├žyi─čit ve Y─▒lmaz G├╝neyÔÇÖin oynad─▒klar─▒ Zeyno filmi OylatÔÇÖta ├žekiliyordu. Ama baz─▒ b├Âl├╝mler i├žin ─░neg├ÂlÔÇÖe gelmi┼člerdi.

Nebahat ├çehre-Y─▒lmaz G├╝ney-Karas├Ârc├╝ ┼×aml─▒ Ahmet

Mehmet ┼×akir ├ťnl├╝ÔÇÖden ─░neg├ÂlÔÇÖde ├žekilen Zeyno filmiyle ilgili an─▒lar─▒n─▒ dinleyelim.

Y─▒lmaz G├╝ney ile ilgili de iki an─▒m var.
Birinci an─▒m ─░neg├ÂlÔÇÖde ├žekilen Zeyno filmi s─▒ras─▒nda ya┼čand─▒. Zeyno filminin baz─▒ sahneleri oturdu─čumuz Gaziler Soka─č─▒ÔÇÖn─▒n giri┼čindeki Nezir D├╝r├╝stÔÇÖ├╝n tarihi evinde ├žekilmi┼čtir. Bu evin o s─▒radaki sahipleri Sacit, M├╝ferra ve Semra Erta┼č karde┼člerin ve ailelerinin eviydi (babalar─▒ Mustafa Erta┼č, PTT m├╝vezziiydi).

Film ├žekilece─či sokakta ve mahallede haber birden yay─▒l─▒verdi. Ekip o eve gelmeden oraya toplanm─▒┼čt─▒k. Ekip geldi. H├╝lya Ko├žyi─čit, karde┼či Feryal Ko├žyi─čitÔÇÖle eve girdiler. Evin giri┼čindeki geni┼č holde L bi├žimindeki sedirin soka─ča bakan k─▒sm─▒na oturdular. Mahallenin a─čabeyleri-ablalar─▒yla birlikte biz ├žocuklar da tam kar┼č─▒lar─▒na dizilmi┼čtik. Sonra Y─▒lmaz G├╝neyÔÇÖde (san─▒r─▒m Chevrolet marka, beyaz eski kuyruklu model) otomobiliyle geldi. O da sedirin di─čer b├Âl├╝m├╝ne bah├žeye bakan k─▒sm─▒na oturmu┼čtu. Sigaras─▒n─▒ ├ž─▒kar─▒p yakt─▒, hi├ž konu┼čmadan o me┼čhur bak─▒┼č─▒yla ortal─▒─č─▒ s├╝z├╝yordu.

H├╝lya Ko├žyi─čit g├╝ler y├╝zle bizlerle konu┼čuyordu. Bir ara bizlere: ÔÇśÔÇÖHangi filmleri daha ├žok seviyorsunuz? T├╝rk m├╝ yabanc─▒ m─▒? ÔÇśÔÇÖ diye sordu. ─░lk ├Ânce b├╝y├╝k ablalar-a─čabeyler ard─▒ndan da bizler hep bir a─č─▒zdan ba─č─▒rd─▒k: ÔÇťYabanc─▒ filmleri !!!ÔÇŁ

Y─▒lmaz G├╝ney birden durdu, ├žok sinirlenmi┼čti,┬á elindeki sigaray─▒ k├╝l tablas─▒nda adeta ezerek s├Ând├╝rd├╝ ve h─▒zla kalkt─▒ yerinden. Kap─▒dan hi├ž kimseye bir ┼čey s├Âylemeden f─▒rlad─▒ ├ž─▒kt─▒. Bah├že kap─▒s─▒na giderken ben de ├ž─▒km─▒┼čt─▒m pe┼činden. Sokakta duran otomobiline bindi, ├žal─▒┼čt─▒rd─▒ ve son h─▒zla yerinden kalkan otomobilin lastiklerinden cay─▒rt─▒ sesleri geldi. Belli ki o yan─▒t─▒m─▒z OÔÇÖnu ├žok ├Âfkelendirmi┼čti. Sosyal, toplumsal filmlere y├Ânelme karar─▒ belki de o d├Ânemden sonra daha da geli┼čti. ─░lerki y─▒llarda siyasi filmlerini izlerken akl─▒ma hep o an geldiÔÇŽ

A┼×KA VAK─░T YOK

1988 y─▒l─▒nda ba┼črol├╝nde Melike Zobu’nun oynad─▒─č─▒ ”A┼čka Vakit Yok ” filminin de ─░neg├Âl’de ├žekildi.

Melike ZobuÔÇÖyla Muhammed Taflan ba┼črolleri payla┼čm─▒┼člard─▒. Filmin m├╝zi─čini Cahit Berkay yapm─▒┼čt─▒.

─░neg├ÂlÔÇÖl├╝ M├╝nir Kandemir Melike ZobuÔÇÖyla

 

6,512 total views, 1 views today

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi. Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: ekrempeker@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒