─░neg├Âl’de nostaljik bir gezinti ve Kent M├╝zesi

─░neg├Âl’de nostaljik bir gezinti ve Kent M├╝zesi

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi.
Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu.
TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi.
Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒:
"Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey",
"├ľzbek Mektuplar─▒",
"Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler",
"Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi".
Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r.
E-Posta: ekrempeker@gmail.com
Ekrem Hayri PEKER

Bursa ─░l ├ľzel ─░daresi taraf─▒ndan ├ž─▒kar─▒lan ÔÇťBursaÔÇÖdan KonyaÔÇÖya SeyahatÔÇŁ adl─▒ kitapta 1900ÔÇÖl├╝ y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda ─░neg├ÂlÔÇÖe gelen seyyahlar─▒m─▒z burada g├Ârd├╝kleri bir g├Âlden bahsediyorlard─▒. Belki bu g├Âl├╝n ad─▒ olan Eyneg├Âl zamanla ─░neg├ÂlÔÇÖe d├Ân├╝┼čm├╝┼č. Demek ki bu g├Âl iklim de─či┼čikli─či veya ba┼čka nedenlerle kurumu┼č.

De─čerli tarih├žimiz Halil ─░nalc─▒k,┬á Devlet-i Aliyye adl─▒ eserinde Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnde g├╝m├╝┼č ├ž─▒kar─▒lan yerler aras─▒nda ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝ de sayar.(Mesruriye K├Ây├╝)

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á ─░NEG├ľLÔÇÖ├ťN TAR─░H─░ YERLER─░

─░neg├Âl BursaÔÇÖn─▒n 45 km. do─čusundad─▒r. Bilecik, K├╝tahya, Keles ile ├ževrilidir.1006 kilometrekare y├╝z├Âl├ž├╝m├╝ne sahipti. ├çok zengin fosil yataklar─▒ bulunmu┼čtur. ├çitli k├Ây├╝nde 14 milyon ya┼č─▒nda oldu─ču tahmin edilen bir fil fosili bulunmu┼čtur. Cuma Tepe H├Ây├╝─č├╝ ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n en eski yerle┼čim yeridir.

H├Ây├╝─č├╝n en alt tabakas─▒ndaki buluntular kalkotik ├ža─ča kadar uzanmaktad─▒r. Ayr─▒ca Hititler, Lidyal─▒lar, Persler, Helenistik d├Ânem, Roma ve Bizans d├Ânemine ait tarihi eserler bulunmu┼čtur.

─░neg├Âl 1299 y─▒l─▒nda Osman BeyÔÇÖin komutanlar─▒ndan Turgut Alp taraf─▒ndan fethedilmi┼čtir. Fetihten sonra h─▒zla geli┼čmi┼čtir. ┼×ehir i├žindeki Y─▒ld─▒r─▒m Bayez─▒t Camisi, ─░shak Pa┼ča K├╝lliyesi, Kur┼čunlu Kervansaray─▒ kal─▒nt─▒lar─▒ d─▒┼č─▒nda en ├Ânemli eser Ortak├ÂyÔÇÖdeki kervansarayd─▒r. Karaca Bey taraf─▒ndan 15.y├╝zy─▒lda yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Yine Ortak├ÂyÔÇÖde bug├╝n harap vaziyette bulunan ve 1600ÔÇÖl├╝ y─▒llarda yap─▒lm─▒┼č bir hamam vard─▒r. Ayr─▒ca Kur┼čunlu beldesinde Y─▒ld─▒r─▒m Beyaz─▒t d├Ânemine tarihlenen bir cami vard─▒r.

─░neg├Âl ├╝├ž kez Yunan i┼čgaline u─čram─▒┼č ve 6 Eyl├╝l 1922 de ┼×├╝kr├╝ Naili Pa┼ča taraf─▒ndan kurtar─▒lm─▒┼čt─▒r.

*

─░neg├Âl-Bursa yolu ├╝zerinde ilk k├Ây Akhisar k├Ây├╝d├╝r. Burada bir h├Ây├╝k bulunuyor.

─░NEG├ľL BELED─░YES─░ KENT M├ťZES─░

892 il├že i├žinde ilk kent m├╝zesi ─░neg├ÂlÔÇÖde a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. 2005 y─▒l─▒nda 150 y─▒ll─▒k eski belediye binas─▒nda ba┼člayan ├žal─▒┼čmalar bu i┼če g├Ân├╝l veren be┼č ki┼činin ├žabalar─▒yla 2008 y─▒l─▒ sonunda bitirilmi┼č ve 10 Ocak 2009 tarihinde K├╝lt├╝r Bakan─▒ Ertu─črul G├╝nay taraf─▒ndan a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r.┬á┬á M├╝zede ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n tarihi, sosyal hayat─▒ ve k├╝lt├╝r├╝ 25 ayr─▒ odada sergilenmektedir.

M├╝ze ├╝├ž katl─▒d─▒r. Birinci ve ikinci katta ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n fethinden ba┼člayarak Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n kurulu┼ču, g├Â├žlerle Kafkasya ve RumeliÔÇÖnden gelenler sosyal ya┼čam, afetler, i┼čgal y─▒llar─▒, ├╝nl├╝ler ve iz b─▒rakanlar, tar─▒m ve sanayile┼čme,┬á k├╝lt├╝rel ya┼čam, Cumhuriyet d├Ânemindeki ─░neg├Âl anlat─▒lmaktad─▒r. ├ť├ž├╝nc├╝ katta ise sa─čl─▒k, turizm, spor, ipek b├Âcek├žili─či, t├╝t├╝nc├╝l├╝k, mutfak k├╝lt├╝r├╝, k├Ây odas─▒, ├žeyiz odas─▒, berber, demirci b├Âl├╝mleri bulunmaktad─▒r Ayr─▒ca kent belle─či ve idari b├Âl├╝mler ├╝├ž├╝nc├╝ kattad─▒r.1054 metrekarelik m├╝zede bulunan eserlerin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču ba─č─▒┼člarla olu┼čmu┼čtur. Kafkas g├Â├žmenlerine ait kamalar ve silahlar m├╝zede sergilenmektedir. Ya┼čamla ilgili e┼čyalar ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n 91 k├Ây├╝ ve 5 beldesinden toplanm─▒┼čt─▒r. M├╝zede bulunan 17 balmumu heykel ayr─▒ bir canl─▒l─▒k getirmi┼čtir.

Cumhuriyetin ilan─▒ndan sonraki i├ž isyanlar, d─▒┼č tehditlere kar┼č─▒ g├╝├žl├╝ bir hava kuvveti olu┼čturmak i├žin yap─▒lan ba─č─▒┼č kampanyas─▒na ─░neg├Âl il├žemiz de katk─▒ koymu┼č, Toplanan ba─č─▒┼člarla Tayyare Cemiyeti arac─▒l─▒─č─▒yla bir u├žak al─▒nm─▒┼č ve u├ža─ča ─░neg├Âl-1 ad─▒ verilmi┼č. Bu u├ža─č─▒n bir maketi m├╝zede sergilenmektedir.

Bunlar m├╝zenin tan─▒t─▒m kitab─▒ndan. Ama benim gibi bu ┼čehirde ya┼čam─▒┼čsan─▒z farkl─▒ duygular ya┼čars─▒n─▒z. M├╝zenin bah├žesinde sergilenen foto─čraflar da bana ah┼čap kasal─▒ eski otob├╝sleri, pikaplar─▒ ve k├Âylere ula┼č─▒mda kullan─▒lan Willys cipleri hat─▒rlat─▒yor. ─░neg├Âl ─░dmanyurdu ve ├ľ─čretmenler Derne─čiÔÇÖnin bulundu─ču binan─▒n kar┼č─▒s─▒nda duraklar─▒ vard─▒. Yol boyunca s─▒ralan─▒rlard─▒. M├╝zenin giri┼č kat─▒nda ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n topo─črafik haritas─▒n─▒ ve bulunmu┼č fosilleri g├Ârebilirsiniz. Odalar─▒ dola┼č─▒rken arkada┼č─▒m Hasan ┼×endilÔÇÖin abisine ait demirci d├╝kk├ón─▒ beni ortaokul y─▒llar─▒ma g├Ât├╝rd├╝. HasanÔÇÖ─▒n rahmetli babas─▒ ve abisi demiri d├Âver, ├želik yaparlard─▒. Baltalar, kazmalar, k├╝rekler, ├žapalar, oraklar s─▒ralanm─▒┼č, m├╝┼čteri beklerlerdi. Zaman zaman k├Âr├╝─č├╝n sap─▒na yap─▒┼č─▒r, oca─č─▒ canland─▒r─▒rd─▒m. Eski bir berber d├╝kk├ón─▒ al─▒n─▒p aynen yerle┼čtirilmi┼č.

M├╝zede g├Ârd├╝─č├╝m kozalar beni yine ├žocuklu─čuma, gen├žli─čime g├Ât├╝rd├╝. Bursa bildi─činiz gibi ipek├žilik merkeziydi. K├Ây├╝mde (Mustafakemalpa┼čaÔÇÖn─▒n G├╝ll├╝ce K├Ây├╝) ninem ve halam ipek b├Âce─či yeti┼čtirip kozalar─▒ Mustafakemalpa┼čaÔÇÖda sonra Bursa Koza HanÔÇÖda satarlard─▒. Beyaz b├Âcekler dut yapra─č─▒yla beslenirdi ama erkek dutlar─▒n yapraklar─▒yla. Bu a─ča├žlar dut meyvesi varmezdi. Testere a─č─▒zl─▒ b─▒├žaklarla dut dallar─▒n─▒ keserdik. ─░pek b├Âceklerinin bu yapraklar─▒ yerken ├ž─▒kard─▒─č─▒ ├ž─▒t─▒rt─▒ g├╝zel bir melodiydi sanki.

─░neg├Âl, ├╝lkemizin t├╝t├╝nc├╝l├╝k merkezlerinin ba┼č─▒nda geliyordu. Bir zamanlar ├╝lkemiz d├╝nyan─▒n ├Ânde gelen ÔÇť┼čark t├╝t├╝n├╝ÔÇŁ ├╝reticisiydi. ─░neg├ÂlÔÇÖde 3-4 t├╝t├╝n deposu vard─▒. ┼×imdi Amerikan sigaras─▒ i├žip Amerikan t├╝t├╝n├╝ al─▒yoruz. ├ťretmeyen ├╝lke olarak daha ne kadar ya┼čayaca─č─▒z. T├╝t├╝nler olunca k─▒r─▒p toplard─▒k. Sonra ince uzun ┼či┼člere ge├žirip onlar─▒ dizerdik. Bunlar─▒ ayna dedi─čimiz dikd├Ârtgen tahta ├žer├ževelere takar, g├╝ne┼čte kuruturduk. Kuruyan balyalan─▒r, al─▒m merkezlerine getirilirdi.

Elimize yap─▒┼čan zehirli nikotini zor temizlerdik. M├╝zede ─░neg├ÂlÔÇÖe Balkanlardan, Kafkaslardan gelen g├Â├žmenlere ait etnografik e┼čyalar da sergileniyordu. M├╝zede ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n yeti┼čtirdi─či edebiyat├ž─▒lar, sanat├ž─▒lar ve siyaset├žilere bir k├Â┼če ayr─▒l─▒p hat─▒rlanmas─▒ da ho┼č bir jestti.

M├╝zeye giri┼čte bir avlu kar┼č─▒lar. Avluda yer alan kafeterya hizmetinizdedir. Burada bir film makinesi bulunuyor.

Zemin katta bug├╝n kaybolmakta olan mobilyac─▒l─▒k, sepet├žilik, semercilik, demircilik, saat├žilik, f─▒├ž─▒c─▒l─▒k, yemenicilik ve bak─▒rc─▒l─▒k mesleklerinin d├╝kk├ónlar─▒ canland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Eski ─░neg├Âl resimlerine bakt─▒ktan sonra soldaki ilk salondan gezme─če ba┼člars─▒n─▒z. Cuma tepe H├Ây├╝─č├╝ ile 14 milyon milyon y─▒ll─▒k Gomphotherium cinsi fil fosilinin bulundu─ču do─ča b├Âl├╝m├╝nden gezmeye ba┼člayal─▒m. G├╝n├╝m├╝zden 15 milyon y─▒l┬á├Ânce G├╝ney Marmara b├Âlgesinde ya┼čayan karasal memeli hayvanlara ait kal─▒nt─▒lara ─░neg├Âl┬á├ževresindeki ├žitli, kestanealan, Hac─▒kara k├Ây├╝ne Tahtak├Âpr├╝┬ákasabas─▒nda rastlan─▒lm─▒┼č. Oylat ve Hilmiye k├Âylerinde yaprak fosilleri bulunmu┼čtur. Buluntular i├žinde┬á en ilginci Gomphot herium pa┼čalorensis ad─▒yla bilim d├╝nyas─▒na tan─▒t─▒lan soyu t├╝kenmi┼č bir fil t├╝r├╝ne ait sol ├žene kemi─či ├╝zerinde yer alan az─▒ di┼čleri ve birka├ž kemiktir. ─░sminden de belki anla┼č─▒labilece─či gibi bu t├╝re ait kal─▒nt─▒lar Mustafa Kemal Pa┼ča il├žesi Pa┼čalar k├Ây├╝nde bulunmu┼čtur.

Eski ├ža─čda ─░neg├Âl b├Âl├╝m├╝┬áprehistorik ├ža─ča ait buluntular en erken d├Ârt bin y─▒l┬á├Ânce tarihlenmektedir. Askeri yollar ├╝zerinde bir k├Ây olan ─░neg├ÂlÔÇÖde bulunan bu ├že┼čitli ├ža─člara ait (Pers, B├╝y├╝k ─░skender, Bitinya ) eserler sergilenmektedir. M├╝zede ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝ fetheden Turgut AlpÔÇÖe ve Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n kurulu┼č y─▒llar─▒nda destek veren ve Osman BeyÔÇÖe ait birer┬á b├Âl├╝m mevcuttur.

M├╝zenin be┼činci b├Âl├╝m├╝nde d├╝nden bug├╝ne sosyal ya┼čama ait eserler sergilenmektedir. Bu b├Âl├╝mde Evliya ├çelebiÔÇÖnin ─░neg├Âl ├╝zerine yazd─▒klar─▒ yer almaktad─▒r. Ba┼čta Anadolu, Rumeli, K─▒r─▒m, M─▒s─▒r, Avusturya gibi b├Âlgeleri dola┼čan Evliya ├çelebi dola┼čt─▒─č─▒ kent ve kasabalar hakk─▒nda ├Ânemli bilgiler verir. Hatta efsaneleriyle birlikte, Evliya ├çelebi ya┼čad─▒─č─▒ d├Ânemdeki ─░stanbul hakk─▒nda da geni┼č bilgi verir. Bug├╝n ayakta olmayan bir├žok eserin izine onun yazd─▒klar─▒nda rastlar─▒z. ├ťnl├╝ gezgin ─░neg├Âl i├žin ┼čunlar─▒ yazar;

ÔÇť┼×ehir bir ulu ova i├žinde mamur ve m├╝zeyyen bir T├╝rk halk─▒ kasabas─▒d─▒r. Halk─▒ gariplerin dostudur. ├ť├ž mahallesi bin kiremitle ├Ârt├╝l├╝ hanesi, be┼č camii vard─▒r. ├çar┼č─▒ i├žinde ─░shak Pa┼ča Camii, ulemaca me┼čhur ─░shak Pa┼ča medresesi ve medreseye m├╝kellef┬á bir han ve g├╝zel bir hamam─▒ vard─▒r. Birde kiremitle ├Ârt├╝l├╝ Y─▒ld─▒r─▒m Han Camii vard─▒r. Ayr─▒ca iki medrese, iki tekke ve ├╝├ž mektebi s─▒byan, yedi ab-─▒ hayat ├že┼čme ve bir Y─▒ld─▒r─▒m Han hamam─▒ vard─▒r. Y├╝z elli d├╝kk├ón olup haftada bir b├╝y├╝k bir pazar kurulur. ┼×ehrin has ve beyaz ekme─či ile cam─▒┼čÔÇômanda – kayma─č─▒ me┼čhurdur.ÔÇŁ

─░neg├Âl bat─▒daki bir├žok yerle┼čim gibi d─▒┼čar─▒dan g├Â├ž alm─▒┼čt─▒r. Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n son d├Ânemlerinde

ÔÇťEvlad-─▒ Fatihan ÔÇť geri d├Ânmeye ba┼člar. ├ľnce Kafkasyal─▒lar ÔÇô bilhassa G├╝rc├╝ler gelmeye ba┼člar. Sonra 93 harbinde (1876-77 Osmanl─▒-Rus sava┼č─▒) kaybedilen Rumeli topraklar─▒nda ya┼čanan katliamlardan ve k─▒r─▒mdan kurtulanlar yerle┼čtirilir.

Sonraki salonun an─▒tlarÔÇôAnadoluÔÇÖnun sonraki y├╝zy─▒llardaki durumunu anlatan bir yazar ├ž─▒kmaz. Bu g├Ârevi yabanc─▒lar ├╝stlenir. Ama├žlar─▒┬á farkl─▒┬áda olsa Rumeli ve AnadoluÔÇÖyu onlardan ├Â─čreniyoruz. Bu gezginlerin en ├╝nl├╝s├╝ TexierÔÇÖdir┬á 19.y├╝zy─▒lda b├╝t├╝n AnadoluÔÇÖyu dola┼čan ve izlenimlerini ÔÇťK├╝├ž├╝k Asya; Co─črafyas─▒, Tarihi ve ArkeolojisiÔÇŁ ad─▒yla yay─▒nlanan Frans─▒z bilim adam─▒ ve gezgin Texier kitab─▒nda ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝ ÔÇťBa┼čl─▒ca sanat─▒ keresteciliktir. Bursa ipe─či ad─▒yla sat─▒lan ipek ├╝r├╝n├╝ de vard─▒r. ─░stanbul K├╝tahya yolu ├╝zerinde olmas─▒ sebebiyle ├Ânemli bir yerdirÔÇŁ diye tan─▒ml─▒yor. Ger├žekten ─░neg├Âl camileri, kervansaraylar─▒, hanlar─▒, hamamlar─▒, medreseleri ile hep mamur bir kent olarak an─▒la gelmi┼čtir.

─░neg├Âl Roma, Bizans ve Osmanl─▒┬ád├Ânemlerinde Ege antik limanlar─▒ndan gelip ┬á┬á┬á Yeni┼čehir-─░znik-Hersek dil iskelesi ├╝zerinden ─░stanbulÔÇÖa ula┼čan yol ├╝zerinde bulunuyordu. Kuzeybat─▒ AnadoluÔÇÖda ayakta kalm─▒┼č ├Ânemli konak yerlerinden biri olan Ortak├Ây kervansaray─▒ ─░neg├Âl s─▒n─▒rlar─▒nda yer almaktad─▒r. Benzeri olan kur┼čunlu kervansaray─▒ g├╝n├╝m├╝ze ula┼čamam─▒┼č, Cafer Pa┼ča/Beylik Han kervansaray─▒n─▒n ise bir k─▒sm─▒ ayakta kalm─▒┼čt─▒r.

─░neg├Âl ├ževresindeki g├Ârkemli ormanlar kay─▒n, ├žam, k├Âknar a─ča├žlarla doluydu. 18. ve 19. y├╝zy─▒llarda Osmanl─▒ donanmas─▒n─▒n kereste ihtiyac─▒ ─░neg├Âl den kar┼č─▒lan─▒yordu. Gemlik tersanesinde ├žal─▒┼čanlar genellikle ─░neg├Âl den se├žilmekteydi.

Biti┼čik salonda ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n kentle┼čmesi anlat─▒l─▒r. D├Ârt mahalleden olu┼čan ─░neg├Âl 93 muhacirlerinin gelmesiyle yedi mahalleye ├ž─▒kar. ─░neg├Âl merkezinin n├╝fusu h─▒zla artar. BursaÔÇÖn─▒n en kalabal─▒k il├že merkezi olan ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n n├╝fusu g├╝n├╝m├╝zde iki y├╝z elli bini bulmu┼čtur.

Sonraki salonda k├╝lt├╝rel ya┼čama ait resim ve k─▒yafetler sergileniyor. Yerli n├╝fusa eklenen Kafkas ve 93 muhacirleri yeni adetler, al─▒┼čkanl─▒klar getirir. Toplumsal yap─▒ i├ž g├Â├žlerle daha da zenginle┼čir.

─░neg├Âl deki sivil toplum kurulu┼člar─▒n─▒n┬á├Ânc├╝l├╝─č├╝nde ba┼člar T├╝rk Hava Kurumu, K─▒z─▒lay ve yard─▒m severler cemiyetlerinin ┼čubeleri a├ž─▒l─▒r. 1935 y─▒l─▒nda kurulan ─░neg├Âl Halk Evi 1942 y─▒l─▒na de─čin kentte k─▒rk dokuz temsil, y├╝z k─▒rk sekiz konferans, elli sekiz konser, yirmi halka ├╝cretsiz sinema g├Âsterisi, d├Ârt resim ve foto─čraf sergisi, on yedi balo, y├╝z sekiz k├Ây gezisi faaliyetlerinde bulunmu┼čtur. Ayr─▒ca gazete ve dergiler yay─▒nland─▒, Cumhuriyet idaresi Halk evleriyle k─▒rsal kesimde k├╝lt├╝rel hayat─▒ canl─▒ tutarak i├ž g├Â├ž├╝ ├Ânlemi┼čti. Bug├╝n kentte iki y├╝z├╝n ├╝zerinde sivil toplum kurulu┼ču bulunmaktad─▒r.

Gezmeye devam ediyoruz. Sava┼č┬ásonras─▒┬ácumhuriyet d├Ânemine ait resim ve e┼čyalar─▒n sergilendi─či salona ge├žiyoruz.

Sonraki salonda ─░neg├ÂlÔÇÖdeki sa─čl─▒k hizmetlerinin geli┼čmesi anlat─▒l─▒yor. ─░lk hastanenin temeli 1903 y─▒l─▒nda o zamanki belediye ba┼čkan─▒ Osman Bey taraf─▒ndan at─▒l─▒r. Yirmi be┼č yatakl─▒ memleket hastanesi 1904 y─▒l─▒nda kurulur. 1989 y─▒l─▒nda hizmete giren y├╝z yatakl─▒ Devlet HastanesiÔÇÖne kadar olan ge├žen s├╝reye ait d├Âneme ait resimler sergileniyor.

├ťst katlar─▒┬ádola┼čmaya devam ediyoruz. Kara g├╝nler gelmi┼č, ─░zmir i┼čgal edilmi┼čtir. ─░neg├ÂlÔÇÖde protesto mitingi yap─▒l─▒r, i┼čgal k─▒nan─▒r. Protesto telgraflar─▒ ├žekilir. Yunan ordusu ├Ânce Gemlik il├žesini i┼čgal eder. 8 Temmuz 1920 de Bursa i┼čgal edilir ve AnkaraÔÇÖdaki meclisin k├╝rs├╝s├╝ne siyah ├Ârt├╝-p├╝┼čude-i siyah- ├Ârt├╝l├╝r. Bursa b├Âlgesinin ilk ÔÇťKuva-yi milliyeÔÇŁ te┼čkilat─▒ ─░neg├ÂlÔÇÖde kurulur. ─░stanbulÔÇÖun i┼čgalini onaylayan, Yunanl─▒lara kar┼č─▒ m├╝cadele edenleri mahk├╗m eden fetvas─▒na kar┼č─▒ yay─▒nlanan ve milli m├╝cadelenin, direnmemin ┼čart oldu─čunu yazan fetvaya ─░neg├Âl m├╝ft├╝s├╝ de imza koyar. Yunan i┼čgaline giren ─░neg├Âl 6 Eyl├╝l 1922 tarihinde bu i┼čgalden kurtulur.

Sonraki salon ├╝nl├╝ler ve iz b─▒rakanlar─▒n sergilendi─či salona ge├žiyoruz. Bu salonda Osman Bey ve Turgut Alp den ba┼člayarak g├╝n├╝m├╝ze kadar iz b─▒rakanlar siyaset├žiler, yazarlar bu salon da tan─▒t─▒l─▒yor. ,

Yan─▒ndaki salon ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n ba─čl─▒┬áoldu─ču sancaklar/vilayetler ve konumu anlat─▒l─▒yor. ─░neg├Âl H├╝d├óvendig├ór vilayetine (Bursa) ba─čl─▒┬á dokuz kara merkezinden biriydi. 1926 y─▒l─▒nda idari a├ž─▒dan Bursa iline ba─članm─▒┼čt─▒r.

─░neg├Âl halk─▒┬átarih boyunca topra─ča ba─čl─▒┬áolmu┼čtur. Uluda─čÔÇÖdan inen derelerle beslenen nemli ─░neg├Âl ovas─▒┬áya┼čam─▒┬á kolayla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒r. Ovada bu─čday, arpa ve pirin├ž┬áekilirken sonraki y─▒llarda sebze ve meyve tar─▒m─▒┬á├Âne ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Ba─čc─▒l─▒k da sirke ve pekmez ├╝retimi a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemliydi. Da─čl─▒k kesimdeyse hayvanc─▒l─▒k ├Ânemliydi.

Biti┼čik salonda tar─▒m aletleri sergileniyor. Biti┼čik salondaysa ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n sanayile┼čmesi anlat─▒l─▒r. Burada ├Âne ├ž─▒kan mobilyac─▒l─▒kt─▒r. ├ťnl├╝┬ágezgin Texier 19. y├╝zy─▒lda geldi─či ─░neg├Âl i├žin ÔÇťba┼čl─▒ca sanat─▒ keresteciliktirÔÇŁ diye yazar.

─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n turistik de─čerlerinin sergilendi─či salonda ─░neg├Âl k├Âftesinin tarihi de anlat─▒lmaktad─▒r. ─░neg├Âl de Cumhuriyet d├Âneminden ├Ânce spor olarak avc─▒l─▒k, at├ž─▒l─▒k, at─▒c─▒l─▒k, g├╝re┼č ├Ân plandayd─▒. Cumhuriyet d├Âneminden sonra ├Ânce idman yurdu kul├╝b├╝ kurulur. Sonra di─čer amat├Âr kul├╝pler ard─▒ ard─▒na kurulur. Futbol, atletizm, g├╝re┼č, bisiklet gibi spor bran┼člar─▒nda faaliyet g├Âsterilir. Bu d├Âneme ait resimler, kupalar sergilenmektedir.

─░pe─čin ├Âyk├╝s├╝n├╝n ve t├╝t├╝nc├╝l├╝─č├╝n anlat─▒ld─▒─č─▒┬ásalonlardan sonra ─░neg├ÂlÔÇÖdeki mutfak k├╝lt├╝r├╝n├╝n sergilendi─či salona ge├žiyoruz. Mevcut yemek k├╝lt├╝r├╝ne Balkan ve Kafkas g├Â├žmenleri katk─▒da bulunur. Sonras─▒ndaki salonlarda ─░neg├Âl evindeki oturma odas─▒┬á├žeyiz serilen bir oda ve berber d├╝kk├ón─▒┬ásergileniyor.

1,415 total views, 1 views today

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi. Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: ekrempeker@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒