Kaf Da─č─▒ÔÇÖn─▒n ard─▒ndan gelenler

Kaf Da─č─▒ÔÇÖn─▒n ard─▒ndan gelenler

Atilla SA─×IM

1969 y─▒l─▒nda Bilecik Pazaryeri Al─▒nca k├Ây├╝nde do─čdu. ├ľ─črenimini Bursa Yeni┼čehirÔÇÖde tamamlad─▒.
1996 y─▒l─▒nda gazetecili─če ba┼člad─▒, Boz├╝y├╝k ve S├Â─č├╝t il├želerinde ÔÇťG├╝ncelÔÇŁ gazetelerini kurdu. Sonras─▒nda G├Â├ž Dergisi, TV Net, ├ťLKE TV ve Yeni┼čafak gazetesinde muhabir olarak ├žal─▒┼čt─▒.
Bursa ─░l ├ľzel ─░daresi Jeotermal A.┼×ÔÇÖde 2018 y─▒l─▒ ortalar─▒na kadar bas─▒n halkla ili┼čkiler m├╝┼čavirli─či g├Ârevinde bulundu. Halen Rumeli TVÔÇÖde program yap─▒mc─▒l─▒─č─▒ ve sunuculu─ču yap─▒yor.
E-Posta: atillasagim@gmail.com
Atilla SA─×IM

Latest posts by Atilla SA─×IM (see all)

Anadolu mozai─čini olu┼čturan yap─▒ ta┼člar─▒ndan biri hi├ž ku┼čkusuz Kafkas g├Â├žmenleridir, 154 y─▒l ├Ânce ya┼čad─▒klar─▒ co─črafyadan Kaf Da─č─▒ÔÇÖn─▒n ard─▒ndaki ├╝lkelerinden zorla s├╝rg├╝ne tabi tutulan y├╝z binlerce Kafkasyal─▒ yollarda can vermi┼č hayatta kalanlar ise AnadoluÔÇÖnun ├že┼čitli b├Âlgelerine yerle┼čtirilmi┼čtir. Kafkas k├Âkenli insanlar─▒n ge├žmi┼čte ya┼čad─▒klar─▒ manevi olarak bug├╝n de y├╝reklerde tazeli─čini muhafaza etmektedir.

D├╝nya tarihine bakt─▒─č─▒m─▒zda ge├žmi┼čte ya┼čanan ac─▒lar─▒ hala y├╝re─činde hisseden ve unutmamak i├žin nesilden nesillere aktaran halklar─▒ biliyoruz, ├Ârne─čin Yahudiler DavutÔÇÖun 2 bin y─▒ll─▒k saray─▒n─▒n bug├╝n a─člama duvar─▒na d├Ân├╝┼čen s─▒n─▒r─▒nda d├╝nyan─▒n d├Ârt bir taraf─▒na da─č─▒lmalar─▒na neden olan yenilgilerini hat─▒rlar, ┼×iiler 1.327 y─▒l ├Ânce KerbelaÔÇÖda ├Âld├╝r├╝len Hasan ve H├╝seyin i├žin matem tutar, bir haks─▒zl─▒─ča isyan ederler. KafkasyaÔÇÖdan s├╝rg├╝n edilen ve anavatanlar─▒ndan zorla kopar─▒lan Kafkas halk─▒ ise s─▒la hasretini bu g├╝n dahi i├žlerinde ya┼čarlar.

300 y─▒l s├╝ren Rus-Kafkas sava┼člar─▒ sonucunda 1864ÔÇÖde y─▒l─▒nda sava┼č─▒ kaybeden Kaf Da─č─▒ÔÇÖn─▒n insanlar─▒ cepheden k├Âylerine d├Ânerken galip gelenler ise bir ganimet ve bedel istiyordu. Ruslar 6 bin y─▒ld─▒r Kaf Da─č─▒ÔÇÖnda ya┼čayanlara en a─č─▒r bedeli lay─▒k g├Ârm├╝┼čt├╝: S├╝rg├╝n. KafkasyaÔÇÖda ya┼čayan halklar─▒n o d├Ânemde gidecekleri tek yer ise dinini ya┼čad─▒klar─▒ Osmanl─▒ topraklar─▒yd─▒, Kafkas halk─▒ ilk deniz yoluyla Osmanl─▒ limanlar─▒na g├Ânderilmeye ba┼čland─▒. Osmanl─▒n─▒n onlar i├žin bi├žti─či rolde Arnavutluk, S─▒rbistan, ├ťrd├╝n Suriye ba┼čta olmak ├╝zere sava┼člar─▒n ve ├žat─▒┼čmalar─▒n en yo─čun oldu─ču b├Âlgelere yerle┼čtirmek vard─▒, zaman i├žinde s├╝rg├╝n yolu adeta soyk─▒r─▒ma d├Ân├╝┼čt├╝.

S├╝rg├╝n yolunda ya┼čananlar, yolda telef olanlar─▒n y├╝rek yakan g├Âr├╝nt├╝leri Trabzon’daki Rus konsolosunun, tehcir i┼člerini idare etmekte olan General Katra├žef’e yazd─▒─č─▒ raporda ┼č├Âyle anlat─▒l─▒r:

┬áÔÇťT├╝rkiye’ye gitmek ├╝zere Batum’a 70.000 ├çerkes geldi. Bunlardan vasati olarak g├╝nde 7 ki┼či ├Âl├╝yor. Trabzon’a ├ž─▒kar─▒lan 24.700 ki┼čiden ┼čimdiye kadar 19.000 ki┼či ├Âlm├╝┼čt├╝r. ┼×imdi orada bulunan 63.900 ki┼čiden her g├╝n 180-250 ki┼či ├Âlmektedir. Samsun civar─▒ndaki 110.000 ki┼či aras─▒nda her g├╝n vasati 200 ki┼či can veriyor. Trabzon, Varna ve ─░stanbul’a g├Ât├╝r├╝len 4.650 ki┼čiden de g├╝nde 40-60 ki┼činin ├Âld├╝─č├╝n├╝ haber ald─▒m.”

1864 y─▒llar─▒nda tarihin en b├╝y├╝k kitlesel n├╝fus hareketlerinden biri olan Kafkas s├╝rg├╝n├╝ s─▒ras─▒nda Ruslar taraf─▒ndan yap─▒lan zul├╝mler ve Kafkas halk─▒n─▒n ├ž─▒─čl─▒─č─▒ ne yaz─▒k ki kimseler taraf─▒ndan duyulmad─▒.

Anadolu topraklar─▒na ilk Kafkas g├Â├žmenleri K─▒r─▒m sava┼č─▒ sonunda Ruslar─▒n KafkasyaÔÇÖdaki bask─▒s─▒ neticesinde 1856 y─▒l─▒nda ba┼člad─▒─č─▒ kabul g├Ârmektedir, ara┼čt─▒rmac─▒lara g├Âre say─▒ 200.000 ile 1.5 milyon aras─▒nda de─či┼čmektedir, ancak 1856-1907 aras─▒nda Osmanl─▒ topraklar─▒na ula┼čabilen Kafkasyal─▒ G├Â├žmen say─▒s─▒ ortalama 600 bin kadard─▒r. Yakla┼č─▒k 1 milyona yak─▒n Kafkasyal─▒ hayat─▒n─▒ kaybetmi┼čtir.

1856 y─▒l─▒nda ba┼člayan bu g├Â├žler s─▒ras─▒nda Suriye, ─░├ž Anadolu, Do─ču Anadolu ile ├Ânemli ├Âl├ž├╝de Kafkas g├Â├žmeninin de RumeliÔÇÖye, stratejik b├Âlgelere yerle┼čti─či g├Âr├╝lmektedir. Bu tarihte ├žok az miktarda da Bursa ve ├ževresine ├Âzellikle ├çerkes ve Abhaz g├Â├žmenlerin yerle┼čtirildi─čini g├Ârmekteyiz.

Bu tarihte gelen ve Bursa civar─▒nda yerle┼čenler ├žo─čunlukla ─░neg├ÂlÔÇÖe yerle┼čmi┼člerdir. Ancak Bursa b├Âlgesine Kafkas g├Â├žmenlerin b├╝y├╝k b├Âl├╝m├╝ 93 Harbi sonras─▒nda, 1878 y─▒l─▒ndan sonra iskan edilmi┼čtir. 1891 y─▒l─▒na kadar AnadoluÔÇÖya sevk edilen 474.638 g├Â├žmenden 162.028ÔÇÖi Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čunun H├╝davendigar Vilayetine (Bursa) yerle┼čtirilmi┼čtir.

Kafkas g├Â├žmenlerin bir b├Âl├╝m├╝ kara yolu ile Erzurum istikametinden AnadoluÔÇÖya girerken, ├žok b├╝y├╝k b├Âl├╝m├╝ ise, deniz yoluyla ─░stanbulÔÇÖa gelmi┼čti. ─░lk g├Â├žmenlerin geli┼či ├╝zerine H├╝k├╝metin ─░stanbulÔÇÖdan kamplarda toplama giri┼čimi, isk├ón─▒ kontroll├╝ yapma arzusundan kaynaklan─▒yordu. Ancak Kafkas g├Â├žmenleri ─░stanbulÔÇÖda uzun s├╝re bekletilince sorunlar ya┼čanmaya ba┼čland─▒. ─░stanbulÔÇÖda biriken g├Â├žmen say─▒s─▒ 200 bini de a┼č─▒nca, bu g├Â├žmenlerden 50 bini hemen AnadoluÔÇÖya ta┼č─▒nm─▒┼čt─▒r. Bu nedenle de ─░stanbulÔÇÖa yak─▒n olan H├╝davendigar Vilayeti ve ─░zmit tercih edilmi┼čti. G├Â├žmenler, Ocak 1878 tarihinden itibaren BursaÔÇÖya g├Ânderilmeye ba┼član─▒r.

Gemiler Gemlik, Mudanya, Edremit, Yalova ve ─░zmit gibi sahil iskelelerine g├Ânderilir ve buradan da i├ž kesimlere yollan─▒r, 7 R├Âmork├Âr ve ─░dare-i MahsusaÔÇÖya ait ┼×erefresan adl─▒ vapur Band─▒rma ba┼čta olmak ├╝zere Gemlik iskelelerine s├╝rekli g├Â├žmen ta┼č─▒r. 10 Eyl├╝l 1879 tarihine kadar AnadoluÔÇÖya sadece RumeliÔÇÖden 275 bin n├╝fus g├Ânderilmi┼čtir, bunlardan en b├╝y├╝k rakam─▒ ise 54.898 ki┼či ile BursaÔÇÖya gelir.

S├╝rg├╝n ├žok farkl─▒ y├Ânlerden yap─▒lm─▒┼č olsa da Balkanlara deniz yoluyla gidenler daha sonra kara yoluyla Anadolu topraklar─▒na ge├ži┼č yapt─▒lar.

Bursa il├želerinden Mustafakemalpa┼ča, Karacabey, ─░neg├Âl k├Âylerine yerle┼čenler genellikle Abhaz ve Adige a─č─▒rl─▒kl─▒ Kafkasyal─▒lard─▒r.

BursaÔÇÖda KARACABEY Ak├žasusug─▒rl─▒k (Abzegh), Cambaz, Ekinli (Arap├žiftli─či) (Shapsugh), G├Ân├╝, Hay─▒rlar, Karacabey Wub─▒h, Ulubat Abhaz, Karachay, Yola─čz─▒ (D├╝mbe) , Kur┼čunlu ve Ekmek├ži, MUSTAFAKEMALPA┼×A Adak├Ây (Shapsugh), Bo─čazk├Ây (Shapsugh), Bostandere, D├Âll├╝k (Abzegh), G├╝ll├╝ce(Abzegh), G├╝vem (Abzegh), Kadir├že┼čme (Shapsugh), Karaorman (Abzegh, Karachay), Ku┼čubo─čaz─▒ (Dagh─▒stan), Ormankad─▒ (Abzegh), So─čucak (Abzegh),Ta┼čk├Âpr├╝ (Shapsugh),Tepecik(Karachay), Yal─▒nta┼č (Abzegh), ORHANEL─░ S├Â─č├╝t (Shapsugh), YEN─░┼×EH─░R Kavakl─▒ ─░NEG├ľL F─▒nd─▒kl─▒ (Shapsugh), G├╝neykestane ( Abhaz), Hac─▒kara (Shapsugh), Bogaz (Shapsugh), Kestanealan─▒ (Abhaz), Mezit (Abhaz), Osmaniye (Abhaz), R├╝┼čtiye(Abhaz), Sulhiye (Abhaz)

Bu g├╝n T├╝rkiyeÔÇÖnin ve d├╝nyan─▒n d├Ârt bir taraf─▒nda Kafkas g├Â├žmenleri ya┼čamaktad─▒r, her y─▒l 21 May─▒s g├╝n├╝ Kefken Babal─▒ sahiline gelerek atalar─▒n─▒n 154 y─▒l ├Ânce ya┼čad─▒klar─▒ ac─▒lar─▒ hat─▒rlamakta ve onlar─▒ anmaktad─▒r.

1,546 total views, 1 views today

Atilla SA─×IM

Atilla SA─×IM

1969 y─▒l─▒nda Bilecik Pazaryeri Al─▒nca k├Ây├╝nde do─čdu. ├ľ─črenimini Bursa Yeni┼čehirÔÇÖde tamamlad─▒. 1996 y─▒l─▒nda gazetecili─če ba┼člad─▒, Boz├╝y├╝k ve S├Â─č├╝t il├želerinde ÔÇťG├╝ncelÔÇŁ gazetelerini kurdu. Sonras─▒nda G├Â├ž Dergisi, TV Net, ├ťLKE TV ve Yeni┼čafak gazetesinde muhabir olarak ├žal─▒┼čt─▒. Bursa ─░l ├ľzel ─░daresi Jeotermal A.┼×ÔÇÖde 2018 y─▒l─▒ ortalar─▒na kadar bas─▒n halkla ili┼čkiler m├╝┼čavirli─či g├Ârevinde bulundu. Halen Rumeli TVÔÇÖde program yap─▒mc─▒l─▒─č─▒ ve sunuculu─ču yap─▒yor. E-Posta: atillasagim@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒