Ekrem Hayri PEKER
Ekrem Hayri  PEKER
K├╝lt├╝rpark’taki boa y─▒lanlar─▒ nas─▒l ├Âld├╝?
  • 17 Nisan 2020 Cuma
  • +
  • -
  • Ekrem Hayri PEKER /

Panay─▒rlarda ├žad─▒r i├žlerinde mini hayvanat bah├želeri olurdu. ├çad─▒rlar─▒n i├žindeki ├že┼čirli boyutlardaki Kafeslerde ├že┼čit ├že┼čit hayvanlar olurdu.

─░neg├ÂlÔÇÖde y─▒lda iki defa kurulan panay─▒rlara mutlaka hayvanat bah├žesi veya hayvan sirki ├žad─▒rlar─▒ gelirdi. K├╝├ž├╝c├╝k kafeslerde genelde yurdumuzda ya┼čayan tilki, kurt, yabani domuz, yavru ay─▒lar bulunurdu.

├çad─▒rlar─▒n ├Ân├╝nde, ÔÇťAfrikan─▒n balta girmemi┼č ormanlar─▒ndan getirilen vah┼či hayvanlarÔÇŁ afi┼či bulunurdu. Bazen, bir ├ž─▒─č─▒rtkan elinde megafon benzer ┼čeyleri ba─č─▒r─▒rd─▒

Boa y─▒lanlar─▒n─▒ s─▒k g├Âr├╝rd├╝k. Bazen ├žad─▒rdaki panay─▒rc─▒ boa ile oynard─▒, beline veya boynuna sarard─▒. Aslan, kaplan g├Ârmedim ama ├žad─▒r─▒n ├╝zerinde resimleri olurdu.

Ender hayvan olarak sadece fokÔÇÖu s├Âyleyebilirim. Fok, kolay bulunuyordu san─▒r─▒m. Karadeniz k─▒y─▒s─▒nda ya┼čayanlar foklar─▒ derilerinden iyi ÔÇť├çar─▒kÔÇŁ yap─▒ld─▒─č─▒ i├žin avlarlarm─▒┼č. Kara lastik ├ž─▒k─▒nca fok av─▒ b─▒rak─▒lm─▒┼č. Yirmi y─▒l ├Ânce Atlas dergisinde KaradenizÔÇÖdeki son fok kolonisini yok eden adam─▒ yaz─▒yordu. Hayvanat bah├želeri ve panay─▒rc─▒lara fok avlarm─▒┼č. Ayn─▒ y─▒llarda ├ž─▒kan ba┼čka bir say─▒da da Egede 1930-1940 y─▒llar─▒ aras─▒nda son kaplan ailesini yok eden avc─▒y─▒ yaz─▒yordu. Adam, s├╝rekli avlad─▒─č─▒ kaplanlardan birinin postuyla dola┼č─▒rm─▒┼č.

Ciddi manada hayvanat bah├žesini 1971 y─▒l─▒nda ─░zmirÔÇÖe gitti─čimde Fuar alan─▒nda g├Ârm├╝┼čt├╝m. Buradaki hayvanat bah├žesi 1936-1937 y─▒llar─▒nda T├╝rkiye’de ilk hayvanat bah├žesi olarak K├╝lt├╝rpark i├žinde 18 d├Ân├╝ml├╝k alana kurulmu┼čtur. Hayvanat bah├žesinde ta┼č─▒nmadan ├Ânce 21 t├╝r memeli, 50 t├╝r kanatl─▒, 17 t├╝r s├╝r├╝ngen olmak ├╝zere 88 t├╝r ve 1000 adet hayvan bar─▒n─▒yormu┼č.

Panay─▒rc─▒, ├Ânce P─▒narba┼č─▒ÔÇÖndaki bayram yerine bir ├žad─▒r kurar. ├çad─▒r, panay─▒rlarda g├Ârd├╝─č├╝m├╝z mini hayvanat bah├želerinden birisiydi anla┼č─▒lan.┬á Panay─▒rc─▒ PakistanÔÇÖdan getirdi─či boa y─▒lanlar─▒n─▒ Bursal─▒lara te┼čhir eder. 17 Nisan 1958 tarihli Hakimiyet gazetesinde y─▒lanlarla, g├╝n├╝m├╝zde de ├žok rastlad─▒─č─▒m─▒z ilgili reklam haber yer al─▒yordu. Y─▒lanlar─▒n sahibi, biraz da abartarak y─▒lan─▒n─▒ anlat─▒yordu.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  G├Â├ž(men) S─▒├žra(t)mas─▒

Yeri gelmi┼čken P─▒narba┼č─▒ÔÇÖn─▒ tan─▒tay─▒m: K─▒saca BursaÔÇÖn─▒n bayram yeri P─▒narba┼č─▒ÔÇÖn─▒ size tan─▒tay─▒m. Babam─▒n beni P─▒narba┼č─▒ÔÇÖndaki bayram yerine g├Ât├╝rm├╝┼čt├╝. P─▒narba┼č─▒ÔÇÖnda, hemen fetih kap─▒s─▒n─▒n yan─▒na kurulan bayram yeri g├╝n├╝m├╝ze kadar geldi. Art─▒k, sadece bisiklet ve motosikletlerin kiraland─▒─č─▒ bir yere d├Ând├╝. Alan─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒ parka d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝.

P─▒narba┼č─▒, bayramlarda kurulan oyuncaklar─▒, ├žad─▒r tiyatrolar─▒, kiral─▒k bisiklet ve motorlar─▒ ile Bursal─▒ ├žocuklar─▒n bayram har├žl─▒klar─▒n─▒ harcay─▒p, e─člendikleri bir yerdi. D├Ânme dolaplar, u├žan sandalyeler. Kiral─▒k motosikletlerin, bisikletlerin yan─▒ s─▒ra, atlar da binip gezmek isteyenlere kiralan─▒rd─▒.

P─▒narba┼č─▒ BursaÔÇÖn─▒n e─člence merkeziydi. Sal─▒ncaklar, d├Ânme dolaplar, sihirbazlar, ├žad─▒r tiyatrolar─▒ aylar ├Ânce kurulurdu. Kurulan sal─▒ncak, lunapark ve e─člence ├žad─▒rlar─▒ sadece bayramlarda a├ž─▒lmazd─▒. Bayramdan sonra da faaliyetlerini s├╝rd├╝r├╝rd├╝.

Ellili y─▒llar─▒n sonunda BursaÔÇÖn─▒n e─člence fenomeni Hayri K├╝├ž├╝k buray─▒ mesken tutmu┼čtu. ├ťnl├╝ bir menajer olan Hayri K├╝├ž├╝k G├Ân├╝l AkkorÔÇÖun kocas─▒yd─▒. Daha sonra Ay┼če Tunal─▒ ile de evlenmi┼čti. Birka├ž bayram orada ├žad─▒r tiyatrosu kurmu┼čtu.

BursaÔÇÖn─▒n duayen esnaflar─▒ndan ve P─▒narba┼č─▒ sakinlerinden Karag├Âz sanat├ž─▒s─▒ ┼×inasi ├çelikkolÔÇÖ bay; ÔÇťP─▒narba┼č─▒, Osmanl─▒ devrinden bu yana bayram yeri olmu┼čtu. Dini bayramlar Fetih Kap─▒s─▒n─▒n ├Ân├╝ndeki alan bayram yeriydi. Bayramdan 15 g├╝n ├Ânce oyuncaklar gelmeye ba┼člard─▒. Devaml─▒ gelen bir u├žak vard─▒, sal─▒ncaklar vard─▒. ─░ki direk aras─▒na gerilen telden kay─▒l─▒rd─▒. Burada ├žok b├╝y├╝k ├ž─▒narlar vard─▒. Hepsi kuruyup gitti. Tiyatro kumpanyalar─▒ geliyordu. Tiyatro topluluklar─▒, dans├Âzler, orta oyuncular─▒ g├Âsteri yaparlard─▒.

Burada cambazlar g├Âsteri yaparlard─▒. Sirklerin oldu─ču ├žad─▒rlarda aslanlar, kurtlar, ay─▒lar, y─▒lanlar, fok bal─▒klar─▒, tilkiler olurdu.

Bayram yerinde her ├že┼čit sat─▒c─▒ bulunuyordu. Simit├žiler, tur┼čucular, k├Âfteciler, d├Ânerciler, horoz ┼čekeri, elma ┼čekeri gibi yiyecek satanlar yan─▒nda de─či┼čik e┼čyalar satanlar da bulunurdu. Radyolar─▒n, pikaplar─▒n hoparl├Ârleri sonuna kadar a├ž─▒l─▒rd─▒. Bir cambaz o kadar be─čenildi ki ├╝├ž ay g├Âsteri yapt─▒. BursaÔÇÖn─▒n k├Âylerinden kad─▒nlar erkekler ak─▒n-ak─▒n gelirdi.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Anadolu Evlerinin Tarihsel Geli┼čimi

Bir bayram 9 ├žad─▒r tiyatrosu birden gelmi┼čti. Hayri K├╝├ž├╝kÔÇÖ├╝n ├žad─▒r tiyatrosu ├žok tutulurdu. En ├žok dans├Âz Babu┼č tutuluyordu. Kad─▒nlar, erkekler ailecek Babu┼čÔÇÖu seyretmeye gelirlerdi.ÔÇŁ

┼×ahmat, Abra-kadabra, Mandrake gibi sihirbazlar, ill├╝zyonistler burada ├žad─▒r kurup g├Âsteri yaparlard─▒.ÔÇŁ

*

G├Âsteri ├žad─▒r─▒ daha sonra K├╝lt├╝rparkÔÇÖa ta┼č─▒n─▒r. Ama i┼čler pek iyi gitmez. 17 Haziran 1968 tarihli Hakimiyet gazetesinde y─▒lanlar─▒n ├Âl├╝m haberi yer al─▒r. Bu sefer ├Ân sayfada de─čil, arka sayfada ┼čehir haberleri i├žinde k├╝├ž├╝k bir s├╝tun olarak yer bulur.

├ť├ž boa y─▒lan─▒n─▒n birden do─čal ├Âm├╝rlerini ayn─▒ g├╝n tamamlamalar─▒ ilgin├ž olmal─▒ÔÇŽ

─░ki yaprakl─▒ gazetelerin kenarlar─▒nda k├Â┼čelerinde kim bilir ne ilgin├ž hikayeler var.

  • Ekrem Hayri Peker

Toplam Okuma: 749 , Bug├╝n: 1 

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar. Bursa Mustafakemalpa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Ekrem Hayri Peker
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
1990ÔÇÖl─▒ Y─▒llardan G├╝n├╝m├╝ze Yeni┼čehirÔÇÖde Gazetecilik Faaliyetleri

1990ÔÇÖl─▒ Y─▒llardan G├╝n├╝m├╝ze Yeni┼čehirÔÇÖde Gazetecilik Faaliyetleri

18 Ekim 2020, 1990ÔÇÖl─▒ Y─▒llardan G├╝n├╝m├╝ze Yeni┼čehirÔÇÖde Gazetecilik Faaliyetleri i├žin yorumlar kapal─▒
Nida T├╝fek├žiÔÇÖyi U─čurlad─▒k, S├╝rmeliler Yetim Kald─▒ÔÇŽ

Nida T├╝fek├žiÔÇÖyi U─čurlad─▒k, S├╝rmeliler Yetim Kald─▒ÔÇŽ

18 Ekim 2020, Nida T├╝fek├žiÔÇÖyi U─čurlad─▒k, S├╝rmeliler Yetim Kald─▒ÔÇŽ i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒r─▒m ve Do─ču T├╝rkistan Meseleleri Hakk─▒nda Baz─▒ ─░zlenimler

K─▒r─▒m ve Do─ču T├╝rkistan Meseleleri Hakk─▒nda Baz─▒ ─░zlenimler

18 Ekim 2020, K─▒r─▒m ve Do─ču T├╝rkistan Meseleleri Hakk─▒nda Baz─▒ ─░zlenimler i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rkiye’de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri ve Sivil Toplum ├ľrg├╝t├╝ Olarak T├╝rk Dernekler

T├╝rkiye’de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri ve Sivil Toplum ├ľrg├╝t├╝ Olarak T├╝rk Dernekler

18 Ekim 2020, T├╝rkiye’de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri ve Sivil Toplum ├ľrg├╝t├╝ Olarak T├╝rk Dernekler i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay T├╝rklerinin Gelece─či: ÔÇťT├╝rkiye ve Rusya ─░li┼čkileriÔÇť

Nogay T├╝rklerinin Gelece─či: ÔÇťT├╝rkiye ve Rusya ─░li┼čkileriÔÇť

18 Ekim 2020, Nogay T├╝rklerinin Gelece─či: ÔÇťT├╝rkiye ve Rusya ─░li┼čkileriÔÇť i├žin yorumlar kapal─▒
─░berce, Bask├ža, Afrika-Asya Dilleri ve T├╝rk├že

─░berce, Bask├ža, Afrika-Asya Dilleri ve T├╝rk├že

10 Ekim 2020, ─░berce, Bask├ža, Afrika-Asya Dilleri ve T├╝rk├že i├žin yorumlar kapal─▒
─░lk Gazeteden 1990’lara Yeni┼čehir’de Gazetecilik Faaliyetleri

─░lk Gazeteden 1990’lara Yeni┼čehir’de Gazetecilik Faaliyetleri

10 Ekim 2020, ─░lk Gazeteden 1990’lara Yeni┼čehir’de Gazetecilik Faaliyetleri i├žin yorumlar kapal─▒
─░ttihat ve Terakki’nin Kurucusu ─░brahim Temo

─░ttihat ve Terakki’nin Kurucusu ─░brahim Temo

10 Ekim 2020, ─░ttihat ve Terakki’nin Kurucusu ─░brahim Temo i├žin yorumlar kapal─▒
1957’de Bursa Ulu CamiiÔÇÖde ─░rtica ve Mehdi Olay─▒n─▒n ─░├žy├╝z├╝

1957’de Bursa Ulu CamiiÔÇÖde ─░rtica ve Mehdi Olay─▒n─▒n ─░├žy├╝z├╝

10 Ekim 2020, 1957’de Bursa Ulu CamiiÔÇÖde ─░rtica ve Mehdi Olay─▒n─▒n ─░├žy├╝z├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
532 Nika Ayaklanmas─▒

532 Nika Ayaklanmas─▒

6 Ekim 2020, 532 Nika Ayaklanmas─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Umurbey Sinemalar─▒

Umurbey Sinemalar─▒

2 Ekim 2020, Umurbey Sinemalar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
MudanyaÔÇÖya gidememek

MudanyaÔÇÖya gidememek

2 Ekim 2020, MudanyaÔÇÖya gidememek i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa’n─▒n sordu─ču soru

Bursa’n─▒n sordu─ču soru

2 Ekim 2020, Bursa’n─▒n sordu─ču soru i├žin yorumlar kapal─▒
Hebron ÔÇśAna Tanr─▒├žaÔÇÖ kavram─▒n─▒ ihra├ž ediyor

Hebron ÔÇśAna Tanr─▒├žaÔÇÖ kavram─▒n─▒ ihra├ž ediyor

2 Ekim 2020, Hebron ÔÇśAna Tanr─▒├žaÔÇÖ kavram─▒n─▒ ihra├ž ediyor i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖndan Cumhuriyet T├╝rkiyesine Ge├ži┼č A┼čamas─▒ ÔÇśT├╝rk├ž├╝l├╝kÔÇÖ

Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖndan Cumhuriyet T├╝rkiyesine Ge├ži┼č A┼čamas─▒ ÔÇśT├╝rk├ž├╝l├╝kÔÇÖ

27 Eyl├╝l 2020, Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖndan Cumhuriyet T├╝rkiyesine Ge├ži┼č A┼čamas─▒ ÔÇśT├╝rk├ž├╝l├╝kÔÇÖ i├žin yorumlar kapal─▒
Arkeolojik A├ž─▒dan; Paz─▒r─▒k, Esik, ┼×ibe, Berel ve Kostromskaya Kurganlar─▒

Arkeolojik A├ž─▒dan; Paz─▒r─▒k, Esik, ┼×ibe, Berel ve Kostromskaya Kurganlar─▒

27 Eyl├╝l 2020, Arkeolojik A├ž─▒dan; Paz─▒r─▒k, Esik, ┼×ibe, Berel ve Kostromskaya Kurganlar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Altaylar’dan Anadolu’ya… Tunceli’de T├╝rk’├╝n damgas─▒: Ko├ž ba┼člar─▒

Altaylar’dan Anadolu’ya… Tunceli’de T├╝rk’├╝n damgas─▒: Ko├ž ba┼člar─▒

24 Eyl├╝l 2020, Altaylar’dan Anadolu’ya… Tunceli’de T├╝rk’├╝n damgas─▒: Ko├ž ba┼člar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Emirsultan-Heykel Aras─▒nda Nostaljik Bir Gezinti

Emirsultan-Heykel Aras─▒nda Nostaljik Bir Gezinti

20 Eyl├╝l 2020, Emirsultan-Heykel Aras─▒nda Nostaljik Bir Gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
A─čustos Ay─▒nda Vatan

A─čustos Ay─▒nda Vatan

30 A─čustos 2020, A─čustos Ay─▒nda Vatan i├žin yorumlar kapal─▒
Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒

Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒

28 A─čustos 2020, Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar