• 23 May─▒s 2018 ├çar┼čamba
  • +
  • -

BursaÔÇÖn─▒n ┼čirin ve tarihi k├Ây├╝ Misi, ┼čimdiki ad─▒yla G├╝m├╝┼čtepe k├Ây├╝nde k├Ây├╝n tarihi ge├žmi┼čine yak─▒┼č─▒r bir m├╝ze ev y─▒llard─▒r ziyaret├žilere a├ž─▒k.

Bu k├Âyde alt─▒ y─▒ld─▒r bir m├╝ze var, Misik├Ây Etnografya Evi. Size bu m├╝zenin ├Âyk├╝s├╝n├╝ anlataca─č─▒m. Gelelim bu m├╝zeyi a├žan ┼×inasi ├çelikkolÔÇÖa, ┼×inasi Bey, 1947 do─čumlu. ─░lk ve orta ├Â─črenimini Bursa‘da tamamlad─▒ktan sonra ─░stanbul ─░ktisadi ve Ticari ─░limler Akademisi’ni bitirdi. Babas─▒ ile birlikte ticaret hayat─▒na at─▒ld─▒. Babas─▒n─▒n etkisiyle Bursa ve ├ževresine ait ├Âzg├╝n etnografya ├Ârnekleri toplamaya ba┼člad─▒. Bursa ve civar─▒ T├╝rkmen, Y├Âr├╝k k─▒yafetleri, dokuma aletleri ve el i┼čleri koleksiyonunu 9 y─▒l s├╝reyle Rumeli k─▒yafetlerini 3 y─▒l s├╝re ile Bursa Karag├Âz Sanat Evi’nde sergiledi. Bursa’n─▒n temel folklor de─čerlerinden biri olan Karag├Âz ├╝zerinde yo─čunla┼čt─▒. 04.10.1994 tarihinde Karag├Âz ve kukla ustalar─▒ndan Hadi Poyrazo─člu’nun elinden ahi geleneklerine uygun olarak pe┼čtamal ku┼čand─▒. G├╝n├╝m├╝zde m├╝ze lisans─▒ al─▒nan Karag├Âz Sanat Evi’nin BursaÔÇÖya kazand─▒r─▒lmas─▒nda, ├Ânemli rol oynad─▒. Kapal─▒├žar┼č─▒ÔÇÖda y├╝r├╝tt├╝─č├╝ ticari faaliyeti yan─▒ s─▒ra Karag├Âz sanat─▒n─▒n yayg─▒nla┼čt─▒r─▒lmas─▒ i├žin yo─čun faaliyet g├Âsteren ┼×inasi ├želikkol UNIMA (Milletleraras─▒ Kukla ve G├Âlge Oyunu Birli─či) Bursa ┼×ubesinin ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒ da y├╝r├╝tmektedir.

Aile bireyleri ile birlikte kurdu─ču Bursa Karag├Âz Tiyatrosu Toplulu─ču gerek yurt i├ži gerekse yurt d─▒┼č─▒nda g├Âsteriler yapmaktad─▒r. Aysel ├çelikkol ile evlidir ve Aysun isimli bir k─▒z─▒, U─čur isimli bir o─člu vard─▒r.

Karag├Âzle tan─▒┼čma

ÔÇť1963-64 y─▒llar─▒nda turistler ilgilendi─či i├žin ─░stanbullu bir gen├žten Karag├Âz fig├╝rleri sat─▒n almaya ba┼člad─▒k. Bu nedenle Karag├Âzle ilgim ticaretle de ilgili. D├╝kk├ón─▒m─▒z─▒n ad─▒, Rafet ├çelikkol, Hediyelik ve Turistik E┼čya ve Da─č GiyimleriÔÇÖydi. 1965 y─▒l─▒nda Ticaret ve Sanayi Odas─▒, art─▒k turistlerde geliyor, ÔÇśsize bir unvan verelim, ticaret odas─▒na kaydedelimÔÇÖ dediler. Biz de o zaman, “Karag├Âz” unvan─▒n─▒ ald─▒k.

1983 y─▒l─▒nda K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒, Geleneksel T├╝rk Tiyatrosu Festivali d├╝zenlendi. Festival ─░stanbul, Ankara, ─░zmir ve Bursa’da ayn─▒ anda d├Ârt yerde birden ba┼člad─▒. Sanat├ž─▒lar Bursa’ya geldiler, Bu festivalden ├Ânce Hayali Torun ├çelebi tan─▒m─▒┼čt─▒m. Hayali K├╝├ž├╝k Ali’nin torunuydu.

1983ÔÇÖdeki Festival kapsam─▒nda Metin And, Metin ├ľzlen, Hayali Torun ├çelebi, Nevzat A├ž─▒kg├Âz, Orhan Kurt, Tacettin Diker, BursaÔÇÖya geldiler. 1988’de A─čustos ay─▒nda Kent Otel’de perde kurduk. Festival fikri, 1989’da Hayali Torun ├çelebi’den ├ž─▒kt─▒. Kent Otel’de 1993’te 16-20 Kas─▒m tarihleri aras─▒nda ÔÇśI.Milletleraras─▒ Bursa Karag├Âz-Kukla ve G├Âlge Oyunlar─▒ FestivaliÔÇÖ d├╝zenlendik. Ayr─▒ca Festival kapsam─▒nda bir de sempozyum d├╝zenlendi. Sempozyum 19 Kas─▒m 1993 g├╝n├╝ Kent Otel’de yap─▒ld─▒. Karag├Âz Evi

1994 senesinin ┼×ubat ve Mart aylar─▒nda ilk “Karag├Âz ├ç─▒rakl─▒k Semineri”ni d├╝zenledik. ─░kinci Karag├Âz oynat─▒m semineri 1995 y─▒l─▒n─▒n Kas─▒m ve Aral─▒k ay─▒nda yine Kent Otel’de oldu. ├ť├ž├╝nc├╝ Karag├Âz oynat─▒m semineri ise 1997 y─▒l─▒n─▒n yine kas─▒m-aral─▒k aylar─▒nda, o zaman yeni a├ž─▒lm─▒┼č olan Bursa Karag├Âz Sanat Evi’nde yap─▒ld─▒. K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ ve UNIMA Bursa ┼×ubesinin i┼čbirli─či ile be┼č hafta s├╝rd├╝. 2000 y─▒l─▒ mart ve nisan aylar─▒nda yine be┼č hafta s├╝reyle Karag├Âz E─čitim Semineri ad─▒ alt─▒nda d├╝zenlendi.

Kurdu─čumuz Karag├Âz Sanat Evi’nde hem e─čitim, hem g├Âsterim yap─▒l─▒yordu. Oras─▒ ayr─▒ca m├╝ze ├Âzelli─či g├Âsteriyordu. Buras─▒n─▒n yap─▒m─▒na Say─▒n Erdem Saker ba┼člad─▒. Erdem Bey, bizden in┼čaatla ilgilenmemizi istedi. Elimizdeki foto─čraflar─▒ verdik. Alt salon g├Âsteri salonu oldu. Karag├Âz Sanat Evi 14 Haziran 1997 g├╝n├╝ a├ž─▒ld─▒.

Belediye terk etmemizi isteyene kadar (15 Kas─▒m 2006) dokuz y─▒l 2 ay, orada hizmet verdik. ├ťst katta, Keles y├Âresi k─▒yafetleri koleksiyonundan devaml─▒ sergi a├žt─▒k. ─░kisinin bir arada olmas─▒n─▒n turistler ├╝zerinde ├žok b├╝y├╝k etkisi oluyor. O k─▒yafetler, tekstilcilere bir de halk k├╝lt├╝rleri ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒na ilgin├ž geliyor. Sonra bir de Rumeli k─▒yafetleri sergisi a├žt─▒k. Sonra Erdo─čan Bilenser, 12 Nisan 2000 tarihinde Karag├Âz sanat Evi’ne geldi ve ├žal─▒┼čmalar─▒m─▒zdan dolay─▒ te┼čekk├╝r etti. ÔÇśBu binay─▒ Bursa’ya kazand─▒ran Erdem Saker’e de te┼čekk├╝r ederimÔÇÖ dedi.ÔÇŁ

????????????????????????????

├çelikkol, Seksenli y─▒llar─▒n sonu ve doksanl─▒ y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda Aynal─▒ ├çar┼č─▒ÔÇÖda turistlere Karag├Âz oynat─▒r. Ayr─▒ca turistler tur d├╝zenler.┬á Turistleri G├╝neybudaklar k├Ây├╝ne g├Ât├╝r├╝r. G├╝neybudaklarÔÇÖda turistlere folklor g├Âsterisi yap─▒l─▒r ve k├Âyde kurdu─ču ├žeyiz odas─▒n─▒ gezdirilir. Folklor ekibini ise BursaÔÇÖdan getirilir.

Turistler ├Ânce Misi k├Ây├╝ne g├Ât├╝r├╝l├╝r. O zamanlar ah┼čap konaklar, binalar daha fazlayd─▒. ┬á├çelikkol, ÔÇťG├╝neybudak k├Ây├╝n├╝n rak─▒m─▒ 950 metredir. 2 Haziran g├╝n├╝ kar ya─čd─▒, ┼ča┼č─▒rd─▒k. Bir saat sonra kesildi. Folklorcular─▒m─▒z T├╝rkmen oyunlar─▒n─▒ oynarken k├Âyde ya┼čayan birka├ž ki┼či de oyuna kat─▒ld─▒. Harmanyeri yan─▒nda E┼črefÔÇÖin evi vard─▒, o evde mola verirdik. Gelmeden ├Ânce haber verirdik.

MisiÔÇÖde doksanl─▒ y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda d├Ârt ┼čarap deposu ve bir ┼čaraphane vard─▒. K├Ây├╝n giri┼činde k├Âpr├╝ye yak─▒n bir ┼čarap├ž─▒ vard─▒. Sahibi Bardak├ža lakapl─▒ ├ľmer G├╝m├╝┼čt├╝. Turistleri oraya g├Ât├╝r├╝rd├╝m. Baz─▒lar─▒ ┼čarap i├žerdi. Kimisi sat─▒n al─▒rd─▒. ├ľmer Bey f─▒├ž─▒dan kola ┼či┼čelerine ┼čarap doldurup hediye ederdi.

Turistler gelmez oldu, antikac─▒l─▒ktan farkl─▒, kal─▒c─▒ bir ┼čey yapmak istedim. Nil├╝fer Belediyesi bir m├╝ze a├žmak istiyordu. Kent KonseyiÔÇÖnde g├Ârevli Mehmet Kartal ├žok u─čra┼čt─▒ ama bir neticeye ula┼čmad─▒. Misi k├Ây├╝n├╝ biliyordum. Burada bir m├╝ze ev a├žmak istedim. K├Ây├╝ dola┼č─▒rken bo┼č bir ev g├Ârd├╝m, kiral─▒k m─▒? Diye sordum. Sahibi Ali KeserÔÇÖdi, kendisiyle g├Âr├╝┼č├╝p buray─▒ kendisinden kiralad─▒m. Birka├ž ay gece g├╝nd├╝z ├žal─▒┼čarak m├╝ze haline getirdim.

Tuttu─čumuz eve Bursa y├Âresinde ya┼čayan T├╝rkmen ve Y├Âr├╝klerin giydi─či k─▒yafetleri, kulland─▒─č─▒ e┼čyalar─▒, el i┼člemelerini, tepelikleri, kemerleri ve kulland─▒klar─▒ oyuncaklar─▒ yerle┼čtirdik. Ayr─▒ca, karag├Âz ve Hacivat oyununa ait suretler, kuklalar yerle┼čtirerek 2011 Nisan ay─▒nda a├žt─▒m.

2011-2012 y─▒l─▒nda etnografya evine ├žok say─▒da Alman turist geldi. Ayr─▒ca ─░svi├žre ve AvustralyaÔÇÖdan ├že┼čitli turistler geldi. Nil├╝ferÔÇÖe gelen Yunanl─▒lar da ziyaretimize geldiler. Gelenler m├╝zemizi geziyordu ve sonra kendilerine Karag├Âz oynat─▒yorduk. Folklor ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒ m├╝zemize gelip, k─▒yafetler hakk─▒nda bilgi al─▒yorlard─▒.

Her ramazanda burada g├╝nd├╝z ve gece olmak ├╝zere karag├Âz program─▒ yap─▒yoruz. Burada da en b├╝y├╝k yard─▒mc─▒lar─▒m e┼čim Aysel, o─člum U─čur ve k─▒z─▒m Aysun.ÔÇŁ

K├Âye k├Âpr├╝den girdi─činizde sa─čda Nil├╝fer BelediyesiÔÇÖnin yeni a├žt─▒─č─▒ foto─čraf m├╝zesini g├Âr├╝rs├╝n├╝z. Caminin ve muhtarl─▒k binas─▒n─▒n ars─▒ndaki yoldan yukar─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒zda sa─čda kartal yuvas─▒ misali vadiye bakan tarihi evler yer al─▒r.

Etno─črafya Evi, tepelere ├ž─▒kan soka─č─▒n ba┼č─▒nda yer al─▒yor. ├ľn├╝ne oturup, Misi vadisini, ye┼čilin binbir tonunu seyredebilirsiniz. Hele bir de ├žo┼čkun akan dereden gelen su sesi size e┼člik ederse tad─▒na doyulmaz.

Etno─črafya Evi, yakla┼č─▒k y├╝zeli y─▒ll─▒k bir yap─▒. Tabi tamirat g├Ârm├╝┼č, ufak tefek tadilatlar yap─▒lm─▒┼č. Evin arkas─▒nda bah├že ve ah─▒r y─▒k─▒lm─▒┼č. Ah─▒r depoya ├ževrilmi┼č, bah├ženin bir b├Âl├╝m├╝ eve kat─▒lm─▒┼č, mutfak yap─▒lm─▒┼č.

Eve girdi─činizde ayakkab─▒n─▒z─▒ ├ž─▒kar─▒yorsunuz veya galo┼č ge├žiriyorsunuz. Evin alt kat─▒n─▒n sa─č─▒nda misafir kar┼č─▒mla ve hediyelik e┼čya b├Âl├╝m├╝ yer al─▒yor. Onun yan─▒ndaki bo┼čluktaysa eski d├Ânemde kullan─▒lan ├že┼čitli boyda teraziler, bak─▒r kap ve tabaklar, ├že┼čitli boylarda yay─▒klar bulunuyor. Hemen yan─▒nda eskinin vazge├žilmez giysisi olan y├╝nl├╝ k─▒yafetleri dokumada kullan─▒lan ipliklerin e─črildi─či i─čler, kermenler, ├ž─▒kr─▒klar ve eski makaslar yer al─▒yor.

Giri┼čte solda,┬á ├žer├ževeler i├žinde yazmalar, ├Ârt├╝ler, ├žoraplar, takkeler, yelek ve tak─▒lar yer al─▒yor. Yerde eski zaman─▒n kilimleri serili. Solda geni┼č bir oda yer al─▒yor. K─▒rlentli yast─▒klar kenarlara da dizilmi┼č. Eski bir oturma odas─▒ can and─▒r─▒lm─▒┼č. Odada, ya─čl─▒klar, ├žemberler ├žer├ževeler i├žinde duvarlara as─▒lm─▒┼č. Duvarda eski ocaklar─▒n ├Ân├╝ne as─▒lan ve ├╝zerinde k├╝├ž├╝k e┼čyalar koymaya yarayan bo┼čluklar─▒ olan bir ocak s├╝s├╝ as─▒l─▒yd─▒. Birka├ž Y├Âr├╝k gelini burada sizi kar┼č─▒layacak.

Soldaki geni┼č odadan ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒zda duvara as─▒l─▒ ├že┼čitli boylardaki kuklalar─▒ g├Âr├╝rs├╝n├╝z. Bunlar yurtd─▒┼č─▒ndan gelen kuklac─▒lar─▒n hediyeleri. En g├Âsteri┼člileri ├ľzbekistanÔÇÖdan gelenler.┬á┬á Kuklalar─▒n yan─▒nda ise Karag├Âz ve Hacivat oyununun kahramanlar─▒n─▒n suretleri yer al─▒yor. Karag├Âz, Hacivat, Beberuhi, Tuzsuz Deli Bekir, Zenne, Laz, Tiryaki, ├çelebi,┬á Kambur, Arap, Arnavut, Ermeni, Rum, Yahudi, Kanl─▒ Nigar, Kekeme, Cambaz, HokkabazÔÇŽ

Eve sonradan eklenen mutfak k─▒sm─▒n─▒n ├Ân├╝ne bir perde gerilmi┼č. Perdenin ├Ân├╝nde G├╝neydo─ču y├Âresinde m─▒sra kahvesi da─č─▒t─▒m─▒nda kullan─▒lan b├╝y├╝k bir g├╝─č├╝m duruyordu. Kenarlarda ise seyirciler i├žin has─▒r tabureler bulunuyor. Bu b├Âl├╝mde turist gruplar─▒na ve ramazan gecelerinde Karag├Âz oyunlar─▒ sergileniyor.

Ya─čl─▒klar, ├žemberler, giysiler ve e┼čyalar ├žo─čunlukla da─č y├Âresi, ─░neg├Âl, Bal─▒kesir ve K├╝tahya taraflar─▒ndan toplanm─▒┼č.

Duvarlarda, hemailler, gerdanl─▒klar, g─▒d─▒kl─▒k, damat t├╝t├╝n kesesi, tepelikler, takkeler, bele sar─▒lan ┼čallar sergileniyordu. Evde hamur tahtas─▒, ekmeklik hamurlar─▒n kondu─ču tahta binit, tahta sofralar─▒n d─▒┼č─▒nda, tahta,┬á al├╝minyum ve bak─▒r ka┼č─▒klar─▒ g├Ârebilirsiniz.

─░neg├ÂlÔÇÖde ya┼čad─▒─č─▒m y─▒llarda bilmiyordum ama ─░neg├ÂlÔÇÖde yap─▒lan ├žeyiz sand─▒klar─▒ ├žok me┼čhurmu┼č. Ye┼čil zemin ├╝zerinde ├ži├žek desenleri olan sand─▒ktan ba┼čka birka├ž sand─▒k daha vard─▒.

Merdivenlerinden yukar─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒zda sizi ├╝zerinde Keles, Dursunbey, Kepsut, Orhaneli y├Âresi giysileri giymi┼č Y├Âr├╝k k─▒zlar─▒ kar┼č─▒layacak. Bu katta sizi bir hazine kar┼č─▒layacakt─▒r. ├ťzerinde Mustafa Kemal ÔÇśin resmi i┼členmi┼č ve ├╝zerinde Arap├ža yaz─▒lar olan bir seccade bulunuyor. 1925 veya 1927 y─▒llar─▒nda dokunmu┼č.

Etnografya EviÔÇÖne yurtd─▒┼č─▒ndan ├žok say─▒da ara┼čt─▒rmac─▒ gelmi┼č. AntalyaÔÇÖda ya┼čayan ve T├╝rk giysileri ├╝zerine ara┼čt─▒rma yapan Japon as─▒ll─▒ kad─▒n ara┼čt─▒rmac─▒ ─░kumi, Tokat, Amasya, K├╝tahya dolaylar─▒n─▒ arkada┼člar─▒yla gezmi┼č, buradan BulgaristanÔÇÖdaki FilibeÔÇÖye ge├žmi┼čler. ─░kumiÔÇÖnin ifadesine g├Âre buradaki ├žorap zenginli─čini ba┼čka yerde g├Ârmedi─či i ifade etmi┼č.fayd

├ťlkemizdeki. De─či┼čim o kadar h─▒zl─▒ oldu ki, benim gibi ya┼č─▒ art─▒ altm─▒┼č olanlar Bu k─▒yafetlerin giyildi─či zamanlar─▒ hat─▒rl─▒yorlar.

Ailelerin ├žocuklar─▒yla gelip evi gezmelerinin faydal─▒ olaca─č─▒na inan─▒yorum. Ge├žmi┼č d├Ânemde kullan─▒lan e┼čyalar─▒, s├╝sleri g├Ârmek bu g├╝ne daha farkl─▒ yorumlamalar─▒n─▒ sa─člar. G├╝n├╝m├╝zde idealist insanlar sanat dallar─▒na emek veren, toplay─▒p sergileyen ki┼čilerin say─▒s─▒ son derece az. Yerel yetkililerin bu ve benzeri olu┼čumlara destek vermelerini ve Misi Etno─črafya EviÔÇÖnin gelecek ku┼čaklara ta┼č─▒nmas─▒n─▒ dilerim.

1,628 Toplam, 1 okuma bug├╝n

Ekrem Hayri PEKER

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar, STK y├Âneticisi. Bursa Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken!

1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken!

21 Ekim 2019, 1914ÔÇŽ Osmanl─▒ i├žin sava┼č tam tamlar─▒ ├žalarken! i├žin yorumlar kapal─▒
NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ

NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ

20 Ekim 2019, NostaljiÔÇŽ ─░neg├Âl Sinemalar─▒ÔÇŽ i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒

K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒

20 Ekim 2019, K─▒z─▒lba┼č ayr─▒m─▒ Bursa’da ba┼člad─▒: K─▒z─▒l b├Ârk-Ak b├Ârk ayr─▒l─▒─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en

─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en

20 Ekim 2019, ─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en i├žin yorumlar kapal─▒
Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca

Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca

20 Ekim 2019, Son y├╝zy─▒l─▒n tan─▒─č─▒ bir ├Â─čretmen: Me┼čkure (G├Âze) Yuca i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar