Dr. Halil ATILGAN
Dr. Halil  ATILGAN
ÔÇťNem Alacak Felek BenimÔÇŁ
  • 24 Nisan 2020 Cuma
  • +
  • -

Darende; k─▒r da─člar, k─▒ra├ž topraklar diyar─▒d─▒r. Yaradan do─čay─▒ kalburla elemi┼č ├╝stte kalan molazlar─▒ buraya y─▒─čm─▒┼č. Bir ka┼č─▒kla be┼č ki┼činin ├žorba i├žti─či, ekme─či ya─čda kavurup yiyenlerin memleketi Darende. A┼čudu (G├╝np─▒nar─▒) Darende’ye yedi kilometre. 1200metre rak─▒ml─▒ bir yayla k├Ây├╝. Derin bir vadi i├žinde. G├Âz g├Âz p─▒narlar─▒n kaynay─▒p dik yama├žlardan savrularak a┼ča─č─▒ya d├Âk├╝ld├╝─č├╝, bat─▒dan uzanan ceviz ve s├Â─č├╝t a─ča├žlar─▒yla kapl─▒, billur gibi akan sular─▒yla, ┼čelalesiyle, g├╝zelli─čiyle tabiat anaya damgas─▒n─▒ vuran bir belde.

Ama netmeli g├╝zelli─či. ├ľnce karn─▒ doyurmak, a├ž karn─▒ ta┼člamak gerek. Mide uyumal─▒. Yoksa “A├ž it f─▒r─▒n y─▒kar” demi┼čler. Yokluk diz boyu. Tuz yok sabun yok. Do─ča g├╝zel amma… Yiyecek yok. Onun i├žin ÔÇť├žareÔÇŁ dediler hep bir a─č─▒zdan. Ta┼čtan ta┼ča vurdular ba┼člar─▒n─▒. ├çaresi gurbetti. Gurbet paklard─▒ ancak yoklu─ču. Onlar da ├Âyle yapt─▒lar. D├╝┼čt├╝ler gurbetin yollar─▒na. Yollar ald─▒ g├Ât├╝rd├╝ onlar─▒ ├çukurova’ya, Mara┼č’a, Mersin’e. Do─čup b├╝y├╝d├╝kleri baba oca─č─▒ndan tek tek koptular. Yurtlar─▒, yuvalar─▒ ─▒ss─▒z kald─▒. Gidenlerin ├žo─ču baba yurduna geri d├Ânemedi. Kar─▒nlar─▒n─▒ doyurduklar─▒ yerleri kendilerine yurt tuttular. Yerle┼čip kald─▒lar oralarda. ┼×ansl─▒ olanlar sonbaharda gitti haziranda d├Ând├╝. ┼×anss─▒zlar ise…

Yol g├Âzledi ├žocuklar. Baba yolu g├Âzledi. D├Ânenlerin ├žocuklar─▒ sevindi. D├Ânmeyenlere a─č─▒tlar yak─▒ld─▒. Hele baz─▒lar─▒n─▒n mezar─▒ bile bulanamad─▒. Ku┼č u├žmaz kervan ge├žmez yerlere ne mektup ne haber. Her yeni do─čan g├╝n bir umut oldu y├╝rekte. Ne kara d├╝┼čler yoruldu ├Âlenlerin ├╝st├╝ne. Kara d├╝┼čleri hayra yordular. Umut dediler. Gel dediler. Umutlar tez t├╝kenmedi. Y─▒llarca beklendi gidenler. Ama hay─▒rs─▒z ├ž─▒kt─▒ seneler. Gidenleri u├žan ku┼člara, turnalara sordular. Ne gelen oldu ne de giden. Yumak yumak oldu umutlar. E┼čler, ├žocuklar y─▒llarca yol g├Âzledi. Gidenlerin ├žo─ču ├çukurova’y─▒ yurt tuttu. Kimisi ├žer├žilik, kimisi bakkall─▒k, kimileri de halla├žl─▒k yapt─▒. O g├╝nleri ya┼čayanlar─▒n dilinde destan oldu o y─▒llar. Gidip de d├Ânmeyenlerin hik├óyesi kor gibi ├ž├Âkt├╝ y├╝reklere.

Palangal─▒ Hatem ├çavu┼č seksen alt─▒ ya┼č─▒ndayd─▒. Gurbetin kahr─▒n─▒, ge├žim derdini iyi bilirdi. ├çok ├žar─▒k eskitti ├Âm├╝r t├╝keten yollarda.

Hatem ├çavu┼č derin bir “ah” ├žekti. Ceplerini yoklad─▒. T├╝t├╝n tabakas─▒n─▒ ├ž─▒kard─▒ sa─č cebinden. Titrek elleriyle kal─▒n bir sigara sard─▒. T├╝k├╝r├╝kledi k├ó─č─▒d─▒. ├çakmak kesesinden ├ž─▒kard─▒─č─▒ kav─▒ ta┼č─▒n ├╝st├╝ne yerle┼čtirdi. Var g├╝c├╝yle indirdi demiri ta┼č─▒n ├╝st├╝ne. Bir ├žakmada ald─▒ kav. “Nas─▒l da bir ├žakmada yakt─▒m” dercesine s├╝zd├╝ etraftakileri. A─čz─▒n─▒n selinden yar─▒ya kadar ─▒slanan sigaras─▒n─▒ yakt─▒. Bir nefes ├žekti. ├ťfledi duman─▒ g├Âky├╝z├╝ne. Dumanlar ahlar─▒yla birlikte y├╝kseldi g├Âky├╝z├╝ne.

Hatem ├çavu┼č: “Yollara d├Âk├╝ld├╝─č├╝m├╝zde ben ala torlakt─▒m” diye ba┼člad─▒ s├Âz├╝ne. “Akl─▒m ermiyordu. Ge├žim s─▒k─▒nt─▒s─▒ ├ž├Âkt├╝. Varl─▒lar─▒n kula─č─▒ yoksullar─▒ duymazd─▒. Hayvanlar─▒n yan─▒nda yatard─▒k. Ne olur ne olmazd─▒. Y├Ârelerde yol kesenler kol gezerdi. ─░ki g├╝m├╝┼č mecidiye i├žin adam ├Âld├╝r├╝l├╝rd├╝. Hayvanlar─▒m─▒z─▒ g├Âz├╝m├╝zden ─▒ramazd─▒k. Hanlarda bitin pirenin s├Âz├╝m├╝ olurdu. Hemi d├╝┼č├╝n hemi ka┼č─▒n. Bitleri k─▒l ┼čalvarlar─▒n u├žkur aralar─▒ndan avu├ž avu├ž toplard─▒k. G├Ân ├žar─▒klar─▒n bo─čdu─ču ayaklar─▒m─▒z ┼či┼č ┼či┼č olurdu. G├╝n ├žar─▒─č─▒ kuruturdu. Ayaklar─▒m─▒z─▒ da b├╝zerdi ├žar─▒klar. Ak┼čamdan ayaklar─▒m─▒z─▒ tuzlu suya sokar salamuras─▒n─▒ yapard─▒k. Ayaklar─▒m─▒z tuzlu suda iyice pi┼čmeliydi. Yoksa sabah yol alamazd─▒k. On g├╝nde inerdik ├çukurova’ya.” diye anlatt─▒ yol hik├óyesini.

A┼čudulu S├╝leyman Emmi de seksenin ├╝st├╝ndeydi. Omuzlar─▒ ├ž├Âkm├╝┼č, g├Âzleri puslu. K├╝├ž├╝le k├╝├ž├╝le yumak gibi olmu┼č, “p├╝f desen” u├žacakt─▒. Beli baston sap─▒ gibiydi. Onun da dertleri depre┼čti. ─░├žini ├žekti derinden derinden. Ofu ahlar─▒na kar─▒┼čt─▒. G├Âzya┼člar─▒ bu─čuland─▒ g├Âklerde. G├Âzleri dolu dolu. Onca ├žekti─či ├žileler canland─▒. Yumuk g├Âzlerini dikti havaya. Y├╝z├╝ndeki k─▒r─▒┼č─▒klar titremeye ba┼člad─▒. Sakal─▒n─▒ s─▒vazlayarak bir o yana bir bu yana bakt─▒. “Hey gidi g├╝nler hey” dedi. Belli ki o da ├žok ├žekmi┼čti. “Ben yirmi iki g├╝nl├╝k evliydim. ├çi├že─či burnunda derler ya i┼čte ├Âyle. A┼čudu’dan on d├Ârt ki┼či ├ž─▒kt─▒k. ─░kimiz e┼č┼čekli, on ikimiz yaya. K├Ây├╝n ├╝st├╝ndeki yukar─▒ yoku┼ča ├ž─▒kt─▒─č─▒m─▒zda depeden gartal bak─▒┼č─▒ bakt─▒m A┼čudu’ya. Elif’imi son bir kez olsun g├Ârebilir miyim dedim. Boynum as─▒l─▒ gald─▒. Bakt─▒m da bakt─▒m. Arkada┼člar ge├žip getmi┼čler. Kar┼č─▒ yamaca ula┼čm─▒┼člar. D├╝┼č g├Âr├╝r gibi oldum. Yekin bire S├╝leyman dedim. Sen Elif’ini g├Âzlerken el gar┼č─▒ yamaca ula┼čt─▒. A┼čacaklar yama├žlar─▒, yaln─▒z kalacak, kurda ku┼ča yem olacaks─▒n. Yekin, e─členmenin zaman─▒m─▒ ┼čimdi. H─▒┼č─▒m─▒nan sar─▒ld─▒m yola. Uzun ad─▒mlar─▒m biri be┼č etmeye ba┼člad─▒. ├çukurova’ya varane├že daha ne da─člar a┼čaca─č─▒z. Geride kalman─▒n s─▒ras─▒ m─▒ hele. Y├╝r├╝ dedim.

Albustan Ovas─▒, Binbo─ča Da─člar─▒. Ali Gayas─▒ ge├židi. Daha ├Âtede Ah─▒r Da─člar─▒ var. Ah─▒r Da─člar─▒n─▒ a┼čas─▒n ki Mara┼č’a varas─▒n. Hele Ali Gayas─▒ ge├židi. Sarpt─▒r. ‘K─▒ldan ince k─▒l─▒├žtan keskin’ demi┼čler. Az m─▒ at, e┼ček yuvarland─▒ u├žurumundan. Yuvarlanan semerli at u├žurumun dibine var─▒nca tosba─ča gibi g├Âr├╝n├╝rd├╝. Sal├óvats─▒z ge├žilmezdi Ali Gayas─▒’ndan. Bu da─člar─▒n urgan urgan yollar─▒n─▒ bizim e┼čeklerin d─▒rnaklar─▒ a├žt─▒” dedi S├╝leyman Emmi.

Bu─čulu g├Âzleri etraf─▒n─▒ g├Âremeyecek kadar doldu. Un oldu ufak oldu S├╝leyman Emmi. Bo─čaz─▒nda g├Âzya┼člar─▒ d├╝─č├╝m d├╝─č├╝md├╝. Lafa devam etmek istedi. Cebinden tortop olmu┼č mendilini ├ž─▒kard─▒. Burnunu sildi. Lafa ba┼člamak i├žin “h─▒k” etti. Gerisini getiremedi. Bu─čulu g├Âzleri bu─čuland─▒k├ža bu─čuland─▒. S├╝leyman Emmi biraz daha k├╝├ž├╝ld├╝. ─░├žine d├Âkt├╝ anlatacaklar─▒n─▒. Son s├Âz├╝ “kals─▒n” oldu.

─░┼čte ├çolaklar─▒n Abdullah da baht─▒ kara A┼čudulu’nun biri. Hatem ├çavu┼č gibi, S├╝leyman Emmi gibi. O da yokluklara yenik d├╝┼čt├╝. Dar geldi A┼čudu. Ev gerek, ekmek gerek. Yokluk onu da d├╝┼č├╝rd├╝ gurbetin yollar─▒na. Karar verdi. S├╝leyman Emminin a┼čt─▒─č─▒ da─člar─▒ a┼čacak, o da on g├╝nde varacakt─▒ ├çukurova’ya. Haz─▒rl─▒klar yap─▒ld─▒. Kap kacak, savan, sofra. L├óz─▒m olan ara├ž gere├žler y├╝klendi. “├ç├Âh” dedi e┼če─čine.

Abdullah Ceyhan’─▒n Mustafabeyli k├Ây├╝n├╝ yurt tuttu. O da di─čer Darendeliler gibi ├žer├žilik yaparak, i─čne, iplik, kabak leblebi, k├Âfter satarak ge├žimini temin etti. Hem ├žer├žilik yapt─▒, hem de yurt yuva kurmak i├žin ├žabalad─▒. Dile─či oldu. ├çer├žilikten biriktirdi─či ├╝├ž be┼č kuru┼čuyla Mustafabeyli’deki Bulgaristan muhacirlerinden Hatice ile evlendi. Hatice’den bir o─člu oldu. Ad─▒n─▒ Abdurrahim koydular. Abdurrahim be┼č ya┼č─▒ndayken anas─▒ ├Âld├╝. Abdullah dul Abdurrahim ├Âks├╝z kald─▒. Abdullah, “kader” dedi. “Daha ├Âk├╝zleri arabaya ko┼čmadan halat koptu. H─▒┼č─▒m─▒nan Hatice’yi ald─▒ g├Ât├╝rd├╝ Azrail. Daha g├╝n g├Ârmeden. Bir solukta ald─▒ g├Ât├╝rd├╝. Hatice gelin oldu kara topra─ča.” Abdullah, “Ge├žer, bu da ge├žer” dedi. ┼×├╝k├╝r etti Allah’a. Ne kadar ┼č├╝k├╝r etse de AbdurrahimÔÇÖe bakacak birisi gerekti. Hatice’nin daha ac─▒s─▒n─▒ i├žinden atamad─▒. Amma! Abdurrahim de anas─▒z olamazd─▒. Hatice’nin kara topra─ča gelin olmas─▒ndan sonra Elifle evlendi.

Elif Darende’nin Yenice k├Ây├╝ndendi. On alt─▒ ya┼č─▒nda Balaban il├žesine gelin gitmi┼čti. Elif, eli k─▒nal─▒ yirmi iki g├╝nl├╝k gelin iken seferberlik ba┼člad─▒. Yeni gelinin g├╝veyisi askere al─▒nd─▒. Gidi┼č o gidi┼č. Bir daha d├Ân├╝┼č├╝ olmad─▒. ─░mi timi belirsiz oldu. Kay─▒plara kar─▒┼čt─▒. Dul kalan Elif’i karde┼či ald─▒ g├Ât├╝rd├╝ Osmaniye’ye. Elif’i Abdullah Osmaniye’de tan─▒d─▒. Bu tan─▒┼čma evlilikle sonu├žland─▒. 1920 y─▒l─▒nda ba┼člar─▒n─▒ bir yast─▒─ča koydular. Ancak evlili─čin hemen pe┼činden “Ka├žka├ž” ba┼člad─▒. Adana-Ceyhan’─▒ Frans─▒zlar i┼čgal etti. ├çukurova’n─▒n i┼čgalinden sonra Mustafabeyli’yi terk eden Abdullah ile Elif solu─ču A┼čudu’da ald─▒.

Silah sesleri k─▒smen de olsa susmu┼čtu. Cumhuriyet kuruldu. Cumhuriyetin kurulmas─▒ndan bir y─▒l sonra da Hasan d├╝nyaya geldi. Y─▒l 1924, yer A┼čudu. 1924 y─▒l─▒ndan sonra sava┼č─▒n h─▒z─▒ kesildi. Bunu f─▒rsat bilen Abdullah, e┼či Elif, tuz paras─▒, gaz paras─▒ i├žin yeniden ├çukurova’ya gitmeye karar verdiler. Haz─▒rl─▒klar yap─▒ld─▒. Kap kacaklar heybeye konuldu. Abdullah han─▒m─▒n─▒ bindirdi e┼če─če. Hasan’─▒ da kuca─č─▒na verdi. S├╝rd├╝ e┼če─čini ├Âm├╝r t├╝keten yollara.

Hasan daha yedi ayl─▒kt─▒. Verirsen emiyor, vermezsen a─čl─▒yor. Sabi s├╝byan. Olan bitenden habersizdi. Kara kaderin ac─▒mazl─▒─č─▒ onu da d├╝┼č├╝rm├╝┼čt├╝ gurbetin yollar─▒na. Deh ├ž├Âh, deh ├ž├Âh. Zor indiler ├çukurova’n─▒n d├╝z├╝ne. Yine Ceyhan’─▒n Mustafabeyli k├Ây├╝ne kondular. ├ťrkek ├╝rkek, garip garip kondular. Abdullah eski d├╝zenini yeniden kurdu. “├çer├žilik yapmak benim kaderimmi┼č” dedi. Ba┼člad─▒ i┼če. Sabah gidiyor, ak┼čama d├Ân├╝yor, yoksa orada kal─▒yor. Birini be┼č etmek i├žin geceyi g├╝nd├╝ze kat─▒yordu. Abdullah b├Âyle koptu baba yurdundan. Bir daha da geri d├Ânmedi. Mustafabeyli vatan oldu onlara. Abdullah “Do─čdu─čum yer de─čil doydu─čum yer” dedi. Ad─▒m ad─▒m dola┼čt─▒ y├Âre k├Âylerini.

Abdullah ├Âld├╝─č├╝nde bac─▒s─▒ Zeynep iki, Hasan alt─▒ ya┼č─▒ndayd─▒. Arkada┼člar─▒yla

sokakta oynuyordu. “Baban ├Âld├╝” dediler. ├ľl├╝m ne idi, kara topra─ča gelin gitmek nas─▒l olurdu bilmiyordu Hasan. Onun i├žin t─▒nmad─▒ bile. B─▒rakmad─▒ oyunu. Eve vard─▒─č─▒nda anas─▒ babas─▒n─▒n ba┼č─▒nda u─čunuyordu. Kom┼čular─▒ Hanife Nine, Hatice Teyze de oradayd─▒. Anas─▒ Elif a─č─▒t yak─▒yor. U─čunduk├ža boynu ince s├Â─č├╝t dal─▒ gibi b├╝k├╝l├╝p d├╝┼čt├╝ omuzlar─▒na. U─čunduk├ža uland─▒ a─č─▒tlar.

“Ne deyim de ne s├Âyleyim
Bire anam bire bac─▒m
─░ki guzum yetim gald─▒
Gayr─▒ ellere muhtac─▒m

Dallar─▒m yapra─č─▒n d├Âkt├╝
E┼č┼ček boyuncu─čun b├╝kt├╝
Felek ├žark─▒n g─▒r─▒layd─▒
Bayku┼č oca─č─▒ma ├ž├Âkt├╝

Amans─▒z da─člar─▒ a┼čt─▒m
Buralarda yolum ┼ča┼čt─▒m
Felek ganad─▒n g─▒r─▒la
Gayr─▒ tebdilim ┼ča┼čt─▒m

U├žtu ┼čahan getti baz─▒m
Kimselere ge├žmez naz─▒m
G─▒r da─člarda ot yiyeydim
Olmaz olsun k├Âr bo─čaz─▒m

Kurdular goca gazan─▒
Hoca okudu ezeni
Ben kimlere ┼čikat (┼čikayet)edem
Gara yaz─▒lar yazan─▒

Oca─č─▒ma ba┼č bulamam
├ť├ž bo─čaza a┼č bulamam
Seni ald─▒lar gettiler
Mezar─▒na ta┼č bulamam

Gurbet ├Âl├╝mlerden beter
Yeter gahpe felek yeter
A─čz─▒m dilim kitli gals─▒n
Horoz ├ž├Âpl├╝─č├╝nde ├Âter”

Abdullah ├Âld├╝kten sonra Elif dul, Hasan’la Zeynep yetim kald─▒. Ge├žim derdi de Elif’in s─▒rt─▒na bindi. Elif yaz gelince pamuk tarlalar─▒na ├žapaya gidiyor, Hasan evi bekliyor. Anas─▒ gelinceye kadar da Zeynep’i avutuyordu. K├╝├ž├╝k Hasan’─▒n kimi kimsesi yoktu. Amca, day─▒, teyze… Hi├ž kimse. Kara kader erken tuttu yakas─▒n─▒. ├ťstelik k├Ây├╝n yerlisi de olamad─▒lar.

S─▒tma n├Âbetleri ├žeke ├žeke b├╝y├╝d├╝ Hasan. S─▒caklar, s─▒tma, yokluk, kar─▒┼čt─▒ birbirine. Hepsi birbirinden beterdi. Yazlar─▒ cay─▒r cay─▒r yanard─▒ ├çukurova. O zamanlar ├çukurova’n─▒n s─▒caklar─▒ daha bir ba┼čkayd─▒. Yal─▒n ayakla tozlu yollara basamazd─▒n─▒z. K─▒zg─▒n demire basm─▒┼č gibi kavrulurdu ayaklar. ├çi─č yumurtay─▒ pi┼čirecek kadar bask─▒n olurdu. G├╝n ku┼čluk olunca sar─▒ s─▒caktan ipil ipil ederdi koca ova. G├╝n indi─činde k├Ây├╝n s─▒─č─▒rlar─▒ a─č─▒r a─č─▒r ├žekilir gelirdi. S─▒─č─▒rlar─▒n ayaklar─▒ndan kalkan tozlar bulut bulut ├ž├Âkerdi k├Ây├╝n ├╝st├╝ne. Gecelerin derdi g├╝nd├╝zlerin s─▒ca─č─▒ndan da beterdi. Sivrisinekler ak┼čamdan ge├žerdi sald─▒r─▒ya. Sar─▒ ar─▒lar gibi ├ž├Âkerdi k├Ây├╝n ├╝st├╝ne. Sivrisineklerin h─▒┼čm─▒ndan yat─▒lmazd─▒. Uyku u─čramazd─▒ g├Âzlere. Yekinip ka├žas─▒n gelirdi yataktan. G├╝n ak┼čama kadar incecik tozlar avu├žlar dolusu dolard─▒ g├Âzlere. G├Âz hastal─▒klar─▒ salg─▒nd─▒. Salg─▒n hastal─▒klar grubundand─▒. K├Âyde g├Âz├╝ a─čr─▒mayan tek ├žocuk yoktu. Be┼čiktekiler bile ├Âyleydi. Hasan’─▒n anas─▒ k─▒rm─▒z─▒ boya bulurdu k├Âyden. Ak┼čamdan k─▒rm─▒z─▒ boya damlat─▒rd─▒ Hasan’la Zeynep’in g├Âz├╝ne. Tulum gibi ┼či┼čerdi g├Âz kapaklar─▒. Zeynep’in g├Âz├╝ Hasan’─▒nkinden daha beterdi. G├Âzleri a├ž─▒ls─▒n diye karanl─▒k odaya sokard─▒ anas─▒. Yoksa g├╝ne┼če, ayd─▒nl─▒─ča bakamazd─▒lar. Kama┼č─▒rd─▒ g├Âzler. ├çapaklar g├Âz kapaklar─▒na tutkal gibi yap─▒┼č─▒rd─▒. Anas─▒ ─▒l─▒k suyla ─▒slaya ─▒slaya yumu┼čat─▒rd─▒ ├žapaklar─▒. Yumu┼čamadan kirpikleri ├žapaklardan kurtarmak g├╝├žt├╝. Kirpikler kayna┼čm─▒┼člar. A├ž─▒l─▒rken avaz avaz ba─č─▒r─▒rd─▒ ├žocuklar.

Ak┼čam karanl─▒─č─▒ ├ž├Âk├╝nce k├Ây ─▒p─▒ss─▒z olurdu. Hayat tezden dururdu. Ak┼čama kadar sar─▒ s─▒caktan pi┼čen g├Âvdeler erken yatard─▒. Hasan ise g├Âzlerini a├žar a├žar kapar. Korkular, ku┼čkular dolard─▒ i├žine. Bac─▒s─▒ Zeynep akl─▒ basmad─▒─č─▒ndan korku bilmezdi. Ak┼čamdan yumuverirdi g├Âzlerini.

G├Âresiniz nas─▒l yanard─▒ koca ova. Bu saatlerde ser├želerin h├óllerini seyretmeliydiniz. Onlar─▒ i├ži burkula burkula seyrederdi Hasan. Dut a─ča├žlar─▒n─▒n aras─▒nda ├Âyle nefes al─▒┼člar─▒ vard─▒ ki. ─░nce gagalar─▒ berber makas─▒ gibi a├ž─▒l─▒p a├ž─▒l─▒p kapan─▒rd─▒. G├╝n ininceye kadar k├Ây├╝n k├Âpekleri g├Âr├╝nmezdi sokaklarda. B├Âylesi ├Â─čle s─▒ca─č─▒nda Hanife Anan─▒n k├Âpe─či a─čz─▒n─▒ havaya dikmi┼č, dili karpuz dilimi gibi k─▒zarm─▒┼čt─▒. D─▒┼čar─▒ f─▒rlam─▒┼čt─▒ k─▒pk─▒rm─▒z─▒ dil. Upuzun olmu┼čtu. Karn─▒ kalayc─▒ k├Âr├╝─č├╝ gibi ┼či┼čip ┼či┼čip iniyordu

Geceleri uyku girmez g├Âz├╝m├╝
Zalim yast─▒k diken olur y├╝z├╝me

Kim demi┼čse demi┼č i┼čte. Bug├╝n├╝n ├žocuklar─▒ erken yatarlar. Ge├ž kalkarlar. ├ľyle ya… Hasan gibi bu─čday tarlalar─▒na ba┼čak toplamaya gitmeyecekler. Vars─▒n yats─▒nlar. Hasan ne ├žocuklu─čunu, ne gen├žli─čini ya┼čad─▒. Onun ├žocuklu─ču yaz gecelerinde ├žo─čunlukla uykusuz ge├žti. Bo─čucu s─▒caklar─▒n bask─▒s─▒, sivrisineklerin v─▒z─▒lamas─▒ uykular─▒n─▒ g├Âzlerinden kovdu.

“├çukurova yana yana ├Âr’dolur
Her sine─či bir al─▒c─▒ kur’dolur”

S├╝rmeli Bey b├Âyle demi┼čti. Onun dedi─čince olurdu. Karanl─▒kla birlikte sivrisinekler de ├╝┼č├╝┼č├╝rd├╝ Hasan’─▒n ba┼č─▒na. V─▒z─▒lar dururlard─▒ kulaklar─▒n─▒n dibinde. ─░tler gibi kaparlard─▒ ├ž─▒plak yerlerini. Ka┼č─▒n ha ka┼č─▒n olurdu her yan─▒. Bir ate┼č ├ž├Âkerdi i├žine. K├Ârpecik ├žocukluk y─▒llar─▒ ne yaz─▒k ki b├Âyle ge├žti Hasan’─▒n. Ne oyuncak g├Ârd├╝, ne oyuncak├ž─▒. Anas─▒ ineklerinin k─▒llar─▒ndan top yapar eline verirdi. O, k─▒l topla g├Ân├╝l avuttu.

‘Yokluk ta┼čtan kat─▒d─▒r’ derdi anas─▒. ├ťstelik de s─▒k├ža s├Âylerdi. Kim bilir bu deyimin ger├žek kayna─č─▒ hangi mutsuz ki┼čilerdi. “Yokluk ta┼čtan kat─▒d─▒r”. Dillere tespih olmu┼č, y├╝reklere oturmu┼č bir deyim. “A├ž bo─čaza ekmek gerek.” “├çok ├žal─▒┼č ki tez b├╝y├╝yesin.” Hasan’─▒n anas─▒ndan ├Â─črendi─či, unutmad─▒─č─▒ ├Â─č├╝tlerdi bunlar. ─░┼čte o, anas─▒n─▒n bu ├Â─č├╝tleriyle b├╝y├╝d├╝. 1931 y─▒l─▒nda sekiz ya┼č─▒ndayken ilkokula ba┼člad─▒. 1933 y─▒l─▒nda Mustafabeyli’nin ├╝├ž s─▒n─▒fl─▒ okulunu ba┼čar─▒yla bitirdi. Okulun en ba┼čar─▒l─▒ ├Â─črencilerindendi. Ne yaz─▒k ki okulda 4. s─▒n─▒f daha hen├╝z a├ž─▒lmam─▒┼čt─▒. 4. s─▒n─▒f─▒n 1940 y─▒l─▒nda a├ž─▒laca─č─▒n─▒n duyulmas─▒ Hasan’─▒ ├žok ├╝zd├╝.

Hasan 14 ya┼č─▒ndayd─▒. ├çocukluk y─▒llar─▒ geride kalm─▒┼č ya┼č─▒n─▒n verdi─či olgunluk onda yeni ├žabalar, yeni gayretler ba┼člatm─▒┼č, evin erke─či olmu┼čtu. Sorumlulu─čunu yerine getirmeliydi. Fakat ne yapmal─▒yd─▒. D├╝┼č├╝nd├╝ ta┼č─▒nd─▒. “K├Âye buza─č─▒ ├žoban─▒ olmal─▒y─▒m” dedi. Anas─▒n─▒n da r─▒zas─▒yla, hem de toplu para al─▒r─▒m d├╝┼č├╝ncesiyle, yazg─▒s─▒ kendisine benzeyen Osman’la k├Âye buza─č─▒ ├žoban─▒ oldu. Her g├╝n sabah k├Âyden buza─č─▒lar─▒ al─▒yor, otlat─▒yor, ak┼čam da geri getiriyordu. Buza─č─▒lar─▒ k├Âye getirdi─činde de─čne─čine bir kertik kertiyor, kertikler ├žo─čald─▒k├ža seviniyordu. G├╝n bitti, ay bitti, Hasan’─▒n ya┼č─▒ da hayli ilerledi. Ya┼č─▒ ilerledik├že ─▒rgat olma ├Âzellikleri de geli┼čti. Zaten yapaca─č─▒ ba┼čka bir ┼čey de yoktu. Hasan yokluklara her g├╝n yeni ├žareler ar─▒yor, her g├╝n g├╝ne yeni bir umutla ba┼čl─▒yordu. ├çareyi anas─▒yla birlikte pamuk toplamada buldu. A─čalar─▒n tarlalar─▒nda her yaz pamuk topluyor, k─▒┼čl─▒k yiyece─čini temin ediyordu. Hasan sabah─▒n alacakaranl─▒─č─▒nda ba┼čl─▒yor, ak┼čam karanl─▒─č─▒na kadar pamuk topluyordu anas─▒yla. Pamuk toplarken burnu yerde. G├╝ne┼č tepesinde. “├çok kazanaca─č─▒z. Demir tav─▒nda d├Âv├╝l├╝r. Ka├žan─▒ kovalamal─▒yd─▒k. K─▒smetimiz, k─▒┼čl─▒─č─▒m─▒z bu tarlan─▒n i├žinden ├ž─▒kacak” diyordu anas─▒.

G├╝nd├╝z├╝n sar─▒ s─▒caklar─▒ yakar pi┼čirirdi Hasan’─▒. Kurutulmu┼č deri gibi olurdu. Onun i├žin umursamaz olmu┼čtu sar─▒ s─▒caklar─▒. Hele gecelerin derdi hi├ž ├žekilmezdi. Karanl─▒k bast─▒─č─▒nda sivrisinekler ├žoku┼čurdu ├žad─▒rlara. ─░ri iri. ─░t gibi kaparlard─▒ Hasan─▒. V├╝cudu cay─▒r cay─▒r yanard─▒. Ate┼čler ├ž├Âkerdi i├žine. Ka┼č─▒n ha ka┼č─▒n ederdi. Harman yerlerinden ├žuvalla saman ta┼č─▒rd─▒ ├žad─▒r─▒n ├Ânlerine. K├╝├ž├╝k tepe gibi y─▒─čard─▒. Saman─▒ yakar t├╝ts├╝ verirdi sineklere. Eyl├╝l sonu gelince h─▒┼č─▒mlar─▒ azal─▒rd─▒ sineklerin.

Sular─▒ f─▒├ž─▒larla gelirdi. D├Ârt ├žad─▒ra bir f─▒├ž─▒ d├╝┼čerdi. Yar─▒na kadar yetmeliydi gelen su. Onun i├žin damla damla kullan─▒l─▒rd─▒. Su nimetti. G├╝nd├╝z├╝n ─▒s─▒n─▒r, ├Âzelli─či yok olurdu s─▒caktan. ─░├žsen de kand─▒rmazd─▒. Bir tas su i├žin f─▒├ž─▒n─▒n ba┼č─▒nda ne kavgalar olurdu.

Ekim ay─▒nda ya─čmurlar ba┼člar. ├çad─▒rlar su tutmaz. Yiyecekler ├žad─▒rla birlikte ─▒slan─▒r. Kuru yer kalmaz ├žad─▒r─▒n i├žinde. Yatt─▒klar─▒ yer v─▒c─▒k v─▒c─▒k olurdu ├žamurdan. Islak pamuklar toplanmaz. Mola verilir. G├╝ne┼č olursa serilir, kurutulur ─▒slananlar. Banyo mu, y─▒kanma m─▒? ─░┼čte onu sormay─▒n. ─░┼č bitinceye kadar su de─čmezdi s─▒rt─▒na. Kim d├╝┼č├╝n├╝rd├╝ banyoyu. Kim arard─▒ sabunu.

O zaman bir batman pamuk toplama ├╝creti on be┼č kuru┼čtu. Toplad─▒klar─▒ pamuklar─▒ a─čan─▒n adamlar─▒ al─▒r g├Ât├╝r├╝rd├╝. Hasan sokulamazd─▒ topuzlu kantar─▒n yan─▒na. Kantar ne ├žekmi┼č bilemezdi. Ka├ž batman yazar giderlerdi soramazd─▒ bile. ─░┼č bitince hesab─▒ nas─▒l yapm─▒┼čsa onu al─▒rlard─▒. Anas─▒n─▒n eline para say─▒ld─▒─č─▒nda “Bin bereket versin” derdi.

─░┼č bitiminde k├Âye d├Ân├╝┼č bayram olurdu. O pamuk tarlas─▒nda yatm─▒┼č, ├žoktand─▒r k├Ây├╝n├╝ g├Ârmemi┼čti. ─░lk gece sevin├žten uyku girmezdi g├Âzlerine. Uyumak istemezdi. K├Ây├╝n├╝n k├Âpeklerinin havlamas─▒n─▒, horozlar─▒n ├Âtmesini ├Âzlemi┼čti. K├Âpeklerin sesleri y├╝re─čindeki korkular─▒ siler, g├╝ven dolard─▒ i├žine.

Hasan; her g├╝n, g├╝ne yeni bir umutla ba┼člamas─▒na ra─čmen dertleri uland─▒k├ža ulan─▒yor. Evin ge├žimini temin etmek i├žin yeni yeni ├žarelere ba┼čvuruyordu. Bir g├╝n: Evin ├Ân├╝ndeki dik boynuzlu tosunu satay─▒m, onun paras─▒yla bir e┼ček alay─▒m, ├žer├žilik yapay─▒m diye d├╝┼č├╝nd├╝. Bu karar k├Âylerinden Kel Osman’─▒n kula─č─▒na ├╝flenmi┼čti. Kel Osman bir ak┼čam e┼če─čiyle ├ž─▒ka geldi Hasanlar─▒n evinin ├Ân├╝ne. E┼če─či ba─člad─▒ kaz─▒─ča. Teberik tosunu ipledi ald─▒ g├Ât├╝rd├╝. A─čz─▒ndan Hasan’─▒n anas─▒na “Hay─▒rl─▒ olsun Elif Gar─▒” s├Âz├╝ ├ž─▒kt─▒. Hasan baka kald─▒ Kel Osman’─▒n arkas─▒ndan.

Evin ├Ân├╝ne ba─članan e┼ček Hasan’a yeni bir i┼č kap─▒s─▒ a├žt─▒. K├Âylerine ├╝├ž saat uzakl─▒ktaki Osmaniye’den portakal alacak, yeni ald─▒─č─▒ e┼čekle k├Âylerine getirip satacakt─▒. B├Âyle d├╝┼č├╝n├╝yordu. Teberik tosun da bu ama├žla sat─▒lm─▒┼čt─▒. D├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ uygulad─▒. O; portakal bitti, tavuk ald─▒. Tavuk bitti ├╝z├╝m ald─▒ satt─▒. Art─▒k ├çolaklardan Abdullah’─▒n o─člu ├žer├ži Hasan’d─▒. Zaman─▒na g├Âre ticaret yapmay─▒ da ├Â─črenmi┼čti ki; k├Âylerindeki ilkokulun 4. s─▒n─▒f─▒ a├ž─▒ld─▒. Y─▒l 1940. Hasan Turan on alt─▒ ya┼č─▒ndayd─▒. B─▒y─▒klar─▒ terlemi┼čti. Okulun 4. s─▒n─▒f─▒ da bu y─▒l a├ž─▒lm─▒┼čt─▒. Hasan yeniden ├Â─črenci oldu. H├ólbuki okulun ├╝├ž├╝nc├╝ s─▒n─▒f─▒n─▒ bitireli tam yedi y─▒l olmu┼čtu. Okulun en b├╝y├╝k ├Â─črencisiydi. “Yedi y─▒l─▒m─▒ yel ald─▒, bo┼ča gitti senelerim” diyordu. Hanya’y─▒ Konya’y─▒ anlamaya ba┼člad─▒. Yedi y─▒ld─▒r bunca eleklerden ge├žti. H─▒n├žlar─▒ y├╝re─činde domur tomur olmu┼čtu. Ama o: Buna ra─čmen; “Bunca olumsuzlu─čun da─člar─▒n─▒ a┼čaca─č─▒m. Okuyaca─č─▒m. Adam olaca─č─▒m. K├Âyl├╝den adam olmaz demi┼čler hele bir olay─▒m da g├Ârs├╝nler” diye i├ži i├žini yiyor, okuyaca─č─▒m, okuyaca─č─▒m, okuyaca─č─▒m diye feryat ediyordu. Hasan, 1941 y─▒l─▒nda ilkokulu bitirdi. O art─▒k Adana-D├╝zi├ži K├Ây Enstit├╝s├╝ne gidecekti. Karar─▒n─▒ vermi┼č, yeminini etmi┼čti. Ama anas─▒n─▒n g├Ânl├╝ yoktu. Zira evin erke─či, anas─▒n─▒n, bac─▒s─▒n─▒n tek tutar dal─▒, tek g├╝vencesiydi. Anas─▒ onun i├žin “olur” diyemiyordu. ├ťstelik “Emdirdi─čimi ├žimdirdi─čimi de hel├ól etmem” diyor, g├Ândermemek i├žin direniyor, bac─▒s─▒ ise Hasan’─▒n g├Âz├╝ne bak─▒p bak─▒p bo┼čal─▒yordu. ─░ki g├Âz├╝ iki p─▒nar. Damla damla ak─▒t─▒yordu. Hasan’─▒n y├╝re─čindeki olumsuz duygular yumak yumak oldu. “D├╝zi├ži neresi, nas─▒l giderim. Nereden giderim. Anam─▒n bac─▒m─▒n boyunlar─▒ b├╝k├╝k kalacak, erkek g├Âlgesi d├╝┼čmeyecek evimizin ├╝st├╝ne. Evin erke─čiyim, anam─▒n g├╝vencesiyim. Amma neye mal olursa olsun gitmeliyim” dedi. ─░├ži s─▒zlaya s─▒zlaya gitmeliydi. O da ├Âyle yapt─▒.

Adana’dan gelen T─▒mt─▒s Treni Mustafabeyli’de yeni durmaya ba┼člam─▒┼čt─▒. Dura─ča vard─▒lar. Anas─▒ ve bac─▒s─▒ yan─▒ndayd─▒. ├ľnce trenin duman─▒ g├Âr├╝nd├╝. Anas─▒ birden irkildi. ─░ki kolunu Hasan’─▒n bedenine halat gibi dolad─▒. Y├╝z├╝ y├╝z├╝nde. G├Âzya┼člar─▒ Hasan’─▒n g├Âzya┼člar─▒na kar─▒┼čt─▒. Hasan bir an Yemen’e askere gitti─čini d├╝┼č├╝nd├╝. Anas─▒ ve bac─▒s─▒ Hasan’─▒n arkas─▒ndan u─čundular. De─čirmen ta┼č─▒ gibi d├Ând├╝ler. Anas─▒n─▒n u─čunmas─▒n─▒ trenin d├╝d├╝─č├╝ biraz daha tahrik etti. Ama Hasan kararl─▒yd─▒. Okuyacakt─▒. Kendine s├Âz├╝ vard─▒. Tren a─č─▒r a─č─▒r uzakla┼čt─▒. Tren gidiyor. Hasan geride b─▒rakt─▒─č─▒ anas─▒n─▒ ve bac─▒s─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yor, hayaller kuruyor. “Mektepli olaca─č─▒m, kravat ba─člayaca─č─▒m, g├╝zel elbiseler giyece─čim, karn─▒m doyacak” diyordu. Kendine verdi─či s├Âz├╝ yerine getirmenin, karar─▒n─▒ uygulaman─▒n sevinciyle, anas─▒ndan, bac─▒s─▒ndan ayr─▒l─▒┼č─▒n─▒n ac─▒s─▒yla K├Ây Enstit├╝l├╝ oldu.

Enstit├╝ye vard─▒─č─▒nda g├╝n ikindiydi. Okulun avlusunda ayaklar─▒ asker postall─▒ ├Â─črenciler geziniyor. Elbiseleri askerlerinki gibi boz kuma┼čtan yap─▒lm─▒┼č. ├ľ─črencilerin k─▒l─▒klar─▒ g├Âz├╝n├╝ tutmad─▒. H├Âk├╝metin ├Â─črencisi efendi olmal─▒yd─▒. Hani nerde bunlar─▒n kravatlar─▒? Neden elbiseleri lacivert de─čil. D─▒┼č─▒ b├Âyle, i├ži nas─▒l acaba diye d├╝┼č├╝nd├╝. Aya─č─▒ ├žar─▒kl─▒, baca─č─▒ ┼čalvarl─▒ ├žocuklar g├Ârd├╝. Yeni olduklar─▒ h├óllerinden belliydi. Necisiniz diyen olmam─▒┼č, yurtlar─▒ndan yabana d├╝┼čm├╝┼č ku┼člar gibi pel pel bak─▒yorlar, bekle┼čiyorlard─▒. Hasan da kat─▒ld─▒ aralar─▒na. Beklerken bir ├Â─čretmen geldi. Hepsini torlad─▒ toplad─▒ yukar─▒ya ├ž─▒kard─▒. Yukar─▒da kay─▒tlar─▒ yap─▒ld─▒. Art─▒k Hasan resmen D├╝zi├ži K├Ây Enstit├╝s├╝n├╝n ├Â─črencisiydi. ├ľ─črenci ba┼čkan─▒ yatacaklar─▒ yeri g├Âsterdi. Hasan 46’nolu ranzan─▒n alt─▒nda yatacakt─▒. Battaniye, yast─▒k y├╝z├╝ ve nevresimleri alarak yata─č─▒n─▒ haz─▒rlad─▒. Anas─▒ndan ayr─▒ yataca─č─▒ ilk gece. ─░├ži buruk, yeni bir d├╝zen kurman─▒n tasas─▒ var i├žinde. Nas─▒l olacak. Anas─▒z bac─▒s─▒z ne yapar─▒m buralarda dedi. Ama kendisine verdi─či s├Âz akl─▒ndayd─▒. Derken bir kampana ├žal─▒nd─▒. Hasan: Bu da ne ola ki dedi. Sordu soru┼čturdu. “Yemek kampanas─▒” dediler. Hasan gidenleri takip etti. Gidenler koskoca bir yemekhaneye g├Ât├╝rd├╝ onu. Masalar s─▒ra s─▒ra. Bir masada on be┼č ki┼či. Yemekleri, tabaklar─▒, ka┼č─▒klar─▒, ekme─či masalara dizenler de ├Â─črenci. Hasan ┼ča┼č─▒rd─▒. Bunlar hizmetk├ór m─▒, garson mu, ├Â─črenci mi diye d├╝┼č├╝nd├╝. Bu nas─▒l okul dedi. Yad─▒rgad─▒. Sonra ikinci bir kampana daha vurdu. ├ľ─črenciler ku┼člar─▒n yuvalar─▒na d├Ând├╝─č├╝ gibi ko┼čarak dershanelere girdiler. Hasan b├Ân b├Ân bakt─▒ sa─ča sola. M├╝tal├óa ba┼čkan─▒ Hasanlar─▒ da bir s─▒n─▒fa ald─▒ g├Ât├╝rd├╝. Hasan, yemekten sonra ├žalan kampanan─▒n m├╝tal├óa saati, okuma saati oldu─čunu ├Â─črendi. S─▒n─▒fta kimse kimseyi tan─▒m─▒yordu. Ba┼čkan kitaplar da─č─▒tt─▒ Hasanlara. N├Âbetci ├Â─čretmen ba┼člar─▒nda. Bilmediklerini ├Â─čretmene soracaklar. Sonra bir kampana daha. Bu sefer b├╝t├╝n ├Â─črenciler yatakhanelere ko┼ču┼čtular. Hasan da pe┼člerinden. ├ľ─črencilerin, havlular─▒ omuzlar─▒nda ayaklar─▒n─▒ ellerini sabunla y─▒k─▒yor. Sonra yatakhanelere gidiyorlar. Hasan: Ne g├╝zel. Ne g├╝zel kural bu. ├çok g├╝zel e─čitilmi┼č ├Â─črenciler. Ben de en k─▒sa zamanda bunlar gibi olaca─č─▒m. Evet, ben de, ben de onlar gibi olaca─č─▒m diye ba─č─▒rmak geldi i├žinden.

K─▒sa zamanda okula uyum sa─člad─▒. K─▒tl─▒k d├Âneminin ya┼čand─▒─č─▒ en k├Ât├╝ zamanda bile okuldaki b├╝t├╝n zorluklar─▒ g├Â─č├╝sledi. ├çal─▒┼č─▒yor. Okuyor. Elinden kitap d├╝┼čm├╝yordu. Kitaplar dostu, ┼čiir yazmak arkada┼č─▒ oldu. Okuyor, okuyor, okuyordu. ├ç├╝nk├╝ iyi yazman─▒n okumadan ge├žece─čini biliyordu.

Okulda ├Â─črenci say─▒s─▒ binden fazlayd─▒. Hepsi de kendisi gibi k├Ây ├žocu─ču. Kaderleri m├╝┼čterek geldikleri yer ayn─▒. Hasan: Bin ki┼čiyiz bin karde┼čiz diye d├╝┼č├╝nd├╝. Bin ├žocuklu bir aile olarak kabul etti enstit├╝y├╝. Ak┼čamlar─▒ iki katl─▒ ranzalarda yat─▒yorlar. D├Â┼čekleri ottan, yorganlar─▒ battaniye. Elbisesi askerlerinki gibi. Enstit├╝de bir hafta i┼č dersi, bir hafta k├╝lt├╝r dersleri g├Âr├╝l├╝yor. -A- ┼čubeleri k├╝lt├╝r dersi, -B- ┼čubeleri i┼č dersleri yap─▒yor. Bu dersler d├Ân├╝┼č├╝ml├╝ olarak uygulan─▒yordu. Hasan al─▒┼čm─▒┼čt─▒ okula. Sabahlar─▒ g├╝n ─▒┼č─▒madan yatakhaneden kalk─▒yor, ├Â─čretmenler nezaretinde mill├« oyunlar oynuyor, spor yap─▒yor, sonra sabah kahvalt─▒s─▒na. Kahvalt─▒dan sonra enstit├╝n├╝n ├žal─▒┼čma pl├ón─▒na uyuyordu.

Okul idaresi, demir at├Âlyesinde, marangoz at├Âlyesinde, tu─čla oca─č─▒nda, ta┼č oca─č─▒nda ├žal─▒┼čacaklar─▒ ├Ânceden programl─▒yordu. Ama├ž herkes ├žal─▒┼čacak, okuyaca─č─▒ binay─▒ kendisi yapacakt─▒. T├╝rkiye’nin ┼čartlar─▒ b├Âyle idi o zaman. ┼×artlar olduk├ža a─č─▒rd─▒. Ama Hasan ├žok mutlu ve de huzurluydu. Sinekten, s─▒caktan, a─čalar─▒n d─▒rd─▒r─▒ndan kurtulmu┼čtu. Ne iyi bir karar vermi┼čim dedi. Kurallara uyuyor her denileni en iyi ┼čekilde yerine getiriyordu. Ama maalesef kara kader orada da rahat b─▒rakmad─▒ Hasan’─▒. Okulda yedinci ay─▒n─▒ tamamlam─▒┼čt─▒ ki 23 ┼×ubat 1942 g├╝n├╝ anas─▒ndan bir mektup ald─▒. Kime yazd─▒rd─▒ acaba diye d├╝┼č├╝nd├╝. Sevine sevine a├žt─▒ mektubu. “Biricik Hasan’─▒m” diye ba┼čl─▒yordu mektup. “Sen ba┼č─▒n─▒ ald─▒n gittin. Sen kurtuldun. Anan ne h├óldedir. Haberin var m─▒ ? Bac─▒n Zeynep bir solukta u├žtu gitti. Di┼čleri kitlendi. ├ľld├╝. D├╝n g├Âmd├╝ler. Onu gelin ettim kara topra─ča. Ev ─▒p─▒ss─▒z oldu. Yan─▒m y├Ârem bo┼čald─▒. ├ľrenlerde kalan bayku┼ča d├Ând├╝m. Hasta d├╝┼čt├╝m yataktay─▒m. Bir su verenim yok. Durma tez gel” diyordu. Hasan mektubu okuduktan sonra fundal─▒klar─▒n i├žine ├žekildi. Y├╝re─či dolu dolu. G├Âzleri kaynay─▒p kaynay─▒p bo┼čal─▒yor. Elleri ┼čakaklar─▒nda. D├╝┼č├╝n├╝yor. Ne yapacakt─▒. Ne yapmal─▒yd─▒. Sonunda karar verdi. Okuldan ka├žmal─▒yd─▒. Duramam gayr─▒ dedi. O gece hi├ž uyuyamad─▒ Hasan. Uyku tutmad─▒. Uyursan uyanamam, g├╝n a─čar─▒rsa da ka├žamam. Okulun bek├žisi var, inzibat─▒ var. Kimseye g├Âr├╝nmeden ka├žmal─▒y─▒m diye d├╝┼č├╝nd├╝. Pencereden uzaklar─▒ g├Âzetledi. ┼×afa─č─▒n s├Âkmesini bekliyor. Fakat gece bir t├╝rl├╝ bitmek bilmiyordu. D├╝ld├╝l da─č─▒ndan esen poyraz sertti. Yatakhanenin penceresine vurduk├ža ├╝rk├╝t├╝yordu Hasan’─▒. G├Âzleri d─▒┼čar─▒ya m─▒hland─▒. Uzaklara dald─▒. Sabr─▒ t├╝kendi. Hafif bir a─čart─▒ g├Ârse d─▒┼čar─▒ya f─▒rlayacakt─▒. Y├╝re─či al─▒p al─▒p verdi. Dayanacak g├╝c├╝ kalmam─▒┼čt─▒. Haydi, Hasan beklemenin zaman─▒ de─čil. G├╝n ─▒┼č─▒madan d├╝┼č yola dedi. Yatakhaneden ayr─▒larak karanl─▒─ča g├Âm├╝ld├╝. Neden sonra yatakhanenin arkas─▒ndaki ├žal─▒l─▒klarda buldu kendini.

┼×ubat ay─▒ karak─▒┼č─▒n h├╝km├╝n├╝ s├╝rd├╝r├╝yor, ac─▒ poyraz nefesini kesiyordu. Fundal─▒klar i├žindeki ├žal─▒lar─▒n k├Âkleri aya─č─▒na dola┼č─▒yor. Deniz dalgas─▒ gibi inip inip kalk─▒yor. Karanl─▒kta yol alam─▒yor g├Âz├╝ g├Ârm├╝yor. Ya kurtlara ku┼člara yem olursam diye d├╝┼č├╝nd├╝. ─░├ži ├╝rperdi. Can bu, ne yaps─▒n. Korkuyordu. Elinde de─čildi korkmamak. Gecenin karanl─▒─č─▒nda yol alam─▒yor, ya─čmur da ├žisem ├žisem ya─č─▒yordu. Bir t├╝rl├╝ ├ž─▒kt─▒─č─▒ tepeden a┼ča─č─▒ya inemedi. Saati yoktu. Gecenin neresindeydi. Onu dahi bilmiyordu. D├Ân├╝p d├Ân├╝p do─čuya bak─▒yor. G├╝n ha a─čard─▒, ha a─čaracak diye bekliyordu. G├╝├ž bel├ó el yordam─▒yla ├ž─▒kt─▒─č─▒ tepeden a┼ča─č─▒ya indi. D├╝ze indim dedi. Sevindi. Bu arada ortal─▒k a─čard─▒, yama├žtaki sisler a─č─▒r a─č─▒r kalkmaya ba┼člad─▒. Horozlar uyand─▒. Hasan: Sabah ola hay─▒r ola dedi kendi kendine.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Bir Hayati Vasfi Ta┼čy├╝rek Vard─▒, Yeni Yetmeler Bilmez Onu

Yollar se├žilmeye ba┼člam─▒┼čt─▒ ki. Hasan Haruniye ile Hac─▒lar aras─▒ndaki Deli├žay’a ula┼čt─▒. Deli├žay’─▒ yaz─▒n kar─▒ncalar bile ge├žer. Ama k─▒┼č gelince delirir. Gavur Da─člar─▒n─▒n kar sular─▒yla beslendik├že kabar─▒r. Kabard─▒k├ža inim inim iniler. ─░├žiniz ├╝rperir ak─▒┼č─▒ndan. Koca koca ta┼člar─▒, k├╝t├╝kleri katar ├Ân├╝ne. D├╝zi├ži Ovas─▒na basa basa ula┼č─▒r Ceyhan’a. Bo┼čuna m─▒ deli demi┼čler.

Hasan Deli├žay’a ula┼čt─▒─č─▒nda Deli├žay’─▒n delili─či ├╝st├╝ndeydi. H─▒┼č─▒m─▒nan ak─▒yor, homurtusu ta uzaklardan duyuluyordu. Korktu. Kendimi vursam m─▒, vursam m─▒ diye d├╝┼č├╝nd├╝. ─░├ži ikirciklendi. Ya s├╝reklerse beni. Al─▒r g├Ât├╝r├╝rse… ├ľl├╝m bile bulunmaz. Anam bekler durur yolumu. G├Âzleri yollarda kal─▒r. U├žan ku┼čtan haber sorar diye d├╝┼č├╝nd├╝.

Anas─▒ Hasan’a ├že┼čitli ├Â─č├╝tler vermi┼č, o anas─▒n─▒n ├Â─č├╝tleriyle b├╝y├╝m├╝┼čt├╝. “Korktu─čunda sal├óvat getir yavrum” dedi─čini hat─▒rlad─▒. B├Âylesi zamanlarda sal├óvat getirilirmi┼č demek ki dedi. Pantolonunu, donunu ├ž─▒kard─▒. Postallar─▒n─▒ pantolonunun aras─▒na sard─▒. Vurup ├Âte y├╝ze ge├žmeliyim. Sal├óvat getirdi. Vurdu kendini Deli├žay’a. Kadere de teslim etti kendini. Giyecekleri ─▒slanmas─▒n diye ba┼č─▒n─▒n ├╝st├╝nde tutuyor, sal├óvat getire getire y├╝r├╝yor. Ayaklar─▒ sallan─▒yor, y─▒k─▒lacak gibi oluyor. Ak┼čam yeli yemi┼č kavak gibi ─▒─čralan─▒yordu. Suyun ak─▒┼č─▒na kapt─▒rd─▒ kendisini. S├╝r├╝klenip gitti Hasan. Deli├žay iyice delirmi┼čti. Hasan’─▒ ald─▒ g├Ât├╝rd├╝. Su g├Âbe─čini a┼čt─▒. G├Âzleri puslu puslu, donuk donuk oldu. Ba┼č─▒ d├Ând├╝. Y─▒k─▒l─▒rsam kalkamam dedi. Su g├Âbe─čini a┼čt─▒k├ža i├žindeki korkular yo─čunla┼č─▒yor, i├ži ├╝rperiyor, dizleri titriyordu. D├╝┼čersem kalkamam, kurtulamam diyor. B├╝t├╝n g├╝c├╝yle m├╝cadele ediyordu. Art─▒k umudu kesilmi┼č iyice derinlere inmi┼č, su g─▒rtla─č─▒na gelip dayanm─▒┼čt─▒. Sal├óvatlar─▒n biri bin para. Tespih gibi ├žekiyor. Son solu─čum sal├óvat olsun diyordu. Birden sendeledi. Eyvah gidiyorum. Kurtaran yok mu? H├ólbuki kurtaran─▒n olmad─▒─č─▒n─▒ kendisi de biliyordu. Art─▒k sal├óvat da ├žekemiyor, konu┼čam─▒yordu. Di┼čleri kitlendi korkudan. Deli├žay koca ta┼člar gibi ├Ân├╝ne katt─▒ Hasan’─▒. Pald─▒r k├╝ld├╝r taa a┼ča─č─▒lara s├╝r├╝kledi. G├╝├ž bel├ó kurtuldu Deli├žay’─▒n gazab─▒ndan. S├╝r├╝klendi─či yere bakamad─▒ bile. Bacaklar─▒ y├╝r├╝medi. Kar suyu kat─▒la┼čt─▒rd─▒ bacaklar─▒n─▒. Mosmor oldu bacaklar. ─░ki kuru dike├žti sanki. S─▒r s─▒r s─▒zlad─▒ bacaklar─▒. Dayan dedi Hasan. Dayanmal─▒s─▒n. Yarbay─▒ÔÇÖna iki saatlik yolun kald─▒. Nas─▒l olsa Deli├žay’da ├Âlmedin. ├ľld├╝rmeyen Allah ├Âld├╝rmez. Kurtuldu─ču i├žin bildi─či b├╝t├╝n dualar─▒ okudu i├žinden.

Gavur Da─člar─▒n─▒n doruklar─▒ndan g├╝ne┼čin ucu g├Âr├╝nm├╝┼čt├╝. Kuzeyden esen yel bulutlar─▒ param par├ža etti. B├Âld├╝ da─č─▒tt─▒ bulutlar─▒. Dal─▒na g├╝ne┼č de─čdi. Is─▒nd─▒k├ža bacaklar─▒ a├ž─▒l─▒yor. A├ž─▒ld─▒k├ža h─▒zla yol al─▒yor. Karaca├Âren k├Ây├╝ne ula┼čt─▒─č─▒nda Yarba┼č─▒ ─░stasyonu g├Âr├╝nd├╝. ├çok yakla┼čm─▒┼čt─▒. Hasan: G├Âz├╝n g├Ârd├╝─č├╝ yer uzak olmaz, i┼česem ula┼č─▒r diye d├╝┼č├╝nd├╝. Yarba┼č─▒ ─░stasyonuna vard─▒─č─▒nda g├╝n ku┼čluk olmu┼čtu. Kimsecikler yoktu istasyonda. Her taraf ─▒p─▒ss─▒zd─▒. Bekleme salonuna dar att─▒ kendini. Bitmi┼čti, t├╝kenmi┼čti. Y─▒─č─▒la kald─▒. Rahat yeri bulunca uyuyas─▒ geldi. Deli├žay’dan kurtuldu─ču geldi akl─▒na. Kurtulmasayd─▒m ┼čimdi hangi ta┼č─▒n kovu─čunda olacakt─▒m. Deli├žay’dan kurtulmak i├žin ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m gibi ├žabalamal─▒y─▒m. Anama ula┼čmal─▒y─▒m diye d├╝┼č├╝nd├╝. Ortal─▒kta derde derman i├žin kimse yoktu. Sessizli─či kar┼č─▒ odadan ├ž─▒kan istasyon memurunun ayak sesleri bozdu. Memura MustafabeyliÔÇÖye gidecek treni sordu. Memur “17 00 de” dedi. Hasan ac─▒km─▒┼čt─▒. Karn─▒ gurluyor, ezim ezim eziliyordu. Dinlenince a├žl─▒─č─▒ akl─▒na geldi. D├╝nden beri hi├žbir ┼čey yememi┼čti. Burcu burcu bir ekmek kokusu geldi burnuna. Ekme─či kim yitirdi de ben bulay─▒m. Memlekette ekmek karneyinen. Bana kim bir par├ža verir ki. Ekmek aslan─▒n a─čz─▒nda de─čil g├Ât├╝nde.

G├╝n tepeye dikilmi┼čti. Derinden bir ezan sesi duydu. ├ľ─čle oldu dedi. Deli├žay’da ├žekti─či sal├óvatlar geldi akl─▒na. Trenin gelmesine daha ├žok var. Nas─▒l beklerim o zamana kadar. Ya inzibatlar gelirse. Okulun ba┼čkan─▒ Yarba┼č─▒ ─░stasyonunda yakalarsa. Beni anama g├Ândermezler. Al─▒rlar g├Ât├╝r├╝rler gerisin geriye. Deli├žay’─▒ ge├žti─čim de bo┼ča gider.

Karar─▒n─▒ verdi. Buradan en k─▒sa zamanda uzakla┼čmal─▒y─▒m. Bundan sonraki Mamure ─░stasyonu’ndan binmeliyim. Onun i├žinde tren MamureÔÇÖye varmadan ├Ânce ben varmal─▒y─▒m.

Tren yolunu takip ederek y├╝r├╝meye ba┼člad─▒. Ormanlar─▒n i├žinde raylara basa basa y├╝r├╝yordu. Yollar ─▒ss─▒z. ─░ncin top oynuyor. Hasan dolana dolana gidiyor. Ku┼člar─▒n kanat sesi bile ├╝rk├╝t├╝yordu. Hasan bir an: At kendini ┼ču u├žurumdan a┼ča─č─▒ya. ─░min timin bellisiz olsun. Ne umars─▒n b├Âyle hayattan. Buralarda sen ne arars─▒n. G├╝c├╝n m├╝ yeter fele─če. Felek ├žark─▒n─▒ senden yana d├Ând├╝r├╝r m├╝? Baht─▒n─▒n y─▒ld─▒z─▒n─▒ de─či┼čtirir mi. Ne umars─▒n bac─▒ndan, bac─▒n ├Âl├╝yor ac─▒ndan. Yazg─▒ bu. Hem de kara yazg─▒. Bir ki┼činin yazd─▒─č─▒ de─čil birka├ž ki┼činin yazd─▒─č─▒ yazg─▒ bu. De─či┼čtiremezsin diye d├╝┼č├╝n├╝yor hem de dolana dolana gidiyor. Bulaca─č─▒m istasyonu. Tren varmadan ula┼čaca─č─▒m oraya diye kurgular kurdu. ÔÇťYol y├╝r├╝mekle biter” demi┼čler. Ama bu yollar bitmek bilmiyor. Postallar─▒ s─▒─čmaz oldu aya─č─▒na. S─▒k─▒yordu. Hem de mengene gibi. Hasan ya sab─▒r dedi. Az kald─▒ maraz kald─▒. Ova g├Âr├╝nmeye ba┼člad─▒. Postallar─▒ ald─▒ eline tabana kuvvet dedi.

Dik yama├žlar─▒n yoku┼ču azalm─▒┼č ini┼če ge├žmi┼čti. ─░ni┼čin bitiminde ├žamlar azald─▒. ├çukurova g├Âr├╝nd├╝ g├Âz├╝ne. K─▒┼č ay─▒nda bile ye┼čillere b├╝r├╝nm├╝┼čt├╝ koca ova. Sanki ye┼čil bir denizdi. Hasan ovaya yakla┼čt─▒k├ža sevindi. Yaln─▒zl─▒─č─▒n─▒ unuttu. Korkular─▒ azald─▒. Bir p─▒nar─▒n ba┼č─▒na oturdu. P─▒nar anas─▒n─▒n g├Âzleri gibi kayn─▒yordu. ─░mrendi nazl─▒ nazl─▒ ak─▒┼č─▒na. Su i├žmek geldi i├žinden. A├žl─▒k susuzlu─ča vurmu┼čtu. Ovan─▒n yeli ─▒l─▒k ─▒l─▒k esiyordu. D├╝ld├╝l Da─č─▒n─▒n poyraz─▒ arkadaki da─člar─▒n ard─▒nda kald─▒. Hasan iklimin de─či┼čti─čini hisseti. Bacaklar─▒n─▒ ├žemredi upuzun uzatt─▒ ├že┼čmenin ba┼č─▒na. P─▒nar─▒n dibindeki koca ├žama yasland─▒. Koca ├žama: M├╝barek a─ča├ž elimi hangi dala att─▒ysam k─▒r─▒ld─▒. ┼×imdi de sana yasland─▒m. Sak─▒n ola sen de ba┼č─▒ma y─▒k─▒lmayas─▒n diyecek oldu. Sonra: Sen Elif Anam─▒ bilmezsin koca ├žam. Onun g├Âz├╝ senin p─▒nar─▒n gibidir. Kaynad─▒k├ža kaynar. Sen bilmezsin onun g├Âz├╝n├╝. Senin anan var m─▒ ki. Yollar─▒na g├Âzya┼č─▒ d├Âks├╝n. Emdirdi─čimi ├žimdirdi─čimi hel├ól etmem desin. Ben onlar─▒n sevgisiyle buraday─▒m. Senin de Elif Anan olsayd─▒, sen de benim gibi yapmaz m─▒yd─▒n? S├Âyle? Yapmaz m─▒yd─▒n? Seni ben onlar─▒n sayesinde tan─▒d─▒m. Yar─▒n ben de senin gibi olaca─č─▒m. Dal budak sal─▒p g├Âlgemle ayd─▒nlataca─č─▒m karanl─▒klar─▒. Karanl─▒klar tozlu yol olacaklar ├Ân├╝mde. Belki de piknik yapmaya gelece─čim dibine. Kar─▒m, ├žocuklar─▒m olacak. Belki de beni k─▒skanacaks─▒n. Benim, ├žam dibinde, Kara├žay’─▒n kenar─▒nda piknik yapan ├žocuklar─▒ k─▒skand─▒─č─▒m gibi dedi. ├çocuklu─ču geldi hat─▒r─▒na. An─▒lar─▒ s├Âk├╝n etti y├╝r├╝d├╝ Hasan’─▒n ├╝st├╝ne. Kim bilir: B├Âylesi ├žam a─ča├žlar─▒n─▒n alt─▒nda tuzu kurular ne ha┼čmetli piknikler yapt─▒lar. Neler yediler. Kavurmalar, kebaplar. Daha neler neler. Boynu kal─▒n beylerin, g├╝zel han─▒mlar─▒n konaklad─▒─č─▒ yerler buralar diye d├╝┼č├╝nd├╝. D├╝┼č├╝n├╝rken birden irkildi. V├╝cudu ke├žele┼čti. G├Âz kapaklar─▒ a─č─▒rla┼čt─▒. Esnedi. Uyuyas─▒ geldi. Uyusa kalkamayaca─č─▒n─▒ biliyordu.

Kar┼č─▒daki ├žam a─čac─▒na kanatlar─▒n─▒ ├ž─▒rpa ├ž─▒rpa iki ku┼č kondu. Dal─▒n ucuna oturdu ikisi de. Dikkat kesildi Hasan. D├╝┼č├╝ncelerine su serpti ku┼člar. Kanat ├ž─▒rp─▒┼člar─▒ pervane gibiydi. Yanak yana─ča oldular. Gagalar─▒ birle┼čiverdi. G├Â─č├╝sleri inip inip kalk─▒yor. Sevi┼čiyorlard─▒. ─░kisinin de t├╝yleri kabard─▒. ├ç─▒rp─▒nd─▒lar. Sonra g├Âzlerini yumdular. Kanatlar─▒ indi. Tela┼člar─▒ durdu. Sakinle┼čtiler. Uyur gibi yukar─▒dakinin boynu ├Âb├╝r├╝n g├Âks├╝ne d├╝┼č├╝verdi. ─░rice olan ├Âtekinin t├╝ylerini a─č─▒rdan a─č─▒rdan gagas─▒yla ok┼čuyor, di─čeri bundan b├╝y├╝k bir haz duyuyordu. K├╝├ž├╝k bir yumak oldular. F─▒rt─▒na dindi. Sevgi g├Âsterisi ba┼člad─▒. Kabar─▒k t├╝yl├╝ olan kanatlar─▒n─▒ oynatt─▒. Yan─▒ndaki de boynunu yukar─▒ya uzatt─▒. Derin bir uykudan uyan─▒r gibiydiler. Kanatlar─▒n─▒ ├ž─▒rpa ├ž─▒rpa y├╝kseldiler. Bulutlara do─čru kay─▒p gittiler. Hasan’─▒n y├╝re─čine ─▒l─▒k ─▒l─▒k bir ┼čeyler akt─▒. Ku┼člar da biliyordu sevi┼čmesini. G├Âzlerini ay─▒ramad─▒ onlardan. Arkas─▒ndan bakakald─▒. G├Âzden kayboluncaya kadar takip etti onlar─▒. G├╝le g├╝le nazl─▒ ku┼člar. Hep b├Âyle olun. Sevin sevi┼čin. Sevmek varken ├Âld├╝rmek niye. Bencil duygular─▒n─▒z i├žin bo─ču┼čmay─▒n. Do─ča enikonu. Sana da yeter ona da. C├╝mle ku┼člara da. Unutmay─▒n s├Âylediklerimi. Sevmek varken d├Âvmek niye d├Âv├╝┼čmek niye ┬ádiye hayk─▒rd─▒ ku┼člar─▒n arkas─▒ndan.

Ku┼člar yeniden g├╝├ž verdi. Kuvvet verdi. Hasan kendine geldi. Rahatlad─▒. Rahatlad─▒k├ža da a├žl─▒─č─▒n─▒ hat─▒rlad─▒. Bir an ├Ânce k├Ây├╝ne ula┼čmak istedi. Ya sab─▒r dedi. Yeniden d├╝┼čt├╝ yola. G├╝n inerken Mamure ─░stasyonuna ula┼čt─▒. Kimsecikler yoktu. Kanepenin ├╝st├╝ne uzand─▒. Dal─▒verdi g├Âzleri. Az da olsa uyudu. G├Âzlerini a├žt─▒─č─▒nda hava kararmaya ba┼člam─▒┼č, l├ómbalar yanm─▒┼čt─▒. ─░stasyona ├╝├ž ki┼či geldi. ─░kisi kad─▒n. Hasan’─▒n kar┼č─▒s─▒ndaki kanepeye oturdular. Oturanlar tamda l├ómban─▒n alt─▒ndayd─▒. Az─▒klar─▒n─▒ ├Ânlerine serdiler. Bazlaman─▒n ├╝st├╝ne bir ┼čeyler s├╝r├╝p yiyorlard─▒. Hasan’─▒n a─čz─▒ suland─▒. ─░├ži g─▒c─▒kland─▒. Elbisesinden utand─▒─č─▒ i├žin isteyemedi. Kar┼č─▒lar─▒nda ki duvara yasland─▒. Onlar yiyor, Hasan yutkunuyor. Lokmalar kendi midesine iniyormu┼č gibi zevk ald─▒. “G├Âz doyarsa kar─▒n doyar demi┼čler”. Ama dedikleri gibi olmad─▒. Onlar doydular. Hasan doymad─▒.

A─člayas─▒ geldi i├žinden. Duygular─▒ fokur fokur kaynad─▒ i├žinde. Nedenler ni├žinler, nas─▒llar ├žengel ├žengel oldu y├╝re─činde. Duygular─▒ k├Ârd├╝─č├╝m gibi birbirine doland─▒. Kim ├ž├Âzmeli bu d├╝─č├╝mleri. Babas─▒ neden k├╝├ž├╝k ya┼čta b─▒rak─▒p gitmi┼čti Hasan’─▒. Sa─č olsayd─▒ ne vard─▒. Arkas─▒ olsayd─▒. Emmisi, day─▒s─▒, abisi. Y─▒ld─▒z─▒ her taraftan parlasayd─▒. Anas─▒n─▒n baht─▒na bir varl─▒kl─▒ ├ž─▒ksa olmaz m─▒yd─▒. A─čalar─▒n z├╝rriyeti olsayd─▒ olmaz m─▒yd─▒, Demek takdiri il├óhi dedikleri buydu dedi kendi kendine.

Tren geliyor dediler. D├╝d├╝─č├╝ duyuldu. T├╝nelden ├ž─▒kt─▒. Ba┼č─▒ g├Âr├╝nd├╝. Homurdana homurdana geliyor. Nefes nefese. T─▒s t─▒s ede ede. Geldi durdu. Sanki Hasan’dan daha fazla yorgundu. Onun i├žin t─▒sl─▒yordu. Hasan bazlama d├╝r├╝m├╝ yiyenlerle birlikte bindi trene. Yan yana oturdular. Hareket memurunun d├╝d├╝─č├╝yle tren puflad─▒. Mustafabeyli’ye varmas─▒ i├žin arada Osmaniye ve Toprakkale vard─▒. Yolun ├žo─čunu yaya y├╝r├╝m├╝┼čt├╝. Bileti yoktu. Bilet├žiye ne derim diye d├╝┼č├╝nd├╝. ─░ndirirse ne yapar─▒m. Anama nas─▒l giderim. H├óllerim nice olur diyordu ki… Kompart─▒man─▒n kap─▒s─▒na t─▒k t─▒k vurarak “bilet” dedi kond├╝kt├Âr. Pusas─▒ geldi Hasan’─▒n. Koltuklar─▒n alt─▒na girebilsem diye d├╝┼č├╝nd├╝. Ama zaman yoktu. Pussa da g├Âreceklerdi. “Bilet” dedi g├Ârevli. Hasan: Ne diyorsun der gibi bakt─▒ g├Ârevlinin g├Âz├╝n├╝n i├žine. Param olmad─▒─č─▒ i├žin bilet alamad─▒─č─▒m─▒ anlas─▒n dedi. Ama nafile. Hani nerde ├Âyle adam. Leb demeden leblebiyi anlayacak.

G├Ârevli,

ÔÇôBilet bilet.

Hasan i├žini ├žekti.

ÔÇôAlamad─▒m

G├Ârevli dik dik bakt─▒ Hasan’─▒n g├Âzlerine.

ÔÇô─░lerde Osmaniye var orada ineceksin.

Hasan kader ters gidiyor, biri bitmeden biri ba┼čl─▒yor. Bu nedir Allah’─▒m. Osmaniye de indirirse nas─▒l giderim k├Âye. Bu gece de yol gitmem gerek. Nas─▒l ├žekerim onca zahmeti. Nas─▒l dayan─▒r─▒m onca a├žl─▒─ča. Buna can m─▒ dayan─▒r. Bu bacaklar k├Âye kadar beni ta┼č─▒r m─▒. Nas─▒l gecelerim buralarda. Gene mi sal├óvat getirsem. Yalvarsam yakarsam adama. Durumu anlatsam diye d├╝┼č├╝nd├╝. ─░├žinden bir “yok” sesi y├╝kseldi. “Sen ├Â─čretmen olacaks─▒n. ├çocuklar ├Â─čretmenim diyecek sana. Yeni nesiller yeti┼čtireceksin. Karanl─▒klar seninle ayd─▒nl─▒─ča kavu┼čacak. I┼č─▒k olacaks─▒n ku┼č u├žmaz kervan gitmez k├Âylere.” Bunlar─▒ d├╝┼č├╝nd├╝. Niyet etti s├Âylemeye. Ama bir t├╝rl├╝ dili varmad─▒. Be┼č param yok diyemedi bilet├žiye.

Tren Osmaniye’ye geldi─činde Hasan ├žaresiz inecekti. Ama bilet├ži bir daha u─čramad─▒. Hasan, bu vartay─▒ atlatm─▒┼čt─▒. Tren Osmaniye’den hareket etti. H─▒z─▒n─▒ ald─▒ h─▒zla ilerliyor. Toprakkale’ye do─čru yakla┼č─▒yordu. ─░stasyona vard─▒─č─▒nda bilet├ži gene yoktu. Toprakkale’den de hareket edince korkusu kalmad─▒. Trenden atacak de─čildi ya Hasan’─▒. Sevindi Hasan. Gayr─▒ korkum kalmad─▒ dedi. Tren k├Ây├╝ne yakla┼čt─▒k├ža anas─▒n─▒n kokusunu duyar gibi oldu. Anam uyudu mu, uyan─▒k m─▒ diye d├╝┼č├╝nd├╝. Heyecandan dermans─▒z dizleri titremeye ba┼člad─▒. Yakla┼čt─▒k├ža haz geldi i├žine. Anas─▒n─▒n kokusu doldu y├╝reklerine. Hasan k├Ây├╝ne gece karanl─▒─č─▒nda indi. Evlerde l├ómbalar daha s├Ânmemi┼čti. L├ómbalar ate┼č b├Âce─činin kanatlar─▒ gibi p─▒r p─▒r ediyordu. K├Âye yakla┼čt─▒k├ža it seslerini duydu. ├ťren itleri sesinden tan─▒d─▒. Bu Hac─▒ Mehmet A─čan─▒n iti. Kal─▒n kal─▒n havl─▒yor. Uzun uzun uluyor. A─ča itleri ├╝r├╝┼č├╝nden belli olur. Kostak kostak y├╝r├╝r. Yat─▒┼člar─▒ farkl─▒d─▒r. Ba┼člar─▒ dik, sald─▒rgan, yavuz olur a─ča iti. Kemirdi─či kemik yedi─či yal farkl─▒ olur. Sesleri de ondan kal─▒n ├ž─▒kar. Ne de olsa a─ča iti. Fukara itleri sahipleri gibidir. ├ťrkektir. O┼čt dedin mi hemen ka├žarlar. ─░┼č olsun diye ├╝rerler. Sessizdirler. Kar─▒nlar─▒ i├žine yap─▒┼č─▒kt─▒r. Zavall─▒d─▒r. G├Âr├╝nce ac─▒rs─▒n─▒z onlara diye d├╝┼č├╝n├╝yordu.

Bu d├╝┼č├╝ncelerle k├Ây├╝ne ula┼čt─▒. Evlerinin avlusuna girdi─činde anas─▒n─▒n cam─▒z─▒ g├Ârd├╝ onu. Cam─▒z dik dik bakt─▒ Hasan’a. Bu da kim ola der gibi bakt─▒. Hasan: Beni cam─▒z unutmam─▒┼č dedi. Anas─▒ korkmas─▒n diye ├╝├ž kere ├Âks├╝rd├╝. ├ľks├╝rmeyle birlikte kap─▒n─▒n s├╝rg├╝s├╝ g─▒c─▒rdad─▒. Anas─▒yla kucakla┼čt─▒lar. Nas─▒l da a─čl─▒yordu. G├╝z ayvas─▒ gibi koklad─▒ o─člunu. Hasan a├ž─▒m dedi anas─▒na. Anas─▒ iki yumurta k─▒rd─▒. Bazlamayla koydu ├Ân├╝ne. D├╝n ak┼čamdan beri hi├žbir ┼čey yememi┼čti. Karn─▒ doydu. Midesi bayram etti Hasan’─▒n. Bu bayram ba┼čka bayramd─▒. O bayram─▒ Hasanla birlikte ya┼čamak gerekirdi.

Ana o─čul ba┼č ba┼ča. Nefeslerini koklaya koklaya dertle┼čtiler. Bac─▒s─▒n─▒n nas─▒l ├Âld├╝─č├╝n├╝ anlatt─▒ anas─▒. ─░ki g├Âz├╝ iki ├že┼čme. Y├╝re─či kaynayan p─▒narlar gibi dolup dolup ta┼čt─▒. Geceyi bir solukta bitirdiler. Horozlar ├Âtmeye ba┼člad─▒. Hasan: Bac─▒m─▒n gelin olmas─▒na ┼čurada ne kalm─▒┼čt─▒ ki. Okulum bitince telli duvakl─▒ gelin olacakt─▒. Ben ve Zeynep anam─▒n iki kanad─▒yd─▒k. Kanad─▒n─▒n biri k─▒r─▒ld─▒. Tek kanatl─▒ ku┼č u├žabilir mi. Elbette u├žamazd─▒. Be┼č ya┼č─▒nda ekin tarlalar─▒nda ba┼čak toplam─▒┼čt─▒k ona. ├ť├ž ya┼č─▒nda tarlalarda ot g├Âlgelerinde yat─▒rm─▒┼čt─▒k onu. Gen├ž k─▒z olmu┼čtu. Olmu┼čtu amma… Ba┼čka gen├ž k─▒zlar gibi s├╝slenemedi. S├╝slenemeden, murad─▒na eremeden, Azrail ald─▒ g├Ât├╝rd├╝ onu. Kara topra─ča gark etti. Gelinlik giyemeden kefen sar─▒ld─▒. ├ľl├╝s├╝n├╝ bile g├Âremedim dedi. G├Âzlerinden siyim siyim indi ya┼člar. Ac─▒yla anas─▒n─▒ kucaklad─▒. Ana o─čul sarma┼č dola┼č a─čla┼čt─▒lar.

Sabah olmu┼č g├╝ne┼č bir adam boyu y├╝kselmi┼čti. Anas─▒ bulgur ├žorbas─▒ pi┼čirdi Hasan’a. ├çorbaya inek ya─č─▒n─▒ d├Âk├╝nce cazzz etti. Ho┼č bir koku yay─▒ld─▒ evin i├žine. Hasan bu kokuyu ├žok ├Âzlemi┼čti. ├çalaka┼č─▒k bitiriverdiler ├žorbay─▒. Hamd├╝senalar ettiler Tanr─▒ya.┬á Anas─▒ “Unumuz bitiyor o─čul. Gayri nederik. Ekmek karneyle. Para olsa bu─čday al─▒r─▒z. Elimizde bir tek cam─▒z var. Onu satal─▒m da bu─čday alal─▒m” dedi. Belli ki anas─▒ bu─čday almak i├žin cam─▒z─▒ g├Âzden ├ž─▒kartm─▒┼čt─▒. Hasan da ├žaresiz satmal─▒y─▒z dedi. Ama bu─čday yoktu alas─▒n. Kimde oldu─ču da belli de─čildi. ─░nsanlar de─či┼čmi┼čti. Anas─▒ kime ba┼č─▒n─▒ vurmu┼čsa eli bo┼č d├Ând├╝ gitti─či kap─▒lardan. “K─▒yametin alameti bunlar” diye s├Âylendi.

Hac─▒ Mehmet’in kar─▒s─▒; “Ak┼čam Hac─▒ gelsin de bir daha a─čz─▒na ip ├Âl├žeyim. Yar─▒n gene gel” demi┼čti. Son umuduydu. Umutla d├Ând├╝ eve. Umut p─▒nar─▒ndan teselli suyu i├žti. “Hele bir sabah olsun. Yar─▒n cumad─▒r. M├╝barek g├╝nd├╝r. Bir kap─▒y─▒ kapatan Allah ba┼čka bir kap─▒ a├žar zahir” dedi.

Anas─▒ cuma g├╝n├╝ ak┼čam tekrar gitti Hac─▒ Mehmet’in evine. Hasan evde bekliyordu. Gideli hayli olmu┼čtu. Zaman uzad─▒k├ža uzuyor ama anas─▒ bir t├╝rl├╝ d├Ânm├╝yordu. Ya yok derse Hac─▒ Memmet. Umut kap─▒s─▒ t├╝mden kapan─▒rsa y├╝z├╝m├╝ze. A├ž it f─▒r─▒n y─▒kar. Biz de bir f─▒r─▒n m─▒ y─▒kal─▒m” diye d├╝┼č├╝nd├╝. Lah├óvle ├žekerek sab─▒rl─▒ olmal─▒y─▒m dedi.

Anas─▒ ge├ž d├Ând├╝ Hac─▒ Mehmet’in evinden. Dudaklar─▒ titriyor, korkmu┼č gibi soluk solu─ča. Titrek dudaklarla: “Bu─čday─▒n yeri zordaym─▒┼č. Gece karanl─▒─č─▒nda o─člu getirecekmi┼č. Cam─▒z─▒ d├Ârt teneke bu─čdayla de─či┼čtim” dedi.

G├Âzleri dolu dolu h─▒┼č─▒mla yerinden kalkt─▒. Kollar─▒n─▒ kald─▒rd─▒ havaya: “Yarabbi. Nas─▒l ederim. Nere giderim. Ayrans─▒z a─čart─▒s─▒z olmaz. Hemi de o benim kocam─▒n teberi─či. Nas─▒l veririm evin ├Ân├╝ndeki cam─▒z─▒. Kocam─▒n kemiklerini s─▒zlatamam” dediyse de sonunda Hac─▒ Mehmet’in dedi─či oldu. D├Ârt teneke bu─čdayla de─či┼čtiler cam─▒z─▒. Hac─▒ Mehmet’in o─člu gece karanl─▒─č─▒nda getirdi bu─čday─▒. “Kimseye s├Âylemeyin. Dilinizi s─▒k─▒ tutun. S─▒r saklamas─▒n─▒ bilin” diye tembih etti. “Cam─▒z─▒ yar─▒n g├Ât├╝r├╝r├╝m” diyerek ayr─▒ld─▒.

G├╝n ─▒┼č─▒madan anas─▒ oturmu┼č, cam─▒z─▒ son kez sa─č─▒yordu. Hasan anas─▒n─▒n yan─▒na vard─▒. Cam─▒z─▒n s─▒rt─▒n─▒ s─▒vazlad─▒. Cam─▒z boynunu Hasan’a ├ževirdi. Durgun durgun bakt─▒. Anas─▒ elindeki s├╝t tas─▒n─▒ duvar─▒n ├╝st├╝ne koydu. Yanaklar─▒n─▒ ok┼čad─▒. G├Âz├╝nden ├Âpt├╝. “Gara g─▒z─▒m hel├ól et hakk─▒n─▒ son s├╝t├╝n├╝ sa─čd─▒m. Misafirsin gayr─▒. Bundan kelli Hac─▒ Memmed’in ah─▒r─▒na ba─članacaks─▒n. Hac─▒ Memmed’in gelini dutacak memelerini. Ak s├╝t├╝n onlar─▒n tas─▒na akacak. Bizim gap─▒da umdu─čunu bulamad─▒n. Arpa yoktu veremedim. Bolca yemleyemedim. ├ľn├╝ne t├╝rl├╝ t├╝rl├╝ yiyecekler goyamad─▒m. Gayr─▒ a─ča kap─▒s─▒na gidiyorsun. Saman─▒n ince, yarman bol olur. Yerin ─▒l─▒k, suyun s─▒cak olur. Bir yedi─čini bir daha yemezsin. A─čan─▒n cam─▒z─▒ oldum diye bizi unutmayas─▒n. Arkan─▒ unutma gara g─▒z─▒m” diyor a─člad─▒k├ža bo┼čal─▒yor, bo┼čald─▒k├ža da doluyordu. Anas─▒ ├žaresizlik a─č─▒tlar─▒ s├Âyl├╝yor, a─č─▒tlar─▒yla da u─čurluyordu Kara K─▒z─▒n─▒. Gidi┼č o gidi┼čti. Art─▒k a─ča cam─▒z─▒ oldu Kara K─▒z.

Bu─čday─▒ un ettiler. Anas─▒: “Ba┼čak zaman─▒na kadar bu bu─čday yeter bize. Un bitmeden de ├žapa mevsimi ba┼člar. ├çapaya gider yeniden al─▒r─▒z cam─▒z─▒. Bir kap─▒y─▒ kapatan Allah bir kap─▒y─▒ a├žarm─▒┼č. ─░man─▒m─▒za ┼č├╝phe d├╝┼čmesin” dedi.

G├╝n g├╝n├╝ kovalad─▒. Mevsim bahara d├Ând├╝. Bahar ya─čmurlar─▒ ├žisem ├žisem ya─čmaya ba┼člad─▒. Cemre topra─ča d├╝┼čm├╝┼č, y─▒lanlar, ├ž─▒yanlar uyanm─▒┼č, tarlalar─▒ ot basm─▒┼čt─▒. Ortal─▒kta ─▒rgat karaborsayd─▒. A─čalar─▒n adamlar─▒ ─▒rgat istiyordu. Hasan anas─▒yla birlikte g├╝nl├╝─č├╝ 60 kuru┼ča ot kazmaya ba┼člad─▒. Hasan’─▒n ├žal─▒┼čkanl─▒─č─▒ d├╝r├╝stl├╝─č├╝ a─čalar─▒n dikkatini ├žekti. Elci ba┼č─▒ yapt─▒lar. Hasan art─▒k a─čalar─▒n elci ba┼č─▒s─▒yd─▒. A─čalara ─▒rgat temin ediyor, ├žift yevmiye al─▒yordu. A─čalar─▒n Hasan Efendisi olmu┼čtu. Otlar bast─▒rd─▒k├ža a─čalar kesenin a─čz─▒n─▒ a├ž─▒yor. Ot yevmiyeleri her g├╝n biraz daha art─▒yordu. Irgat karaborsa. Hasan kim fazla verirse ─▒rgatlar─▒ oraya g├Ât├╝r├╝yor. Onun i├žin ─▒rgatlar Hasan’dan ├žok memnun. K─▒l─▒├ž ─▒rgatlardan yana ┼čak─▒yor. Amma a─čalar ├Âfkeli. Her g├╝n kahvede esip ya─č─▒p g├╝rl├╝yorlar. “Bu i┼čin sonu pek hay─▒r de─čil” diyor Topal Yusuf.

Topal Yusuf kahvede sandalyeye ters oturmu┼č, elinde tespih. ├çay i├žiyor. Ortal─▒─č─▒ kar─▒┼čt─▒raca─č─▒ oturu┼čundan belli. F─▒rsat kolluyor. Sessiz bir an─▒ yakalamak i├žin eftikleniyordu. Daha fazla dayanamad─▒. D├Âkt├╝ zehrini: “Duydunuz mu” diye ba┼člad─▒ s├Âze: “Hele ┼ču pi├žin etti─čine bak─▒n. K├Âk├╝ nerde otu nerde. Yaban─▒n veledini ba─čr─▒m─▒za bast─▒k ├žiyan ├ž─▒kt─▒. Akrep oldu bizi sokuyor. Darende’den getirdik ba┼č─▒m─▒za bel├ó ettik. Garip itin guyru─ču ap─▒┼č─▒n─▒n aras─▒nda olmal─▒. Besledik gargay─▒ g├Âz├╝m├╝z├╝ oyacak. El on laf etse sen bir diyeceksin. O da s─▒ran gelirse. Ulan sen zurnan─▒n son deli─čisin. El ak─▒l verir de para vermez. Bilmiyorsan ├Â─čren. En├╝st├╝de sana bunlar─▒ ├Â─čretmediler mi?ÔÇŁ dedi.

Kahvede sinek u├žsa duyulacak. Sert Ahmet bozdu sessizli─či. “Topal do─čru s├Âyl├╝yor. Bu veledin g├Âz├╝ a├ž─▒ld─▒. Onun g├Âz├╝n├╝ en├╝st├╝ a├žt─▒. S─▒─č─▒rc─▒k yavrusu ┼čahan oldu ba┼č─▒m─▒za. Irgatlar─▒ azd─▒r─▒yor. Ar─▒n─▒n deli─čini bizzikliyor. Uyuyan y─▒lan─▒ uyand─▒r─▒yor pi├ž. G├╝nler bir tutam. Bu zamanda bu kadar ─▒rgat yevmiyesi nerede g├Âr├╝lm├╝┼č ulan. Hangi kitap yazm─▒┼č. Yoksa bunlar─▒ senin en├╝st├╝ kitab─▒nda m─▒ yaz─▒l─▒ h─▒nz─▒r. Ulan bu kadar yevmiye nerede? Kimde? Mal─▒m─▒n orta─č─▒ m─▒s─▒n? Eski k├Âye yeni adet ha. Irgatlar─▒n sesi solu─ču ├ž─▒km─▒yordu. Bu velet elci ba┼č─▒ oldu. ─░┼čler kar─▒┼čt─▒. Irgat─▒ bizzikliyor. Yoksa adamlar─▒n a─čz─▒nda dili yok. Daha ne i┼čler a├žacak ba┼č─▒m─▒za en├╝st├╝l├╝. Durun hele. Size s├Âyl├╝yorum, duyduk duymad─▒k demeyin. Irgat yerinden yekinirse bir daha durduramazs─▒n─▒z. Vakitlice ├žaresine bak─▒n bu i┼čin. Y─▒lan─▒n ba┼č─▒n─▒ g├╝cc├╝─č├╝ken ezin. Hak─▒n─▒ avucuna gat─▒n. Defedin k├Âyden gitsin pi├ž” dedi.

Durdu Memmet kimin tekeri d├Ânerse onun arabas─▒na biner. Kimin defi iyi ├žalarsa onun ├Ân├╝nde oynar, k─▒l─▒c─▒ keskin olan─▒n tekerine ta┼č koymaz. A─čalar─▒n yalc─▒s─▒. “├çama ├ž─▒ksam ├žar─▒─č─▒m kal─▒r. Otu ├žekin k├Âk├╝ne bak─▒n” diye ba┼člad─▒ s├Âz├╝ne. Maksad─▒ Sert Ahmet’in g├Âz├╝ne girmekti. “Bu veledi siz sard─▒n─▒z ba┼č─▒m─▒za. Adam yoktu sanki elci olacak. K├Âyde adam m─▒ k─▒r─▒lm─▒┼čt─▒. Bunu getirdiniz elci ba┼č─▒ yapt─▒n─▒z. Siz dilkiye tavu─ču g├╝tt├╝r├╝rseniz sonu├ž b├Âyle olur. Kendi d├╝┼čen a─člamaz. Etti─činizi ├žekiyorsunuz. Ne yapsa yeridir. ┼×imdi ├žaresine bak─▒n. Ben o zaman da demi┼čtim. Buna mukay─▒t olun. Bir g├╝n sizin ba┼č─▒n─▒za bir ├žorap ├Ârer. ─░┼čte dedi─čim gibi de oldu. Haydi bakal─▒m bak─▒n ├žaresine” diye fi┼č┼čikledi a─čalar─▒.

Topal Yusuf: “Her dert derman─▒yla birlikte gelir. Maraklanmay─▒n. Derdi veren derman─▒n─▒ da verecektir helbet. K├Âpeksiz k├Ây buldu pi├ž, eli de─čneksiz geziyor. ├çaresine bak─▒l─▒r helbet” diyerek bitirdi s├Âzlerini.

Hasan’─▒n anas─▒ yads─▒ namaz─▒na k─▒l─▒yor, Hasan da ├žardakta yat─▒yordu. Ala uyur, ala uyan─▒k. Mustafa Emminin ayak seslerine g├Âzlerini a├žt─▒. Uykulu g├Âzlerini ├Âfeledi.

Mustafa emmi: “Kimse yok mu? Elif Gar─▒ neredesiniz.” Elif Kar─▒ namaz─▒n─▒ bozmad─▒.

Hasan at─▒ld─▒. Buyur Mustafa Emmi. “Beri gel hele yiyenim” dedi Mustafa Emmi.

ÔÇôBuyur emmi. Noldu, ne var?

ÔÇôO─člum sabah─▒nan ─▒rgad─▒n ba┼č─▒na varmayas─▒n. Kahvede laf ettiler. Bek├žilere tembihlediler. D├Âvecekler seni. Irgat k├Âyden d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kmayacak, yevmiyelerin artmas─▒na sebebiyet verilmeyecek. Bunun nedeni senmi┼čsin. ├ľyle diyor a─čalar. Aya─č─▒n─▒ denk alas─▒n. ┼×eytan ┼čerrinden uzak ol. Sak─▒n sabah─▒nan ─▒rgad─▒n ba┼č─▒na varma. Benden s├Âylemesi dedi. Gecenin karanl─▒─č─▒nda kayboldu Mustafa Emmi.

Elif Garı selâm verdi, duasını yaptı.

ÔÇôNoldu Hasan? Noldu guzum? Mustafa Emmi hay─▒r i├žin gelmi┼čtir in┼čallah.

Hasan;

ÔÇôHe├ž de hay─▒r de─čil ana diyerek Mustafa Emminin dediklerini bir bir anlatt─▒. Hasan anlatt─▒k├ža Elif Gar─▒n─▒n y├╝re─čine korkular, ku┼čkular ├ž├Âkt├╝. Uyur gibi uyan─▒k gibi s├╝z├╝ld├╝. Yutkundu bir ┼čeyler demek istedi. Sonra vazge├žti. Ellerin a├žt─▒. “─░lahi Yarabbi sana s─▒─č─▒nd─▒k. Sensin Rahim sensin Kerim. G├Âr bizleri. Elimiz, obam─▒z yok. Elin ellerinde garibik. Gaba a─čac─▒n g├╝rlemesi dal─▒yla olur. Kimimiz kimsemiz yok. Dal─▒m─▒z buda─č─▒m─▒z yok ki g├╝rleyek. Kime diyek derdimizi. Kime diyelim hal─▒m─▒z─▒. Bir t├╝rl├╝ dirlik d├╝zen tutamad─▒k. Ayr─▒k otu gibi k├Âk├╝m├╝z yok ki kestik├že yeniden ├ž─▒ks─▒n. Budand─▒k├ža yeniden g├Âversin. Elimde bir tek ├žitilim gald─▒. G├Âr├╝yorsun Allah’─▒m” dedi kapand─▒. ─░ki g├Âz├╝ iki ├že┼čme.

Hasan:

ÔÇôGiderim dedi.

Anas─▒:

ÔÇôEtme guzum fururlar seni. Ganad─▒n─▒ golunu g─▒rarlar. Kimsemiz yok ki bizi gorusun. Ettikleri yanlar─▒na gal─▒r. Gel k├Ât├╝s├╝n├╝ d├╝┼č├╝nme. Ulu s├Âz├╝ dut. Uyma elin gavuruna. ─░yi k├Ât├╝ bir ekmek yiyoruz ┼čurdan. G─▒tganaat garn─▒m─▒z doyuyor. Govarlarsa nereye gederik. Nerede ak┼čamlar─▒k. K├Âr ┼čeytana l├ónet et guzum. Allah Gafurdur. Kimseyi darda goymaz. Yoktan var eden Allah, helbet buna da bir ├žare bulur. Onca yeri g├Â─č├╝ yaradan bize bir ekme─či ├žok mu g├Ârecek. A├žl─▒ktan kim ├Âlm├╝┼č ki biz ├Âlelim. Allah b├Ây├╝kt├╝r. G├Ân├╝lleri ho┼č eder. Elbet bizim de g├Ânl├╝m├╝z ho┼č olur bir g├╝n. Ete─čindeki da┼č─▒ d├Âk. Ata s├Âz├╝ dut dedi.

Hasan:

ÔÇôGidece─čim. S├Âz verdim. S├Âz├╝m├╝ yiyemem. T├╝k├╝rd├╝─č├╝n├╝ yuttu derler. Allah’a bir can borcum var. Onu da bunlar alacaksa als─▒n. Sabah ─▒rgat tarlaya d├Âk├╝lmeli. ┼×urada ne gald─▒. ├ço─ču gitti zaten. Para gazanmal─▒y─▒z. Yoksa goca g─▒┼č nas─▒l ba┼č edilir. Selin ├Ân├╝nden k├╝t├╝─č├╝m├╝z├╝ gapmal─▒y─▒k. Hakk─▒m─▒z─▒ gorumal─▒y─▒k. Yoksa yar─▒n yine ba┼č─▒m─▒za t├╝nerler. Dizgini bir ka├ž─▒rd─▒k m─▒ bir daha zaptedemeyiz. Demir tav─▒nda d├Âv├╝lmeli dedi.

Uzand─▒ yata─ča. Amma g├Âzleri kapanm─▒yor. Bir t├╝rl├╝ uyku tutmuyordu. Doluya koydu almad─▒. Bo┼ča koydu dolmad─▒. Duygular─▒ karmakar─▒┼č─▒k. ├ľte d├Ând├╝ beri d├Ând├╝. Zalim yast─▒k diken oldu y├╝z├╝ne. Horozlar ├Âtt├╝. G├╝n ─▒┼č─▒d─▒. T├╝k├╝rd├╝─č├╝m├╝ yalamam. S├Âz├╝mde durmal─▒y─▒m. S├Âz verdim ─▒rgatlara. S├Âz bir Allah bir. S├Âz├╝mde durmazsam ganc─▒k demezler mi. Ulan sen nas─▒l adams─▒n. Bu kadar adam sana g├╝vendi yola ├ž─▒kt─▒. Sen bizi yar─▒ yolda nas─▒l b─▒rak─▒rs─▒n. Ar─▒n nam─▒s─▒n yok mu senin demezler mi. Elbette derler. ├ľyleyse ─▒rgatlar─▒ tarlaya g├Ât├╝rmeliyim. Adam gibi adam olup s├Âz├╝mde durmal─▒y─▒m dedi.

Hasan bunlar─▒ kurgularken hoca “Allah’─▒ ekber” dedi. ├çil horoz dut a─čac─▒ndan indi. “G─▒d g─▒d” diyerek tavuklar─▒ ├ža─č─▒rd─▒. Tavuklar horozun ba┼č─▒na ├╝┼č├╝┼čt├╝ler. Anas─▒ da ├žardaktan indi. ─░bri─či eline ald─▒. Dam─▒n arakas─▒na doland─▒. Sonra abdestini ald─▒. Hem elini kuruluyor, hem de g├Âz├╝n├╝ Hasan’dan ay─▒rm─▒yordu. Hasan postallar─▒n─▒ giydi. Evden ├ž─▒kmak ├╝zere haz─▒rl─▒─č─▒n─▒ yapt─▒. Amma… Anas─▒ dikildi kar┼č─▒s─▒na.

ÔÇôBo┼čuna ├žabalama b─▒rakmam seni. Aya─č─▒na k├Âstek olur gene salmam seni. Daha bac─▒y─▒n ata┼č─▒ y├╝re─čimde kor gibi. Bir ata┼č da sen mi salacaks─▒n y├╝re─čime. Senin ata┼č─▒n ├Âld├╝r├╝r beni. Bana k─▒yma Hasan’─▒m, ac─▒lara gark etme beni. E─čildi Hasan’─▒n postal─▒n─▒ ├Âpecek. ─░ki kolunu urgan gibi dolad─▒ Hasan’─▒n beline. Emdirdi─čimi ├žimdirdi─čimi hel├ól etmem sana. Seni reddederim evlatl─▒ktan. Ac─▒ bana diye yalvard─▒ anas─▒.

Hasan avludaki dire─če sekilendi. Parmaklar─▒n─▒ dolad─▒ sa├žlar─▒na. ─░syan duygular─▒ kabard─▒. Kabard─▒ kabard─▒ y├╝kseldi havaya.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Kadersiz T├╝rk├╝ler

ÔÇôVay anas─▒ avrad─▒n─▒… Ulan garipsek bunlar─▒n g─▒├žlar─▒n─▒ m─▒ yalamak gerek. Elim obam, day─▒m emmim, garda┼člar─▒m olsayd─▒, arkal─▒ olsayd─▒m bana bunu yapabilirler miydi? Onlar─▒n yedi ceddine ferman okurdum vallahi. B├╝─čelek tutmu┼č gibi ├Ân├╝me gatar govalard─▒m onlar─▒. G─▒k diyemezlerdi alimallah. S├Âz verdim. S├Âz├╝m├╝ yuttum h─▒. Yalatt─▒lar t├╝k├╝rd├╝─č├╝m├╝. ┼×imdi ne yapaca─č─▒m. ─░yi k├Ât├╝ bir i┼čimiz vard─▒. Bir d├╝zenin temelini atacakt─▒k ki felek yine y├ór olmad─▒. Teker patlad─▒. Felek g├Âlge etti, kanat germedi ├╝st├╝m├╝ze. ┼×imdi ne yapaca─č─▒m. Anam─▒ da i┼če ├ža─č─▒rm─▒yorlar. De─čirmenin suyu kesildi. Sert Amet ‘─░t gap─▒da zab─▒n gerek’ demi┼č. Zab─▒n olmal─▒ym─▒┼č─▒z onlara. G─▒├žlar─▒n─▒ yalay─▒p yalay─▒p ne diyecekler diye g├Âzlerinin i├žine bakmal─▒ym─▒┼č─▒z. Fukaran─▒n boynu e─čri durmal─▒ym─▒┼č. Bu ├ž├Âpl├╝kte ba┼čka horoz ├Âtt├╝rmem demi┼č Sert Amet.

Hasan’─▒n horozu ├Âtmedi. Zab─▒n da olmad─▒ amma… ammas─▒ da bo┼č kendi de. ─░┼č yok, g├╝├ž yok. ─░┼č├žilerin g├╝ndeli─činin 75 kuru┼ča ├ž─▒kmas─▒ i├žin verdi─či m├╝cadele bo┼ča gitti. Ka┼č yapay─▒m derken g├Âzden oldu. Keskin sirke k├╝p├╝ne zarar verdi. Hak ve adaletin pe┼činden aya─č─▒na demir ├žar─▒k giyip ko┼čtu. Amma yeti┼čemedi. Hasan’─▒n elcili─čine bir ├žarp─▒ ├žekildi. Efendili─či de ─▒rgatl─▒─č─▒ da sona erdi. ├ťstelik hi├ž kimse de yevmiyeye g├Ât├╝rm├╝yordu. Art─▒k k├Ây├╝n s─▒─č─▒r─▒n─▒ g├╝tmekten ba┼čka yapacak bir i┼č kalmad─▒ dedi. K├Ây├╝n s─▒─č─▒rlar─▒n─▒ g├╝tsem acaba a─čalar engeller mi. Engellemezlerse s─▒─č─▒rlar─▒ g├╝der, hem de toplu para al─▒r─▒m. Toplu para bereketli olur diye d├╝┼č├╝nd├╝. Zaten o konuda deneyimi de vard─▒. Daha ├Ânce k├Ây├╝n buza─č─▒lar─▒n─▒ g├╝tm├╝┼čt├╝. Anas─▒ da bu d├╝┼č├╝ncesine heye dedi. S─▒─č─▒r ba┼č─▒na 175 be┼č kuru┼č almak ├╝zere alt─▒ ayl─▒─č─▒na pazarl─▒k yap─▒ld─▒. Kaderi kendisiyle e┼č olan Esat’la s─▒─č─▒r ├žoban─▒ oldular k├Âye.

K├Ây├╝n s─▒─č─▒rlar─▒ sabah meydanda toplan─▒yor. Hasan’la Esat al─▒p g├Ât├╝r├╝yor onlar─▒ meraya. Ak┼čam da getiriyorlar. Yemekleri her g├╝n bir evden geliyor. G├╝nler aylara d├Ând├╝. Haziran geldi ├žatt─▒. Ay─▒n ortas─▒nda k├Ây bek├žisi askere al─▒nacaklar─▒n isimlerini a├ž─▒klad─▒. Kader arkada┼č─▒ Esat’─▒n da askere gideceklerin i├žinde ad─▒ okundu. Bir hafta ge├žtikten sonra Esat askere al─▒nd─▒. Hasan’─▒n yan─▒na da Kel VeliÔÇÖyi verdiler. Kel Veli’yi g├Âz├╝ tutmasa da kesim g├╝n├╝ dolmam─▒┼čt─▒. Ben Kel Veliyle bunu s├╝rd├╝remem. Bundan ├žoban olmaz diyemedi. Verdi─či s├Âz├╝ yemedi. Kel Veliyle i┼če devam etti. Zaman Temmuz ay─▒n─▒n sonlar─▒na yakla┼čm─▒┼čt─▒.

Hasan’─▒n elcili─činin bitmi┼čti. Buna ra─čmen ortal─▒─č─▒ buland─▒rd─▒─č─▒ i├žin, a─člar s├╝rekli di┼č biliyor, ba┼č kald─▒r─▒┼č─▒n─▒n cezas─▒n─▒ vermek istiyorlard─▒. Onun i├žin de s├╝rekli kolluyorlar, bir pundunu getirip Hasan’─▒ d├Âvmek i├žin sebep ar─▒yorlar, s─▒─č─▒rlar─▒n etrafa zarar vermesini bekliyorlard─▒. Zaten Topal Yusuf da: “Derdi veren Allah derman─▒n─▒ da verir” dememi┼č miydi. Topal Yusuf’un ba┼člatt─▒─č─▒ hareket amac─▒na ula┼čt─▒.

M─▒s─▒r tarlas─▒nda karn─▒n─▒ doyuran cam─▒zlar kendilerini ├želtik ark─▒na atmaya ba┼člad─▒lar. Suyun i├žinde pofur pofur ediyorlar. G├╝n onlara bayram oldu. Keyifleri yerine geldi. Suyun i├žinde debelene debelene keyif ├žat─▒yorlar. ├ťstelik arada bir de d├Ân├╝p Hasan’─▒n elindeki de─čne─če bak─▒yorlar. Asl─▒nda cam─▒zlar yapt─▒klar─▒n─▒n fark─▒n da. Yatt─▒klar─▒ yer Muslu’nun ├želtik ark─▒. Cam─▒zlar ark─▒ y─▒kt─▒lar. Hasan K├Âr Muslu bize iyi demez. Fitil fitil getirir burnumuzdan. G├Âlgesi a─č─▒rd─▒r K├Âr Muslu’nun. Onun i├žin h─▒┼čm─▒ da b├╝y├╝k olur. Ark─▒n y─▒k─▒ld─▒─č─▒ndan haberi olursa, anam─▒n papucunu elime verir diye i├žinden ge├žirdi. Hasan bunlar─▒ d├╝┼č├╝n├╝rken kar┼č─▒dan iki abal─▒ g├Âr├╝nd├╝. Hasan gelenlerin abalar─▒ndan Mara┼čl─▒ olduklar─▒n─▒ bildi. Ellerinde k├╝rekleri. Ark─▒n sakalar─▒ bunlar. ├çeltik tarlalar─▒n─▒ suluyorlar. A─č─▒rdan a─č─▒rdan yakla┼čt─▒lar Hasan’a. Mara┼č’tan buraya ├žal─▒┼čmak i├žin gelmi┼čler. Asl─▒nda onlar da Garipler. K├Âr Muslu’nun i┼č├žileri. Hasan: Ne de ├žabuk a─čalar─▒n itleri olmu┼č bunlar diye d├╝┼č├╝nd├╝.

Hasan’dan ekmek istediler. Hasan e─čildi ├žal─▒lar─▒n dibine az─▒k ├žaputunu ar─▒yordu. Beline inen k├╝rek sap─▒n─▒n ac─▒s─▒yla neye u─črad─▒─č─▒n─▒ ┼ča┼č─▒rd─▒. Nefesi kesildi. Abal─▒lar─▒n vurdu─čunu anlayamad─▒. Cin ├žarpt─▒ sand─▒. Yere d├╝┼čt├╝─č├╝n├╝n fark─▒nda bile de─čildi. Abal─▒lar vurduk├ža vurdular Hasan’a. Ac─▒mas─▒zca vurdular. “E┼ček sudan gelinceye kadar” d├Âvd├╝ler.

Hasan ay─▒kt─▒─č─▒nda g├╝n a┼čm─▒┼č, hava kararm─▒┼čt─▒. V├╝cudunun kaskat─▒ kesildi─čini aya─ča kalk─▒nca anlad─▒. Kel Veli’nin imi timi yok. S─▒─č─▒rlar ├žoktan k├Âye varm─▒┼čt─▒. Tarlalara ak┼čam─▒n serinli─či ├ž├Âkm├╝┼č, yel ─▒lg─▒t ─▒lg─▒t esiyor. Tibililer ak┼čam serinli─čini f─▒rsat bilmi┼č kumda beleniyorlar. Hasan ayaklar─▒n─▒ s├╝r├╝ye s├╝r├╝ye k├Âye ula┼čmaya ├žal─▒┼č─▒yor. B├Â─čr├╝nde ac─▒ ac─▒ batmalar. Zor nefes al─▒yor. Keklik gibi seken Hasan, ├žoturum olmu┼č y├╝r├╝yemiyor. ┼×imdi H─▒z─▒r gibi biri yeti┼čir diye d├╝┼č├╝nse de ne gelen var, ne de giden. K├Ây hayli uzak.

Hasan gecenin karanl─▒─č─▒nda eve ula┼čt─▒. Y├óds─▒ ezan─▒ okunuyordu. Anas─▒n─▒n vukuattan haberi yoktu. S├╝r├╝ne s├╝r├╝ne avluya girdi. Ana bile diyemeden y─▒─č─▒l─▒verdi dut a─čc─▒n─▒n dibine. Anas─▒ ┼ča┼čk─▒na d├Ând├╝. Namaz─▒ unuttu. Hasan’─▒n y├╝z├╝ne pel pel bakt─▒. Kucaklad─▒ ba─čr─▒na bast─▒ .“Noldu sana guzum. Kim etti bunu. Hangi eli g─▒r─▒las─▒ca bu h├óle getirdi guzum” dedi kapand─▒ ├╝st├╝ne. ├ľnce hastaland─▒ zannetti. Olanlar─▒ duyduk├ža a─č─▒t─▒ farkl─▒la┼čt─▒. Yata─č─▒na yat─▒rd─▒. ├ťst├╝n├╝ soydu. Anadan ├╝ryand─▒ Hasan. Gaz l├ómbas─▒n─▒ getirdi. K├╝rek saplar─▒n─▒n yerine bak─▒yor. Hasan’─▒n v├╝cudu mosmor. Kaskat─▒. V├╝cut dik durmuyor. ─░ki yan─▒na yast─▒klar y─▒─čd─▒. “Bu yaz─▒ nas─▒l yaz─▒. Eli g─▒r─▒ls─▒n yazan─▒n. ┼×eytan ┼čerrinden y─▒rt─▒k yakam─▒z bir araya gelmedi. Dutdu b─▒rakm─▒yor yakam─▒z─▒” deyip deyip a─čl─▒yor. ─░nan├žlar─▒n─▒ di┼čleye di┼čleye yiyordu. “A─čas─▒n─▒n da u┼ča─č─▒n─▒n da… K├╝re─činin de y├╝re─čin de i├žine….” dedi.

Vukuat kom┼čular taraf─▒ndan da duyulmu┼čtu. Hasan gilin evine ko┼ču┼čtular. Anas─▒: “Hani emmi, hani day─▒, Ya─čl─▒ gur┼čunlar ya─čayd─▒ K├Âr Muslu’nun evine” diyor, avaz─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒ kadar ba─č─▒r─▒yordu. Kom┼čular bir t├╝rl├╝ susturamad─▒ Elif Gar─▒y─▒. Hanife Anan─▒n g├Âzleri dolu dolu oldu. “┼×imdi giderim gayfiye, ulan sizler ne bi├žim erkeksiniz. Hepiniz so─čan erke─čimi oldunuz. Avrat m─▒ oldunuz lan. Hani nerde cenderme, nerede h├Âk├╝met. Nerede m─▒ktar. Hepiniz bir ga├žacak delik buldunuz. ─░nlere mi d─▒k─▒ld─▒n─▒z gorkunuzdan. K├Ây├╝n g├╝cc├╝cek ├žoban─▒n─▒ a─čalar─▒n itleri dalas─▒n m─▒. K├Ây├╝n ar─▒n─▒ nam─▒s─▒n─▒ s─▒f─▒ra indirdiniz. Be┼č paral─▒k ettiniz. T├╝h sizin y├╝z├╝n├╝ze. Siz de erke─čim diyorsunuz h─▒”. Senem Nene “Dosdo─čru s├Âyledin Hanife. H├Âk├╝metin dal─▒ var buda─č─▒ var. Ganad─▒ var golu var. Ac─▒k da buraya uzatsa elini de g─▒rsa ┼ču pezevenklerin golunu. Ulan elin Mara┼čl─▒s─▒ buralara kadar gelecek, k├Ây├╝n├╝z├╝n hergelecisini e┼č┼ček sudan gelinceye kadar d├Âvecek. Sizler de avrat gibi oturacaks─▒n─▒z gayfede. Al k─▒z─▒ ver papaz─▒. Yaz─▒klar olsun hepinize. Erkekli─činize yaz─▒klar olsun. Erke─čim diye gezmen gayri buralarda. ┼×ikaat edin Muslu gavurunu h├Âk├╝mete de, als─▒n g├Ât├╝rs├╝n itlerini” diye ├žeki┼čti.

Kel Veli olanlar─▒ kahvede anlatm─▒┼č. Sam─▒rdanmalar ba┼člam─▒┼č. “Birisi s─▒─č─▒rlar─▒n yapt─▒klar─▒ zarar─▒ kim kar┼č─▒layacak h─▒─▒─▒. Hadi bakal─▒m s├Âylen. Bunun zarar─▒n─▒, ziyan─▒n─▒ ├žobanlar versin” demi┼č. Cin Ahmet herslenmi┼č olup bitenlere. “Ulan ben demedim mi. Yaban─▒n iti s├╝r├╝y├╝ gurda yedirir. Bu velet azd─▒. Mukay─▒t olun. Bizim k├Ây├╝ it gondu etmen. Elin yaban─▒ gelip hep bizim k├Âye gonuyor. Yaban itlerinin gonalgas─▒ m─▒ bura. Haberiniz olsun. Varl─▒ vak─▒tl─▒ ├žaresine bak─▒n demedim mi. Haydi demedi deyin” diye esmi┼č ya─čm─▒┼č kahvede.

Cin Ahmet’in dediklerine de Mustafa Emmi huylanm─▒┼č. “Bire Amet s├╝nnet olmam─▒┼čs─▒n ki ac─▒s─▒n─▒ bilesin. A├ž yatmam─▒┼čs─▒n ki garn─▒y─▒n gurlamas─▒n─▒ duyas─▒n. G├Âbelek gibi bitmi┼č, g├Âbelik gibi de gar─▒n b├Ây├╝tm├╝┼čs├╝n. Allah’─▒n gazab─▒ var. Vallahi kimini indirir kimini bindirir. Ne oldum deme. Ekmeksiz a┼č, a─čr─▒s─▒z ba┼č olmaz demi┼čler. Mal da Allah’─▒n m├╝lk de Allah’─▒n. Elin yetimlerinden ne istiyorsunuz? Bu─čuz ba─člatma yetime yaz─▒kt─▒r. Kimi kimsesi yok diye bu kadar da ├╝st├╝ne d├╝┼č├╝lmez ki. ─░nsan elini vicdan─▒na koyar konu┼čur”.

K├Â┼čker Hanefi. “Valla bana s├Âz d├╝┼čmez amma. Hepimiz d├╝┼ček yola. Dayanak h├Âk├╝metin gap─▒s─▒na. Arz edek Muslu’nun itlerin yapt─▒klar─▒n─▒.”

Sarho┼č Dursun: “Eyi Yasin okudun k├Â┼čker. Aha gettik h├Âk├╝mete. H├Âk├╝met kula─č─▒n─▒ vermez ki bize. Bir ├žoban i├žin h├Âk├╝metin i┼či g├╝c├╝ yok da buraya kadar gelecek. K├Âr Muslu’nun abal─▒lar─▒na: Ulan gelin bakal─▒m. Niye k├╝rekle d├Âvd├╝n├╝z elin yetimini. Nas─▒l d├Âversiniz deyip de torlay─▒p toplay─▒p g├Ât├╝recek mi san─▒yorsunuz. Dinime iman─▒ma g─▒l─▒ g─▒p─▒rdamaz h├Âk├╝metin. ─░┼čte bunu Sarho┼č Dursun s├Âylediydi deyin. Bizim k├Ây├╝n a─čalar─▒ndan birinin itine o┼čt deyin de bak─▒n bakal─▒m neler oluyor. Vay yavrum vay. Alimallah yer yerinden oynar. Zarar─▒n t├╝m├╝ne sebep K├Âr Muslu’nun itleri. Aha da ├želtik tarlalar─▒. Yi─čit olan benimle gelsin. ├çelti─či hep beraber bi├žek elinden alak. Satak zararlar─▒ ├Âdeyek. Fukara ├žocuk can─▒ndan oldu. He├ž onun h├ólini soran yok. Ne yiyecekler, ne i├žecekler. Anas─▒n─▒n eli b├Â─čr├╝nde galm─▒┼č. Ge├žmi┼č olsun diyen hani. Avrat gibi oturmu┼č gonu┼čuyorsunuz. T─▒ng─▒r elek t─▒ng─▒r sa├ž sizinkisi. A─ča bir biz bin gi┼čiyik. El mi yaman be─č mi yaman. G├Âsterek gendine. K├Ây├╝n ├žoban─▒n─▒ d├Âvmek nas─▒l olurmu┼č g├Ârs├╝n. Anam avrad─▒m olsun hak i├žin kellemi veririm. Ulan pilavdan d├Ânenin ga┼č┼č─▒─č─▒ g─▒r─▒ls─▒n. Yaz─▒k de─čil mi elin garibine. Anas─▒n─▒n tek ├žitili. ├ľld├╝rseydiniz bari pezevenkler” diye alm─▒┼č vermi┼č Sarho┼č Dursun.

Herkes esti ya─čd─▒ amma… Ne arayan oldu ne de soran. Pisli─čin ├╝st├╝ne k├╝l att─▒lar. Kokusu ├ž─▒kmad─▒. Hasan’─▒n yedi─či dayak yan─▒na k├ór kald─▒. Hasan alg─▒n ├ž─▒kt─▒. Para yok ki doktora gitsin. Anas─▒ Hanife Nenenin urasas─▒n─▒ uygulad─▒. G├Âvdesini yeni y├╝z├╝lm├╝┼č bir koyun derisine sard─▒lar. Deri ─▒l─▒k ─▒l─▒k yap─▒┼čt─▒ v├╝cuduna. ┼×i┼čli─či al─▒r dediler. Daha ├žabuk etki etsin diye s─▒k─▒ s─▒k─▒ya sard─▒lar deriyi. Bir hafta kalacak dediler. Hem de Temmuz ay─▒n─▒n ha┼čmetli s─▒caklar─▒nda. Hasan: Bu ac─▒ya dayanmak i├žin sab─▒r gerek diye ba─č─▒r─▒yordu. Sinekler o─čul ├ž─▒karan ar─▒lar gibi. Anas─▒ sinekler konmas─▒n diye a├ž─▒k yerlere sirke s├╝r├╝yor. Yazmas─▒n─▒ bat─▒r─▒p bat─▒r─▒p konan yerleri ─▒slat─▒yor. Sirke s├╝r├╝ld├╝k├že serinliyor Hasan’─▒n v├╝cudu. ├ťstelik de kurt atm─▒yor sinekler. Sirke de─čen yere karasinekler kurt atmazm─▒┼č. Ke┼čke sinek ila├žlar─▒ o y─▒llarda bulunmu┼č olsayd─▒.

Hasan deriyi sar─▒lal─▒ ├╝├ž g├╝n olmu┼čtu. Deri kuruduk├ža s─▒kt─▒ Hasan’─▒n v├╝cudunu. ├ťstelik de pis pis kokuyordu. Gelenler “Buna can m─▒ dayan─▒r anam. Allah ├žabuk kurtars─▒n” diyorlard─▒.

Derinin i├žinden ├ž─▒kt─▒─č─▒ g├╝n ├žok sevindi Hasan. Hah dedi. “Deri bir ├žocuk do─čurdu.” Anas─▒ sabunlu suyla her taraf─▒n─▒ g├╝zelce bir y─▒kad─▒. Gene de Hasan, derisi derisi kokuyordu. Etleri yumu┼čac─▒k olmu┼čtu. Hemen y├╝r├╝yece─čini sand─▒. Ama ayak da dahi duramad─▒. Dengesini sa─člayam─▒yor, y─▒k─▒l─▒p kal─▒yordu dizlerinin ├╝st├╝ne. Ayaklarla v├╝cut uyum sa─člamad─▒. Yeniden d├╝┼čt├╝ yata─ča. Hasan g├╝nlerce yatt─▒. Hem de tek ba┼č─▒na. Anas─▒ ├žapaya gidiyor. Hasan hasta evde tek ba┼č─▒na. Buna can m─▒ dayan─▒rd─▒. Ama ├Âld├╝rmeyen Allah ├Âld├╝rmedi.

K├Âyde ├žapa i┼či bitmi┼čti. Anas─▒ her g├╝n yan─▒ndayd─▒. Hasan, anas─▒ yan─▒nda olduk├ža kendisini daha g├╝├žl├╝ hissediyor, dertlerini unutuyordu. Art─▒k iyile┼čece─čine inanm─▒┼čt─▒. G├╝nd├╝zleri anas─▒ koluna giriyor avluda dola┼čt─▒r─▒yor. Y├╝r├╝me temrinleri yapt─▒r─▒yordu. Ayaklar─▒ y├╝r├╝meyi unutmu┼čtu. Her temrinde biraz daha a├ž─▒l─▒yordu ayaklar─▒. Ayaklar─▒ a├ž─▒ld─▒k├ža anas─▒ ├žocuklar gibi seviniyordu. Karn─▒ndaki ┼či┼člikler de inmeye ba┼člad─▒.

Hasan d├╝ne g├Âre daha iyi. Anas─▒ koluna girmeden ihtiya├žlar─▒n─▒ g├Ârmeye ba┼člad─▒. Art─▒k kahveye gitme zaman─▒ da gelmi┼čti. Y├╝z├╝n├╝ g├Ârmek istemedi─či adamlar olsa da zarf k├ó─č─▒t alacak, okul m├╝d├╝r├╝ne mektup yazacak, yeniden okuyacakt─▒. Ne pahas─▒na olursa olsun bu karar─▒m─▒ uygulamal─▒y─▒m dedi. Dedi─čini yapt─▒. Y├╝r├╝meye ba┼člad─▒ktan sonra ilk i┼či kahveye gitmek oldu. Sel├ómla┼čt─▒lar kahvedekilerle. K├Âyl├╝ler ge├žmi┼č olsun dilekleriyle g├Ân├╝l almaya ├žal─▒┼čt─▒.

Muhtarla k├ótip Hasan’─▒n kar┼č─▒s─▒ndaki masada oturuyorlard─▒. Muhtar Hasan’─▒ ├ža─č─▒rd─▒. Yan─▒ndakine takdim etti. Ba┼č─▒ndan ge├ženleri anlatt─▒. Muhtar g├Ân├╝l al─▒yor, hem de nasihat ediyor. “Bak Hasan, ├žoban g├╝tt├╝─č├╝ gadar hak al─▒r. K├Âyl├╝ hakk─▒n─▒ vermeli. Sende bilirsin ki gul hakk─▒ yenmez. Elin att─▒─č─▒ da┼č uzun gider. Olanlar─▒ unutmal─▒s─▒n. Olan oldu bir kere. Sab─▒rl─▒ ol. ├çok ┼č├╝k├╝r can─▒n sa─č. Gaderin ├Ân├╝ne ge├žilmez. Sab─▒r umudun anahtar─▒d─▒r. Vakd─▒ gelince a├žam─▒yaca─č─▒ gap─▒ yoktur.”

Muhtar konu┼čuyor Hasan da ba┼č─▒n─▒ sall─▒yor. K├ótip de “Muhtar ├žok do─čru s├Âyl├╝yor” diyerek onayl─▒yordu. Hasan m├╝saade isteyerek ayr─▒ld─▒. Zarf k├ó─č─▒t ve kalem alarak okul m├╝d├╝r├╝ne mektup yazmaya ba┼člad─▒. Olanlar─▒ bitenleri bir bir anlatt─▒. Pi┼čman oldum. Beni geri al─▒n okula. Bir daha asla yapmayaca─č─▒m, inanmal─▒s─▒n─▒z diyerek mektubunu bitirdi. Zarf─▒n a─čz─▒n─▒ yap─▒┼čt─▒rd─▒. ─░l├žeye var─▒nca postaya vermek ├╝zere k├ótibe verdi.

Ana o─čul sonucu merakla beklemeye ba┼člad─▒lar. Ne cevap gelecek. Gelir mi gelmez mi. G├╝nler hayalleriyle s├╝slendi. Anas─▒yla gelece─če dair h├╝lyalar kurdu. Hasan ├Â─čretmen olacak. K├Âye d├Ând├╝─č├╝nde anas─▒ kurban kesecek. Mevlit okutacak. Anas─▒ ba┼č─▒n─▒ sallad─▒: “H├Âk├╝met adam─▒ olmak ne demek. ├ťn├╝ ┼čan─▒ olur h├Âk├╝met adam─▒n─▒n. Ba┼č k├Â┼čeye oturur. Sen gonu┼čursun c├╝mlesi dinler” dedi. Hasan’la anas─▒ her ak┼čam. Hayalle yat─▒p, umutla kalk─▒yorlar. Olsa diyorlar. Olsa… olsa… Olsalarla avunuyorlar. Geceler olsalarla y├óri oluyor Hasan’─▒n. “Umut fakirin ekme─či”. Deyip deyip umut ekme─či yiyorlar. ─░kindiye kadar kasabadan gelecek mektubu bekliyorlard─▒. Derken beklenen mektup geldi. D├╝zi├ži K├Ây Enstit├╝s├╝ M├╝d├╝r├╝ Hasan’a g├Ânderdi─či mektubu kendi elleriyle yazm─▒┼čt─▒. ├ľzel mektup. ├ľzene bezene yaz─▒lm─▒┼č. Hasan i├ži ├╝rpere ├╝rpere a├žt─▒. Elleri titredi a├žarken. Y├╝re─či p─▒r p─▒r etti. Y├╝re─či kanatl─▒ bir ku┼č oldu mektubu okurken. Deli├žay geldi akl─▒na. K├Âp├╝k k├Âp├╝k olan Deli├žay ─▒l─▒k ─▒l─▒k akt─▒ i├žine. Mamure yollar─▒ uzad─▒ g├Âzlerinde. Dal ucunda alaca ku┼člar ├Ât├╝┼čt├╝. Koca ├žama yasland─▒. P─▒narlar─▒n ┼č─▒r─▒lt─▒s─▒n─▒ hissetti y├╝re─činde. Kar┼č─▒s─▒nda bazlama yiyenleri d├╝┼č├╝nd├╝. Yeniden a─čz─▒ suland─▒.

Hasan: Okuldan kayd─▒m silinmemi┼č. M├╝d├╝r├╝m tez d├Ânmelisin diyor. ┼×iirlerimi pek sevmi┼čler. ─░nci gibiymi┼č yaz─▒m. Zeki ├žocukmu┼čum. ├ľ─čretmen olmal─▒ym─▒┼č─▒m. Benim gibilere ├╝lkemizin ihtiyac─▒ varm─▒┼č. Bunlar─▒n hepsini m├╝d├╝r├╝ yazm─▒┼čt─▒. Mektubun sonunda Hasan’─▒n g├Âzlerinden ├Âp├╝yordu m├╝d├╝r├╝. Hasan sevin├žten u├žacakt─▒. Nas─▒l sevinmezdi. Okul m├╝d├╝r├╝ ├Âzel mektup yazm─▒┼č, hem de ‘g├Âzlerinden ├Âperim’ diye bitirmi┼čti. K├Âr Muslu’ya, Topal Yusuf,a Cin Amet’e, Durdu’ya, Dursun’a mektup yazar m─▒ m├╝d├╝r├╝m. Onlar kim ki mektup yazs─▒n. Topal Yusuf ne bilsin ┼čiiri, ne bilsin mektubu dedi.

Hasan murad─▒na ermi┼č, bekledi─či cevap gelmi┼čti. Okul m├╝d├╝r├╝ Hasan’─▒ yeniden kabul etti. D├╝nyalar Hasan’─▒n oldu. Art─▒k anas─▒ da okumas─▒n─▒ istiyordu. “Git” dedi. “Sa├ž─▒m─▒ s├╝p├╝rge eder seni har├žl─▒ks─▒z goymam. H─▒rkam─▒ satar okuturum”. Haz─▒rl─▒klar yap─▒ld─▒. Hasan’─▒n torbas─▒ haz─▒rland─▒. Anas─▒ yumurta kaynatt─▒. Bazlama yapt─▒, d├╝r├╝p az─▒─č─▒na koydu. Hasan yar─▒n sabah ku┼čluk treniyle gidecek. Anas─▒ndan gene kopacakt─▒. Uyuyam─▒yordu. Anas─▒yla a─č─▒z a─č─▒za verdiler. Birbirinin nefeslerini koklad─▒lar. Ana o─čul birlikte ge├žirdikleri son gecenin sabah─▒n─▒ bekliyorlard─▒.

ÔÇôHorozlar bu g├╝n erken uyand─▒ dedi Hasan.

Anas─▒ “get” dedi. G├Âzlerini dikti o─čluna. Durgunla┼čt─▒. Konu┼čurken dudaklar─▒ titriyor. ─░├žinden a─čl─▒yor. G├Âzya┼člar─▒n─▒ i├žine ak─▒t─▒yordu.

ÔÇôYaln─▒zl─▒k Allah’a mahsus. Ta┼č basar─▒m y├╝re─čime. Sab─▒r diye tespih ├žekerim sabaha kadar. Uf demem dedi. G├╝├ž verdi Hasan’a.

Hasan be┼č y─▒l okuyacakt─▒. Nas─▒l t├╝kenir ki be┼č y─▒l. Ka├ž ay, ka├ž g├╝n, ka├ž mevsim eder. Anam─▒n ├Âmr├╝ yeter mi. Bac─▒m Zeynep gibi bir solukta o da kara topra─č─▒n kuca─č─▒na d├╝┼čerse diye karamsar duygular─▒ yumak yumak oldu i├žinde. Sard─▒ beynini. ┬áYeniden garip kalacak anam. Garip duygular Yunus’un dizelerini hat─▒rlatt─▒ ona: ‘Bir garip ├Âlm├╝┼č diyeler / ├ť├ž g├╝nden sonra duyalar’, “Anam da b├Âyle olursa ├Âld├╝─č├╝n├╝ ├╝├ž g├╝n sonra duyar─▒m.

Duygular─▒ f─▒rt─▒na gibi esti y├╝re─činde. H─▒r├ž─▒n deniz dalgas─▒ gibi d├Âvd├╝ beynini. Y├╝re─či suyun y├╝z├╝nde bilyeler gibi inip inip kalkt─▒. Karman ├žorman oldu. ├ç├Âzemedi y├╝re─čindeki d├╝─č├╝mleri. Bu gece ba┼čka gece dedi. Geldi─činde anas─▒n─▒ g├Ârememe korkusu kediler gibi t─▒rmalad─▒ i├žini.

Hasan sabah gidecekti. Horozlar─▒n ├Ât├╝┼č├╝yle ana o─čul uyand─▒lar. Anas─▒n─▒n

a─čz─▒n─▒ b─▒├žak a├žm─▒yordu. Kuru yavan ├žarp─▒┼čt─▒rarak kahvalt─▒ yapt─▒lar. Anas─▒ s├╝rekli o─čluna bak─▒yordu. Sanki g├Âz├╝n karn─▒ vard─▒ da doyacakt─▒. “Var─▒r varmaz mektup sal” dedi. G├╝n ku┼čluk olmu┼čtu.

Anas─▒; “Kara tren yoldad─▒r kalk gidelim” dedi. A─č─▒r a─č─▒r tren dura─č─▒na vard─▒lar. Durakta kimsecikler yoktu. Ancak kara trenin duman─▒ g├Âr├╝nm├╝┼čt├╝. Kucakla┼čt─▒lar. Hasan anas─▒n─▒n elini ├Âpt├╝. Anas─▒n─▒n g├Âzya┼člar─▒ i├žine ak─▒yor, bak─▒┼člar─▒ gittik├že donukla┼č─▒yordu. Hasan son bir kez ana dedi. Gerisini getiremedi. Kara tren ald─▒ g├Ât├╝rd├╝ Hasan’─▒. Anas─▒ korkuluk gibi dikele kald─▒ durakta. G├Âzden kayboluncaya kadar bakt─▒ trenin ard─▒ndan. Tren y─▒lan gibi k─▒vr─▒l─▒yor, h─▒zla uzakla┼čt─▒r─▒yordu Hasan’─▒. Ayr─▒l─▒k ise p─▒ynar k├Âz├╝ gibi ├ž├Âkt├╝ y├╝re─čine. Ayr─▒l─▒k ├╝st├╝ne t├╝rk├╝ler m─▒r─▒ldand─▒ i├žinden. “Ayr─▒l─▒k ate┼čten bir ok. ├ľl├╝m├╝nen ayr─▒l─▒─č─▒ tartm─▒┼člar / Elli gram a─č─▒r gelmi┼č ayr─▒l─▒k”. Ger├žekten de ├Âyle dedi Hasan. Duygular─▒n─▒ da─č─▒tmak i├žin pencereden uzaklar─▒ seyretti. Kader dedi. Yazg─▒ dedi. Ayr─▒l─▒k dedi. Ama i├žindeki duygular─▒ bast─▒ramad─▒ . Bu─čulu g├Âzlerini dikti havaya. Fele─či arad─▒ g├Âky├╝z├╝nde. Onu bir bulabilsem. Bir kar┼č─▒ma alsam. D├Âksem i├žimi. Bakal─▒m benden ne istiyormu┼č. Belki insafa gelir de bundan sonra bana kol kanat gerer diye d├╝┼č├╝nd├╝. Sonra da: Adam sende. ─░sterse kol kanat germesin. Beni yerden yere vursa ne ├ž─▒kar. Nem kald─▒ bu d├╝nyada. Bac─▒m Zeynep gitti. Babam gitti. Cam─▒z gitti. Anamdan ba┼čka nem kald─▒ ki. Neyimi alacak. Bir kuru can─▒m, bir de dertli anam var. Ne verdi ki. Ne sar─▒ sa├žl─▒ y├órim oldu. Ne karaka┼čl─▒ sevgilim. Dikili bir a─čac─▒m yok. H├╝k├╝met kap─▒s─▒nda bir i┼č, a─ča kap─▒s─▒ndan bir a┼č m─▒ verdi. ├ľl├╝mlerden d├Ând├╝m. Yok, yoka kar─▒┼čt─▒ zaten. Nem var ki nem alacaks─▒n diyerek felekle ├žeki┼čti. Gelmi┼č ge├žmi┼č b├╝t├╝n s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒ Nem’lacak felek benim diyerek dile getirdi. 1945 y─▒l─▒nda dile getirdi─či bu dizeler z├╝─č├╝rtl├╝─č├╝nde payitaht─▒ oldu.

Bir giyimlik ┼čal m─▒ verdin
Bir tutacak dal m─▒ verdin
T├╝kenmeyen mal m─▒ verdin
Nem’alacak felek benim

Hasan fele─če b├Âyle dedi. Bu dizeleri Hasan Turan’─▒n da temelini att─▒. D├╝┼č├╝nceleri karmakar─▒┼č─▒kt─▒. Kar─▒┼č─▒k d├╝┼č├╝ncelerle Toprakkale, Osmaniye, Mamure istasyonlar─▒n─▒ ge├žerek Yarba┼č─▒’ya ula┼čt─▒. ─░stasyonda indi. D├╝zi├ži K├Ây Enstit├╝s├╝n├╝n bulundu─ču Haruniye’ye kadar y├╝r├╝d├╝. Okula ula┼čt─▒─č─▒nda g├╝n ikindi olmu┼čtu. Hasan her ┼čeye ra─čmen yeniden okullu olman─▒n sevincini ya┼č─▒yordu. Okulda gerekli i┼člemler tamamlan─▒p okul elbisesini giydi─činde sevin├žten u├žacakt─▒.

G├╝nler aylar─▒, aylar g├╝nleri kovalad─▒. Hasan hem okuyor, okulun ta┼č ocaklar─▒nda ├žal─▒┼č─▒yor, hem de ┼čiirler yaz─▒yor. Yazd─▒─č─▒ ┼čiirleri hafta sonu programlar─▒nda okuyordu. ┼×iirleri arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin dikkatini ├žekti. Herkes taraf─▒ndan tan─▒nmas─▒na, sevilmesine vesile oldu. Edebiyat ├Â─čretmeninin Hasan’la ├Âzel olarak ilgilenmesini sa─člad─▒.

Hasan’─▒n okuldaki g├╝zel g├╝nleri pek uzun s├╝rmedi. K├Âydeki yedi─či dayak yeniden yataklara d├╝┼č├╝rd├╝. Dilli dilli ├Âten Hasan’─▒n dili tutuldu. Derman─▒, takati kesildi. Yemiyor i├žmiyordu. Revirde yatarken ziyaretine gelen arkada┼člar─▒na: Bu yataktan ├Âl├╝m ├ž─▒kacak diyordu.

22 Eyl├╝l 1942 g├╝n├╝n├╝n sabah─▒ ziyarete gelen arkada┼člar─▒ devrin Cumhurba┼čkan─▒ ─░smet ─░n├Ân├╝’n├╝n okullar─▒n─▒ ziyarete gelece─čini s├Âylediler. Haber do─čruydu. Ertesi g├╝n okulun havas─▒ de─či┼čmi┼č, haz─▒rl─▒klar ba┼člam─▒┼čt─▒. Hasan’─▒n beyninde kurgular─▒ ├žatal ├žatald─▒. Beyninin i├ži dopdoluydu. Ne olaca─č─▒m sorusu beynini s├╝rekli me┼čgul ediyordu. Bu d├╝┼č├╝ncelerle ne kadar uyumu┼čtu bilmiyordu. Uyan─▒verdi. G├Âzleri isli lambaya tak─▒ld─▒. ─░├žinde duygular─▒ domur domurdu. ─░sli l├ómbay─▒ yan─▒na ald─▒. D├╝┼č├╝nd├╝klerini duraksamadan yazmaya ba┼člad─▒. Dizeler ard─▒ ard─▒na s─▒ralan─▒verdi. Bu dizelerini ─░smet Pa┼čan─▒n geli┼čine adam─▒┼čt─▒. Geliyor diye ba┼člad─▒ m─▒sralar─▒.

T├╝kenmeyen dertlerim i├žimi eziyordu
G├Âzlerim Ankara’n─▒n yolunda geziyordu
Biriken hayalleri hakikatle ├Ârseydim
├ľzlemlerim birikti y├╝z├╝n├╝ bir g├Ârseydim

─░├žimizde inan├ž var g├╝venle co┼čuyoruz
G├Âsterdi─čin hedefe ok gibi ko┼čuyoruz
Bozk─▒r─▒ yaprak yaprak ye┼čille ├Ârece─čiz
Biz ├Âzlenen cenneti vatanda g├Ârece─čiz

┼×u ya─č─▒z ├žehrelerden her damla d├Âk├╝len ter
Bizi insan i├žinde insan etme─če yeter
Y├╝r├╝yoruz ─▒┼č─▒─ča bilim teknik diyerek
Bozk─▒rlar─▒n ├╝st├╝nde ─▒┼č─▒l ─▒┼č─▒l k├Ây gerek

├çorak topraklar─▒ biz terle yo─čuraca─č─▒z
Da─člar─▒ ba─č yaparak yeni k├Ây kuraca─č─▒z
A├ž─▒k aln─▒m─▒zda nur ┼čafaklar─▒n al─▒d─▒r
Yan─▒k toprak y─▒k─▒k k├Ây dimdik canlanmal─▒d─▒r

diyerek hece hece s─▒ralad─▒ dizeleri. Sabahleyin edebiyat ├Â─čretmenine verdi. Hem ├Â─čretmeni, hem de m├╝d├╝r├╝ ├žok be─čendiler ┼čiirini. “Cumhurba┼čkan─▒na okuyacaks─▒n” dediler.

1943 y─▒l─▒n─▒n 23 Eyl├╝l sabah─▒yd─▒. Okul bayraklarla donat─▒ld─▒. Avludaki dut a─ča├žlar─▒n─▒n alt─▒na sandalyeler, masalar dizildi. Hoparl├Ârler kuruldu. T├╝m okul d├╝zl├╝─če indi. Geli┼č yoluna ├Â─črenciler sa─čl─▒ sollu dizildiler. Kar┼č─▒lama Yarba┼č─▒’ndan ba┼člayacak. Karaca├Âren, ├çami├ži, Yenik├Ây, Haruniye. T├╝m ova k├Âyleri kar┼č─▒lamada haz─▒r ve naz─▒r. Davullar zurnalar. Her tarafta bayram var. Belki de y├Ârenin en g├Ârkemli bayramlar─▒ndan biri.

Hasan koca kona─č─▒n ├╝├ž├╝nc├╝ kat─▒ndan yola bak─▒yor. Yolun kenar─▒nda y├╝zlerce insan, tespih gibi dizilmi┼čler. ─░smet Pa┼čay─▒ bekliyor. Geriden ufac─▒k ufac─▒k g├Âr├╝n├╝yorlar. Kafile ta uzaktan g├Âr├╝nd├╝. Tozlar bulut bulut y├╝kseliyor g├Âky├╝z├╝ne. Geliyorlar. Hasan’─▒n g├Âzleri uzaklara m─▒hland─▒. Ay─▒ram─▒yor. Arabalar geliyorlar. Yol sar─▒ld─▒. Bekle┼čenler durduruyorlar konvoyu.

Saat 14’te cumhurba┼čkan─▒, yan─▒ndakiler enstit├╝ bah├žesine girdiler. ─░smet Pa┼ča haz─▒rlanan yerde davetlilerle birlikte yerini ald─▒. Mah┼čeri bir kalabal─▒k. Y├Âre kuruldu─čundan bu yana b├Âyle bir kalabal─▒k g├Ârmemi┼čti. Ayranlar i├žildi. Davullar zurnalar ├žal─▒yor, okulun halk oyunlar─▒ ekibi kelebekler gibi u├žu┼čuyor. Davulun tokma─č─▒ heybetli. Oyunlar hareketli. Zurnalar co┼čkulu. Davetliler alabildi─čine heyecanl─▒. Y├╝zleri g├╝l├╝yor konuklar─▒n. G├╝ld├╝k├že g├╝lleri yar─▒l─▒yor. Herkes p├╝r ne┼če. Adana Valisi Akif ─░yido─čan Tongu├ž Baban─▒n yan─▒nda. Tongu├ž Baba koca g├Âvdesiyle heykel gibi dimdik. G├Âzleri ─▒┼č─▒l ─▒┼č─▒l. Mutlu, ne┼čeli. Pa┼čalar s─▒ra s─▒ra. Oyunculardan ├ž─▒kan “haydi efeler” sesleri ├ž─▒nlat─▒yor etraf─▒. Yeniden ye┼čerecek k├Âylerin neferleri bunlar. ─░smet Pa┼ča “K├Ây Enstit├╝lerinin ba┼čar─▒lar─▒n─▒ ├Âmr├╝m olduk├ža yak─▒ndan izleyece─čim” demi┼čti. ─░┼čte ┼čimdi i├žinde ya┼č─▒yor. Ba┼čar─▒lar─▒n─▒ canl─▒ olarak seyrediyor. G├╝l├╝yor. G├╝l├╝ms├╝yor. ├çok ne┼čeli ─░smet Pa┼ča.

Oyuncular g├Âsterisini bitirdikten sonra konuklar─▒ sel├ómlayarak yerlerine ├žekildi. Bir k─▒z ├Â─črenci cumhurba┼čkan─▒na ho┼č geldin buketini sundu. Sonra bir ba┼čka ├Â─črenci konu┼čtu. S─▒ra Hasan’a geldi. Hasan hastayd─▒. B├╝t├╝n g├╝c├╝n├╝ toplad─▒. Can─▒n─▒ di┼čine takt─▒. ─░n├Ân├╝’ye adad─▒─č─▒ ┼čiirini i├žinden geldi─či gibi okudu. Cumhurba┼čkan─▒ Hasan’─▒ yan─▒na ├ža─č─▒rd─▒. Elini uzatt─▒. Kutlad─▒. Hasan da elini ├Âpt├╝. ─░smet Pa┼ča Hasan’─▒n elinden ┼čiiri ald─▒. Bir de kendisi okudu. Her d├Ârtl├╝kten sonra m├╝d├╝rle, arkadaki iri yap─▒l─▒ adamla konu┼čuyor, bir ┼čeyler s├Âyl├╝yordu. Hasan kar┼č─▒da. ─░smet Pa┼ča’ya g├Âz├╝n├╝ dikmi┼č. Hi├ž ay─▒rm─▒yor. B├╝t├╝n hareketlerini kontrol ediyor. ─░smet Pa┼čan─▒n d├Ân├╝p d├Ân├╝p konu┼čtu─ču iri yap─▒l─▒ adamla edebiyat ├Â─čretmeni Hasan’─▒n yan─▒na geldi. ─░ri yap─▒l─▒ adam elinden tuttu. “Gel ├žocu─čum” dedi. Birlikte revire gittiler. Hasan soyundu. ─░ri yap─▒l─▒ adam iri elleriyle Hasan’─▒ muayene etti. Bu adam doktordu. Hem de Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒n─▒n Ba┼č Hekimi Prof. Dr. Zeki Hakk─▒ Pamir’di. Muayene ederken Hasan’a;

ÔÇôHasan Beh├žet Kemal’i tan─▒r m─▒s─▒n?

Hasan Beh├žet Kemal’i hi├ž g├Ârmemi┼čti.

ÔÇôKendini tan─▒mam, hi├ž de g├Ârmedim. Ama “Erciyes’ten Kopan ├ç─▒─č” adl─▒ kitab─▒n─▒ okudum.

ÔÇôOnun ┼čiirlerinden etkilenmi┼čsin. Senin ┼čiirinde onun kokusu var. ├çal─▒┼čmalar─▒n─▒ b─▒rakmazsan sen de onun gibi olursun.

Hasan, Onlar─▒n k├Âkleri g├╝├žl├╝. Benim gibi k─▒ra├ž topraklar─▒n kulu mu? Felek onlara y├╝r├╝ demi┼č. Onlar─▒n fincandaki fallar─▒ bile abbak. Benim ki gibi kara m─▒? Onlar koca ┼čehirlerin, ulu ┼čehirlerin ├žocu─ču. Felekle y─▒ld─▒zlar─▒ bar─▒┼č─▒k. Analar─▒ han─▒m, babalar─▒ bey. Benim karayakal─▒ anamdan gayr─▒ kimim var ? diye ge├žirdi i├žinden.

Pamir Bey;

ÔÇôSen hastas─▒n ├žocu─čum. Ben seni tedavi edece─čim. Onun i├žin de Ankara’ya g├Ât├╝rece─čim. Benimle gelir misin?

Hasan nas─▒l sevindi.

ÔÇôElbette gelirim. Ba┼čkenti g├Âr├╝r├╝m. Hastal─▒ktan kurtulurum. Yeniden d├╝nyaya gelmi┼č gibi olurum.

Hasan: Bunlar─▒ H─▒z─▒r g├Ânderdi. Karanl─▒k d├╝nyama yeni bir y─▒ld─▒z do─čdu. Parlak m─▒ parlak diye d├╝┼č├╝nd├╝. O zamana kadar hi├ž b├╝y├╝k ┼čehir g├Ârmemi┼čti. Tek g├Ârd├╝─č├╝ Adana’yd─▒. Hasta haneye gitmeseydi onu da g├Âremeyecekti. Denizin yak─▒n olmas─▒na ra─čmen onu bile ilkokul d├Ârd├╝nc├╝ s─▒n─▒fta g├Ârd├╝. Akl─▒na g├╝zel duygular, beynine sevin├žler y├╝klendi birden. Onca ├žile ├žektiysek de, Nem’alacak felek benim dediysek de durduk durduk turnay─▒ g├Âz├╝nden vuraca─č─▒z gayr─▒ dedi. Umutland─▒. G├╝rledi, hava ya─čmasa da g├╝rlemeye ba┼člad─▒. O bile yeter. D├╝┼č├╝nmesi dahi mutlu ediyordu Hasan’─▒. Ayd─▒nl─▒klar, umutlar ─▒┼č─▒d─▒ birden. Tek tek ─▒┼č─▒d─▒. G├╝lleri yar─▒ld─▒ sevin├žten.

Konuklar yava┼č yava┼č kalkt─▒lar gidiyorlar. Arabalar─▒ kar┼č─▒da. Merdivenleri a─č─▒r a─č─▒r indiler. Arabaya y├╝r├╝yorlar. Bir tela┼čt─▒r ba┼člad─▒. Okulun ├ževresi dopdolu insan. Cumhurba┼čkan─▒ u─čurlan─▒yor.

Hasan’─▒ istediler. Hasan edebiyat ├Â─čretmeni ile birlikte arabalara g├╝├žl├╝kle yakla┼čt─▒. ├ľndeki araban─▒n kap─▒s─▒ a├ž─▒ld─▒. ─░├žindeki Tongu├ž Baba idi. “Gel Hasan,” dedi. Hasan, Tongu├ž Baban─▒n arabas─▒na bindi. Hareket ettiler. Koca kona─č─▒n arkas─▒na doland─▒. K─▒vr─▒la k─▒vr─▒la, a─č─▒r a─č─▒r indi araba. D├╝ze ula┼čt─▒ktan sonra h─▒zla Yarba┼č─▒’na do─čru yol ald─▒. Hasan u├žuyorum sand─▒. Ba┼č─▒ d├Ând├╝. B├Âylesi arabaya ilk defa biniyordu. ─░ki bu├žuk saatlik yol g├Âz a├ž─▒p kapay─▒ncaya kadar bitti. Art─▒k Yarba┼č─▒ ─░stasyonundayd─▒lar.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Dili Olmayan─▒n Yolu da Olmaz Beli deÔÇŽ

Beyaz Tren istasyonda bekliyordu. Cumhurba┼čkan─▒n─▒n ├Âzel treniydi bu. Ad─▒yla san─▒yla ├╝nlenen “Beyaz Tren”. Konuklar─▒n hepsi trene bindi. Art─▒k bundan sonraki yolculuk “Beyaz Tren”le yap─▒lacakt─▒.

─░smet Pa┼čay─▒ u─čurlamaya gelenler istasyonu doldurmu┼č. ├çor ├žocuk, k─▒z k─▒zan, c├╝mle ├ólem. Hepsi trenin hareket etmesini bekliyor. ─░smet Pa┼ča pencere den onlar─▒ sel├óml─▒yor. G├╝lerek el sall─▒yor.

Hasan g├Ârd├╝klerine inanam─▒yordu. Hayal mi, r├╝ya m─▒? Kendisi de bilemiyordu. Tren gece karanl─▒─č─▒nda Adana’ya girdi. Bu sefer de kar┼č─▒lamaya gelenler doldurmu┼čtu istasyonu. ─░stasyon kalabal─▒k. Trenin istasyona girmesiyle ortal─▒k hareketlendi. ─░smet Pa┼ča kar┼č─▒lamaya gelenleri sel├óml─▒yor. Geceyi Adana’da ge├žirecekler. Hasan da trende yatacakt─▒. Tongu├ž Baba s├Âyledi bunlar─▒ Hasan’a. Herkes trenden indi. Vagonlar bo┼čald─▒. G├Ârevliler Hasan’─▒ yemek salonuna g├Ât├╝rd├╝. ├çe┼čit ├že┼čit yemekler serildi sofraya. Ad─▒n─▒ bilmedi─či yemekler. Bunlar─▒ Enstit├╝de de yememi┼čti. Peri Padi┼čah─▒n sofras─▒ sand─▒. Yemekten sonra yataca─č─▒ yere d├Ând├╝. Odada yaln─▒zd─▒. Uyumal─▒y─▒m dedi. Upuzun kadifelerin ├╝st├╝ne boylu boyunca uzand─▒. Kendisini padi┼čah zannediyordu. Bir tek cariyelerim eksik dedi. ─░stasyonda kimsecikler yok. Birka├ž polis devriye geziyordu. Anas─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝ Hasan. Anam bu g├╝n ne yedi? Uyudu mu ki? Belki ┼čimdi ka├ž─▒nc─▒ uykuda? R├╝ya g├Âr├╝yordur. Belki de beni H─▒z─▒r Aleyselamla birlikte g├Ârm├╝┼čt├╝r. E─čer b├Âyle r├╝ya g├Ârd├╝yse sabah bunu kime yordurur acaba? O─člum b├╝y├╝k adam olacak diye umutlan─▒r m─▒? diye d├╝┼č├╝nd├╝.

Sabahleyin Adana’dan ayr─▒lacakt─▒ ─░smet Pa┼čan─▒n konvoyu. ─░stasyon yolcu edenlerle doldu ta┼čt─▒. Vali, belediye ba┼čkan─▒, m├╝d├╝rler herkes. D├╝d├╝k ├žal─▒nd─▒. Kap─▒lar kapand─▒. Beyaz Tren hareket etti. Arkadan sallanan eller, ┼čapkalar, mendiller, alk─▒┼člar geride kald─▒. Tren h─▒z─▒n─▒ ald─▒. ├ľtt├╝rd├╝ d├╝d├╝─č├╝n├╝. Son s├╝rat gidiyor. Hasan kompart─▒manda Tongu├ž Baba ile birlikte. Tongu├ž Baba Hasan’a, k├Ây├╝n├╝, anas─▒n─▒, babas─▒n─▒, memleketini soruyor. Hasan’─▒ daha yak─▒ndan tan─▒mak istiyor. Hasan sorular─▒ utanga├ž utanga├ž cevapl─▒yor. Ba┼č─▒ndan ge├ženleri anlat─▒yor. Tongu├ž Baba ilgiyle dinliyor. Tren, Toros Da─člar─▒n─▒n t├╝nellerini kur┼čun gibi delip delip ge├žiyor. Da─člar─▒n ba┼č─▒ dumanl─▒. ─░ki taraf ulu ├žamlarla kapl─▒. Ba┼člar─▒ g├Â─če uzanm─▒┼č. Tren ye┼čil bir denizde y├╝z├╝yor sanki. Hasan da k├╝rek ├žekiyor. Derin vadiler, Besili ├žamlar. Vagonlar ├žamlar─▒ ge├žtik├že ku┼člar─▒n kanatlar─▒ gibi p─▒r p─▒r ediyor. Kompart─▒man Hasan’─▒n anas─▒n─▒n be┼či─či gibi. Tekerler “t─▒k─▒d─▒k t─▒k─▒d─▒k” ├Âl├ž├╝l├╝ sesler ├ž─▒kar─▒yor. Sesler makinistin d├╝d├╝─č├╝yle bozuluyor. Hasan her d├╝d├╝kte Ankara’ya ula┼čt─▒─č─▒n─▒ san─▒yor.

Tren bu d├╝d├╝─č├╝n├╝ ├žok uzun ├Âtt├╝rd├╝. Evet, bu sefer Ankara’ya gelmi┼člerdi. Hasan trenden Pamir Beyle birlikte indi. Pamir Bey babas─▒ gibi kolluyor Hasan’─▒. ─░nenler gitti. Hasan Pamir Beyin arabas─▒na bindi. Pamir Bey,

ÔÇôAnkara’y─▒ g├Ârd├╝n m├╝?

ÔÇôNerden g├Ârecektim? Hi├ž g├Ârmedim.

Araba rampada y─▒lan gibi kay─▒yor. Pamir Bey,

ÔÇôKar┼č─▒ya bak. Parlak ─▒┼č─▒klar─▒n oldu─ču yer ├çankaya. Cumhurba┼čkan─▒n─▒n k├Â┼čk├╝. Oraya ├ž─▒kaca─č─▒z.

Pamir Bey ve Hasan k├Â┼čke ula┼čt─▒. Kap─▒dan bah├žeye girdiler. Askerler sel├óma durdu. Pamir Bey Hasan’─▒ konuk evine g├Ât├╝rd├╝. G├╝zel giysili insanlar hep buraya toplanm─▒┼č dedi Hasan. Her taraf ─▒┼č─▒l ─▒┼č─▒l parl─▒yor. Parlak ─▒┼č─▒klar. Bast─▒─č─▒ yerler p─▒r─▒l p─▒r─▒l. Ya─č d├Âk yala. Buraya hi├ž karanl─▒k ├ž├Âkm├╝yor. ├çok g├Ârkemli salon. Hasan’─▒n ba┼č─▒ d├Ând├╝. Hi├ž b├Âylesine ihti┼čaml─▒ bir yer g├Ârmemi┼čti. Pamir Bey Hasan’─▒ konuk evine yerle┼čtirdi. Kendisi de gitti.

Hasan ak┼čam yeme─čini Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒n─▒n konuk evinde yedi. Anas─▒n─▒n pi┼čirdi─či bulgura, bulamaca al─▒┼čm─▒┼č, sofrada bu kadar ├žok yemek g├Ârmemi┼čti. Sanki d├╝─č├╝n yeme─čiydi. ─░├ž pilav, ayva kompostosunu ilk defa o ak┼čam tan─▒d─▒. Karn─▒ doyduktan sonra salonda ├žay i├žti. ├çay i├žerken oturdu─ču koltuk yumu┼čac─▒kt─▒. Kalkas─▒ gelmedi. Bana Allah’─▒n bir l├╝tf├╝ dedi. ┼×├╝k├╝r etti.

B├╝t├╝n g├Ârevliler Hasan’la ilgileniyor, bir dedi─čini iki etmiyorlard─▒. Oradakiler merakla Hasan’─▒ izliyor. Sorular soruyorlar. Kim oldu─čunu, ne i├žin geldi─čini ├Â─črenmek istiyorlard─▒. Hasan dilinin d├Ând├╝─č├╝nce cevapl─▒yor. Ba┼č─▒ndan ge├ženleri bir bir anlat─▒yordu. Tertemiz, y├╝zleri g├╝le├ž, hat─▒r naz insanlar. Hep Hasan konu┼čsun istiyorlard─▒. Hasan hemen al─▒┼čt─▒ onlara. Konuk evinde el bebek g├╝l bebek. R├╝yas─▒nda bile g├Ârmemi┼čti. K├Âydeki a─čalarla mukayese edilir mi bu insanlar. Demek ki okuyunca b├Âyle olunuyor? B├Âyle olman─▒n yolu okumadan ge├žiyor. Ben de b├Âyle olaca─č─▒m dedi.

Vakit hayli ilerlemi┼č saat 24 00 olmu┼čtu. G├Ârevli “Yata─č─▒n─▒z haz─▒r” dedi Hasan’a. Odas─▒n─▒ g├Âsterdi. Odada tek yatak. ├çar┼čaf, kar gibi, p─▒r─▒l p─▒r─▒l, yatmayan─▒n yatas─▒n─▒ getiren cinsten. Yata─č─▒n temizli─či ├╝rk├╝tt├╝ Hasan’─▒. Ya yatak kirlenirse diye d├╝┼č├╝nd├╝. Sonra boylu boyunca uzand─▒ yata─ča. Yumu┼čac─▒k yatak. G├Âm├╝ld├╝ gitti i├žine. Yast─▒k mis gibi. Sabunsu sabunsu kokuyor. Gel keyfim gel diyesi geldi.

Okullar─▒ndaki yataklar ottand─▒. Yat─▒nca h─▒┼č─▒r h─▒┼č─▒r ederdi. Ezile ezile toz olurdu otlar. Yast─▒klar ot oldu─čundan bal─▒k gibi kayard─▒. Yorgun g├Âvdeler pat─▒r pat─▒r d├╝┼čerdi yataklara. Ba┼člard─▒ h─▒┼č─▒rt─▒lar. Koro h├ólinde t├╝rk├╝ler s├Âylenirdi sanki. Yatakhane toz duman i├žinde. Pireler cirit atard─▒. Nas─▒l yerlerdi Hasan’─▒. Ondan sonra ka┼č─▒n babam ka┼č─▒n. Y├╝re─čine inerdi ka┼č─▒nt─▒lar. Ka┼č─▒nan yerler fas fas kabar─▒r. Elektrik olmad─▒─č─▒ndan pireleri de avlayamazd─▒. Hasan okulunda iki y─▒l ot yataklarda yatt─▒. Sonra pamuk yataklar yap─▒ld─▒. Tozdan kurtuldular.

Konuk evinde g├Âm├╝ld├╝─č├╝ yata─ča girdi─čin de bunlar─▒ d├╝┼č├╝nd├╝ Hasan. D├╝┼č├╝n├╝rken uyuya kald─▒. ├ľyle bir derin uykuya dald─▒ ki. Belki de uyku denen nesnenin tad─▒n─▒ ilk defa g├Âm├╝ld├╝─č├╝ yata─č─▒n i├žinde tatt─▒. Gecenin nas─▒l bitti─čini anlamad─▒. Sabah ayak seslerine uyand─▒─č─▒n da g├╝ne┼č kar┼č─▒s─▒ndayd─▒. “Buran─▒n gecesi ne kadar da k─▒saym─▒┼č. G├Âz a├ž─▒p kapay─▒ncaya kadar sabah oluyor” dedi. Anas─▒yla sabah─▒ sabah etti─či geceleri hat─▒rlad─▒.

G├Ârevliler “kahvalt─▒ haz─▒r” dediler. Hasan yemek masas─▒na oturdu. Neler yoktu ki masada. Bunlar─▒n hepsi benim mi? Hepsini ben mi yiyece─čim? ├ľnce hangisinden ba┼članacak. Hangisi yenmeli? diye d├╝┼č├╝nd├╝. Etraf─▒ndakiler hangisinden ba┼člam─▒┼čsa Hasan da ondan ba┼člad─▒. Kahvalt─▒dan sonra: Nenelerimizin anlatt─▒─č─▒ sultan sofralar─▒, yalan de─čilmi┼č dedi.

Pamir Bey saat 11’00 de geldi k├Â┼čke. ─░├žeri girdi. Hasan aya─ča kalkt─▒. Pamir Bey hemen tan─▒d─▒ Hasan’─▒. “Gel Hasan,” dedi. Elinden tuttu. “K├Â┼čke ├ž─▒k─▒yoruz.”

Hasan ├žok heyecanland─▒. Y├╝re─či k├╝t k├╝t atmaya ba┼člad─▒. Mermer merdivenlerde postallar─▒ ┼č─▒k ┼č─▒k ediyordu. Bu postallarla bu merdivenler de y├╝r├╝n├╝r m├╝ diye d├╝┼č├╝nd├╝. Kendisini ba┼čka bir d├╝nyada zannetti. Ayaklar─▒n─▒n alt─▒ndaki kadifeler yumu┼čac─▒k. Y├╝r├╝d├╝k├že kabar─▒yor. Cumhurba┼čkan─▒ oturma salonunda. Y├╝z├╝ Ankara’ya d├Ân├╝k. Bakt─▒─č─▒ yeri ku┼č bak─▒┼č─▒ g├Âr├╝yor. Ankara aya─č─▒n─▒n alt─▒nda. G├╝lerek kar┼č─▒lad─▒ Hasan’─▒. Hasan da elini ├Âpt├╝. Sonra e┼či ve annesi geldi. ├ľzden Han─▒m daha k├╝├ž├╝c├╝kt├╝. Onlar─▒n da ellerini ├Âpt├╝. Onlar da Hasan’─▒n yanaklar─▒n─▒. Herkes Hasan’─▒ tan─▒mak istiyordu. Onlar soruyor Hasan anlat─▒yor. Babas─▒n ├Âld├╝─č├╝n├╝, ├žobanl─▒k yapt─▒─č─▒n─▒, anas─▒n─▒ karay─▒lan─▒n kovalad─▒─č─▒n─▒, cam─▒z─▒ nas─▒l satt─▒klar─▒n─▒, K├Âr Muslu’nun sakalar─▒n─▒, koyun derisine yat─▒r─▒ld─▒─č─▒n─▒, a─čalar─▒, ─▒rgatlar─▒, bac─▒s─▒ Zeynep’in ├Âld├╝─č├╝n├╝, okuldan ka├žt─▒─č─▒n─▒ tek tek anlatt─▒. Sonra anas─▒na yazd─▒─č─▒ ┼čiiri, bac─▒s─▒ Zeynep’e yakt─▒─č─▒ a─č─▒t─▒ okudu. Bac─▒s─▒na yazd─▒─č─▒ a─č─▒t─▒ dinlerken g├Âzleri dolu dolu oldu ─░smet Pa┼čan─▒n. Ba┼č─▒n─▒ dikti havaya. G├Âzlerinde Hasan’─▒n ac─▒lar─▒n─▒ ya┼čad─▒.

Ihlamur getirdi g├Ârevliler. S─▒cak s─▒cak i├žti. Sonra kendi kendi ne sordu. “Ben neredeyim? R├╝yam─▒ g├Âr├╝yorum, yoksa ger├žek mi? Hani ot kazd─▒─č─▒m, ba┼čak toplad─▒─č─▒m tarlalar nerede? Nerede Kel Veli, Topal Yusuf? Cay─▒r cay─▒r yanan ├çukurova? Hani nerede? Sandalyeye ters oturan Sarho┼č Dursun, Deli├žay, Yarba┼č─▒? Buras─▒ nere? Ben neredeyim? Yan─▒mdakiler kim? Ba┼č─▒ma devlet ku┼ču mu kondu? Buraya melekler u├žurdu?

├ľ─čle vakti g├Ârevliler yemek getirdiler. Hasan ├žorbay─▒ i├žerken acemilik ├žekmedi. Bal─▒─č─▒ nas─▒l yiyece─čim? diye d├╝┼č├╝nd├╝. Hayat─▒nda hi├ž bal─▒k yememi┼čti. Onlar bal─▒─č─▒ ├žatalla, b─▒├žakla yiyordu. Hasan: Ben de onlar gibi yemeliyim. Uymal─▒y─▒m onlara diye d├╝┼č├╝n├╝yor. ─░├ži i├žine s─▒─čm─▒yordu. ─░smet Pa┼ča Hasan’─▒n bal─▒k yemede usta olmad─▒─č─▒n─▒ anlad─▒. ÔÇťSize okulda bal─▒k yedirmiyorlar m─▒?ÔÇŁ dedi. Hasanlara kim bal─▒k yedirecek. Okulda kendi ya─člar─▒yla kavruluyorlar.

─░smet Pa┼ča” s├Â─č├╝┼č getirsinler” dedi. Hasan ┼ča┼čk─▒nl─▒ktan kurtuldu. Meyve suyu i├žtiler. Hasan hangi meyvenin suyu oldu─čunu dahi anlamad─▒. A─čz─▒m b├Âyle suya hi├ž al─▒┼č─▒k de─čil . S├╝l├ólem g├Ârmedi ki ben g├Âreyim.

Hasan’─▒n k├Â┼čkte ikinci gecesiydi. Al─▒┼čm─▒┼čt─▒. Onlar da Hasan’─▒ sevdiler. Onlar soruyor Hasan ya┼čad─▒klar─▒n─▒ i├ži burkula burkula anlat─▒yordu. Okul arkada┼člar─▒mla hi├žbir fark─▒m─▒z yok. G├Ârg├╝m├╝z bir, t├Âremiz bir. Hepimiz k├Âyden geldik k├Âye gidece─čiz. Hepsi yoksul k├Ây ├žocuklar─▒. Al birini vur ├Âtekine. Ama buradakiler bizlere benzemiyor. Giyimleri g├╝zel. Dilleri kibar. Yemekleri, ├žaylar─▒, kahveleri, ─▒hlamurlar─▒, meyve sular─▒ hepsi bir ba┼čka. Bu ba┼čkal─▒klar da bana ├žok yabanc─▒ diyordu Hasan.

Herkes yata─č─▒na ├žekildi. Hasan da. Yine yata─č─▒ ayn─▒. Uzand─▒ yata─ča. Anas─▒ dikildi kar┼č─▒s─▒na. Bu gece ne haldad─▒r? Ne yedi ne i├žti. Nas─▒l yatt─▒ ? diye d├╝┼č├╝nd├╝. Onun i├žin de hemen yumulmad─▒ g├Âzleri. Gece uzad─▒k├ža uzad─▒. D├╝nk├╝ gibi ├žabucak sabah olmad─▒. Pencereden Ankara’y─▒ seyretti. Koca koca yap─▒lar─▒ bu da─č─▒n y├╝z├╝ne nas─▒l kondurmu┼člar? Padi┼čah saray─▒ gibi. Bunlar kimin ola? Sahipleri bizim gibi ├žar─▒k giymi┼čler mi acaba? Saban─▒n sap─▒ndan duttular m─▒? S─▒tma vurdu mu bunlar─▒.? Kininci Avni Beyi beklediler mi? Bunlar─▒n e┼č┼čekleri ganc─▒k m─▒ gunnam─▒┼č? diye d├╝┼č├╝nd├╝. Sabaha kadar uyku tutmad─▒ g├Âzlerini. Kar gibi yatak diken oldu. Gece uyumadan bitti.

Kahvalt─▒dan sonra Pamir Bey geldi. Beraber k├Â┼čke ├ž─▒kt─▒lar. Kap─▒da anneleri kar┼č─▒lad─▒. Salona ald─▒. ─░smet Pa┼ča bu sefer e┼či ile birlikte geldi. Sabah kahvesi i├žildi.

Pamir Bey,

ÔÇôHasan’─▒ g├Ât├╝rece─čim dedi.

─░smet Pa┼ča:

ÔÇôSeni yine g├Ârece─čim. ├ťz├╝lmemelisin. Doktorun seni g├Ât├╝r├╝p getirecek. Anana mektup yazaca─č─▒m. Olanlar─▒ anlataca─č─▒m dedikten sonra ├Âperek Hasan’─▒ u─čurlad─▒.

O zaman G├╝lhane Hastahanesi Cebeci’de idi. Pamir Bey Hasan’─▒ ba┼čhekime ├ž─▒kard─▒. Ba┼čhekim g├╝lerek kar┼č─▒lad─▒. Ba┼čhekim cana yak─▒n ┼čakac─▒ biri. Odas─▒nda oturdular. ├çay i├žtiler. Pamir Bey Hasan’─▒ tan─▒tt─▒. “Cumhurba┼čkan─▒n─▒n konu─ču. D├╝zi├ži K├Ây Enstit├╝s├╝nden getirdi”. Sonra b├╝t├╝n ├Âzelliklerini ├Âzetledi. Hasan’─▒n hayat hik├óyesini dinleyen ba┼čhekim ├žok duyguland─▒. Pamir Bey s├Âz├╝n├╝ bitirdikten sonra ba┼čhekim aya─ča kalkt─▒. Hasan─▒ ├Âpt├╝. Hasan da ba┼čhekimin elini ├Âpt├╝. Ba┼čhekim, “Seninle bizzat ilgilenece─čim. Bir iste─čin olursa yan─▒ma geleceksin. Hi├ž ├╝z├╝lmeyeceksin. Evin gibi rahat olacaks─▒n” diye tembihledi.

G├Ârevliler yata─č─▒n─▒ haz─▒rlad─▒. Pamir Bey ├Ânde Hasan arkada. Ku┼č yuvas─▒ gibi bir sand─▒─ča girdiler. Sand─▒k bunlar─▒ ald─▒ g├Ât├╝rd├╝ yukar─▒ya. Hasan: Demek asans├Âr dedikleri buydu diye d├╝┼č├╝nd├╝. ─░lk defa g├Âr├╝yor, ilk defa biniyorum dedi.

Hem┼čire giyeceklerini getirdi. Hepsi tertemiz daha hi├ž giyilmemi┼čti. Muayene ba┼člad─▒. Hasan tepeden t─▒rna─ča ince ince muayene edildi. Pamir Bey anlatt─▒ beyaz elbiseliler not tuttu. Dayaktan kaynaklanan ar─▒zalar tespit edildi. Dalak ┼či┼čmi┼č, karaci─čer iltihaplanm─▒┼č. Sar─▒l─▒k ba┼člam─▒┼č. Te┼čhis kondu. Tedavi i├žin Pamir Bey beyaz elbiselilere bir s├╝r├╝ not yazd─▒rd─▒. Muayene te┼čhis, tedavi tespitlerinden sonra Pamir Bey gitti.

Daha ilk g├╝nde ─░smet Pa┼čan─▒n hastas─▒ oldu─ču, ┼čair oldu─ču hemen duyuldu. Herkes Hasan’a ilgi g├Âsteriyor, ├žabuk iyile┼čmesi i├žin elinden gelen gayreti g├Âsteriyordu. Pamir Bey gittikten sonra odas─▒ hi├ž bo┼č kalm─▒yordu.

Hasan hastahaneye yatal─▒ tam ├╝├ž ay olmu┼čtu. Tedavisi bitmemi┼č, fakat o usanm─▒┼čt─▒. Anas─▒ t├╝t├╝yordu burnunda. K├Ây├╝n├╝, mektebini ├Âzledi. Pamir Beye, “Usand─▒─č─▒m─▒ s├Âylesem” diye d├╝┼č├╝nd├╝ cesaret edemedi. Hasan’a “├ç─▒kman─▒n m├╝mk├╝n├╝ yok. Tedavin devam ediyor. ─░yile┼čmedikten sonra buradan ├ž─▒kamazs─▒n” denildi. Hasan’─▒n hastahaneden ├ž─▒kma iste─či ba┼čhekime iletildi. Ba┼čhekim, “S─▒k─▒ld─▒─č─▒ zaman ├ž─▒ks─▒n dola┼čs─▒n. ─░yile┼činceye kadar b├Âyle devam etsin” dedi. Hasan g├╝nd├╝zleri il├ó├žlar─▒n─▒ al─▒yor, ├ž─▒k─▒yor dola┼č─▒yor, ak┼čamlar─▒ tekrar hastahaneye geri d├Ân├╝yordu. Bir g├╝n Tongu├ž Babaya gitmeye karar verdi. Sabah kahvalt─▒s─▒ndan sonra uygulad─▒ karar─▒n─▒. Bakanl─▒─č─▒ sordu. “Ulus’ta” dediler. Yaya d├╝┼čt├╝ yollara. Paras─▒ yoktu. Otob├╝se binemedi. Sora sora buldu Tongu├ž Baban─▒n yerini. Heykelin arkas─▒ndaki g├Ârkemli binayd─▒. ├ťrke ├╝rke ├ž─▒kt─▒ kona─č─▒n merdivenlerinden. Tongu├ž Baban─▒n yerini sordu. Odas─▒na g├Ât├╝rd├╝ler. Tongu├ž iki konu─čuyla oturuyordu. Hasan’─▒ g├Âr├╝nce g├╝l├╝msedi. Elini uzatt─▒. Hasan elini ├Âpmek istedi. ├ľpt├╝rmedi. Konuklar─▒na tan─▒tt─▒ Hasan’─▒. “─░yi ettin geldi─čine. ─░┼čte benim ├žocuklar─▒m bunlar. Araya araya bulurlar beni” dedikten sonra hastahane ya┼čant─▒s─▒n─▒ sordu. Anlatt─▒ Hasan. Tongu├ž Baba ilgiyle dinledi. Sonra; “Ne g├╝zel taram─▒┼čs─▒n sa├žlar─▒n─▒. G├╝zel yak─▒┼čm─▒┼č sana. K├Âyl├╝ ├žocu─čuna benzemez olmu┼čsun. Sen de kentli olmu┼čsun”. Hasan, Tongu├ž Baban─▒n bu s├Âzlerinden yerildi─čini anlad─▒. K├Ây Enstit├╝lerinde sa├ž uzat─▒lmazd─▒. Okulun berberi ekin bi├žer gibi bi├žerdi sa├žlar─▒. Yozla┼čmamal─▒y─▒m, b├╝y├╝k ┼čehir asl─▒mdan uzakla┼čt─▒rmamal─▒ dedi. Tongu├ž Baban─▒n konuklar─▒ gitti. Hasanla ba┼č ba┼ča kald─▒lar. Hasan: ├ľ─čle yeme─činde hastahanede olmal─▒y─▒m diyerek izin istedi. Tongu├ž b─▒rakmad─▒. Sadi Bey ad─▒nda, g├╝zel giyimli biriyle yeme─če g├Ânderdi. ÔÇťYeme─činizi yiyin gelin”.

Sadi Bey Hasan’─▒ K─▒z─▒l─▒rmak Lokantas─▒na g├Ât├╝rd├╝. D├Âneri ilk defa orada tan─▒d─▒ Hasan. Sadi Beyle birlikte Ankara D├Âneri yedikten sonra Tongu├ž Baban─▒n odas─▒na d├Ând├╝ler. Tongu├ž Baba yoktu. Belki de gitmi┼čtir. Geri d├Âner mi d├Ânmez diyerek bekledi Hasan. ├çok ge├žmeden iki arkada┼č─▒yla geldi Tongu├ž Baba. Ihlamur i├žtiler birlikte. Sonra Hasan izin istedi. Elini s─▒kt─▒. Tongu├ž Baba, Hasanla kap─▒n─▒n d─▒┼č─▒na kadar ├ž─▒kt─▒. Cebine para koydu. “Gene gel. Nas─▒l olsa yolu ├Â─črendin.” Hasan gidecekti ki. “Bekle bekle” dedi Tongu├ž. Masas─▒na gitti. Elinde iki kitapla d├Ând├╝. “Az kals─▒n unutacakt─▒m. Bunlar─▒ okuyacaks─▒n, konu┼čaca─č─▒z seninle” diyerek yolcu etti K├Âyde E─čitim-─░lk├Â─čretim Kavram─▒ adl─▒ kitab─▒n─▒ kendisi vermi┼čti Hasan’a. Hasan sevine sevine indi merdivenlerden a┼ča─č─▒. Tongu├ž Baba “Gene gel demi┼čti.” ├çok mutlu oldu. Binadan ├ž─▒kar ├ž─▒kmaz elini cebine soktu. Ka├ž lira koydu acaba cebime. Paralar─▒ sayd─▒. Tam─▒ tam─▒na 50 lira. ├çok b├╝y├╝k para. K├Âydeki bir g├╝nl├╝k ot yevmiyesi 50 kuru┼č. 50 kuru┼ča ak┼čama kadar a─čalar─▒n a─čz─▒n─▒n kokusunu dinledi─čini, ├žapaya gitti─čini hat─▒rlad─▒. Bu parayla neler al─▒nmaz. Elli lira ├žok para. Bakanl─▒─ča gelirken vitrinlerde g├Ârd├╝─č├╝ kitaplar─▒ ┼čimdi alabilirim diye h─▒zl─▒ h─▒zl─▒ y├╝r├╝d├╝.

Giderken g├Ârd├╝─č├╝ kitaplar─▒ da alarak hastahaneye d├Ând├╝. Of be dedi. ├çok kitab─▒m oldu. Bunlar─▒ yudum yudum okurum diyerek sevindi. ├ľnce Tongu├ž Baban─▒n K├Âyde E─čitim adl─▒ kitab─▒ndan ba┼člad─▒. Okuduk├ža: Bizim k├Âyden ba┼čka k├Âyler de varm─▒┼č. Demek ki yaln─▒z de─čilim diye d├╝┼č├╝nd├╝. Kitap, k├Âylerdeki dirili┼čin yollar─▒n─▒, e─čitimin nas─▒l yap─▒laca─č─▒n─▒, kullan─▒lacak il├ó├žlar─▒ anlat─▒yordu. Hasan okuyor, okuduk├ža yeniden do─čuyor. Gaflet uykusundan uyan─▒yor. Kitaplar Hasan─▒ ├žok sard─▒. Sayfalar ilerledik├že ufku geni┼čliyor, “K─▒rk bin k├Âye kir bin ─▒┼č─▒k gerek” diyordu.

Tongu├ž Baban─▒n yan─▒na Hasan’─▒n bu ikinci gidi┼čiydi. Nas─▒l olsa “Gene gel” demi┼čti. Odas─▒na vard─▒─č─▒nda tek ba┼č─▒na ├žal─▒┼č─▒yor, bir ┼čeyler yaz─▒yordu. Yine g├╝lerek kar┼č─▒lad─▒ Hasan’─▒. “Aray─▒ so─čuttun. Daha s─▒k├ža gelmelisin. Kitaplar─▒m─▒ okudun mu?”

ÔÇô─░kisini de okudum. Hem de alt─▒n─▒ ├žize ├žize. D├╝┼č├╝ne d├╝┼č├╝ne bitirdim ikisini de.

─░lgin├ž buldu─ču yerlerin alt─▒n─▒ ├žizdi─čini, ├Ânemli notlar ald─▒─č─▒n─▒ bir bir anlatt─▒. Tongu├ž Baban─▒n ├žok ho┼čuna gitti. G├Âzleri g├╝ld├╝. “├çok iyi analiz etmi┼čsin. Aferin Hasan. Yar─▒n pazar. Hasano─član K├Ây Enstit├╝s├╝ne gidece─čim. Seni de g├Ât├╝reyim. Orada arkada┼člar─▒n var. Onlarla tan─▒┼č” dedi. Hastahaneden izin ald─▒ Hasan’a. Evine birlikte gittiler. Bu kadar ├žok kitab─▒ ilk defa Tongu├ž Baban─▒n evinde g├Ârd├╝ Hasan. Ne kadar ├žok kitap? Koca bir k├╝t├╝phane. Y─▒─č─▒n y─▒─č─▒n kitap dolu evin i├ži. Raflar dolmu┼č ta┼čm─▒┼č diye d├╝┼č├╝nd├╝. O gece Tongu├ž Baban─▒n konu─ču oldu.

Ocak ay─▒ son g├╝nlerini ya┼č─▒yordu. Sabaha kadar kar ya─čm─▒┼č. Hava so─čuktu. Erkenden kalkarak birlikte Hasano─član K├Ây Enstit├╝s├╝ne gittiler. Baba o─čul gibi. Genel M├╝d├╝rle Hasan yan yana. Y├╝re─činde mutluluk kaynad─▒. Bu ben miyim Allah’─▒m? Olacak i┼č mi? Genel M├╝d├╝rle ├Â─črencisi yan yana. Hangi kitap yazar b├Âylesi g├╝zelli─či. Kim yapar bunu?

Tongu├ž Babayla Hasano─član ─░stasyonunda indiler. Okulun cipi ald─▒ g├Ât├╝rd├╝. Yollar kar. D├╝┼če kalka ula┼čt─▒lar okula. Okulda ┼č├Âlen vard─▒. Birlikte kat─▒ld─▒lar ┼č├Âlene. Herkes ├žald─▒ s├Âyledi. Halaylar ├žekildi. T├╝rk├╝ler s├Âylendi. Hasan okulun yazar kadrosunu i┼čte o zaman tan─▒d─▒. ┼×├Âlen ge├ž saate kadar s├╝rd├╝. Bitiminde Genel M├╝d├╝rle birlikte d├Ând├╝ler Ankara’ya.

G├╝nler aylar─▒ koval─▒yor, zaman ak─▒p gidiyordu. Hasan bu zaman i├žinde hastahane hayat─▒na al─▒┼čm─▒┼č yeni bir Hasan olmu┼čtu. B├╝t├╝n doktorlar─▒ tan─▒yor, hem┼čireler ise ona ilgiyle bak─▒yordu. Hastalar─▒n en k─▒demlisiydi. Sa─čl─▒─č─▒ da ne┼česi de yerindeydi. Hastahaneye Eyl├╝l ay─▒nda gelmi┼č, Mart ay─▒n─▒n sonunda ├ž─▒kaca─č─▒ s├Âylenmi┼čti. ├ç─▒kaca─č─▒ g├╝n├╝ sab─▒rs─▒zl─▒kla bekliyordu.

Hasan’─▒n hastahaneden ├ž─▒kma arzusunun yo─čun oldu─ču bir g├╝nde, doktoru ├╝├ž├╝nc├╝ kez Cumhurba┼čkan─▒na g├Ât├╝rd├╝. Hasan─▒n duygular─▒ karma – kar─▒┼č─▒k. ─░├žinde bir s─▒z─▒ vard─▒. Y├╝re─či yan─▒yordu. Belki de k├Â┼čke son geli┼čiydi. Derken salona ge├žildi. Hasan ─░smet Pa┼čan─▒n elini ├Âpt├╝. Topluca kahve i├žildi. Pamir Bey ─░smet Pa┼čaya, Hasan’─▒ hastahaneden ├ž─▒karaca─č─▒n─▒ s├Âyledi. Cumhurba┼čkan─▒ dik dik bakt─▒ Hasan’a. Ka┼člar─▒ yukar─▒ kalkt─▒. “G├Âz kapaklar─▒ ┼či┼č duruyor. Bir m├╝ddet daha yats─▒n. Hastal─▒─č─▒ iyice ge├žsin. Onu burada okutal─▒m. Okusun b├╝y├╝k adam olsun” dedi ─░smet Pa┼ča. Hasan’─▒n i├žine “him ta┼č─▒” d├╝┼čt├╝. 19

ÔÇôOkuluma gidece─čim.

─░smet Pa┼ča g├╝l├╝msedi. Parma─č─▒yla Hasano─član K├Ây Enstit├╝s├╝n├╝ g├Âstererek,

ÔÇôBurada oku. Adana uzak. Hastalan─▒rsan gelemezsin tekrar buralara. ─░yi d├╝┼č├╝nesin Hasan.

ÔÇôAnam─▒ ├Âzledim dedi.

Y├╝re─či kabard─▒. Duyguland─▒, a─člad─▒. G├Âzya┼člar─▒ siyim siyim d├Âk├╝ld├╝ g├Âzlerinden. ─░smet Pa┼ča Hasan’─▒n g├Âzya┼člar─▒na dayanamad─▒.

ÔÇôPeki Hasan peki. ├ťz├╝lme sen. Seni annene g├Ândeririz.

Pamir Beyle K├Â┼čk├╝n merdivenlerinden a─č─▒r a─č─▒r indiler. Merdivenlerin bitimin de ger├žekten ayr─▒ld─▒─č─▒na inand─▒. D├Ând├╝, i├ži burkula burkula bakt─▒ ├çankaya K├Â┼čk├╝ne. Buralar─▒ bir daha nas─▒l g├Âr├╝r├╝m dedi. Pamir Beyle birlikte arabaya bindiler. Araba ├çankaya s─▒rtlar─▒ndan a─č─▒r a─č─▒r inerek b├╝y├╝k caddelere ula┼čt─▒. Ulus’a do─čru yol al─▒yor. Pamir Bey “Hasan Ali Beyin yan─▒na gidiyoruz. Seni istedi” dedi.

Hasan Ali Y├╝cel’in odas─▒na girdiklerinde Pamir Beyle bakan ├Âp├╝┼čt├╝ler. Hasan’da elini ├Âpt├╝. Kar┼č─▒l─▒kl─▒ oturdular. Bakan Hasan’a, “Cumhurba┼čkan─▒n─▒n konu─ču olmu┼čsun. Neler ikram ettiler sana?” Hasan s─▒k─▒l─▒yor cevap veremiyor, konu┼čam─▒yor, Pamir Bey g├╝l├╝yordu. Hasan Ali Bey “Anlat bakal─▒m sofras─▒nda neler yedin?” diyor kal─▒n ka┼člar─▒n─▒n alt─▒ndan g├╝l├╝ms├╝yordu. Hasan bir bir sayd─▒ k├Â┼čkte yediklerini. Pamir Beyle g├╝l├╝┼čt├╝ler. Bakan g├Âzlerini dikti Hasan’─▒n g├Âzlerine:

ÔÇôCumhurba┼čkan─▒yla neler konu┼čtunuz?
ÔÇôSeni burada okutaca─č─▒z. B├╝y├╝k adam olacaks─▒n, dedi.
ÔÇôPeki, sen ne dedin?
ÔÇôK├Ây Enstit├╝s├╝nde okuyaca─č─▒m─▒ s├Âyledim.
ÔÇôCevab─▒n g├╝zel olmam─▒┼č.
ÔÇôBen ├Â─čretmen olaca─č─▒m diyecektin. ├ľ─čretmenden ba┼čka b├╝y├╝k adam olur mu?
ÔÇôD├╝┼č├╝nemedim efendim
ÔÇôYa Hasan iyi d├╝┼č├╝nmemi┼čsin. ─░nsan─▒n en b├╝y├╝─č├╝ ├Â─čretmendir, dedi.

Hasan Ali Y├╝cel ├Â─čretmenin y├╝celi─čini b├Âyle anlatt─▒ Hasan’a. Bunun i├žin makam─▒na ├ža─č─▒rd─▒. “Gitme” dedi. “Burada okutal─▒m. Seni hocalar─▒n hocas─▒ yapal─▒m.” Ama Hasan karar─▒n─▒ ├žoktan vermi┼čti. Gidece─čim memleketime, evime, yurduma d├Ânece─čim, anam─▒ ├Âzledim buralarda duramam gayr─▒ diyordu. ─░smet Pa┼ča ikna edememi┼čti. Ba┼čta ─░smet Pa┼ča, sonra Milli E─čitim Bakan─▒ Hasan Ali Y├╝cel, K├Ây Enstit├╝leri Genel M├╝d├╝r├╝ ─░smail Hakk─▒ Tongu├ž, hepsi Hasan’─▒n Ankara’da okumas─▒n─▒, ellerin alt─▒nda yeti┼čmesini istediler. “Gitme, seni Ankara ‘da okutal─▒m, b├╝y├╝k adam ol!” dediler. Hasan kabul etmedi.

Hasan’─▒n k├Â┼čkten, Mili E─čitim Bakan─▒n─▒n makam─▒ndan, Tongu├ž Babadan, Pamir Beyden ayr─▒lmas─▒ ├žok zor oldu. ─░smet Pa┼čan─▒n, Hasan Ali Y├╝cel’in, ─░smail Hakk─▒ Tongu├ž’un ellerini ├Âperken i├žinden bir ┼čeyler koptu. G├Âzleri bu─čuland─▒. ─░├ži yand─▒. Burada kalay─▒m desem mi, demesem mi? ├ľzlem duygular─▒n─▒ yenemedi. Duygu terazisinde ana ├Âzlemi a─č─▒r bast─▒. Kalaca─č─▒m diyemedi. ├çocuksu duygular─▒na yenik d├╝┼čt├╝. K├Ây├╝n├╝n zibilliklerini tercih etti. ├ľn├╝nde d├╝─č├╝m d├╝─č├╝m olacak y─▒llar─▒ d├╝┼č├╝nmedi. Postac─▒ kap─▒y─▒ ├žald─▒. O a├žmas─▒n─▒ bilemedi. “Nem alacak felek benim” derken, felek kol kanat gerdi, kap─▒s─▒n─▒ sonuna kadar a├žt─▒. O g├Âzlerini yumdu. G├Ârmedi. Gelece─če beyaz gelinlikler diktirildi. Gerde─če girmedi. “├ťlkenin tan─▒nm─▒┼č ┼čairi olursun” dediler. T─▒nmad─▒. Ba┼č─▒na devlet ku┼ču kondu. O “ki┼č” dedi. Hayat─▒nda ┼čans kap─▒s─▒n─▒ bir kez ├žald─▒. O, elinin tersiyle geri ├ževirdi. Son treni de ka├ž─▒rd─▒. Hasan, tedavisinden sonra D├╝zi├ži K├Ây Enstit├╝s├╝ne g├Ânderildi.

Demedim mi her güzelden yâr olmaz
Be hey g├Ân├╝l sevmeseydin ne vard─▒

1947’de D├╝zi├ži K├Ây Enstit├╝s├╝n├╝ bitirerek ├Â─čretmen oldu. Kendi k├Ây├╝ olan Mustafabeyli’ye atand─▒. 1955 y─▒l─▒na kadar Mustafabeyli’de ├žal─▒┼čt─▒. Bu zaman i├žinde Hatay’─▒n D├Ârtyol il├žesinde Tekel M├╝d├╝r├╝ Anlak Beyin k─▒z─▒ Zekiye AytenÔÇÖle evlendi. 1955 y─▒l─▒nda Polatl─▒ Yedek Subay Okulunda askere al─▒nd─▒. Okuldan aste─čmen olarak mezun oldu. Kurada 61. T├╝men Komutanl─▒─č─▒ 1. Top Alay─▒ 2. Batarya Tak─▒m Komutanl─▒─č─▒na (Avc─▒lar/─░stanbul) aste─čmen olarak atand─▒. Bu askeri birlikte alt─▒ ay aste─čmenlik, alt─▒ ay da te─čmenlik yapt─▒ktan sonra 1956 y─▒l─▒n─▒n Aral─▒k ay─▒nda ayn─▒ birlikten terhis oldu. Askerlikten sonra kendi k├Ây├╝nde ├Â─čretmenli─če devam eden Hasan Turan emekliye ayr─▒ld─▒ktan sonra, Mustafabeyli Belediye Ba┼čkanl─▒─č─▒, Ceyhan CHP ─░l├že Ba┼čkanl─▒─č─▒ yapt─▒. Emeklilikten sonra Ceyhan’a yerle┼čen Hasan Turan ├žok sevdi─či e┼či Ayten Zekiye’yi 9.8.1996 tarihinde Mu─čla’da topra─ča verdi. Arkas─▒ndan a─č─▒tlar yakt─▒. “Ac─▒s─▒ i├žimde kor / Yoklu─čuna dayanmak zor” dedi. Arkas─▒ndan ┼ču dizeler d├Âk├╝ld├╝ y├╝re─činden;

Bir yast─▒kta 48 y─▒l ad─▒ var
G├╝zelim y─▒llar─▒n bende yad─▒ var
Sensizli─čin neresinde tad─▒ var
Uyan g├╝l├╝m ne h├óldeyim g├Âr beni

Sen g├Âvdeme g├Ân├╝l oldun ba┼č oldun
G├Âzlerimde ─▒l─▒k ─▒l─▒k ya┼č oldun
Yar─▒m as─▒r her derdime e┼č oldun
Uyan g├╝l├╝m ne h├óldeyim g├Âr beni

Hasan Turan buralarda duramaz
Saat durmu┼č g├╝c├╝ yetmez kuramaz
Dilim sustu kimselerden soramaz
Uyan g├╝l├╝m ne h├óldeyim g├Âr beni

Birinci e┼činin ├Âl├╝m├╝nden sonra Ceyhan’─▒n Irmakl─▒ k├Ây├╝nden Mehmet Ya─č’─▒n k─▒z─▒ Enise Han─▒mla Aral─▒k 1996 da ikinci evlili─čini yapan Hasan Turan kansere yenik d├╝┼čt├╝. 19. 9. 2002 tarihinde ├çukurova ├ťniversitesi T─▒p Fak├╝ltesinde kara topra─ča gelin oldu. G├Ân├╝l bah├žesinin kap─▒s─▒na:

Uzun olma ey dilim gel g├Ân├╝l kendini bil
Yedi alem i├žinde insan─▒ insanca bil
G├╝n gelir yolcu gider yol gider han da gider
─░smi cismi hi├ž olur Hasan Turan da gider

yaz─▒ld─▒. Bah├že duvar─▒ yokluklarla ├Âr├╝ld├╝. Duvar─▒n her ta┼č─▒nda yokluk, harc─▒nda kara kaderin kumu ├žak─▒l─▒ vard─▒. G├╝n g├Ârmeden g├Â├žt├╝ gitti bu d├╝nyadan. Felekle kavgas─▒ hi├ž bitmedi. ├ľl├╝rken de: Co┼čkun akan ─▒rmaklarda de─čirmenim mi oldu. Tarlam yok, tak─▒m─▒m yok. Dal─▒m yok, buda─č─▒m yok. Bal─▒m yok pete─čim yok. Urbam yok, odunum yok. Y├ór m─▒ verdin. Mal m─▒ verdin. Susad─▒k├ža kar m─▒ verdin. Verdi─čin hep bel├ó, dert, keder oldu. Eyyyy felek bundan sonra sana eyvallah─▒m da yok. Benden alaca─č─▒n da kalmad─▒. Can─▒m─▒ da al─▒yorsun. Daha nem kald─▒ ki. Bunca y─▒ld─▒r yokluklarla bo─ču┼čtum. Z├╝─č├╝rt do─čdum, z├╝─č├╝rt gidiyorum dedi, felekle kavgas─▒n─▒ bitirdi. Hayat─▒n─▒ “Nem’alacak felek benim” diyerek anlatt─▒. Sonra d├Âk├╝ld├╝ kafiyeler. Ku┼č oldu dizelerine kondu.

Bir giyimlik ┼čal m─▒ verdin
Bir tutacak dal m─▒ verdin
T├╝kenmeyen mal m─▒ verdin
Nem’alacak felek benim

Dost yan─▒nda hat─▒r─▒m yok
Bir semersiz kat─▒r─▒m yok
D├Ârt direkli ├žad─▒r─▒m yok
Nem’alacak felek benim

Dedi boyun e─č h├╝km├╝me
Belâ verdi küme küme
Ferman okudu k├Âk├╝me
Nem’alacak felek benim

Ne de─čirmen ne ta┼č─▒m var
Ne devletli bir ba┼č─▒m var
Ne de bir tek garda┼č─▒m var
Nem’alacak felek benim

Bir okkac─▒k ya─č─▒m m─▒ var
Bir d├Ân├╝mc├╝k ba─č─▒m m─▒ var
Bir derdime bin dert ular
Nem’alacak felek benim

Yand─▒m yand─▒m kar m─▒ verdin
Ek┼či tatl─▒ nar m─▒ verdin
Sar─▒ sa├žl─▒ y├ór m─▒ verdin
Nem’alacak felek benim

Senedim yok kalmak i├žin
D├╝nyadan zevk almak i├žin
Bir can verdi almak i├žin
Nem’alacak felek benim

Hasan Turan boynum b├╝k├╝k
Yapraklar─▒m d├╝nden d├Âk├╝k
Felek vurdu ba─čr─▒m s├Âk├╝k
Nem’alacak felek benim

diye yaz─▒ld─▒ mezar ta┼č─▒na. Kendi gitti ad─▒ kald─▒, sevenlerinin kalbine g├Âm├╝ld├╝. D├╝nya durduk├ža o da: “Nem alacak felekle benim” diyerek bizlerle birlikte ya┼čayacak.

Evet! Bir zamanlar bir Hasan Turan vard─▒.

  • Dr. Halil ATILGAN

Toplam Okuma: 419 , Bug├╝n: 14 

Dr. Halil ATILGAN

Dr. Halil ATILGAN

1946 y─▒l─▒nda Adana'n─▒n Karaisal─▒ il├žesinin ─░ncirgedi─či k├Ây├╝nde do─čdu. (─░ncirgedi─či 1993 y─▒l─▒nda Mersin ilinin Tarsus il├žesine ba─čland─▒.) ─░lkokulu k├Ây├╝nde bitirdikten sonra D├╝zi├ži ─░lk├Â─čretmen Okuluna girdi. 1964ÔÇô1965 ├Â─čretim y─▒l─▒nda D├╝zi├ži ─░lk├Â─čretmen Okulundan mezun oldu. ├çe┼čitli illerde ├Â─čretmenlik, Halk E─čitimi Merkezi M├╝d├╝r, M├╝d├╝r Yard─▒mc─▒l─▒─č─▒ g├Ârevlerinde bulundu. 1973ÔÇô1975 y─▒llar─▒nda ├çukurova Radyosunun a├žm─▒┼č oldu─ču saz sanat├ž─▒l─▒─č─▒ s─▒navlar─▒n─▒ kazand─▒. 1984 de ├çukurova ├ťniversitesine M├╝zik Uzman─▒ olarak atand─▒. ├çukurova ├ťniversitesi G├╝zel Sanatlar B├Âl├╝m├╝nde Halk M├╝zi─či ve Ba─člama Dersleri ├ľ─čretim G├Ârevlisi, K├╝lt├╝r Sanat Merkezi M├╝d├╝rl├╝─č├╝ yapt─▒. 1990 y─▒l─▒nda K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ ┼×anl─▒ Urfa Devlet T├╝rk Halk M├╝zi─či Korosuna Kurucu ┼×ef olarak atand─▒. 1993 y─▒l─▒nda Ankara'ya al─▒nan Dr. At─▒lgan koro ┼čefli─činin yan─▒nda K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ Halk K├╝lt├╝rlerini Ara┼čt─▒rma ve Geli┼čtirme Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝nde (HAGEM) m├╝zik dan─▒┼čmanl─▒─č─▒, repertuvar kurulu ba┼čkanl─▒─č─▒ g├Ârevlerinde bulundu. Zaman i├žinde E─čitim Enstit├╝s├╝n├╝n M├╝zik B├Âl├╝m├╝n├╝, Anadolu ├ťniversitesi A├ľFÔÇÖnin ─░ktisat B├Âl├╝m├╝n├╝ bitirdi. Adana Valili─či ad─▒na yapt─▒─č─▒ Ge├žmi┼čten G├╝n├╝m├╝ze ├çukurova T├╝rk├╝leri kaset setinde y├Ârenin ├Âzellikli t├╝rk├╝lerini be┼č kasette toplayarak T├╝rk k├╝lt├╝r tarihinde bir ilki ger├žekle┼čtirdi. De─či┼čik illerde ├že┼čitli g├Ârevlerde bulunan Dr. At─▒lgan; ─░├žel, Yozgat, Adana, Gaziantep, K─▒br─▒s, Hatay, Mu─čla, Ni─čde, Tarsus, ┼×anl─▒urfa, Osmaniye, Mersin illerinde folklor derlemeleri yapt─▒. Derledi─či t├╝rk├╝leri TRT, TV programlar─▒nda kitaplar─▒nda yay─▒mlad─▒. Folklorla ilgili ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒ ise; Sivas Folkloru, T├╝rk Folkloru, Anadolu Folkloru, Erciyes, Karaisal─▒, G├╝neyde K├╝lt├╝r, ─░├žel K├╝lt├╝r├╝, Ozan, T├╝rkiye ─░┼č Bankas─▒ K├╝lt├╝r Sanat, Tarla, G├╝ney Su, Folklor Edebiyat, Ana Yurttan Ata Yurda T├╝rk D├╝nyas─▒, Ceyhan, ├ça─čr─▒, Maki, Harran, T├╝rksoy, ├çukurova Lobisi, Size ve Y├Ârt├╝rk, Turun├ž, Ard─▒├ž Ku┼ču, T├╝rks├Âz├╝ dergilerinde, Karaisal─▒, Sons├Âz, Yeni├ža─č, Adana Ekspres gazetelerinde Aral─▒k 2018 itibariyle198 makalesi yay─▒mlad─▒. TRT ├çukurova Radyosunda yap─▒m─▒ ger├žekle┼čen Dilde Telde ├çukurova, Dadalo─člu Karacao─član Yurdundan, Y├Âremiz Folklorundan programlar─▒n─▒n yap─▒lmas─▒nda ├že┼čitli katk─▒lar sa─člayarak, folklor ve halk m├╝zi─či konular─▒nda konu┼čmalar yapt─▒. ├ťniversitelerde m├╝zikle ilgili konferanslar verdi. TRT, ├Âzel televizyon ve radyolara Dilde Telde Anadolu, Ezgi Kervan─▒, Sanat├ž─▒ Politikac─▒lar, K├╝lt├╝r K├╝rs├╝s├╝, AnadoluÔÇÖnun Dili, T├╝rk├╝ Deryas─▒nda Bir Damla programlar─▒n─▒ haz─▒rlay─▒p sundu. Yakla┼č─▒k 300'e yak─▒n T├╝rk halk ezgisini derleyen, notaya alan At─▒lgan, bu ezgileri TRT, TV'nin ├že┼čitli programlar─▒nda ├žald─▒ okudu. ├ço─čunlu─čunu ├çukurova t├╝rk├╝lerinin olu┼čturdu─ču yakla┼č─▒k 100'e yak─▒n halk ezgisini de TRT repertuvar─▒na kazand─▒rd─▒. ┼×efli─čini yapt─▒─č─▒ halk m├╝zi─či korolar─▒yla yurdun ├že┼čitli b├Âlgelerinde konserler veren Halil At─▒lgan mill├« ve milletler aras─▒ folklor, m├╝zik, halk edebiyat─▒ ve halk oyunlar─▒ dal─▒nda kongre, bilgi ┼č├Âleni ve seminerlere kat─▒larak Aral─▒k 2018 itibariyle 53 tebli─č sundu. T├╝rk k├╝lt├╝r├╝ne hizmetlerinden ├Ât├╝r├╝ 3 Ocak 2004 tarihinde Azerbaycan Vekt├Âr ─░limler Merkezinden doktora ald─▒. MESAM- ─░LESAM-T├╝rk Folklor Ara┼čt─▒rmalar─▒ Kurumu ├╝yesi olan Dr. Halil At─▒lgan ┼čiirlerden ve t├╝rk├╝lerden hareket ederek sahneye koydu─ču Kurtulu┼č Sava┼č─▒ Destan─▒, T├╝rk├╝lerin Dili, T├╝rk├╝lerde Ana, Sevelim Sevilelim, Urfa Kurtulu┼č Sava┼č─▒ Destan─▒ m├╝zikal programlar─▒yla halk m├╝zi─čine de─či┼čik bir sunum kazand─▒rd─▒. Halen Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒nca d├╝zenlenen halk m├╝zi─či yar─▒┼čmalar─▒n─▒n dan─▒┼čma kurulu ├╝yeli─čini de yapan At─▒lgan, K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ G├╝zel Sanatlar Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝nden 01 Ocak 2010 tarihinde Devlet T├╝rk Halk M├╝zi─či Korosu ┼×efi olarak emekliye ayr─▒ld─▒. Dr. At─▒lgan T├╝rk k├╝lt├╝r├╝ne hizmetlerinden dolay─▒ ├že┼čitli kurum ve kurulu┼člarca Aral─▒k 2018 itibariyle 17 kez ├Âd├╝le lay─▒k g├Âr├╝ld├╝, ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze 32 kitab─▒ yay─▒mland─▒. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Mustafa KemalÔÇÖi SamsunÔÇÖa G├Ânderen Naz─▒r: ┼×akir Pa┼ča

Mustafa KemalÔÇÖi SamsunÔÇÖa G├Ânderen Naz─▒r: ┼×akir Pa┼ča

20 May─▒s 2020, Mustafa KemalÔÇÖi SamsunÔÇÖa G├Ânderen Naz─▒r: ┼×akir Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
ÔÇś─░┼čte Gidiyorum ├çe┼čmi Siyah─▒mÔÇÖ

ÔÇś─░┼čte Gidiyorum ├çe┼čmi Siyah─▒mÔÇÖ

19 May─▒s 2020, ÔÇś─░┼čte Gidiyorum ├çe┼čmi Siyah─▒mÔÇÖ i├žin yorumlar kapal─▒
Tuna Deltas─▒’nda Bizden ─░zler -1

Tuna Deltas─▒’nda Bizden ─░zler -1

19 May─▒s 2020, Tuna Deltas─▒’nda Bizden ─░zler -1 i├žin yorumlar kapal─▒
VahideddinÔÇÖin S├╝rg├╝ndeki Hac Yolculu─ču ve Birka├ž Bildirisi

VahideddinÔÇÖin S├╝rg├╝ndeki Hac Yolculu─ču ve Birka├ž Bildirisi

19 May─▒s 2020, VahideddinÔÇÖin S├╝rg├╝ndeki Hac Yolculu─ču ve Birka├ž Bildirisi i├žin yorumlar kapal─▒
VahidettinÔÇÖin beyannamesiÔÇŽ Mustafa KemalÔÇÖi AnadoluÔÇÖya kim g├Ânderdi?

VahidettinÔÇÖin beyannamesiÔÇŽ Mustafa KemalÔÇÖi AnadoluÔÇÖya kim g├Ânderdi?

17 May─▒s 2020, VahidettinÔÇÖin beyannamesiÔÇŽ Mustafa KemalÔÇÖi AnadoluÔÇÖya kim g├Ânderdi? i├žin yorumlar kapal─▒
Mezar─▒nda bile rahat b─▒rak─▒lmayan ┼×ehzade Cem Sultan

Mezar─▒nda bile rahat b─▒rak─▒lmayan ┼×ehzade Cem Sultan

17 May─▒s 2020, Mezar─▒nda bile rahat b─▒rak─▒lmayan ┼×ehzade Cem Sultan i├žin yorumlar kapal─▒
Lodos esti─činde u├žaklar BursaÔÇÖya inemezdi

Lodos esti─činde u├žaklar BursaÔÇÖya inemezdi

9 May─▒s 2020, Lodos esti─činde u├žaklar BursaÔÇÖya inemezdi i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa Bas─▒n─▒ndan U├žan Daire Haberleri

Bursa Bas─▒n─▒ndan U├žan Daire Haberleri

9 May─▒s 2020, Bursa Bas─▒n─▒ndan U├žan Daire Haberleri i├žin yorumlar kapal─▒
Yalova Vilayetine ─░skan Edilen Kafkas G├Â├žmenleri

Yalova Vilayetine ─░skan Edilen Kafkas G├Â├žmenleri

9 May─▒s 2020, Yalova Vilayetine ─░skan Edilen Kafkas G├Â├žmenleri i├žin yorumlar kapal─▒
K├╝reselle┼čme K─▒skac─▒nda E─čitim Sanc─▒m─▒z

K├╝reselle┼čme K─▒skac─▒nda E─čitim Sanc─▒m─▒z

9 May─▒s 2020, K├╝reselle┼čme K─▒skac─▒nda E─čitim Sanc─▒m─▒z i├žin yorumlar kapal─▒
Edebiyat ─░li┼čkisi ve Sinema

Edebiyat ─░li┼čkisi ve Sinema

9 May─▒s 2020, Edebiyat ─░li┼čkisi ve Sinema i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ Devletinde Sinema

Osmanl─▒ Devletinde Sinema

9 May─▒s 2020, Osmanl─▒ Devletinde Sinema i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa ve Civar─▒ | Marie de Launay – Bonkowski Bey

Bursa ve Civar─▒ | Marie de Launay – Bonkowski Bey

9 May─▒s 2020, Bursa ve Civar─▒ | Marie de Launay – Bonkowski Bey i├žin yorumlar kapal─▒
Kadersiz T├╝rk├╝ler

Kadersiz T├╝rk├╝ler

24 Nisan 2020, Kadersiz T├╝rk├╝ler i├žin yorumlar kapal─▒
Dili Olmayan─▒n Yolu da Olmaz Beli deÔÇŽ

Dili Olmayan─▒n Yolu da Olmaz Beli deÔÇŽ

24 Nisan 2020, Dili Olmayan─▒n Yolu da Olmaz Beli deÔÇŽ i├žin yorumlar kapal─▒
─░├žine ├ť├ž Elma Koy ÔÇô Amma!…

─░├žine ├ť├ž Elma Koy ÔÇô Amma!…

24 Nisan 2020, ─░├žine ├ť├ž Elma Koy ÔÇô Amma!… i├žin yorumlar kapal─▒
ÔÇťNem Alacak Felek BenimÔÇŁ

ÔÇťNem Alacak Felek BenimÔÇŁ

24 Nisan 2020, ÔÇťNem Alacak Felek BenimÔÇŁ i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Hayati Vasfi Ta┼čy├╝rek Vard─▒, Yeni Yetmeler Bilmez Onu

Bir Hayati Vasfi Ta┼čy├╝rek Vard─▒, Yeni Yetmeler Bilmez Onu

24 Nisan 2020, Bir Hayati Vasfi Ta┼čy├╝rek Vard─▒, Yeni Yetmeler Bilmez Onu i├žin yorumlar kapal─▒
─░┼čte O ┼×ampiyon ─░smet Atl─▒’d─▒r

─░┼čte O ┼×ampiyon ─░smet Atl─▒’d─▒r

24 Nisan 2020, ─░┼čte O ┼×ampiyon ─░smet Atl─▒’d─▒r i├žin yorumlar kapal─▒
Deste Deste Dertli, ├çileke┼č A┼č─▒k Ferrahi

Deste Deste Dertli, ├çileke┼č A┼č─▒k Ferrahi

24 Nisan 2020, Deste Deste Dertli, ├çileke┼č A┼č─▒k Ferrahi i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar