├ľzkan KARACA
├ľzkan  KARACA
Osmanl─▒ Devletinde Sinema
  • 09 May─▒s 2020 Cumartesi
  • +
  • -
  • ├ľzkan KARACA /

1897’de sinematograf─▒n hemen hemen t├╝m d├╝nya ├╝lkeleriyle ayn─▒ zamanda Osmanl─▒ya giri┼čiyle birlikte d├╝nyan─▒n bir├žok yerinde ve Osmanl─▒ topraklar─▒nda ├žekilen belge filmlerin g├Âsterimleri ba┼člam─▒┼č, ├Ânceleri birka├ž yerde yap─▒lan bu g├Âsterimler giderek yayg─▒nla┼čm─▒┼č, daha sonra sinema salonlar─▒ a├ž─▒larak ├že┼čitli ├╝lkelerin filmleri g├Âsterilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r.

1896 ya da 1897 y─▒llar─▒ndaki bu halka a├ž─▒k g├Âsterinin d├╝zenlendi─či yer, Galatasaray (Beyo─člu) kar┼č─▒s─▒na d├╝┼čen Hammalba┼č─▒ sokaktaki Avrupa Pasaj─▒’n─▒n 7 numaral─▒ yeriydi. Sinema tarihlerine Sponek Birahanesi ad─▒yla ge├žen bu salonda b├Âylece “halka a├ž─▒k ilk g├Âsteri” ger├žekle┼čmi┼č oldu. Bu g├Âsterinin T├╝rk├že, Frans─▒zca, Rumca ve Ermenice bas─▒lan ilan─▒nda ┼čunlar yazar:

ÔÇťÔÇŽBeyo─člu GalatasarayÔÇÖ─▒ kar┼č─▒s─▒nda Sponeck Salonu’nda ─░stanbul’da birinci defa olarak Paris ve b├╝t├╝n AvrupaÔÇÖn─▒n mazhar─▒ takdiri olmu┼č olan canl─▒ foto─čraf l├╝biyat─▒ her ak┼čam icra olunur…”[1]

T├╝rk sinemas─▒nda bilinen ilk film 1905ÔÇÖte ├žekilmi┼čtir, yap─▒mc─▒s─▒n─▒n kim oldu─ču ise bilinmemektedir. Yaln─▒zca Selim S─▒rr─▒ TarcanÔÇÖ─▒n bu filmin ├žekiminde rehberlik yapt─▒─č─▒ biliniyor ki, bu da filmi yapanlar─▒n yabanc─▒ oldu─ču kan─▒s─▒n─▒ g├╝├žlendiriyor. Ancak filme ili┼čkin ┼ču ana kadar belge bulunamad─▒─č─▒ i├žin ilk film say─▒lamaz.

Weinberg’in film g├Âsterilerini 1898 y─▒l─▒nda yine ─░stanbul Beyo─člu’nda Cambon adl─▒ bir Frans─▒z’─▒n yapt─▒─č─▒ g├Âsteriler izler. G├Âsterim ayg─▒t─▒n─▒n kalitesi, filmlerin uzun olmas─▒ ve filmlerdeki T├╝rk├že a├ž─▒klamalar nedeniyle halk─▒n Cambon’un g├Âsterilerini daha ├žok be─čenmesi ├╝zerine Weinberg’in ayg─▒t─▒n─▒ yeniledi─čini, daha uzun filmler getirterek seyircinin filmi daha iyi anlamas─▒ i├žin g├Âsterim s─▒ras─▒nda bir g├Ârevlinin aya─ča kalk─▒p a├ž─▒klamalarda bulunmas─▒n─▒ sa─člad─▒─č─▒n─▒ hatta ayn─▒ d├Ânemde Weinberg’in s─▒k s─▒k Saray’a ├ža─čr─▒larak filmler oynatt─▒─č─▒ da belirtilmektedir.[2] Ayr─▒ca, o y─▒llarda g├Âsterilen filmlerin k─▒sa metrajl─▒ belge ve g├╝ld├╝r├╝ filmleri oldu─čunu, zaman─▒nda filmleri izleyen yazarlar─▒n an─▒lar─▒ndan ve belgelerden anla┼č─▒lmaktad─▒r.[3]

29 Mart 1903ÔÇÖte ├ž─▒kar─▒lan ve 25 maddeden olu┼čan bir nizamnameye g├Âre; Osmanl─▒ÔÇÖda sinema g├Âsterileri yapma hakk─▒ 35 sene s├╝reyle m├╝slim ya da gayrim├╝slim ayr─▒m─▒ yapmadan herkese tan─▒n─▒yor, bu hakka sahip olanlar, anonim ┼čirket kurabiliyordu. Ancak bu ┼čirketin ad─▒ ÔÇśOsmanl─▒ Sinematograf ve Lantern Majik ve ├çe┼čitli Manzaralar G├Âsterme ┼×irketiÔÇÖ olacak ve Merkezi ─░stanbulÔÇÖda bulunacakt─▒. Ayr─▒ca hak sahipleri, sinema faaliyetlerini ger├žekle┼čtirmek i├žin gerekli m├╝hendis ve makinistlerden ba┼čka b├╝t├╝n personelini Osmanl─▒ halk─▒ndan se├žeceklerdi. Yerli m├╝hendis ve makinistler gereken ┼čartlar─▒ yerine getirmeleri durumunda istihdamda ├Âncelikli olacaklard─▒.[4]

─░lk zamanlarda ├Âzel bir g├Âsteri salonuna sahip olmayan ve k─▒raathane gibi erkeklere ├Âzel mek├ónlarda halka tan─▒t─▒lan ve k─▒sa s├╝rede sevilen, hatta Ramazan gecelerinde Karag├Âz ve Meddah’a e┼člik eder duruma gelen sineman─▒n kad─▒nlarla tan─▒┼čmas─▒ ise bu yeni ayg─▒t─▒n konaklara girmesiyle olmu┼čtur. Bu d├Ânemde ─░stanbul’un her taraf─▒nda elektrik tesisat─▒ tam olmad─▒─č─▒ i├žin sinema gezgin bir durumdayd─▒. Sinemac─▒, g├Âsterim ayg─▒t─▒yla elektrik tesisat─▒ olan mek├ónlara gider, d├Ârder be┼čer dakikal─▒k yedi sekiz filmden olu┼čan programlarla seyircileri e─člendirirdi.[5] Ancak, sineman─▒n s├╝rekli bir salona kavu┼čmas─▒ i├žin 1908 y─▒l─▒n─▒ beklemek gerekecekti.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Hayat─▒ filme ├žekilen Pilot Vecihi H├╝rku┼č'un Bursa g├╝nleri

Halk─▒n sinemaya g├Âsterdi─či ra─čbeti g├Âz ├Ân├╝ne alan Weinberg, 1908’de T├╝rkiye’deki ilk sinema olan “Pathe Sinemas─▒”n─▒[6] yapt─▒rd─▒. B├Âylece ─░stanbul’da Tepeba┼č─▒’nda ilk yerle┼čik sinema salonunun a├ž─▒lmas─▒yla e─člence yerlerinde adeta bir s─▒─č─▒nt─▒ gibi ya┼čayan sinema, ger├žek mek├ón─▒na kavu┼čmu┼č ve giderek T├╝rk toplumunun gelenekselle┼čmi┼č e─člence yap─▒s─▒ndaki yerini de alm─▒┼č oldu. Burada hemen belirtmek gerekir ki, sineman─▒n T├╝rkiye’ye giri┼činden s├Âz ederken asl─▒nda ├Âzellikle ─░stanbul’un Avrupa yakas─▒na, o zamanki ad─▒yla “Pera” -Beyo─člu semtine giri┼či kastedilmektedir. Sineman─▒n halk taraf─▒ndan sevilmesi, g├Âsterilere talebin artmas─▒, bu bulu┼čun ─░stanbul’da ve di─čer b├╝y├╝k kentlerde de yay─▒lmas─▒na neden oldu.

─░stanbul’da a├ž─▒lan Pathe Sinemas─▒’n─▒n ard─▒ndan Beyo─člu’nda “Palas”, Taksim’de “Majik” sinemalar─▒ a├ž─▒l─▒r. ─░stanbul yakas─▒nda ise Sirkeci’de Kemal ve ┼×akir Seden karde┼čler Fuat Uzk─▒nay ile birlikte “Ali Efendi” ve Demirkap─▒’da “Kemal Bey” sinemalar─▒n─▒ a├žarlar. 1914’te Murat ve Cevat Beyler taraf─▒ndan ─░stanbul yakas─▒nda ilk film g├Âsterisinin yap─▒ld─▒─č─▒ “Fevziye K─▒raathanesi”nin[7] yerinde “Milli Sinema” ad─▒yla a├ž─▒lan sinema, T├╝rkler taraf─▒ndan i┼čletilen ilk s├╝rekli sinema salonu olarak tarihteki yerini al─▒r. Daha sonra bunlar─▒ “Elektra”, “Elhamra” ve “Opera” sinemalar─▒ izler. ─░zmir’de de Kordonboyu’nda 1909’da ilk a├ž─▒lan Pathe Karde┼čler ya da Kramer Sinemas─▒’n─▒ izleyen di─čer sinemalar ise “Asri Sinema”, “Ankara Sinemas─▒”, “Lale Sinemas─▒”, “Milli Sinema”, “Elhamra Sinemas─▒”, “Tayyare” Sinemalar─▒ ile G├╝zelyal─▒ ve Kar┼č─▒yaka’daki sinemalar olmu┼čtur.[8]

Talat Bey, yabanc─▒lar─▒n AnadoluÔÇÖda film g├Âsterileri d├╝zenlemesine izin vermi┼č; ancak i┼č film ├žekmeye geldi─činde bu t├╝r te┼čebb├╝sleri kati suretle yasaklam─▒┼čt─▒r. Bu yasaklama g├╝venlik tedbiri ya da olas─▒ casusluk faaliyetlerinin ├Ân├╝ne ge├žmek gibi anla┼č─▒labilir nedenlerden ├Ât├╝r├╝ yap─▒lm─▒┼č olabilir.[9]

1914’lerde sinema, en az─▒ndan ─░stanbul, ─░zmir, Selanik gibi kentlerde bilinen bir olayd─▒r, sinema salonlar─▒ vard─▒r ve sinemaya tutkun seyirci kitlesi yeti┼čmektedir. Ba┼čka bir deyi┼čle, T├╝rkiye’de bir sinema vard─▒r, ancak bu, T├╝rk Sinemas─▒ de─čildir. ├ç├╝nk├╝ sinema i┼čletmecili─činin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒ az─▒nl─▒klar─▒n veya yabanc─▒ uyruklular─▒n elindedir. T├╝rkiye’de sinema denilince Weinberg, akla gelen tek uzman sinemac─▒d─▒r. Bu tarihlerde T├╝rkiye sinemay─▒ ke┼čfetmi┼č, ayn─▒ zamanda sinema da T├╝rkiye’ye gelip ge├žen ve daima egzotik g├Âr├╝nt├╝ler pe┼činde olan yabanc─▒ operat├Ârler, sinemac─▒lar yoluyla T├╝rkiye’yi ke┼čfetmi┼čtir.[10]

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Edebiyat ─░li┼čkisi ve Sinema

1914’e kadar ─░stanbul’da a├ž─▒lan sinema salonlar─▒n─▒n sahipleri ve i┼čletmecileri gayrim├╝slimlerden ve yabanc─▒lardan olu┼čuyordu. 1913 y─▒l─▒nda be┼č yeni sinema salonun a├ž─▒lmas─▒, baz─▒ yerli m├╝te┼čebbisleri bu sekt├Âre y├Âneltti. 19 Mart 1914 tarihinde ┼×ehzadeba┼č─▒’nda Cevat Boyer ve Murat Bey taraf─▒ndan T├╝rkiye’nin ilk yerli sinema salonu olan “Milli Sinema” a├ž─▒ld─▒?[11] Bir s├╝re sonra devreye ┼×akir ve Kemal Seden karde┼čler girerek, d├Ânemin ├╝nl├╝ lokantac─▒s─▒ Ali Efendi ve Fuat Uzk─▒nay’la birlikte, Sirkeci’ de “Ali Efendi Sinemas─▒”n─▒ a├žacaklard─▒r.[12]

D├╝nya sinemas─▒ belge filmlerden sinema anlat─▒m─▒n─▒n olu┼čmaya ba┼člad─▒─č─▒ kurmaca filmlere ge├žmi┼č, hatta 1915 y─▒lma gelindi─činde gerek Amerika gerekse Avrupa’da sinema anlat─▒m─▒n─▒n ├Âne ├ž─▒kt─▒─č─▒ uzun metrajl─▒ yetkin film ├Ârnekleri verilmi┼čtir. Ancak T├╝rk sinemas─▒n─▒n geli┼čimi d├╝nya sinemas─▒yla ayn─▒ ├žizgide olmam─▒┼čt─▒r. 1915 y─▒l─▒nda Merkez Ordu Sinema Dairesi’nin kurulmas─▒na kadar ├žekilen belge filmler d─▒┼č─▒nda T├╝rk sinemas─▒nda yerli yap─▒m ger├žekle┼čtirilmemi┼č, ancak bu tarihten sonra resmi kurulu┼člar eliyle ilk yerli yap─▒mlar ger├žekle┼čtirilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r.

1918 y─▒l─▒nda sava┼č─▒n bitmesi ├╝zerine, resmi bir kurulu┼č olan Merkez Ordu Sinema Dairesi feshedilmi┼č, fakat sinema ile ilgili ├žal─▒┼čmalar durmam─▒┼čt─▒r. Film yap─▒m─▒m ve belge film ├žekimleri yar─▒ resmi kurulu┼člar olan M├╝dafaa-i Milliye Cemiyeti (1915) ve Malul Gaziler Cemiyeti (1918) b├╝nyesinde devam etmi┼čtir.

Sinema alan─▒ndaki bu geli┼čmeler ka├ž─▒n─▒lmaz olarak ciddi bir rekabet ortam─▒ olu┼čturdu. Her ┼čirket ya da salon, gi┼če gelirlerini art─▒rmak i├žin tan─▒t─▒m faaliyetlerine a─č─▒rl─▒k vermeye ba┼člad─▒. El ve duvar ilanlar─▒yla yap─▒lmakta olan tan─▒t─▒m faaliyetleri, d├Ânemin gazete ve dergilerinde de yer bulmaya ba┼člad─▒. Bu durum 1920’li y─▒llarda geli┼čme g├Âsterecek olan reklam ve ilan s├Âkt├╝r├╝n de olu┼čumuna zemin haz─▒rlad─▒. Sinema alan─▒ndaki bu geli┼čmeler ve halk─▒n sinemaya olan ilgisi, sineman─▒n ne oldu─ču konusunda yeni d├╝┼č├╝ncelerin ortaya ├ž─▒kmas─▒n─▒ ve sineman─▒n ba─č─▒ms─▒z bir yay─▒n olarak Osmanl─▒ bas─▒n─▒nda yer almas─▒n─▒ sa─člad─▒.

  • ├ľzkan KARACA[13]

 

D─░PNOTLAR

[1] Mustafa G├Âkmen, Eski ─░stanbul Sinemalar─▒, ─░stanbul Kitapl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul, 1991. s. 21

[2] Nijat ├ľz├Ân: T├╝rk Sinemas─▒ Tarihi, Artist Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul, 1972. s. 23

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Sineman─▒n Do─ču┼ču

[3] Alim ┼×erif Onaran: T├╝rk Sinemas─▒ 1. Cilt, Kitle Yay─▒nlar─▒, Ankara, 1999. s.11

[4] Ali ├ľzuyar, Devlet-i AliyyeÔÇÖde Sinema, De Ki Bas─▒mevi, Ankara, 2007. s. 14

[5] Ali ├ľzuyar: Sineman─▒n Osmanl─▒ca Ser├╝veni, ├ľteki Matbaas─▒, Ankara, 1999. s.33 – 35

[6] Pathe (C─▒nema Theatre Pathe Freres) Tepeba┼č─▒ Me┼črutiyet Cad. Eski Anfi Tiyatrosu. Sonra Asri ve Ses sinemalar─▒ ile ┼×ehir Tiyatrosu komedi k─▒sm─▒ olan yer Mimar─▒ Campanaki. Sahibi ─░stanbul ┼×ehremaneti., ─░┼čletmecisi Sigmund Weinberg. 1890’larda tiyatro olarak yap─▒ld─▒.2 * 1908ÔÇÖ- den 1942ÔÇÖye kadar sinema olarak kullan─▒ld─▒ktan sonra tekrar tiyatroya ├ževrildi. 1958’de Belediye taraf─▒ndan y─▒kt─▒r─▒ld─▒. Halen yerinde ─░stanbul Sergi Saray─▒ var. Bkz: Ark─▒n Sinema Ansiklopedisi, Ark─▒n Kitabevi, ─░stanbul, 1975. s. 452

[7] Feyziye K─▒raathanesi, ┼×ehzadeba┼č─▒ Caddesi ile Feyzi ye CaddesiÔÇÖnin birle┼čti─či k├Â┼čede idi. Feyziye Caddesi taraf─▒nda ( Daru┼č┼čafaka’nm kurucular─▒ndan) Vidinli Tevfik Pa┼čaÔÇÖ n─▒n kona─č─▒ vard─▒, K─▒raathanenin kap─▒s─▒ ┼×ehzadeba┼č─▒ Caddesine a├ž─▒l─▒yordu. Bkz: ─░stanbul Ansiklopedisi, Re┼čat Ekrem Ko├žu, Ko├žu Yay─▒nlar─▒, 1972. s. 5727

[8] Alim ┼×erif Onaran, T├╝rk Sinemas─▒, s.12

[9] Ali ├ľzuyar, Bab─▒├óliÔÇÖde Sinema, ─░zd├╝┼č├╝m Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul, 2004. s.41

[10] Giovanni Scognamillo: T├╝rk Sinema Tarihi, Kabalc─▒ Yay─▒nevi, ─░stanbul, 1998. s. 22

[11] Nijat ├ľz├╝n, T├╝rk Sinemas─▒ Kronolojisi, Bilgi Yay─▒nlar─▒, Ankara,1968, s. 42

[12] Agah ├ľzg├╝├ž, Ba┼člang─▒c─▒ndan Bug├╝ne T├╝rk Sinemas─▒nda ─░lkler, Y─▒lmaz Yay─▒nlar─▒, 1990. s. 8-9

[13] ┼×air, Yazar. ÔÇťAtlantik Medya Ve Prod├╝ksiyonÔÇŁ ┼čirketinde yap─▒mc─▒ ve y├Ânetmen, [email protected]

Toplam Okuma: 1,198 , Bug├╝n: 1 

├ľzkan KARACA

├ľzkan KARACA

1977 Malatya - T├╝rkiye Yazarlar Birli─či, ─░lim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birli─či (─░LESAM), Edebiyat Sanat ve K├╝lt├╝r Ara┼čt─▒rmalar─▒ Derne─či (ESKADER), T├╝rkiye Gezginler Derne─či ve ─░zollu Vakf─▒ ├╝yesidir. ESERLER─░: Aynalar, ─░ki Kanat Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul (2007) D├Âv├╝┼čt├╝ler, G├Ât├╝r├╝ld├╝ler, D├Ânemediler: Esarette Kalanlar, MSN Yay─▒nc─▒l─▒k, ─░stanbul (2016) Kanl─▒ ┼×arap, K├╝fl├╝ Ekmek: S├Âm├╝rgecilik, MSN Yay─▒nc─▒l─▒k, ─░stanbul (2016) Dinlerde, Mitolojilerde, Sava┼člarda: Kurban, MSN Yay─▒nc─▒l─▒k, ─░stanbul (2017) E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
├ľZKAN KARACA
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒

Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒

28 A─čustos 2020, Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Benim Tahtakalem

Benim Tahtakalem

20 A─čustos 2020, Benim Tahtakalem i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay T├╝rklerinin Tarihine K─▒sa Bir Bak─▒┼č

Nogay T├╝rklerinin Tarihine K─▒sa Bir Bak─▒┼č

20 A─čustos 2020, Nogay T├╝rklerinin Tarihine K─▒sa Bir Bak─▒┼č i├žin yorumlar kapal─▒
G├Â├ž(men) S─▒├žra(t)mas─▒

G├Â├ž(men) S─▒├žra(t)mas─▒

16 A─čustos 2020, G├Â├ž(men) S─▒├žra(t)mas─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rkiyeÔÇÖ de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri

T├╝rkiyeÔÇÖ de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri

15 A─čustos 2020, T├╝rkiyeÔÇÖ de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri i├žin yorumlar kapal─▒
G├╝ndemdeki Sabantoy ve Nogay k├╝lt├╝r├╝ndeki yeri

G├╝ndemdeki Sabantoy ve Nogay k├╝lt├╝r├╝ndeki yeri

15 A─čustos 2020, G├╝ndemdeki Sabantoy ve Nogay k├╝lt├╝r├╝ndeki yeri i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay Edebiyat─▒nda Ertengi

Nogay Edebiyat─▒nda Ertengi

15 A─čustos 2020, Nogay Edebiyat─▒nda Ertengi i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n 237’nci y─▒l─▒

Nogay Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n 237’nci y─▒l─▒

15 A─čustos 2020, Nogay Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n 237’nci y─▒l─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Atat├╝rk yurtd─▒┼č─▒nda bir ba┼čka say─▒l─▒yor, seviliyor

Atat├╝rk yurtd─▒┼č─▒nda bir ba┼čka say─▒l─▒yor, seviliyor

15 A─čustos 2020, Atat├╝rk yurtd─▒┼č─▒nda bir ba┼čka say─▒l─▒yor, seviliyor i├žin yorumlar kapal─▒
Yar─▒s─▒ T├╝rk Yar─▒s─▒ Macar Olanlar─▒n Ya┼čad─▒─č─▒ Muhte┼čem Kent: Budape┼čte

Yar─▒s─▒ T├╝rk Yar─▒s─▒ Macar Olanlar─▒n Ya┼čad─▒─č─▒ Muhte┼čem Kent: Budape┼čte

15 A─čustos 2020, Yar─▒s─▒ T├╝rk Yar─▒s─▒ Macar Olanlar─▒n Ya┼čad─▒─č─▒ Muhte┼čem Kent: Budape┼čte i├žin yorumlar kapal─▒
Destanla┼čan Kahramanl─▒k: Y├╝zba┼č─▒ Yusuf Kenan Efendi

Destanla┼čan Kahramanl─▒k: Y├╝zba┼č─▒ Yusuf Kenan Efendi

14 A─čustos 2020, Destanla┼čan Kahramanl─▒k: Y├╝zba┼č─▒ Yusuf Kenan Efendi i├žin yorumlar kapal─▒
Her Y─▒l T├╝rk Festivali D├╝zenlenen ┼×irin ─░talyan K├Ây├╝: Moena

Her Y─▒l T├╝rk Festivali D├╝zenlenen ┼×irin ─░talyan K├Ây├╝: Moena

10 A─čustos 2020, Her Y─▒l T├╝rk Festivali D├╝zenlenen ┼×irin ─░talyan K├Ây├╝: Moena i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rkiyeÔÇÖden 3 bin kilometre uzakta bir k├Ây var: T├╝rkiye

T├╝rkiyeÔÇÖden 3 bin kilometre uzakta bir k├Ây var: T├╝rkiye

9 A─čustos 2020, T├╝rkiyeÔÇÖden 3 bin kilometre uzakta bir k├Ây var: T├╝rkiye i├žin yorumlar kapal─▒
Yay ├žeken b├╝t├╝n halklar─▒n bulu┼čtu─ču Turan Kurultay─▒

Yay ├žeken b├╝t├╝n halklar─▒n bulu┼čtu─ču Turan Kurultay─▒

9 A─čustos 2020, Yay ├žeken b├╝t├╝n halklar─▒n bulu┼čtu─ču Turan Kurultay─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
AtillaÔÇÖn─▒n Avrupa seferleri ve FransaÔÇÖdaki bilinmeyen ota─č─▒

AtillaÔÇÖn─▒n Avrupa seferleri ve FransaÔÇÖdaki bilinmeyen ota─č─▒

9 A─čustos 2020, AtillaÔÇÖn─▒n Avrupa seferleri ve FransaÔÇÖdaki bilinmeyen ota─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Kaderin Birle┼čtirdi─či iki T─▒bbiyeli ve Ya┼čar Kemal

Kaderin Birle┼čtirdi─či iki T─▒bbiyeli ve Ya┼čar Kemal

9 A─čustos 2020, Kaderin Birle┼čtirdi─či iki T─▒bbiyeli ve Ya┼čar Kemal i├žin yorumlar kapal─▒
─░spanyaÔÇÖn─▒n Sax Kasabas─▒nda 1920ÔÇÖden buyana T├╝rkevi var

─░spanyaÔÇÖn─▒n Sax Kasabas─▒nda 1920ÔÇÖden buyana T├╝rkevi var

9 A─čustos 2020, ─░spanyaÔÇÖn─▒n Sax Kasabas─▒nda 1920ÔÇÖden buyana T├╝rkevi var i├žin yorumlar kapal─▒
─░ngu┼č Bayra─č─▒ ve Maan Simgesi

─░ngu┼č Bayra─č─▒ ve Maan Simgesi

9 A─čustos 2020, ─░ngu┼č Bayra─č─▒ ve Maan Simgesi i├žin yorumlar kapal─▒
Kocaeli Vilayetine isk├ón edilen Kafkas g├Â├žmenleri

Kocaeli Vilayetine isk├ón edilen Kafkas g├Â├žmenleri

9 A─čustos 2020, Kocaeli Vilayetine isk├ón edilen Kafkas g├Â├žmenleri i├žin yorumlar kapal─▒
Mustafa Kemal ve ├ľmer Muhtar

Mustafa Kemal ve ├ľmer Muhtar

9 A─čustos 2020, Mustafa Kemal ve ├ľmer Muhtar i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar