Münir KANDEMİR
Münir  KANDEMİR
Şeytan Arabası – Bisiklet
  • 20 Şubat 2019 Çarşamba
  • +
  • -

Yetmişlerin başı çocukluğumun geçtiği yıllardı. Okullar yaz tatiline girdiğinde İnegöl’e dayıma gelir en az bir ay İnegöl’de kalırdım. Mahalledeki kız erkek akranım olan bütün çocuklar gayet güzel bisiklete binerdi. Büyüklere ait Bisiklete ayaklarını yandan pedallara basarak yarım pedal dediğimiz önce yarım yarım, ustalaştıkça tam pedal çevirerek kullanırlardı. Ben çok özeniyordum ama korkuyordum da. İnegöl’ün sokakları o zamanlar Arnavut kaldırımıydı. Bisikleti o zeminde götürebilmek bir çocuk için özgüven sahibi olabilmenin ilk adımıydı. Korku ile haz iki kardeştir. Çok istiyordum. Büyük bisikletlerde denedim. Her defasın da Kiraz sokağın Arnavut kaldırımlarını öptüm. Dizlerim dirseklerim yara içinde kaldı. Ama her İnegöllü gibi başardım. Patatesçi Şerafettin’in oğlu İsmail’in bordo renkli Bisikletinde öğrendim. Kiraz sokak, Fabrika sokak, Marmara sokak güneşin sıcağına aldırmadan defalarca gezdim.

Mahallemizdeki yaşlılar herhalde iki teker üzerinde düşmeden gidilmesinden dolayı bisiklete ‘Şeytan arabası’ derlerdi.  O zamanlar hemen her evde en az bir bazen daha fazla bisiklet olurdu. Bisiklet hemen herkesin vazgeçilmez ulaşım aracıydı. Çalışan erkekler işlerine, çarşıya alışverişe, Perşembe pazarına (sele arkasına sepet takılarak) bisikletlerle gider gelirdi.  Pazar günleri çocuklar Cerrah parkı barajına, Kalburt deresine yüzmeye, Delikanlılar Bursa’ya, Gemlik Kumla’ya, Oylat’a Bisikletlerle giderdi. Bayramlarda Erkek Sanat lisesinin sahasında ve caddesinde bisiklet tamircileri, dükkanlarından getirdikleri bisikletleri kiraya verirlerdi. Tamirci Reco, Bisikletçi Muharrem, Bisiklet tamircisi Şakacı kardeşler. O zamanlar hemen her mahallede birkaç tane Bisiklet tamircisi vardı. Lastik havası bastırmaktan akort ayarına kadar bisiklet ile ilgili her tamiri yaparlardı. Tamircilerin parça aldıkları Yanar İş aralığındaki parçacı rahmetli Mustafa Dürüst’ün dükkanı İnegöl’ün en işlek dükkanıydı.

İnegöl ova olması hasebiyle bisiklet kullanımına çok uygun. Günümüzde bisiklet kullanımı yerine motorlu araçlar kullanımı artsa da ben İlkbahar ile birlikte Bisikletimi çıkartır, Sonbahar sonuna kadar kullanırım. Bu yazıda çeşmeci Bekir ağabeyden bahsetmemek olmaz. Bekir HAMLAKAY ve Sadettin ALADAĞ bisikletleriyle İnegöl çevresinde gezmedik yer bırakmamışlardır. İnegöl dışında da bir çok yere Bisiklet ile giderek İnegöl’ün tanıtımına katkıda bulunmuşlardır. Bu güzel iki insan kış mevsiminde doğadaki hayvanları beslemek için yiyecek toplayarak onlara götürürler. Hemen her İnegöllü onları tanır, sağ olsunlar.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Bir Hayati Vasfi Taşyürek Vardı, Yeni Yetmeler Bilmez Onu

Bisiklet denince İnegöl akla ilk gelen şehirlerdendir.  Durum böyle olunca İnegöl’ün bisiklet ile ilk tanışmasını da bir alıntı yaparak aktarmamız lazım.  Bunu İbnülcemal Ahmet Tevfik beyin ‘Velosipet ile bir cevelan – Hüdavendigar vilayeti dahilinde’ kitabından öğreniyoruz. 1900 yılında basılan kitapta Ahmet Tevfik Bey bir arkadaşı ile İstanbul’dan Mudanya’ya vapur ile geliyor. Mudanya’dan Bursa’ya Bisiklet ile gezisine başlıyorlar. Kendi deyimi ile Bursa’da birkaç gün kalarak geziyorlar. Daha sonra Aksu üzerinden İnegöl’e doğru yola çıkarak, Gazhane bahçesinde yorgunluk kahvesi içmek için mola veriyorlar.

İnegöl Hükümet Konağı 1929
Cahit Kayra çevirisi olan kitap

‘üç çeyrek zamanlık istirahattan sonra beldeye doğrulduk. Girişi İstanbul stili yeni evlerle süslüydü, hele caddenin tam karşısına rastlayan Hükümet binası pek güzel bir durum gösteriyordu. Bir köprüden geçerek sağ tarafta ve güzel bir bahçesi olan (sanırım eski Marmara sineması – Belediye düğün salonunun bahçesi) bir kıraathaneye girdik. Gölgeli ağaçlardan birisine Velosipedlerimizi dayayıp bir başkasının gölgesine biz oturduk. O sırada bahçeye pek çok insan toplanmıştı. Arabaları ve yapabildikleri kadar bizleri merakla seyrediyorlardı. Hele çocukların gürültüleri bitip tükenmek bilmiyordu. Bu hali gören kahveci, çocukları büyükleri dağıttı. Çocuklar bahçeden çıktılar. Lakin dağılmadılar. Kıraathanenin karşısında bulunan köprünün parmaklığı üzerine Kırlangıç yavruları gibi tüneyip bizi seyretmeyi sürdürdüler. İnegöl’de iki gece kalıyorlar. Kavaklar mesiresi, Çitli maden suyu ile İnegöl yöresinde gezinti yapıyorlar. Ve Adabinli (Alanyurt) üzerinden Yenişehir’e  gidiyorlar. Oradan Bursa ve devamında Mudanya’dan vapurla İstanbul’a dönüyorlar.

Rahmetli babam çocukluğunda, bisikletin ekonomik durumu iyi olan ailelerin çocuklarında bulunduğunu söyledi. Her çocuk gibi bisiklet hevesi babam da varmış. Eski Belediye Düğün salonu yanında tamir işleri yapan ve bisiklet kiralayan Hikmet Yelken’den Bisiklet kiralayarak amcam Cevalı Muzaffer ile Bisiklete binerlermiş.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Honamlı Gelinin Çekisi (Mersin Mezitli-Ohunkeşlik)

Bir zamanlar Bisiklet ehliyeti veren Belediyeler zaman içersinde Bisiklet yarışları organizasyonu da yaptılar. Bisiklet federasyonu nezdinde ilk yarış 1992 yılı Kurtuluş şenlikleri programı içersinde yapıldı. Sonraki yıllarda İnegöllü gençlerin katıldığı organizasyonlar yapıldı.

1992 yılı Bisiklet yarışı
1994 yılı Bisiklet yarışı

Bisiklet kullanımı yaygınlaşmasıyla ehliyet zorunluluğu uygulaması başlatılmış. Yetki yerel yönetim olan Belediyelere verilmiş. İnegöl Belediyesi 1941 yılında uygulamaya başlamış.

Arkadaşımız Levent Urgancıların babası, Rahmetli Ahmet Refik Urgancılar, 5 Temmuz 1950 tarihinde İtfaiyeci Rahmetli İzzet Memiş ile Elekrik işletmesinin makinisti Ali bey tarafından imtihana tabii tutulmuş. Genel trafik kuralları sorularından sonra düz bir çizgi üzerinde giderek ehliyeti almış. Levent arkadaşımız babasından miras kalan Bisikleti halen kullanmakta.

BİSİKLET EHLİYET DEFTERİ SAYFALARI

 

BİSİKLET EHLİYET DEFTERİ SAYFALARI

İnegöl Belediyesi, Bisiklet ehliyetlerini kayıt ettiği defterini 2000 li yılların başında Belediye Merkez binası’nın kalorifer kazan dairesinde bulmuştum. O gün orada ne işim vardı şimdi hatırlamıyorum. Bu defter ile birlikte İnegöl şehir planı ve Oylat planlarını bulmuş ve kurulma aşamasında Kent Müzesine teslim etmiştim. Deftere 1941-1950 yılları arasında 48 kayıt yapılmış.

No Adı Soyadı Tarih
1 Hikmet YELKEN 03.Haz 1941
2 Cemal ŞENGÖZ 03.Haz 1941
3 Ramiz OCAK 03.Haz 1941
4 Abdullah KATMER 07.Haz 1941
5 Kemalettin DOĞAN 07.Haz 1941
6 Safvet LALA………. 09.Haz 1941
7 Ali EVCİL 10.Haz 1941
8 Sabri B………. 10.Haz 1941
9 Ali GÜVEN 11.Haz 1941
10 Kadir BABACAN 16.Haz 1941
11 Ahmet AYGÜL 23.Haz 1941
12 Hamdi ATAÇ 23.Haz 1941
13 Mehmet KÖLEOĞULLARI 25.Haz 1941
14 Hasan KILIÇ 01.Tem 1941
15 Ahmet ÖZGEY 01.Tem 1941
16 İsmail ÖZGEY 01.Tem 1941
17 Yusuf YAŞAR ERDOĞAN 07.Tem 1941
18 Mustafa AYMİR 12.Tem 1941
19 Süleyman ÇELİKBALTA 29.Tem 1941
20 Mustafa Remzi AKARSU 06.Ağu 1941
21 Şemsettin KANAT 06.Ağu 1941
22 Şevket KOŞARER 22.Ağu 1941
23 Ali Rıza Ş………. 22.Nis 1941
24 Mehmet EROĞLU 01.Haz 1942
25 Hamit ÖZERTUĞ 15.Haz 1942
26 İbrahim ………. 17.Haz 1942
27 Mehmet Necati Ç……… 03.Tem 1942
28 Mehmet Nuri KALAYCI 22.Ağu 1942
29 Ali Osman AKDOĞAN 22.Ağu 1942
30 İbrahim ÖZYEŞİL 30.Nis 1943
31 Rasim İNAN 15.Tem 1943
32 Sayfa yırtıldığı için okunmuyor 17.Tem 1943
33 Ömer İLHAN 10.Eyl 1943
34 Sayfa yırtıldığı için okunmuyor 08.Tem 1944
35 Hüseyin EFE 10.May 1949
36 Ahmet OLGUN 12.May 1949
37 Nusret BAŞKANGÜZEL 01.Ağu 1949
38 Ali KILIÇ 04.Ağu 1949
39 Nuri ÇELİKMAKAS 20.Eyl 1949
40 Ömer ŞEN 21.Kas 1949
41 Şükrü ÖZYEŞİL 05.Tem 1950
42 Ahmet Feridun ÇAĞLAYAN 05.Tem 1950
43 Hüseyin Nuri URGANCILAR 05.Tem 1950
44 Ahmet Refik URGANCILAR 05.Tem 1950
45 Şemsettin ÖZYEŞİL 05.Tem 1950
46 Fahri KURULMAZ 05.Tem 1950
47 Ömer Faruk BIÇAKÇI 07.Tem 1950
48 Sabri AYGÜN 07.Tem 1950
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR  Bursalı Tahir Bey ve Balıkhane Nazırı Ali Rıza Bey’in gözünden Karagöz ve Hacivat
BİSİKLET EHLİYET DEFTERİ SAYFALARI
BİSİKLET EHLİYET DEFTERİ SAYFALARI

Toplam Okuma: 3,178 , Bugün: 2 

Münir KANDEMİR

Münir KANDEMİR

Afyonkarahisar (1962). 1985’te göreve başladığı İnegöl Belediyesi’nden , 2010 yılında İtfaiye Müdürlüğü biriminden emekli oldu. Bisiklet ile İnegöl çevresinde gezerek fotoğraflar çekmenin yanı sıra İnegöl’e ait kartpostal ve fotoğraflar toplamak en büyük zevkidir. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Paylaşın:
Etiketler:
Münir KANDEMİR
Sponsorlu Bağlantılar
  • YENİ
Bundle ağındaki takipçi sayımız 35 bine ulaştı

Bundle ağındaki takipçi sayımız 35 bine ulaştı

5 Temmuz 2020, Bundle ağındaki takipçi sayımız 35 bine ulaştı için yorumlar kapalı
Bilinmezlik ve Merak: Sümerlerde Çerkes ve Aphaz Klan Adları

Bilinmezlik ve Merak: Sümerlerde Çerkes ve Aphaz Klan Adları

5 Temmuz 2020, Bilinmezlik ve Merak: Sümerlerde Çerkes ve Aphaz Klan Adları için yorumlar kapalı
Man Adası ve Kafkasya

Man Adası ve Kafkasya

5 Temmuz 2020, Man Adası ve Kafkasya için yorumlar kapalı
İstanbul Boğazı’nı Atlarıyla Geçen Peçenekler

İstanbul Boğazı’nı Atlarıyla Geçen Peçenekler

5 Temmuz 2020, İstanbul Boğazı’nı Atlarıyla Geçen Peçenekler için yorumlar kapalı
Hayatı filme çekilen Pilot Vecihi Hürkuş’un Bursa günleri

Hayatı filme çekilen Pilot Vecihi Hürkuş’un Bursa günleri

5 Temmuz 2020, Hayatı filme çekilen Pilot Vecihi Hürkuş’un Bursa günleri için yorumlar kapalı
Bursa’ya uçak düştü

Bursa’ya uçak düştü

5 Temmuz 2020, Bursa’ya uçak düştü için yorumlar kapalı
Domaniç tarihinin en büyük felaketi

Domaniç tarihinin en büyük felaketi

27 Haziran 2020, Domaniç tarihinin en büyük felaketi için yorumlar kapalı
İstanbul’un Fethinde Burçlara Sancak Dikme Probleminin Çözümü

İstanbul’un Fethinde Burçlara Sancak Dikme Probleminin Çözümü

26 Haziran 2020, İstanbul’un Fethinde Burçlara Sancak Dikme Probleminin Çözümü için yorumlar kapalı
İdama Mahkûm edilen Gedikler Köyü’nden Deli Mehmet

İdama Mahkûm edilen Gedikler Köyü’nden Deli Mehmet

26 Haziran 2020, İdama Mahkûm edilen Gedikler Köyü’nden Deli Mehmet için yorumlar kapalı
Yenişehir’de Görsel ve İşitsel Basın Faaliyetleri

Yenişehir’de Görsel ve İşitsel Basın Faaliyetleri

26 Haziran 2020, Yenişehir’de Görsel ve İşitsel Basın Faaliyetleri için yorumlar kapalı
Diyanet İşleri Başkanı Rıfat Börekçi İle Orhaneli Müftüsü Yusuf Ziya Efendi Arasındaki Yazışma

Diyanet İşleri Başkanı Rıfat Börekçi İle Orhaneli Müftüsü Yusuf Ziya Efendi Arasındaki Yazışma

26 Haziran 2020, Diyanet İşleri Başkanı Rıfat Börekçi İle Orhaneli Müftüsü Yusuf Ziya Efendi Arasındaki Yazışma için yorumlar kapalı
Fâtih’in Alemdârı, Şehidler Serdârı ‘Ulubatlı Baba Hasan’

Fâtih’in Alemdârı, Şehidler Serdârı ‘Ulubatlı Baba Hasan’

21 Haziran 2020, Fâtih’in Alemdârı, Şehidler Serdârı ‘Ulubatlı Baba Hasan’ için yorumlar kapalı
Yenişehir’de Darbedilen Sikke ve Yenişehir Darphanesi

Yenişehir’de Darbedilen Sikke ve Yenişehir Darphanesi

21 Haziran 2020, Yenişehir’de Darbedilen Sikke ve Yenişehir Darphanesi için yorumlar kapalı
Özetlenmiş Tarihi İle Birlikte Yerel Basın

Özetlenmiş Tarihi İle Birlikte Yerel Basın

21 Haziran 2020, Özetlenmiş Tarihi İle Birlikte Yerel Basın için yorumlar kapalı
Türkiye’de de Yanardağ Patladı

Türkiye’de de Yanardağ Patladı

21 Haziran 2020, Türkiye’de de Yanardağ Patladı için yorumlar kapalı
Sinemanın Doğuşu

Sinemanın Doğuşu

21 Haziran 2020, Sinemanın Doğuşu için yorumlar kapalı
Yeni Târihî Bulgular Işığında: Bursa Ne Zaman Fethedildi?

Yeni Târihî Bulgular Işığında: Bursa Ne Zaman Fethedildi?

14 Haziran 2020, Yeni Târihî Bulgular Işığında: Bursa Ne Zaman Fethedildi? için yorumlar kapalı
Tuna Deltası’nda Bizden İzler -2

Tuna Deltası’nda Bizden İzler -2

31 Mayıs 2020, Tuna Deltası’nda Bizden İzler -2 için yorumlar kapalı
Mustafa Kemal’i Samsun’a Gönderen Nazır: Şakir Paşa

Mustafa Kemal’i Samsun’a Gönderen Nazır: Şakir Paşa

20 Mayıs 2020, Mustafa Kemal’i Samsun’a Gönderen Nazır: Şakir Paşa için yorumlar kapalı
‘İşte Gidiyorum Çeşmi Siyahım’

‘İşte Gidiyorum Çeşmi Siyahım’

19 Mayıs 2020, ‘İşte Gidiyorum Çeşmi Siyahım’ için yorumlar kapalı
Sponsorlu Bağlantılar