Dr. Halil ATILGAN
Dr. Halil  ATILGAN
Telli Turnam Sel├óm G├Ât├╝r Sevdi─čimin Diyar─▒na
  • 24 Ekim 2021 Pazar
  • +
  • -
  • Dr. Halil ATILGAN /

Toplam: 837 , Bug├╝n: 2 Okuma

Turna; Anadolu insan─▒yla b├╝t├╝nle┼čen, t├╝rk├╝lerimize, ┼čiirimize, edebiyat─▒m─▒za giren, bereketin, iyili─čin, g├╝zelli─čin, haberin, sevginin ve ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n simgesi olarak bilinen bir ku┼čtur. Korunmas─▒ gerekti─čine, ├Âld├╝r├╝lmesinin u─čursuzluk getirece─čine inan─▒l─▒r. ├çok ├ó┼č─▒k turnay─▒ g├Ârmedi─či halde onun ├╝st├╝ne d├Ârtl├╝kler d├Âkt├╝rm├╝┼č, sevgilisine turna ile haber g├Ândermi┼č.ÔÇťAll─▒ turnam bizim ele var─▒rsan /┼×eker s├Âyle kaymak s├Âyle bal s├ÂyleÔÇť demi┼č. Turna: All─▒ turna, telli turna, sar─▒ turna benzetmeleriyle T├╝rk insan─▒n g├Ânl├╝ne girmi┼č, kondu─ču tarlaya bereket ya─čd─▒rd─▒─č─▒na inan─▒lm─▒┼čt─▒r.

Turnalar tek e┼člidir. E┼či ├Âl├╝rse geride kalan ├Âlmeyi tercih eder. Kendine yeni bir e┼č bulmaz. Turnalar s├╝rekli ├žift ya┼čayarak yuvalar─▒n─▒ di─čerlerinden ay─▒r─▒rlar ve korurlar. Kulu├žka d├Âneminde anne ve baba n├Âbetle┼čerek yuvay─▒ beklerler. Ya┼članan anne ve baban─▒n bak─▒lmas─▒, beslenmesi de geride kalan ├žocuklar taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝l├╝r. Uzun ├Âm├╝rl├╝ oldu─ču, baz─▒ kaynaklara g├Âre y├╝z y─▒l ya┼čad─▒─č─▒ s├Âylenmektedir. Gururlar─▒na d├╝┼čk├╝n, son derece sade bir ya┼čay─▒┼č─▒ tercih ederek hayatlar─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝rler. Bu nedenle insanlar turnay─▒ korumaya ├žal─▒┼č─▒r. Yuvalar─▒n─▒ bozmaz, vurmaz, avlamaz. Avland─▒─č─▒ takdirde avc─▒s─▒na felaketler getirece─činin inanc─▒ yayg─▒nd─▒r.

 

Turnalar d├╝nyada geni┼č bir co─črafyaya sahiptir. Japonlarda kutsal bir ku┼čtur. Hindularda inek ne ise Japonlarda da turna ├Âyledir. M─▒s─▒rÔÇÖda, AvustralyaÔÇÖda AmerikaÔÇÖda, RomaÔÇÖda, HindistanÔÇÖda, RusyaÔÇÖda, Orta Asya T├╝rklerinde de turna bilinir. Ad─▒n─▒n Japoncadan geldi─čine inan─▒l─▒r. T├╝rkler turnan─▒n G├Âk Tanr─▒ÔÇÖy─▒ temsil etti─čine inan─▒r. Bu inan├ž onun kutsal bir ku┼č olarak kabul edilmesini sa─člam─▒┼čt─▒r. Bilinen ├╝lkelerde de ├Âzg├╝rl├╝─č├╝, bar─▒┼č─▒ ve huzuru temsil etmi┼č olmas─▒ turnay─▒ kutsal bir kimli─če kavu┼čturmu┼čtur. B├Âyle bir kimli─če sahip olmas─▒ sonucunda ├╝lkemizde bir halk ozan─▒m─▒z mahlas─▒n─▒ ┼×ah Turna koymu┼č, tap┼č─▒rmas─▒nda da bu mahlas─▒ kullanm─▒┼čt─▒r. Benim de bizzat tan─▒d─▒─č─▒m ┼×ah Turna bayan ozanlar─▒m─▒zdan olup g├Âzleri ama 1950 Sivas G├╝r├╝n do─čumludur.

All─▒ Turnam

De─či┼čik ├╝lke k├╝lt├╝rlerinde de kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kan turna, kilim nak─▒┼člar─▒nda dahi kendisini g├Âstermi┼č. Anadolu insan─▒n dilinde, telinde, ya─čl─▒─č─▒nda, yazmas─▒nda ├žorab─▒nda, dokumas─▒nda turna motifi kullan─▒lm─▒┼čt─▒r.

K─▒z─▒lderililerin ba┼člar─▒nda ku┼č t├╝y├╝nden yap─▒lm─▒┼č ├Âzel ba┼čl─▒klar bizim k├╝lt├╝r├╝m├╝zde de yayg─▒nd─▒r. Yeni yak─▒nda TarsusÔÇÖa ba─čl─▒ Tahtac─▒ k├Âylerinde, Gazi AntepÔÇÖin Nizip il├žesinin Barak k├Âylerinde bu gelene─čin h├ól├ó ya┼čad─▒─č─▒n─▒ tespit ettik. U─čur getirmesi i├žin gelinlerin ba┼č─▒na turna tele─či (teli) tak─▒ld─▒─č─▒na, gen├ž k─▒zlar─▒n g├╝zelli─čini anlatmak i├žin ba┼čl─▒klar─▒n─▒n turna tele─či ile (t├╝y-tel) s├╝slendi─čine ┼čahit olduk. Ama ne ac─▒d─▒r ki ba┼čl─▒klara daha ├Ânce turna tele─či tak─▒l─▒rken bu zaman i├žinde tavuk t├╝y├╝ne, tavuk t├╝y├╝ de yerini ├ži├žek takmaya b─▒rakm─▒┼čt─▒r.

E─čer u─črar isen bizim ellere / Selam s├Âyle orda a├žan g├╝llere.

AnadoluÔÇÖda turna ├Âzellikle Alevi ÔÇô Bekta┼či ozanlar─▒m─▒z taraf─▒ndan daha da ├žok i┼členmi┼č. Ozan turnay─▒ g├Ârmemi┼č olsa da i├žindeki duygu ve d├╝┼č├╝nceler ona turnal─▒ bir ┼čiir yazd─▒rm─▒┼čt─▒r. Onun i├žin turna Anadolu Alevili─činde ├Ânemlidir. Alev├«-Bekta┼či anlay─▒┼č─▒nda turna Hz. AliÔÇÖyi temsil eder. Ahmet YeseviÔÇÖnin turna, Hac─▒ Bekta┼č-i VeliÔÇÖnin de g├╝vercin donuna b├╝r├╝nd├╝─č├╝ne inan─▒l─▒r.

┬áÔÇťErzurum y├Âresine ait s─▒ra barlar─▒ndan d├Ârd├╝nc├╝ bar─▒n ad─▒ da Turna Bar─▒d─▒r. Turna Bar─▒nda biri kad─▒n, di─čeri erkek olmak ├╝zere iki oyuncu, bir ├žift turnay─▒ temsil ederler. Oyunda ara s─▒ra ├Ât├╝┼čme taklitleri yap─▒l─▒r. ─░ki oyuncunun birbirleri etraf─▒nda d├Ânmeleriyle oyuna ba┼član─▒r. Erkek oyuncu di┼čiyi aldatarak diz ├╝st├╝ yere ├ž├Âkt├╝r├╝r. Etraf─▒nda ├╝├ž devir yapt─▒ktan sonra s─▒rt─▒na ├ž─▒k─▒p oynar. Sonra da yine erkek taraf─▒ndan kald─▒r─▒l─▒r ve oyun biter. Turna bar─▒, d├╝─č├╝nlerde Erzurum kad─▒nlar─▒nca da oynana gelmi┼čtir.

Oyunda turnan─▒n hareketlerini taklit eden fig├╝rler vard─▒r. Bar─▒n belirli bir yerinde erkek di┼čiyi ├ž├Âkmeye mecbur edince, seyircilerden biri di┼činin ├Ân├╝nde f─▒nd─▒k, badem gibi ┼čeyler koymay─▒ unutmaz. Di┼či, turna, bunlar─▒ ku┼čun hareketlerini taklit ederek yer ve erke─či g├Âz├╝yle takip ederek ├Âtmeye ba┼člar. Erkek turna di┼činin s─▒rt─▒na ├ž─▒karken kanatlar─▒n─▒ ├ž─▒rpar. Bunun as─▒l manas─▒n─▒ ├ž├Âzmek g├╝├ž de─čildir. B├Âlgenin en uzun ├Âm├╝rl├╝ barlar─▒ndan oldu─ču, AsyaÔÇÖda da ├že┼čitlerinin bulunmas─▒yla sabittir.

D├╝nyadaki 15 t├╝r turnadan ikisi; turna ve telli turna T├╝rkiyeÔÇÖde d├╝zenli olarak g├Âr├╝l├╝r. Turnan─▒n boyu 110 ÔÇô 120cmÔÇÖyi buluyor. T├╝rk halk edebiyat─▒nda ├Âzelikle AnadoluÔÇÖda eski, yeni b├╝t├╝n leh├že ve a─č─▒zlarda turna / durna kelimesi ile adland─▒r─▒lan ku┼č, leylek b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde, uzun bacakl─▒, zarif boyunlu, parlak, duru g├╝zel g├Âzl├╝ g├Â├žmen bir su ku┼čudur. Turnan─▒n ba┼č─▒n─▒n arka taraf─▒nda geriye do─čru sarkan bir z├╝lf├╝ vard─▒r. Tepesi, kanatlar─▒n─▒n ucu, boynunun bir b├Âl├╝m├╝ kara renktedir. Kanatlar─▒nda g├Âz al─▒c─▒, m├óvi k─▒rm─▒z─▒ ve ye┼čil t├╝yler vard─▒r. Genellikle step gibi kurak ovalarda, ├Âzellikle nehir vadilerinde, g├Âllerde ve batakl─▒k yerlerde g├Âr├╝len s─▒cak ├╝lkeler ku┼ču turna, iki yumurta yumurtlar. Bu yumurtalar m├óvimsi, ├žilli, kar─▒┼č─▒k renktedir. E┼čler, kulu├žka zaman─▒ yuvay─▒ n├Âbetle┼če beklerler ve yuvaya yakla┼čan yabanc─▒ya sald─▒r─▒rlar.

Bilindi─či ├╝zere sanatta tabiat unsurlar─▒n─▒n, hayvanlar─▒n ve ku┼člar─▒n birer sembol olarak kullan─▒lmas─▒ Totemizm ve ┼×amanizm gibi inan├žlar─▒n canl─▒ g├Âr├╝ld├╝─č├╝ eski devirlere kadar gitmektedir. Bu unsur veya sembollerin baz─▒lar─▒ az ├žok i├žerik de─či┼čtirerek birer motif ve konu olarak zaman─▒m─▒za kadar gelmi┼čtir. At, bo─ča, kurt, geyik, koyun gibi hayvanlarla b├╝lb├╝l, g├╝vercin, leylek gibi ku┼člar, g├╝l, l├óle, menek┼če nevinden ├ži├žeklerin ┼čairlere ilham verdi─čini g├Âsteren bir hayli kaynak mevcut. Bu canl─▒ varl─▒klar aras─▒nda ├Âzellikle turnan─▒n kutsal bir yeri vard─▒r.ÔÇŁ

Turna t├╝rk├╝lerimizle de i├žli d─▒┼čl─▒d─▒r: Hi├žbir ├╝lkenin halk ┼čark─▒lar─▒nda bizim t├╝rk├╝lerimizdeki gibi i┼členmemi┼čtir. Bu da milletimizin turnaya verdi─či de─čerin a├ž─▒k se├žik bir ifadesidir.ÔÇťDost eline giden turnam / Bekle kelam─▒ kel├óm─▒ÔÇŁ dizelerinde kesinlikle haber g├Ât├╝ren bir ulak olarak d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼č. ┬áOzan─▒m─▒z: ÔÇťTurnam u─črar isen bizim ellere / Selam s├Âyle orda a├žan g├╝llereÔÇŁ diyerek s─▒ladaki g├╝llerine dahi turna ile selam salm─▒┼čt─▒r. O selam al─▒p vermenin usta bir icrac─▒s─▒d─▒r. Onun i├žin de her a┼č─▒─č─▒n g├Ânl├╝ne girmi┼č. ÔÇťBa─čdatÔÇÖ─▒n BasraÔÇÖn─▒n telli turnas─▒ / Turna yardan haber geldi e─členmeÔÇŁ diyerek sevdi─činin ad─▒n─▒n da turna oldu─čunu ifade etmi┼čtir. Milletimizin duygu y├╝kl├╝ olu┼ču, ├žocuklar─▒na gurbet, turna adlar─▒n─▒n verilmesini sa─člam─▒┼č, Anadolu insan─▒ ├žocu─čunun ad─▒n─▒ turna koyarak ona verdi─či de─čeri ifade etmi┼čtir.

Halk m├╝zi─čimizde t├╝rk├╝ler gruplara ayr─▒larak t├╝rk├╝ ├že┼čitleri ├Âzellikleriyle anlat─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. K─▒na T├╝rk├╝leri, D├╝─č├╝n T├╝rk├╝leri, Ninniler, A─č─▒tlar, Kahramanl─▒k T├╝rk├╝leri gibi ├že┼čitlere ayr─▒l─▒rken ÔÇťTurnal─▒ T├╝rk├╝lerÔÇŁ bu de─čerlendir- menin d─▒┼č─▒nda kalm─▒┼čt─▒r. Ben ┼čimdi t├╝rk├╝lerimizin tasnifine bir t├╝r daha eklemek istiyorum. Turnal─▒ T├╝rk├╝ler. Bu tasniften sonra inan─▒yorum ki turna ├╝st├╝ne yak─▒lanlar sevgi ve a┼čk t├╝rk├╝lerinden sonra ilk s─▒ray─▒ alan bir t├╝r olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kacakt─▒r.

Ba─čdatÔÇÖ─▒n BasraÔÇÖn─▒n telli turnas─▒.

Anadolu da turna denilince hasret gelir, gurbet gelir akla. Bir gelinin telli duva─č─▒yla, K─▒z─▒l─▒rmakÔÇÖta sele kap─▒ld─▒─č─▒n─▒ hat─▒rlar insano─člu. Sonra, o da yan─▒k bir t├╝rk├╝ olur: ÔÇťNettin K─▒z─▒l─▒rmak ald─▒n all─▒ gelini / ├çevresi oyal─▒ pullu geliniÔÇŁ diyerek d├Âk├╝l├╝r y├╝re─čimize.┬á Sar─▒ s─▒cakta, k─▒zak ├žeken, ekin bi├žen, ot kazan, harman s├╝ren i┼č├žileri hat─▒rlat─▒r turna. O gurbetin, kavu┼čman─▒n, ┬ásadakatin, uzun ya┼čaman─▒n, bar─▒┼č─▒n temsilcisidir. ÔÇťG├Âky├╝z├╝nde b├Âl├╝k b├Âl├╝kÔÇŁ u├žarlar. Dost iline giden turnalara:ÔÇťNe olur bekle kelam─▒, kelam─▒. ┬áKelam─▒, selam─▒ al da ├Âyle gitÔÇŁ diye yalvar─▒r ├ó┼č─▒k. Ba─čdat ellerinde Fatma Anay─▒, Yemen ├ž├Âllerinde Hz. AliÔÇÖyi ├ó┼č─▒k ondan sorar. Telli turnan─▒n selam g├Ât├╝rmesini ister: Sonra vurur saz─▒n tellerine: ┬áÔÇťTelli turnam selam g├Ât├╝r / Sevdi─čimin diyar─▒naÔÇŁ diyerek haber salar. Hatta sevdi─činin uykusunun haram edilmesi g├Ârevi bile turnaya verilir. ÔÇťGidin turnalar gidin / Y├órime haber edin / Y├órim uykuda ise / Uykusun haram edin. Elbette. ├é┼č─▒─č─▒n yavuklusu kendisinden ayr─▒ uyuyamaz. Nas─▒l uyur kiÔÇŽ G├Âr├╝lm├╝┼č m├╝d├╝r. T├╝rk├╝lerimiz turna ile i├ž i├že. Birini di─čerinden ay─▒rmak zor. ├ç├╝nk├╝ onlar birbirlerini tamamlayan ├Ânemli iki unsurdur.

├é┼č─▒k y├╝ksek├že bir yere sekilenir. Elleri ┼čakaklar─▒nda. Yol g├Âzler. Dert yanacak, dert dinleyecek birini arar. A┼čk elinden g├Ânl├╝ndeki yaralar lime lime. Hali peri┼čan. Yanar kavrulur. ─░├ži fokur fokur kaynar. O s─▒rada turnalar ge├žmektedir. Dizi dizi. Katar katar. Tam s─▒ras─▒ der ├ó┼č─▒kÔÇŽ Al─▒r saz─▒n─▒ eline vurur teline. O ├ó┼č─▒k ustalar─▒n ustas─▒ Karacao─članÔÇÖd─▒r.

┼×eker s├Âyle kaymak s├Âyle bal s├Âyle.

┬áÔÇťKatar katar olmu┼č gelen turnalar
┼×u halime ┼ču g├Ânl├╝me bak benim
┼×ahin pen├že vurdu t├╝y├╝m a─čartt─▒
Kanad─▒ma bir ok vurdu berk benimÔÇŁ

Diyerek feryat figan─▒n─▒ dile getirir. Bir ba┼čkas─▒ da dost diyar─▒na selam g├Ânderecek kelam g├Ât├╝recek birini arar. Yana yak─▒la k─▒vran─▒r. Bulsun ki o da y├órine, dostuna selam sals─▒n. Dost elleri uzakt─▒r. Da─člar sarp yollar ─▒ss─▒z. Karl─▒ da─člar ha┼čmetli. T├╝m ha┼čmetiyle dimdik ayakta, u├žan ku┼ča ge├žit vermez da─člar. AmmaÔÇŽ Turnalara dayanamaz. A┼č─▒lmaz da─člar─▒n ustas─▒d─▒r turnalar. Ancak bu da─člar─▒ onlar a┼čar. ÔÇťBu kelam─▒, bu selam─▒ ancak turnalar ula┼čt─▒r─▒rÔÇŁ diyerek dillendirir ├ó┼č─▒k saz─▒n─▒:

Dost eline giden turna
Bekle kelam─▒ kelam─▒
U─črar isen yar yan─▒na
Eyle selâmı selâmı

Karacao─član, Emrah turnaya seslenir de, ├çorumlu Kul H├╝seyin durur mu? Elbette durmaz. O ada al─▒r tezenesini vurur saz─▒n─▒n teline:┬á Bu bir selam salma de─čil yalvar─▒┼č─▒n, ac─▒man─▒n ifadesi olarak na─čmele┼čir tellerde.

Devredip gezerken dar-─▒ fenay─▒
Ba─čdat diyar─▒na vard─▒n m─▒ turnam
Medine ┼čehrinde Fatma Anay─▒
Makam─▒ ordad─▒r g├Ârd├╝n m├╝ turnam

Biz de beli dedik nice uluya
─░man ald─▒k ikrar verdik veliye
Necef deryas─▒nda ─░mam AliÔÇÖye
Bu deryaya y├╝zler s├╝rd├╝n m├╝ turnam

Diyerek d├Âk├╝l├╝r y├╝reklereÔÇŽ

Telli turnam geli┼činiz nereden
Y├ór k├Ây├╝ne u─črad─▒ m─▒ yolunuz
Bir haber isterim gül yüzlü yârden
Kerem eyle lâl olmasın diliniz

─░nin ┼ču yaylaya da edelim sohbet
─░├žerimde yara a├ž─▒ld─▒ kat kat
Semaya ser ├žekti ah ile firkat
Hele biraz dertle┼čelim geliniz

Diyen Ruhsati de kat─▒l─▒r kervana. Diller de tellerde na─čmele┼čen turna mistik bir havaya b├╝r├╝n├╝r. Alevi cemlerinde Turna Semah─▒ olarak g├Âr├╝n├╝r. Ad─▒n─▒ verdi─či semahla d├Ânen canlar turnan─▒n u├žu┼čunu, g├Âky├╝z├╝ndeki hareketlerini taklit ederek ├žark eder. Her d├Ân├╝┼č onu Tanr─▒ÔÇÖya biraz daha yakla┼čt─▒r─▒r. Biraz daha yukar─▒ya ├ž─▒kar─▒r. D├Ând├╝k├že d├Âner. D├Ând├╝k├že y├╝kselir. Eller havada. Y├╝kseldik├že d├Ânen canlar HakÔÇÖla kucakla┼č─▒rlar. Turnalar Semah─▒ canlar─▒n HakÔÇÖla kucakla┼čmas─▒n─▒ sembolize eder. Kucakla┼čmas─▒ sayesinde t├╝m turnal─▒ t├╝rk├╝ler dile gelirÔÇŽ

├ľt├╝┼č├╝r ├Ât├╝┼č├╝r gider
Oy turnalar turnalar

Turnam gelir kona kalka
Kanedinde g├╝m├╝┼č halka

BadatÔÇÖ─▒n BasraÔÇÖn─▒n telli turnas─▒
Turnam yardan haber geldi e─členme

Bir ├žift turna g├Ârd├╝m durur dallarda
Seversen MevlaÔÇÖy─▒ kalma yollarda

Kak─▒n turnam kalk─▒n VanÔÇÖdan s├Âk├╝l├╝n
Erci┼čÔÇÖin g├Âl├╝ne dolun d├Âk├╝l├╝n

Yemen ellerinden beri gelirken
Turnalar AliÔÇÖmi g├Ârmediniz mi

Dost iline giden turnam
Bekle kelamı kelâmı

Telli turnam selam g├Ât├╝r
Sevdi─čimin diyar─▒na

G├Âky├╝z├╝nde b├Âl├╝k b├Âl├╝k turnalar
Yok mu insaf─▒n─▒z ald─▒ dert beni

Sabahtan cemalin seyran eyledim
G├Ân├╝ller peri┼čan elinden turnam

─░ki turnam gelir akl─▒ kareli
─░kisine sordum biri nereli

Turnam dertli ├Âtt├╝n derdimi de┼čtin
El vurdun yaram─▒n ba┼č─▒n─▒ a├žt─▒n

Turnam gelir bizim elden
Yeni kalkm─▒┼č A─č─▒rg├ÂlÔÇÖden

Turnam─▒n kanad─▒ al ye┼čil telden
Çekerim ayrılık ne gelir elden

Turnam y├╝kseklerden u├žar
All─▒ kanad─▒n─▒ a├žar

─░ki turnam gelir biri Ba─čdat elinden
Dost kanad─▒n─▒ k─▒rm─▒┼č pirim ne gelir elden

Diyerek na─čmele┼čen t├╝rk├╝ler bazen co┼čkun akan sular gibi ├ža─člar. ├é┼č─▒klar─▒n dilinde, telinde koro halinde y├╝kselir semaya.

Aleviler semah─▒n kayna─č─▒n─▒n K─▒rklar Meclisi oldu─čuna inan─▒r. ÔÇť─░nan─▒┼ča g├Âre Hz. Muhammet mira├ž d├Ân├╝┼č├╝ K─▒rklar Meclisine u─črar. O s─▒rada Selmani Farisi bir ├╝z├╝m tanesi ile i├žeri girer Hz. MuhammetÔÇÖe; ┬áÔÇśEy yoksullar─▒n hizmet├žisi! Bu ├╝z├╝m tanesini bize payla┼čt─▒rÔÇÖ der. ┬áHz. Muhammet CebrailÔÇÖin getirdi─či tabakta ├╝z├╝m tanesini ezer ┼čerbet yapar. Bu ┼čerbet, k─▒rklardan birinin duda─č─▒na de─čince hepsi kendinden ge├žer; aya─ča kalkar ya Allah diyerek semah d├Ânmeye ba┼člar. O g├╝nd├╝r bu g├╝nd├╝r erenler meclisinde semah d├Ân├╝l├╝r.ÔÇť D├Ân├╝len semahlardan biri de Turnalar Semah─▒d─▒r.

Halk m├╝zi─či kl├ósiklerimizin aras─▒na giren Turnalar Semah─▒ Sivas Divri─čiÔÇÖden repertuvara girmi┼č. T├╝rk├╝y├╝ Nida T├╝fek├ži Mahmut ErdalÔÇÖdan derlemi┼č, repertuvar no: 1603ÔÇÖt├╝r. T├╝rk├╝ bir halk m├╝zi─či ┼čaheseridir. Gerek ezgi zenginli─či, gerekse usul zenginli─či t├╝rk├╝n├╝n klasikle┼čmesini sa─člayan ├Ânemli unsurlar olmu┼čtur. Ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze varl─▒─č─▒n─▒ korudu─ču gibi g├╝n be g├╝n de klasikle┼čmesi artarak devam etmektedir. T├╝rk├╝m├╝z├╝n m├╝zik yap─▒s─▒ ile usul yap─▒s─▒ birbiriyle b├╝t├╝nle┼čmesine ra─čmen bu g├╝zellikleri s├Âzlerde g├Ârmek m├╝mk├╝n de─čildir. ┼×imdi t├╝rk├╝n├╝n TRT repertuvar─▒ndaki s├Âzlerine bakal─▒m:

Repertuvardaki s├Âzler:

Gine dertli iniliyorsun
Sar─▒ turnam sinen yaraland─▒ m─▒
Hi├ž el de─čmeden de iniliyorsun
Sar─▒ turnam sinen yaraland─▒ m─▒
Yoksa ci─čerlerin paraland─▒ m─▒

Yoksa sana yâd düzen mi düzdüler
Perdelerin tel tel edip ├╝zd├╝ler
Tellerini s─▒rmadan m─▒ s├╝zd├╝ler
All─▒ da turnam telli de Turnam
Sinen yaraland─▒ m─▒
Yoksa ci─čerlerin parelendi mi

Bu s├Âzler Hekimhanl─▒ EsiriÔÇÖye aittir. Asl─▒nda s├Âzler be┼č d├Ârtl├╝k olup iki d├Ârtl├╝─č├╝ semahta s├Âz olarak kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Kaynaktaki Hekimhanl─▒ EsiriÔÇÖye ait s├Âzler ise a┼ča─č─▒daki gibidir:

Firkatli firkatli ne inilenirsin
Sar─▒ turnam sinen parelendi mi
Ni├žin el de─čmeden sen inilenirsin
Telli turnam sinen parelendi mi

Sazım sana yâd düzen mi düzdüler
Tellerini haddeden mi s├╝zd├╝ler
Y├ód el de─čip perdelerin bozdular
Sar─▒ turnam sinen parelendi mi

Turnalar Semah─▒nda bu d├Ârtl├╝kten sonra gelen s├Âzler Karacao─članÔÇÖa aittir.

Karacao─članÔÇÖa ait birinci d├Ârtl├╝k:

Havay─▒ ey deli g├Ân├╝l havay─▒
Ay do─čmadan ┼čavk─▒ dutmu┼č ovay─▒
Ak g├Â─čs├╝n ├╝st├╝nde sedef d├╝─čmeyi
├ç├Âz├╝p gider bir g├Âzleri s├╝rmeli

Hay hay ├žekip gider bir g├Âzleri s├╝rmeli
Hay hay ├žekip gider bir g├Âzleri s├╝rmeli

─░kinci d├Ârtl├╝k:

Kuru k├╝t├╝k yanmay─▒nca t├╝ter mi
Ak gerdanda ├žifte benler biter mi
Vakti gelmeyince b├╝lb├╝l ├Âter mi
├ľt├╝p gider bir g├Âzleri s├╝rmeli

├ť├ž├╝nc├╝ d├Ârtl├╝k:

Dere kenar─▒nda yeller hurmay─▒
K─▒lavuz ederler telli turnay─▒
Ak g├Â─čs├╝n ├╝st├╝nde ilik d├╝─čmeyi
├ç├Âz├╝p gider bir g├Âzleri s├╝rmeli

e repertuvardaki ikinci dize:

Karacao─član der ki ge├žti ne fayda
Bir vefa kalmad─▒ ok ile yayda

┼×imdi de Karacao─član kaynaklar─▒ndaki s├Âzlere bakal─▒m:

I.d├Ârtl├╝k:
Havayi hey deli g├Ân├╝l havayi
Ay do─čmadan ┼čavk─▒ vurdu ovay─▒
T├╝rkmen k─▒z─▒ katarlam─▒┼č mayay─▒
Ge├žip gider bir g├Âzleri s├╝rmeli

II.d├Ârtl├╝k:
Ata┼č yanmay─▒nca duman m─▒ t├╝ter
Ak g├Â─čs├╝n ├╝st├╝nde uban m─▒ biter
Vakti gelmeyince b├╝lb├╝l m├╝ ├Âter
├ľter gider yaylas─▒na bir gelin

┬áIII.d├Ârtl├╝k:
Deniz kenar─▒nda yerler hurmay─▒
K─▒lavuz katalar telli turnay─▒
Ak g├Â─čs├╝n ├╝st├╝nde yalaz d├╝─čmeyi
├ç├Âzer gider yaylas─▒na bir gelin ┼čeklinde kaynaklara ge├žmi┼čtir.

┼×imdi semaha s├Âz olarak ge├žen ko┼čmalar─▒n genel bir analizini yapal─▒m: ÔÇťHavayi de deli g├Ân├╝l havayiÔÇŁ dizesiyle ba┼člayan 1. d├Ârtl├╝k ile ÔÇťKuru k├╝t├╝k yanmay─▒nca t├╝ter miÔÇť dizesiyle ba┼člayan II. d├Ârtl├╝k Karacao─član kaynaklar─▒nda alt─▒ d├Ârtl├╝k olarak kay─▒tlara ge├žmi┼čtir. Kaynaklara alt─▒ d├Ârtl├╝k olarak ge├žen ko┼čman─▒n sadece II. ve III. ┬ád├Ârtl├╝─č├╝ semaha s├Âz olmu┼čtur. Semaha s├Âz olarak ge├žmeyen ko┼čman─▒n di─čer d├Ârtl├╝kleri a┼ča─č─▒daki gibidir.

Biz de d├╝┼čt├╝k bir g├╝zelin ard─▒na
G├╝zel g├Â├žm├╝┼č biz konal─▒m yurduna
Y─▒k─▒las─▒ karl─▒ da─č─▒n ard─▒na
├çekip gider bir g├Âzleri s├╝rmeli

D├Ârt yan─▒nda Arap attan inerler
Y├╝r├╝ diye k├╝heylana binerler
G├╝zellerin sala─č─▒na konarlar
Konup g├Â├žer bir g├Âzleri s├╝rmeli

Ba┼č─▒na alm─▒┼č bir ince yemeni
Aram─▒zdan kald─▒ral─▒m g├╝meni
Ak topuk ├╝st├╝nde sandal tuman─▒
Bo─čup gider bir g├Âzleri s├╝rmeli┬á

Karacao─član der de lebin bal gibi
Giydi─čin elbise s─▒rma tel gibi
Reyhana kar─▒┼čm─▒┼č s─▒rma tel gibi
Kokup gider bir g├Âzleri s├╝rmeli

Semahtaki Karacao─članÔÇÖa ait bir di─čer s├Âz de Deniz kenar─▒nda yerler hurmay─▒ dizesiyle ba┼člayan III. d├Ârtl├╝kt├╝r. Bu ko┼čma da Karacao─član kaynaklar─▒nda d├Ârt d├Ârtl├╝k olarak yay─▒mlanm─▒┼č, ancak bir d├Ârtl├╝─č├╝ semaha s├Âz olarak ge├žmi┼čtir. Karacao─član kaynaklar─▒ndaki s├Âzler a┼ča─č─▒daki gibidir.

Deniz kenar─▒nda yerler hurmay─▒
K─▒lavuz ederler telli turnay─▒
Ak g├Â─čs├╝n ├╝st├╝nde yalaz d├╝─čmeyi
├ç├Âzer gider yaylas─▒na bir gelin

Aya─č─▒na giymi┼č telli yemeni
Kald─▒ral─▒m aral─▒ktan g├╝man─▒
Ak topuk ├╝st├╝nde atlas tuman─▒
D├Âker gider yaylas─▒na bir gelin┬á

Ate┼č yanmay─▒nca duman m─▒ tut├╝r
Ak g├Â─čs├╝n ├╝st├╝nde ├žimen mi biter
Vakti gelmeyince b├╝lb├╝l m├╝ ├Âter
├ľter gider yaylas─▒na bir gelin

Merdine de Karacao─član merdine
Yakt─▒ beni ate┼čine urduna
Ana├žtaki karl─▒ da─č─▒n ard─▒na
A┼čar gider yaylas─▒na bir gelin

Semah: Karacao─član derki ge├žti ne fayda / Bir vefa kalmad─▒ ok ile yayda dizesiyle bitmektedir. Karacao─član kaynaklar─▒nda bu dizeler:

Karacao─član der ki ama ne fayda
Ra─čbet kalmad─▒ hi├ž yoksul da bayda
Bu ayda olmazsa gelecek ayda
On iki ayın birisinde gidelim 

D├Ârtl├╝─č├╝nden koparak semaha s├Âz olmu┼čtur. Asl─▒nda dizeler bir b├╝t├╝nl├╝k arz etmedi─či i├žin t├╝rk├╝de yamal─▒k gibi durmaktad─▒r. Semaha s├Âz olan ko┼čman─▒n di─čer d├Ârtl├╝kleri a┼ča─č─▒daki gibidir.

Ala g├Âzl├╝m benim ile dilersen
Bahar aylar─▒ gelsin de gidelim
Ba─člar alm─▒┼č ─▒lk─▒m─▒n─▒ kar─▒n─▒
Yollar ├žamur kurusun da gidelim

Erisin da─člar─▒n kar─▒ erisin
─░nsin seli d├╝z ovay─▒ b├╝r├╝s├╝n
T├╝rkmen ilyi yaylas─▒na y├╝r├╝s├╝n
Ak kuzular melesin de gidelim

MetÔÇÖhederler KaramanÔÇÖ─▒n ilini
K├Âpr├╝s├╝ yok ge├žemedim selini
Kervan Yaylas─▒ÔÇÖn─▒ Per├žem BeliÔÇÖni
Lâle sümbül bürüsün de gidelim

├ť├ž g├╝n oldu bizim evler g├Â├želi
Be┼č g├╝n oldu Ceyhan suyun ge├želi
├ľn├╝ al ├Ânl├╝kl├╝ y├╝z├╝ pe├želi
Han─▒m k─▒zlar y├╝r├╝s├╝n de gidelim

Karacao─član der ki ama ne fayda
Ra─čbet kalmad─▒ hi├ž yoksulda bayda
Bu ayda olmazsa gelecek ayda
On iki ayın birisinde gidelim 

┼čeklindedir.

├ť├ž b├Âl├╝ml├╝k semahta semah─▒n ilk iki d├Ârtl├╝─č├╝n├╝n s├Âzleri Hekimhanl─▒ EsiriÔÇÖye aittir. EsiriÔÇÖnin bu ┼čiiri be┼č d├Ârtl├╝k olup 1931 y─▒l─▒nda Sivas Halk ┼×airleri toplant─▒s─▒nda (Sivas ├é┼č─▒klar Bayram─▒) ├é┼č─▒k S├╝leyman taraf─▒ndan okunmu┼č, Ahmet Kutsi Tecer taraf─▒ndan kaleme al─▒nm─▒┼č, Musiki Mecmuas─▒nda da yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r. Ahmet Kutsi TecerÔÇÖin tespitlerinde s├Âzler ├é┼č─▒k FeryadiÔÇÖye aittir. Yrd. Do├ž. Mehmet Yard─▒mc─▒ÔÇÖn─▒n Hekimhanl─▒ Esiri adl─▒ kitab─▒nda ise s├Âzler ├é┼č─▒k EsiriÔÇÖnindir. Hekimhanl─▒ EsiriÔÇÖye ait s├Âzlerin baz─▒ dizeleri de─či┼čtirilerek semah─▒n ilk b├Âl├╝m├╝ne eklenmi┼čtir. Hangi dizenin asl─▒na uygun olup olmad─▒─č─▒n─▒n tespiti i├žin repertuvardaki s├Âzlerle kaynaktaki s├Âzler alt alta yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒ zaman aradaki fark g├Âr├╝lecektir. Semahta EsiriÔÇÖye ait kullan─▒lmayan s├Âzler ise a┼ča─č─▒daki gibidir.

Sana kelam s├Âyler davudi diller
┼×u senin sedana maildir eller
G├Â─čs├╝ne takay─▒m al─▒┼čk─▒n teller
Sar─▒ turnan sinen paraland─▒ m─▒

Be┼č perdeden ├žal─▒n─▒yor ba─člama
Esip firgat─▒nan sinem da─člama
Bulam ustas─▒n─▒ canan a─člama
Sarı turnam sinen paralandı mı 

Ni├žin yas tutars─▒n giydin karalar
Ahiret derdine nedir ├žareler
Esiri der nedir derde ├žareler
Sar─▒ turnam sinen paraland─▒ m─▒

Semahta EsiriÔÇÖnin dizelerinden sonra gelen s├Âzler Karacao─članÔÇÖa aittir. Karacao─članÔÇÖa ait d├Ârtl├╝kler ├╝├ž ayr─▒ ko┼čmadan al─▒nm─▒┼čt─▒r. Onun i├žin de d├Ârtl├╝k aras─▒nda anlam b├╝t├╝nl├╝─č├╝ yoktur. Ayr─▒ ┼čiirlerden al─▒nan dizelerin de─či┼čtirilerek s├Âzlere adapte edilmesi ┼čiirinin b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ bozmu┼čtur. ┬áDaha ├Ânce de s├Âyledi─čimiz gibi semah:

Karacao─član der ki ne fayda
Bir vefa kalmad─▒ ok ile yayda

dizeleriyle bitmektedir. Dizedeki ÔÇťokÔÇŁ ile ÔÇťyayÔÇŁ dan bir vefa beklemek s├Âz konusu olamaz. Ok ile yay nas─▒l bir vefa sa─člayabilir kiÔÇŽ D├Ârtl├╝k incelendi─činde ok ile yay─▒n dizelerle b├╝t├╝nle┼čmedi─či g├Âr├╝lecektir. Onun i├žin bu dizenin ÔÇťBir vefa kalmad─▒ yoksulda baydaÔÇŁ olmas─▒ gerekir. Karacao─član kaynaklar─▒ndaki dizeler de b├Âyledir. Semahtaki Karacao─članÔÇÖa ait s├Âzler b├╝y├╝k ustan─▒n ├╝├ž ayr─▒ ko┼čmas─▒ndan al─▒nm─▒┼čt─▒r. Onun i├žin d├Ârtl├╝klerde ki ayaklar birbirini uygun de─čildir. ┬á┬áKo┼čmalar─▒n ifade etti─či anlamlarda farkl─▒d─▒r. E─čer semahta kullan─▒lan ko┼čmalar farkl─▒l─▒klar arz etmesiydi b├Âyle bir problem ya┼čanmayacak bilenlerin de kula─č─▒n─▒ t─▒rmalamayacakt─▒.

Sonu├ž olarak klasikle┼čmi┼č bir halk m├╝zi─či ┼čaheserinin s├Âzlerinin kopukluk yaratmas─▒ bilen ki┼čileri rahats─▒z etmektedir. Ayr─▒ca s├Âzlerin mistik olmay─▒┼č─▒ da ayr─▒ bir inceleme konusudur. Zira t├╝m semah s├Âzleri dini i├žeriklidir. Rit├╝eldir. Ama Turnalar Semah─▒nda bu ├Âzellik yoktur. S├Âzlerin bu semahta nas─▒l ve hangi ┼čartlarda kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ bilemiyoruz. Bildi─čimiz bir ger├žek var o da semahlarda dini i├žerikli olmayan s├Âzlerin kullan─▒lmayaca─č─▒d─▒r. Kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âre bir nedeni olmal─▒. Nedeni de toplumsal bask─▒. Toplumun bask─▒s─▒ a┼čk ┼čairi, sevda ┼čairi Karacao─članÔÇÖ─▒n d├Ârtl├╝klerini semah s├Âz├╝ yapm─▒┼č. Rahmetli Nejat Birdo─čan Hoca semah─▒n s├Âzlerinin muhakkak dini i├žerikli olmas─▒ gerekti─čini s├Âylerdi. Demek ki ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze neler kaybettik. A┼čk─▒ hakikiyle a┼čk─▒ mecaziyi kar─▒┼čt─▒rd─▒k. Turnalar─▒ en iyi ifade eden saz─▒m─▒z─▒n t├╝m ├Âzelliklerini ve g├╝zelliklerini ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze ta┼č─▒yamad─▒k. Ac─▒ ÔÇŽ Ama ger├žekÔÇŽ

  • Dr. Halil ATILGAN

 

KAYNAKÇA

  • Ali Esat BOZY─░─×─░T: Halk ┼×iirimizde Turna, T├╝rk Folklor Ara┼čt─▒rmalar─▒, S. 294, s. 6877ÔÇô6878 ─░stanbul 1974.
  • Arma─čan EL├ç─░: Semah Gelene─činin Uygulanmas─▒, Hac─▒ Bekta┼č Veli Ara┼čt─▒rma Dergisi, S. 12, Ankara 1999 s. 171ÔÇô184.
  • Gamze T├ťFEK├ç─░: Semahlar, Motif Dergisi S.29.
  • G─▒yasettin AYTA┼×: T├╝rk├╝lerde Turna, Hac─▒ Bekta┼č Veli Ara┼čt─▒rma Dergisi, K─▒┼č 2004.
  • ─░lhan Cem ERSEVEN: Alevilerde Semah, 3. Bask─▒, Ant Yay─▒nlar─▒ ─░stanbul 1996.
  • M. Tevfik OYTAN: Bekta┼čili─čin ─░├ž Y├╝z├╝, 7. Bask─▒ ─░stanbul Maarif Matbaas─▒, ─░stanbul 1979.
  • Mehmet ER├ľZ: T├╝rkiyeÔÇÖde Alev├«lik ve Bekta┼čilik, Ankara K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ Yay─▒n─▒ 1990.
  • Metin AND: Kutsal Ku┼člar ve Turna Dans─▒, Forum, S. 101, Ankara 1958, s. 18ÔÇô19.
  • ┼×├╝kr├╝ EL├ç─░N: T├╝rk Halk Edebiyat─▒nda Turna Motifi, T├╝rk K├╝lt├╝r├╝ Ara┼čt─▒rmalar─▒, S. 1ÔÇô2, s. 79ÔÇô94.
  • Turna foto─čraflar─▒: www.alemim.net/…/47390-turna-semahi.html www.loadtr.com/resimleri/turna

Dr. Halil ATILGAN

1946 y─▒l─▒nda Adana'n─▒n Karaisal─▒ il├žesinin ─░ncirgedi─či k├Ây├╝nde do─čdu. (─░ncirgedi─či 1993 y─▒l─▒nda Mersin ilinin Tarsus il├žesine ba─čland─▒.) ─░lkokulu k├Ây├╝nde bitirdikten sonra D├╝zi├ži ─░lk├Â─čretmen Okuluna girdi. 1964ÔÇô1965 ├Â─čretim y─▒l─▒nda D├╝zi├ži ─░lk├Â─čretmen Okulundan mezun oldu. ├çe┼čitli illerde ├Â─čretmenlik, Halk E─čitimi Merkezi M├╝d├╝r, M├╝d├╝r Yard─▒mc─▒l─▒─č─▒ g├Ârevlerinde bulundu. 1973ÔÇô1975 y─▒llar─▒nda ├çukurova Radyosunun a├žm─▒┼č oldu─ču saz sanat├ž─▒l─▒─č─▒ s─▒navlar─▒n─▒ kazand─▒. 1984 de ├çukurova ├ťniversitesine M├╝zik Uzman─▒ olarak atand─▒. ├çukurova ├ťniversitesi G├╝zel Sanatlar B├Âl├╝m├╝nde Halk M├╝zi─či ve Ba─člama Dersleri ├ľ─čretim G├Ârevlisi, K├╝lt├╝r Sanat Merkezi M├╝d├╝rl├╝─č├╝ yapt─▒. 1990 y─▒l─▒nda K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ ┼×anl─▒ Urfa Devlet T├╝rk Halk M├╝zi─či Korosuna Kurucu ┼×ef olarak atand─▒. 1993 y─▒l─▒nda Ankara'ya al─▒nan Dr. At─▒lgan koro ┼čefli─činin yan─▒nda K├╝lt├╝r Bakanl─▒─č─▒ Halk K├╝lt├╝rlerini Ara┼čt─▒rma ve Geli┼čtirme Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝nde (HAGEM) m├╝zik dan─▒┼čmanl─▒─č─▒, repertuvar kurulu ba┼čkanl─▒─č─▒ g├Ârevlerinde bulundu. Zaman i├žinde E─čitim Enstit├╝s├╝n├╝n M├╝zik B├Âl├╝m├╝n├╝, Anadolu ├ťniversitesi A├ľFÔÇÖnin ─░ktisat B├Âl├╝m├╝n├╝ bitirdi. Adana Valili─či ad─▒na yapt─▒─č─▒ Ge├žmi┼čten G├╝n├╝m├╝ze ├çukurova T├╝rk├╝leri kaset setinde y├Ârenin ├Âzellikli t├╝rk├╝lerini be┼č kasette toplayarak T├╝rk k├╝lt├╝r tarihinde bir ilki ger├žekle┼čtirdi. De─či┼čik illerde ├že┼čitli g├Ârevlerde bulunan Dr. At─▒lgan; ─░├žel, Yozgat, Adana, Gaziantep, K─▒br─▒s, Hatay, Mu─čla, Ni─čde, Tarsus, ┼×anl─▒urfa, Osmaniye, Mersin illerinde folklor derlemeleri yapt─▒. Derledi─či t├╝rk├╝leri TRT, TV programlar─▒nda kitaplar─▒nda yay─▒mlad─▒. Folklorla ilgili ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒ ise; Sivas Folkloru, T├╝rk Folkloru, Anadolu Folkloru, Erciyes, Karaisal─▒, G├╝neyde K├╝lt├╝r, ─░├žel K├╝lt├╝r├╝, Ozan, T├╝rkiye ─░┼č Bankas─▒ K├╝lt├╝r Sanat, Tarla, G├╝ney Su, Folklor Edebiyat, Ana Yurttan Ata Yurda T├╝rk D├╝nyas─▒, Ceyhan, ├ça─čr─▒, Maki, Harran, T├╝rksoy, ├çukurova Lobisi, Size ve Y├Ârt├╝rk, Turun├ž, Ard─▒├ž Ku┼ču, T├╝rks├Âz├╝ dergilerinde, Karaisal─▒, Sons├Âz, Yeni├ža─č, Adana Ekspres gazetelerinde Aral─▒k 2018 itibariyle198 makalesi yay─▒mlad─▒. TRT ├çukurova Radyosunda yap─▒m─▒ ger├žekle┼čen Dilde Telde ├çukurova, Dadalo─člu Karacao─član Yurdundan, Y├Âremiz Folklorundan programlar─▒n─▒n yap─▒lmas─▒nda ├že┼čitli katk─▒lar sa─člayarak, folklor ve halk m├╝zi─či konular─▒nda konu┼čmalar yapt─▒. ├ťniversitelerde m├╝zikle ilgili konferanslar verdi. TRT, ├Âzel televizyon ve radyolara Dilde Telde Anadolu, Ezgi Kervan─▒, Sanat├ž─▒ Politikac─▒lar, K├╝lt├╝r K├╝rs├╝s├╝, AnadoluÔÇÖnun Dili, T├╝rk├╝ Deryas─▒nda Bir Damla programlar─▒n─▒ haz─▒rlay─▒p sundu. Yakla┼č─▒k 300'e yak─▒n T├╝rk halk ezgisini derleyen, notaya alan At─▒lgan, bu ezgileri TRT, TV'nin ├že┼čitli programlar─▒nda ├žald─▒ okudu. ├ço─čunlu─čunu ├çukurova t├╝rk├╝lerinin olu┼čturdu─ču yakla┼č─▒k 100'e yak─▒n halk ezgisini de TRT repertuvar─▒na kazand─▒rd─▒. ┼×efli─čini yapt─▒─č─▒ halk m├╝zi─či korolar─▒yla yurdun ├že┼čitli b├Âlgelerinde konserler veren Halil At─▒lgan mill├« ve milletler aras─▒ folklor, m├╝zik, halk edebiyat─▒ ve halk oyunlar─▒ dal─▒nda kongre, bilgi ┼č├Âleni ve seminerlere kat─▒larak Aral─▒k 2018 itibariyle 53 tebli─č sundu. T├╝rk k├╝lt├╝r├╝ne hizmetlerinden ├Ât├╝r├╝ 3 Ocak 2004 tarihinde Azerbaycan Vekt├Âr ─░limler Merkezinden doktora ald─▒. MESAM- ─░LESAM-T├╝rk Folklor Ara┼čt─▒rmalar─▒ Kurumu ├╝yesi olan Dr. Halil At─▒lgan ┼čiirlerden ve t├╝rk├╝lerden hareket ederek sahneye koydu─ču Kurtulu┼č Sava┼č─▒ Destan─▒, T├╝rk├╝lerin Dili, T├╝rk├╝lerde Ana, Sevelim Sevilelim, Urfa Kurtulu┼č Sava┼č─▒ Destan─▒ m├╝zikal programlar─▒yla halk m├╝zi─čine de─či┼čik bir sunum kazand─▒rd─▒. Halen Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒nca d├╝zenlenen halk m├╝zi─či yar─▒┼čmalar─▒n─▒n dan─▒┼čma kurulu ├╝yeli─čini de yapan At─▒lgan, K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ G├╝zel Sanatlar Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝nden 01 Ocak 2010 tarihinde Devlet T├╝rk Halk M├╝zi─či Korosu ┼×efi olarak emekliye ayr─▒ld─▒. Dr. At─▒lgan T├╝rk k├╝lt├╝r├╝ne hizmetlerinden dolay─▒ ├že┼čitli kurum ve kurulu┼člarca Aral─▒k 2018 itibariyle 17 kez ├Âd├╝le lay─▒k g├Âr├╝ld├╝, ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze 32 kitab─▒ yay─▒mland─▒. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
  • YEN─░
The Huns And Magyars Of The Caucasus

The Huns And Magyars Of The Caucasus

9 Ocak 2022, The Huns And Magyars Of The Caucasus i├žin yorumlar kapal─▒
KKTCÔÇÖnin ├╝niversiteler adas─▒ olmas─▒n─▒n fikir babas─▒, babam Prof. Dr. Hakk─▒ Atun

KKTCÔÇÖnin ├╝niversiteler adas─▒ olmas─▒n─▒n fikir babas─▒, babam Prof. Dr. Hakk─▒ Atun

12 Aral─▒k 2021, KKTCÔÇÖnin ├╝niversiteler adas─▒ olmas─▒n─▒n fikir babas─▒, babam Prof. Dr. Hakk─▒ Atun i├žin yorumlar kapal─▒
AttilaÔÇÖn─▒n Cenaze T├Âreni ve Anas─▒r-─▒ Erba (D├Ârt Unsur) Simgesi

AttilaÔÇÖn─▒n Cenaze T├Âreni ve Anas─▒r-─▒ Erba (D├Ârt Unsur) Simgesi

12 Aral─▒k 2021, AttilaÔÇÖn─▒n Cenaze T├Âreni ve Anas─▒r-─▒ Erba (D├Ârt Unsur) Simgesi i├žin yorumlar kapal─▒
H├Ây├╝klerin ─░zinde Tarih ├ľncesi Yeni┼čehir B├Âlgesi Yerle┼čimleri

H├Ây├╝klerin ─░zinde Tarih ├ľncesi Yeni┼čehir B├Âlgesi Yerle┼čimleri

12 Aral─▒k 2021, H├Ây├╝klerin ─░zinde Tarih ├ľncesi Yeni┼čehir B├Âlgesi Yerle┼čimleri i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih 10 Kas─▒m 1938 Per┼čembe, Yer: Yeni┼čehir

Tarih 10 Kas─▒m 1938 Per┼čembe, Yer: Yeni┼čehir

12 Aral─▒k 2021, Tarih 10 Kas─▒m 1938 Per┼čembe, Yer: Yeni┼čehir i├žin yorumlar kapal─▒
Yeni┼čehir Saat Kulesi

Yeni┼čehir Saat Kulesi

12 Aral─▒k 2021, Yeni┼čehir Saat Kulesi i├žin yorumlar kapal─▒
M├╝zelerdeki de─či┼čimin fark─▒nda m─▒s─▒n─▒z?

M├╝zelerdeki de─či┼čimin fark─▒nda m─▒s─▒n─▒z?

12 Aral─▒k 2021, M├╝zelerdeki de─či┼čimin fark─▒nda m─▒s─▒n─▒z? i├žin yorumlar kapal─▒
‘Yaz─▒ÔÇÖn─▒n Bulunu┼ču

‘Yaz─▒ÔÇÖn─▒n Bulunu┼ču

12 Aral─▒k 2021, ‘Yaz─▒ÔÇÖn─▒n Bulunu┼ču i├žin yorumlar kapal─▒
Origin of Turkish Architecture Turkish Pointed Arches (T├╝rk Mimarisinin K├Âkenleri ve T├╝rk Sivri Kemeri)

Origin of Turkish Architecture Turkish Pointed Arches (T├╝rk Mimarisinin K├Âkenleri ve T├╝rk Sivri Kemeri)

12 Aral─▒k 2021, Origin of Turkish Architecture Turkish Pointed Arches (T├╝rk Mimarisinin K├Âkenleri ve T├╝rk Sivri Kemeri) i├žin yorumlar kapal─▒
Ta┼člar─▒n Yolculu─ču Avrasya ├ľnasya ve Akdeniz’de ├ľn-T├╝rk ─░zleri

Ta┼člar─▒n Yolculu─ču Avrasya ├ľnasya ve Akdeniz’de ├ľn-T├╝rk ─░zleri

27 Kas─▒m 2021, Ta┼člar─▒n Yolculu─ču Avrasya ├ľnasya ve Akdeniz’de ├ľn-T├╝rk ─░zleri i├žin yorumlar kapal─▒
Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n kay─▒p otomobilinin gizemi

Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n kay─▒p otomobilinin gizemi

27 Kas─▒m 2021, Enver Pa┼čaÔÇÖn─▒n kay─▒p otomobilinin gizemi i├žin yorumlar kapal─▒
─░neg├Âl Kavaklaralt─▒ Park─▒ÔÇÖnda Nostaljik Bir Gezinti

─░neg├Âl Kavaklaralt─▒ Park─▒ÔÇÖnda Nostaljik Bir Gezinti

3 Kas─▒m 2021, ─░neg├Âl Kavaklaralt─▒ Park─▒ÔÇÖnda Nostaljik Bir Gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rk K├╝lt├╝r Tarihinde ve Hastanelerimizde Zambak Motifi

T├╝rk K├╝lt├╝r Tarihinde ve Hastanelerimizde Zambak Motifi

1 Kas─▒m 2021, T├╝rk K├╝lt├╝r Tarihinde ve Hastanelerimizde Zambak Motifi i├žin yorumlar kapal─▒
G├Âkt├╝rk’├╝n Toprak Halk─▒

G├Âkt├╝rk’├╝n Toprak Halk─▒

1 Kas─▒m 2021, G├Âkt├╝rk’├╝n Toprak Halk─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Antik Grek Kaynaklar─▒na G├Âre ─░skitlerÔÇÖde Hayat ve T─▒p

Antik Grek Kaynaklar─▒na G├Âre ─░skitlerÔÇÖde Hayat ve T─▒p

1 Kas─▒m 2021, Antik Grek Kaynaklar─▒na G├Âre ─░skitlerÔÇÖde Hayat ve T─▒p i├žin yorumlar kapal─▒
Kestanenin ├ľyk├╝s├╝

Kestanenin ├ľyk├╝s├╝

25 Ekim 2021, Kestanenin ├ľyk├╝s├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
Telli Turnam Sel├óm G├Ât├╝r Sevdi─čimin Diyar─▒na

Telli Turnam Sel├óm G├Ât├╝r Sevdi─čimin Diyar─▒na

24 Ekim 2021, Telli Turnam Sel├óm G├Ât├╝r Sevdi─čimin Diyar─▒na i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa Yeni┼čehirÔÇÖden Ge├žen ─░lk Amerikal─▒ Heyet

Bursa Yeni┼čehirÔÇÖden Ge├žen ─░lk Amerikal─▒ Heyet

24 Ekim 2021, Bursa Yeni┼čehirÔÇÖden Ge├žen ─░lk Amerikal─▒ Heyet i├žin yorumlar kapal─▒
SuriyeÔÇÖdeki Arap Milliyet├žileriyle T├╝rk M├╝dafaa-i Hukuk Hareketi Aras─▒ndaki ─░li┼čkiler

SuriyeÔÇÖdeki Arap Milliyet├žileriyle T├╝rk M├╝dafaa-i Hukuk Hareketi Aras─▒ndaki ─░li┼čkiler

24 Ekim 2021, SuriyeÔÇÖdeki Arap Milliyet├žileriyle T├╝rk M├╝dafaa-i Hukuk Hareketi Aras─▒ndaki ─░li┼čkiler i├žin yorumlar kapal─▒
Y├╝z Y─▒l ├ľnce G├╝ney CephesiÔÇŽ GaziantepÔÇÖin Kurtulu┼čunun 100ÔÇÖnc├╝ Y─▒l─▒

Y├╝z Y─▒l ├ľnce G├╝ney CephesiÔÇŽ GaziantepÔÇÖin Kurtulu┼čunun 100ÔÇÖnc├╝ Y─▒l─▒

24 Ekim 2021, Y├╝z Y─▒l ├ľnce G├╝ney CephesiÔÇŽ GaziantepÔÇÖin Kurtulu┼čunun 100ÔÇÖnc├╝ Y─▒l─▒ i├žin yorumlar kapal─▒