Ekrem Hayri PEKER
Ekrem Hayri  PEKER
Ulubat G├Âl├╝ÔÇÖne U├žak D├╝┼čt├╝ – Da─ča U├žak ─░ndi
  • 27 ┼×ubat 2022 Pazar
  • +
  • -
  • Ekrem Hayri PEKER /

Toplam: 942 , Bug├╝n: 3 Okuma

Yaz─▒da Hakimiyet Milletindir gazetesi Hakimiyet olarak kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Ba┼čl─▒klar─▒nda g├Âr├╝lece─či gibi Hakimiyet kelimesinde ^ i┼čareti kullan─▒lmam─▒┼čt─▒r. ├çok zor ┼čartlarda hurufat kutusundan harfleri bulup dizen, baz─▒lar─▒n─▒ bulamayan, bazen yeni bir haber i├žin sil ba┼čtan tekrar harfleri dizen dizgicilere, yanl─▒┼člar─▒ d├╝zelten m├╝sahhihlere duydu─čum sayg─▒dan baz─▒ hatalar─▒ d├╝zeltmedim. ┬áBursaÔÇÖya d├╝┼čen iki u├ža─č─▒ ayr─▒ bir yaz─▒da ayr─▒nt─▒l─▒ olarak yazd─▒m.

1950-1960 YILLARI ARASINDA YEREL BASINDA BURSAÔÇÖDA U├çAK KAZALARI

├çocuklu─čum ─░neg├ÂlÔÇÖde ge├žti. ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ y─▒llar─▒nda yap─▒lm─▒┼č beton piste sahip bir havaalan─▒ vard─▒. O y─▒llarda asfalt pist yoktu san─▒r─▒m. Benzer bir hava alan─▒ da ─░neg├ÂlÔÇÖe yak─▒n Yeni┼čehirÔÇÖde mevcuttu. Yeni┼čehir havaalan─▒ 1944 y─▒l─▒nda yap─▒lm─▒┼č. ─░neg├ÂlÔÇÖdeki pistte belki bundan birka├ž y─▒l ├Ânce yap─▒lm─▒┼č olabilir. ┼×imdi yerinde ─░neg├Âl Organize Sanayi B├Âlgesi var. Burada bisikletlere daha sonra motosikletler binerdir. Bize neredeyse sonsuz g├Âz├╝ken pist, Kalburt deresinde biterdi. K├Âyl├╝lerin ├╝r├╝n kuruttuklar─▒ piste san─▒r─▒m 1969 y─▒l─▒nda T├╝rkku┼ču u├žaklar─▒ indi. ┼×ehrin ├╝st├╝nde ilan da─č─▒tt─▒lar, isteyenleri on liraya ┼čehir ├╝zerinde u├žurdular.

BursaÔÇÖda bir havaalan─▒ oldu─čunu, buraya T├╝rk Hava Yollar─▒ u├žaklar─▒n─▒n ─░stanbul-Bursa aras─▒nda u├žu┼č yapt─▒─č─▒n─▒ okudu─čum gazetelerden biliyordum.

Ellili y─▒llarda Bursa T├╝rkiyeÔÇÖnin be┼činci b├╝y├╝k kentiydi. Her ne kadar ─░stanbulÔÇÖa yak─▒n g├Âz├╝kse de┬á MudanyaÔÇÖdan deniz yoluyla ula┼č─▒m be┼č saati buluyordu. Karayoluyla 8-9 saati buluyordu. En k─▒sa ula┼č─▒m havayoluydu. Bursa-─░stanbul aras─▒ havadan 25 dakika s├╝r├╝yordu. Ye┼čilk├Âyden ─░stanbul merkezi de bir saat. Kara ve deniz yoluna g├Âre ├žok k─▒sayd─▒.

Bursa, Band─▒rma ve Eski┼čehirÔÇÖde bulunan ana hava ├╝sleri aras─▒ndayd─▒. Yan─▒nda da Yeni┼čehir askeri havaalan─▒ vard─▒.

Kurtulu┼č sava┼č─▒ndan sonra il ve il├želer para toplayarak sava┼č u├žaklar─▒ al─▒p orduya ba─č─▒┼člam─▒┼člard─▒. BursaÔÇÖdaki Tayyare Cemiyeti, toplad─▒─č─▒ ba─č─▒┼člarla havaalan─▒ olmaya en m├╝sait yer olarak g├Ârd├╝─č├╝ Yunuseli k├Ây├╝ndeki arazileri sat─▒n alarak toprak pistli bir havaalan─▒ a├žt─▒lar.┬á ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ y─▒llar─▒nda havaalan─▒ askeri ama├žlar i├žin yenilenmi┼č ve in┼ča edilen iki beton pistle askeri havan─▒ olarak devreye al─▒nd─▒. Daha sonra bir hava ula┼č─▒m okulu a├ž─▒ld─▒.

Bu k─▒sa bilgiden sonra ellili y─▒llara d├Ânelim.

Ellili y─▒llarda Bursa yerel bas─▒n─▒nda sinema konusunu ara┼čt─▒r─▒rken BursaÔÇÖda u├žan dairelerin g├Âr├╝ld├╝─č├╝n├╝ ve ikisi ┼čehir merkezinde, bir k─▒sm─▒ ┼ču anki yerle┼čim yerlerinde olmak ├╝zere ├žok say─▒da u├žak kazas─▒n─▒n oldu─čunu ├Â─črendim.

U├žak kazalar─▒n─▒n ikisi Bursal─▒lar taraf─▒ndan iyi bilinir. ANT gazetesi, o y─▒llarda kendi u├ža─č─▒n─▒ yapan, ├Âzel havayolu ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ yapan Vecihi H├╝rku┼čÔÇÖa ait olan bir u├žakla promosyon ilanlar─▒ da─č─▒tmak ister. Havadan el ilan─▒ da─č─▒t─▒l─▒rken u├žak g├╝n├╝m├╝zde var olmayan Atat├╝rk StadyumÔÇÖu etraf─▒nda el ilanlar─▒n─▒ atarken elektrik tellerine tak─▒l─▒r ve d├╝┼čer.

Di─čeri 1959 y─▒l─▒nda FomoraÔÇÖya d├╝┼čen ve 29 ki┼činin ├Âl├╝m├╝ne, onlarca ki┼činin yaralanmas─▒na sebep olan ikinci kaza.

***

├ľnce olmaz denilen kaza haberiyle ba┼člayal─▒m. D├╝nyada bir ilk ger├žekle┼čir ve u├žak otob├╝se ├žarpar. AnkaraÔÇÖdan BursaÔÇÖya gelmekte olan Ko├ž firmas─▒na ait otob├╝se Sivrihisar civar─▒nda irtifa kaybeden bir u├žak ├žarpar. Kazada can kayb─▒ olmaz.

20 ┼×ubat 1956 tarihli Yeni Ant gazetesinde bir jet u├ža─č─▒m─▒z─▒n kayboldu─čunu okuyoruz.

 

14 Mart g├╝n├╝ AcemlerÔÇÖe d├╝┼čen askeri u├ža─č─▒n pilotu ┼čehit ├╝stte─čmen hazin bir t├Ârenle P─▒narba┼č─▒ mezarl─▒─č─▒ndaki ┼čehitli─če defnedilir. (16 Mart 1956 Yeni ANT)

Kaybolan H├╝rku┼č u├ža─č─▒ aylar sonra bulunur. U├žak Karacabey ormanlar─▒na d├╝┼čm├╝┼čt├╝r. 21 A─čustos tarihli gazetelerde haber olur.

 

25 A─čustos tarihli gazetelerde haber olur.

Kay─▒p pilotun Suriye, daha BulgaristanÔÇÖa ka├žt─▒─č─▒n─▒ iddia eden gazeteler maalesef bu yazd─▒klar─▒n─▒ d├╝zeltme ihtiyac─▒ hissetmediler.

30 A─čustos tarihli Hakimiyet gazetesinde yer alan habere g├Âre, Keles ├╝zerinde u├žarken havada alev alan u├ža─č─▒n pilotu para┼č├╝tle atlar.

18 Kas─▒m 1956 tarihli Hakimiyet gazetesinde ─░stanbulÔÇÖdan BursaÔÇÖya gelen yolcu u├ža─č─▒n─▒n ini┼č esnas─▒nda tekerleklerinin a├ž─▒lmad─▒─č─▒n─▒, pilotun sonunda g├Âvde ├╝zerine ini┼č yapt─▒─č─▒n─▒ ve kazan─▒n hafif atlat─▒ld─▒─č─▒n─▒ ├Â─čreniyoruz.

22 Kas─▒m 1956 tarihli Hakimiyet gazetesi G├╝rsu civar─▒nda bir ke┼čif u├ža─č─▒n─▒n d├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ ve yanan u├žakta ili pilot y├╝zba┼č─▒n─▒n ┼čehit oldu─ču haberini verir.

Ertesi g├╝n ┼čehit pilotlar─▒n h├╝viyetlerinin tespit edildi─čini okuyoruz.

┬áKore Sava┼č─▒ndan sonra Hava kuvvetlerimize ├žok say─▒da u├žak verilmi┼čti. Sava┼č yorgunu bu u├žaklar ya pilotlar─▒n yetersiz e─čitimlerinden yada ├žok b├╝y├╝k ihtimalle yetrsiz bak─▒mdan s─▒k s─▒k ├Âl├╝ml├╝ kazalar oluyordu.

25 Temmuz 1957 g├╝n├╝ BursaÔÇÖda feci bir u├žak kazas─▒ olur. Bir jet u├ža─č─▒ Fomara CaddesiÔÇÖne d├╝┼čer. ─░lk anda 29 ki┼či ├žarpma ve sonras─▒nda ├ž─▒kan yang─▒nda ├Âl├╝r. ├çok say─▒da yaral─▒ vard─▒r.

11 ┼×ubat 1958 tarihli Yeni AntÔÇÖtaki haberin ba┼čl─▒─č─▒ bir b─▒kk─▒nl─▒─č─▒n ifadesiydi; ÔÇťYine bir jet u├ža─č─▒ d├╝┼čt├╝ÔÇŁ. Haberde, pilotun ar─▒zalanan u├ža─č─▒ Bursa Havaaln─▒na indirmek istedi─čini, olmay─▒nca Ziraat Okulu civar─▒ndaki d├╝zl├╝─če indirmeye ├žal─▒┼čt─▒ÔÇŁ yer al─▒yordu.

F 84 tipi jet u├ža─č─▒m─▒z, Ziraat OkuluÔÇÖnu arazisindeki a─ča├žlar─▒n birisine ├žarpar ve pilot ┼čehit olur.

┬á┼×ehit Pilot ├ťlk├╝ Aycan Bursal─▒d─▒r. Ertesi g├╝n defnedilir.

2 May─▒s tarihli Hakimiyet gazetesinde, ÔÇťBand─▒rma ├╝ss├╝nden kalkan iki u├žaktan birisi MudanyaÔÇÖn─▒n Mesudiye k├Ây├╝ ├╝zerindeyken infilak ettiÔÇŁ haberini ├Ân sayfada yer al─▒yordu. Kazada, pilot y├╝zba┼č─▒ ┼čehit olur.

┬á11 Temmuz 1958 tarihli Hakimiyet gazetesinde Necati A. Mustano─člu THY pilotlar─▒n─▒ ├Âven bir yaz─▒ kaleme al─▒r. Ger├žekten de THY u├žaklar─▒ 1959ÔÇÖda LondraÔÇÖdaki kazaya kadar bir kaza yapmazlar.

Ancak ayn─▒ ┼čeyi askeri u├žaklar i├žin s├Âyleyemeyiz. Askeri u├žaklar─▒n ├žo─čunun II. D├╝nya Sava┼č─▒ ve Kore Sava┼č─▒ÔÇÖndan kalma yorgun u├žaklar oldu─čunu d├╝┼č├╝nerek u├žu┼č esnas─▒nda ar─▒zalar─▒n ├ž─▒kmas─▒ ka├ž─▒n─▒lmaz olmal─▒. ABD ve KanadaÔÇÖdan hibe edilen bu a┼č─▒klara yetecek kadar teknik personelin olup olmad─▒─č─▒ incelenmeliydi.

27 Temmuz tarihli Yeni ANT gazetesinde ÔÇťTHY hostes alacakÔÇŁ haberi yer al─▒yordu.

┬á29 Temmuz 1958 tarihli Hakimiyet gazetesinde Abolyont g├Âl├╝ne d├╝┼čen bir jet u├ža─č─▒n─▒n haberini okuyoruz. G├Âle atlayan pilotu bal─▒k├ž─▒lar kurtar─▒r.

En ilgin├ž haberse hava ┼čartlar─▒n─▒n bozuklu─ču y├╝z├╝nden ├╝├ž askeri u├žak, Orhaneli yak─▒nlar─▒nda bir d├╝zl├╝─če inerler. Bir m├╝ddet sonra havalanan u├žaklar daha sonra sis y├╝z├╝nden d├Ân├╝p ayn─▒ d├╝zl├╝─če ini┼č yaparlar. Hava ┼čartlar─▒ d├╝zelince ertesi g├╝n havalan─▒rlar.(6 Eyl├╝l 1958 Hakimiyet)

19 Eyl├╝l 1958 tarihli Hakimiyet gazetesi AnkaraÔÇÖda tecr├╝be u├žu┼ču yapan cir plan├Âr├╝n d├╝┼čt├╝─č├╝ haberini veriyordu. Kazada maalesef Plan├Âr Okulu m├╝d├╝r├╝ ve yard─▒mc─▒s─▒ hayatlar─▒n─▒ kaybederler.

*

Bazen ÔÇťu├žak d├╝┼čt├╝ÔÇŁ haberleri as─▒ls─▒z ├ž─▒kar ve sevin├žle kar┼č─▒lan─▒r. (6 Mart 1959 Yeni ANT)

BursaÔÇÖda bir helikopterin al├žaktan u├žmas─▒ heyecan yarat─▒r ve gazetede haber olarak yer al─▒r.

23 NisanÔÇÖda AnkaraÔÇÖdan BahreynÔÇÖe hareket eden ─░ngiliz u├ža─č─▒ kaybolur. U├žak S├╝phan Da─č─▒ÔÇÖnda bulunur (30 Nisan 1959 Hakimiyet).

┬áCenazeler daha sonra askeri t├Ârenle defnedilmek ├╝zere AlmanyaÔÇÖya g├Ânderilir. FomaraÔÇÖya d├╝┼čen u├ža─č─▒n yaratt─▒─č─▒ faciadan sonra bu u├ža─č─▒n mesk├╗n mahalle d├╝┼čmemesi Bursa i├žin b├╝y├╝k bir ┼čans olmu┼čtur.

Yeni ANT gazetesi 26 Temmua n├╝shas─▒n─▒n neredeyse tamam─▒n─▒ kazaya ay─▒r─▒r.

 

BursaÔÇÖdan sadece pilot ├ž─▒kmaz, makinist ve para┼č├╝t├ž├╝lerde ├ž─▒kar. Baz─▒s─▒ gazeteciler taraf─▒ndan hat─▒rlan─▒r. (21 Nisan 1989 Olay gazetesi ├çekirge eki)

  • Ekrem Hayri PEKER

KAYNAKÇA

  • ANT Gazetesi
  • Bursa Hakimiyet Gazetesi
  • Hakimiyet Gazetesi
  • Kald─▒r─▒m, Selen, Ge├žmi┼čten bug├╝ne T├╝rk Hava Yollar─▒
  • Mente┼č, Niyazi, Bursa Hikayeleri-2, Bursa-1999
  • Olay Gazetesi
  • Yeni Ant Gazetesi

Ekrem Hayri PEKER

Kimya m├╝hendisi, ara┼čt─▒rmac─▒, yazar. Bursa Mustafakemalpa┼čaÔÇÖda (1954) do─čdu. Anadolu ├ťniversitesi Kimya M├╝hendisli─či b├Âl├╝m├╝ mezunu. TUB─░TAK veri taban─▒na kay─▒tl─▒ ÔÇťTeknoloji tabanl─▒ Ba┼člang─▒├ž Firmalar─▒na ├ľzel ─░┼č Geli┼čtirmeÔÇŁ ment├Âr├╝, C Grubu i┼č G├╝venli─či uzman─▒ olarak Nano kimyasallar─▒n tekstil materyallerine uygulamalar konusunda ├╝niversitelerde konferanslar verdi. Yay─▒nlanm─▒┼č kitaplar─▒ndan baz─▒lar─▒: "Ku┼č├žuba┼č─▒ Hac─▒ Sami Bey", "├ľzbek Mektuplar─▒", "Ye┼čim Ta┼č─▒ - ├ľn T├╝rkler ve T├╝rk Tarihinden Kesitler", "Kafkasya'dan Anadolu'ya - Zekeriya Efendi". Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Ekrem Hayri Peker
  • YEN─░
─░stanbul: ├ť├ž ┼×ehrin Hikayesi

─░stanbul: ├ť├ž ┼×ehrin Hikayesi

Mesut YILMAZ, 28 Haziran 2022
Barak Ellerinin Talihsiz Ezo’su

Barak Ellerinin Talihsiz Ezo’su

Dr. Halil ATILGAN, 29 May─▒s 2022
3 Dilde Resimli Mimarl─▒k ve Restorasyon Terimleri S├Âzl├╝─č├╝

3 Dilde Resimli Mimarl─▒k ve Restorasyon Terimleri S├Âzl├╝─č├╝

A.G├╝l├žin K├ť├ç├ťKKAYA, 29 May─▒s 2022
Babaeski Semiz Ali Pa┼ča K├╝lliyesi

Babaeski Semiz Ali Pa┼ča K├╝lliyesi

A.G├╝l├žin K├ť├ç├ťKKAYA, 29 May─▒s 2022
Integration of Historic Landmarks into New City Concept in Edirne, Turkey

Integration of Historic Landmarks into New City Concept in Edirne, Turkey

A.G├╝l├žin K├ť├ç├ťKKAYA, 29 May─▒s 2022
Kafkasya Nart Destanlar─▒ ve N├Ârobilim

Kafkasya Nart Destanlar─▒ ve N├Ârobilim

Prof. Dr. Hilmi ├ľZDEN, 29 May─▒s 2022
Muhte┼čem Kanuni – Nicolae Jorga

Muhte┼čem Kanuni – Nicolae Jorga

Mesut YILMAZ, 27 May─▒s 2022
Unutulmu┼č bir kurtar─▒c─▒: Philipp Schwartz

Unutulmu┼č bir kurtar─▒c─▒: Philipp Schwartz

Prof. Dr. Nadir Paksoy, 15 May─▒s 2022