1910ÔÇÖlu y─▒llarda Karacabey

1910ÔÇÖlu y─▒llarda Karacabey

┼×aban YALAZI

KaracabeyÔÇÖde do─čdu. Bursa E─čitim Enstit├╝s├╝ mezunudur.
A.├ť. E─čitim Fak├╝ltesinde E─čitim ─░daresi ve Planlamas─▒ dal─▒nda Lisans ├ťst├╝ ├žal─▒┼čmas─▒, A.├ť. Siyasal Bilgiler Fak├╝ltesi ─░┼čletme ─░ktisad─▒ Enstit├╝s├╝ÔÇÖnde Marketing dal─▒nda Y├╝ksek Lisans yapt─▒. Bir sure ├Â─čretmenli─čin ard─▒ndan D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖna ge├žen Yalaz─▒, Mainz Ba┼čkonsoloslu─čuÔÇÖnda 33 y─▒l g├Ârev yapt─▒ktan sonra emekliye ayr─▒ld─▒.
ÔÇťKaracabeyÔÇŁ, ÔÇťN├╝fus ve Temettuat Defterlerine G├Âre KaracabeyÔÇÖin Ekonomik ve Toplumsal Yap─▒s─▒ÔÇŁ kitaplar─▒n─▒ yazan Yalaz─▒, ÔÇťBa┼čbakanl─▒k Osmanl─▒ Ar┼čivlerinde Mihali├ž ─░le ─░lgili BelgelerÔÇŁi 6 cilt halinde derledi. Son olarak ÔÇťH├╝davendigar Vilayeti Salnamelerinde Mihali├žÔÇŁ kitab─▒n─▒ yay─▒nlayan Yalaz─▒ÔÇÖn─▒n Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi ba┼čta olmak ├╝zere ├žok say─▒da dergi ve gazetede KaracabeyÔÇÖi konu alan yaz─▒lar─▒ yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Halen Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi yay─▒n kurulu ├╝yesidir. Evli ve 3 ├žocukludur.
E-Posta: saban.yalazi@hotmail.com
┼×aban YALAZI

Latest posts by ┼×aban YALAZI (see all)

─░stiklal Mar┼č─▒ÔÇÖm─▒z─▒n yazar─▒ Mehmet Akif ErsoyÔÇÖun yay─▒n hayat─▒na kazand─▒rd─▒─č─▒ Sebil├╝rre┼čad Dergisi, zaman zaman yay─▒nlar─▒ kesintiye u─čram─▒┼č olsa da, g├╝n├╝m├╝zde yay─▒nlar─▒na halen devam etmektedir.

Biz de an─▒lan dergide 1910ÔÇÖlu y─▒llarda ├ľmer Fuad ┬áimzas─▒yla yay─▒nlanan ÔÇťAnadolu Mektuplar─▒ÔÇŁnda Karacabey ile ilgili b├Âl├╝m├╝, m├╝mk├╝n oldu─čunca g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine ├ževirerek ve zaman zaman sadele┼čtirerek ┬áo y─▒llar KaracabeyÔÇÖinin ya┼čam tarz─▒n─▒, imkanlar─▒n─▒ ┼č├Âyle bir g├Ârelim istedik. Yazar birinci b├Âl├╝mde BursaÔÇÖdan KaracabeyÔÇÖe nas─▒l geldi─čini ve yol izlenimlerini anlat─▒yor. Di─čer b├Âl├╝mlerde de il├ženin iktisadi hayat─▒, ziraat─▒, hayvanc─▒l─▒─č─▒, e─čitim imkanlar─▒ gibi konularda bilgiler verilmi┼č. Yazar─▒n de─čerlendirmelerini okurken ikinci Me┼črutiyeti takip eden 1910ÔÇÖlu y─▒llar─▒n, yani KaracabeyÔÇÖin ad─▒n─▒n Mihali├žÔÇÖten KaracabeyÔÇÖe yeni d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝─č├╝ y─▒llar─▒n hayat─▒n─▒ yans─▒tt─▒─č─▒n─▒ dikkate almakta fayda var.

KARACABEY

KaracabeyÔÇÖin ismi eskiden Mihali├ž idi. Karacabey kazas─▒┬á BursaÔÇÖn─▒n 72 km. bat─▒s─▒nda ve onsekiz saat┬á kadar mesafede bulunmaktad─▒r. Buraya yayl─▒, makasl─▒┬á tatar arabalar─▒yla k├Âr├╝kl├╝ fayton i┼čler. Arabac─▒lar m├╝┼čterinin yabanc─▒, bahusus elbisesi muntazam, d├╝zg├╝nce olanlardan fazla para istemekten katiyen ├žekinmezler. ├çok iyi donan─▒ml─▒ tatar arabalar─▒ 4 Mecidiyeye, fayton 7 Mecidiyeye gider. Arabalar yaz─▒n gidip gelirken g├╝├žl├╝k ├žekmezler ise de, k─▒┼č─▒n ┼čoselerin m├╝ruru zamanla bozulup ta┼člar─▒n─▒n yok olarak ancak toprak kalmas─▒ndan dolay─▒, yollar─▒n bir ├žamur deryas─▒ halini almas─▒ndan fevkalade s─▒k─▒nt─▒ m├╝┼čk├╝lat ├žekilir. ┼×osede en ├žok dikkati ├žeken ┼čeylerden birisi k├Âpr├╝lerin gayet eski ve harap bulunmas─▒d─▒r. Mesela: Nil├╝fer┬á ├çay─▒ ├╝zerinde bir k├Âpr├╝ var. Ad─▒ ge├žen k├Âpr├╝den araba ge├žtik├že k├Âpr├╝n├╝n her tahtas─▒n─▒n bir kere kalk─▒p indi─čine bak─▒l─▒rsa, as─▒rl─▒k bir k├Âpr├╝ oldu─čuna belki ihtiyarl─▒─č─▒ndan dolay─▒ hi├ž kimse taraf─▒ndan ehemmiyet verilmedi─čine h├╝kmedilir.

Yolculuk esnas─▒nda dikkate ├žarpan ┼čeylerden birisi de be┼č on haneden, be┼č on bacadan ibaret ─░slam k├Âylerinin manzaras─▒d─▒r.┬á Bu gibi manzaralar─▒n ─░slam k├Âyleri oldu─čuna en birinci delil hanelerin al├žak, eski, viran, ottan samandan in┼ča edilmi┼č olmas─▒, k├Ây├╝n cami-i ┼čerifiyle minaresinin -hemen ekseriya- y─▒k─▒k, ilgi bekleyen, harap durumda bulunmas─▒d─▒r. Halbuki ├Âtede g├Âz├╝n├╝ze gayet g├╝zel ve muntazam ┼čehirlere lay─▒k iki, ├╝├ž katl─▒ evler ├žarpar ki bunlar da hristiyan k├Âyleridir. Demek ki biri sefalet ve miskinli─če di─čeri de refaha ve saadete ko┼čuyor.

├ť├ž d├Ârt saat sonra uzaktan g├╝m├╝┼č bir tepsi gibi, g├╝ne┼čin ─▒┼č─▒klar─▒ndan parlayan ve derununda birka├ž adan─▒n ├╝st├╝nde k├Âyler bulunan (Apolyont) G├Âl├╝ g├Âz├╝kt├╝. Yolun icab─▒ g├Âle do─čru yakla┼č─▒yorduk. Nihayet g├Âl├╝ takriben bir hayli ge├žtikten sonra, gayet k├Âhne tahtalar─▒ eskimi┼č Uluabat┬á k├Âpr├╝s├╝n├╝ ge├žtik. Uluabat k├╝├ž├╝k bir g├Âl├╝n ismi oldu─ču gibi, g├Âl civar─▒nda bulunan bir k├Ây├╝n de ismidir. Her nedense k├Ây ve civar─▒nda a─ča├ž a─ča├žtan eser yok. Bu k├Âyden KaracabeyÔÇÖe araba ile iki saatte gidilebilir.

KaracabeyÔÇÖe yakla┼čt─▒k├ža ak─▒nt─▒s─▒ hafif, geni┼č├že, seyr├╝sefere m├╝sait bir dere g├Âz├╝kt├╝. ├ťz├╝lerek s├Âylemek gerekir ki dereden insanlar yerine mandalar istifade┬á ediyordu.

KaracabeyÔÇÖin┬á arazisinden d├Ârt dere ge├žer. Bunlardan birincisi: Simav taraflar─▒ndan gelen (Hanife Deresi) ki Sus─▒─č─▒rl─▒k nam─▒yla maruftur.┬á Di─čeri: Manyas taraflar─▒ndan gelen┬á (Kara Dere) ile┬á Apolyont G├Âl├╝ÔÇÖnden ├ž─▒kan Kirmast─▒ ve Ke┼či┼č Da─člar─▒ndan gelen Nil├╝er ├çay─▒ ve dereleridir. Bu dereler kasaban─▒n yar─▒m saat mesafesinde bulunan ├çar─▒k K├Ây├╝ nam mahal yak─▒n─▒nda birle┼čip iki saat mesafe kadar┬á gittikten sonra┬á Karacabey deresi ad─▒n─▒ alarak denize d├Âk├╝l├╝rler. Denize d├Âk├╝len mahalle Karacabey Bo─čaz─▒ denir.

Bu derelerden hali haz─▒rda bihak istifade edilemeyip belki mazaratlar─▒ dokunuyor. ├ç├╝nk├╝ deniz lodoslu oldu─ču zamanlarda bo─čaz ├Ân├╝ne kum taneleri toplanarak derenin denizle irtibat─▒n─▒ kesti─činden bo─čaz t─▒kan─▒yor. Bu esnada seyr├╝seferin katiyen imkan─▒ yoktur. ┼×ayet poyraz esecek olursa bo─čazda biriken kumlar denize d├Âk├╝lece─činden, derelerin birle┼čti─či mahalden bo─čaza kadar alt─▒ d├╝z dere mavnalar─▒ bin m├╝┼čk├╝lat ile seyr├╝sefer yaparlar. Bahusus k─▒┼č─▒n derelerin tamam─▒ birden co┼čup kasaba ovas─▒n─▒┬á tamamen su basar. Adeta kasaba arazisini bir g├Âl, bir batakl─▒k haline koyar. Bu y├╝zden kasaba arazisi ile ovaya tesad├╝f eden 72-75 par├ža k├Ây├╝n arazisini mahv ve peri┼čan etti─či gibi, yaz─▒n da batakl─▒klar─▒n kurumas─▒ndan m├╝tevellit s─▒tma vesaire gibi deh┼četli┬á sari hastal─▒klar─▒n zuhuruna meydan verir. S─▒tman─▒n k├Âylerde baz─▒ halde cehalet y├╝z├╝nden yapt─▒─č─▒ tahribat─▒n haddi hesab─▒ yoktur.

─░kinci defa, bu fezeyan dolay─▒s─▒yla devlet hazinesinin aÔÇÖ┼čar vergisinden m├╝him bir suretle zarar g├Ârmesi ile kar┼č─▒la┼č─▒l─▒r. Bunu ispat i├žin kaza aÔÇÖ┼čar defteri tetkik edildi─činde su bast─▒─č─▒ y─▒l aÔÇÖ┼čar─▒yla, basmad─▒─č─▒ y─▒l aÔÇÖ┼čarlar─▒ aras─▒nda b├╝y├╝k bir fark g├Âr├╝l├╝r. Dere temizlenerek su basmas─▒n─▒n ├Ân├╝ al─▒nacak olursa bir tarladan iki defa mahsul al─▒nmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r. Mesela su basmad─▒─č─▒ i├žin┬á EkimÔÇÖde ekilen mahsul May─▒s ay─▒nda toplan─▒r.┬á Sonra bu mahsul├╝n yerine m─▒s─▒r, susam..v.b. yaz mahsul├╝ ekilebilir. Adeta k├╝├ž├╝k bir M─▒s─▒r demek. Nitekim su basmad─▒─č─▒ yerlerde ┬ásenede iki defa mahsul al─▒n─▒yor. ├ç├╝nk├╝ toprak fevkalade m├╝nbit(verimli) ve mahsuldard─▒r.

├ť├ž├╝nc├╝ defa, derelerin ta┼čt─▒─č─▒ sene mahsulat ve mezruat (ekilmi┼č tarlalar) ┬ámahvoldu─čundan as─▒l ihtiyac─▒n en m├╝himi bulunan bu─čday zorunlu olarak memleketi idare etmedi─činden d─▒┼čar─▒dan (Dersaadet-─░stanbul vas─▒tas─▒yla) Avrupa ve AmerikaÔÇÖn─▒n indirimli, d├╝┼č├╝k kaliteli, adi, ac─▒ olanlar─▒ al─▒narak beher k─▒yyesi (k─▒yye=okka= 1.282 gram) pe┼čin para ile 2 kuru┼ča, veresiye olursa daha ziyade bir fiyatla sat─▒l─▒r. Bahusus senelerden beri iliklerimize i┼člemi┼č insafs─▒z ┬áherkes├že bilinen hor g├Ârme art─▒nca fakir toplumun ├žekti─či me┼čakkat s─▒k─▒nt─▒n─▒n nas─▒l olaca─č─▒n─▒ siz taktir edersiniz. Demek ki bir kile bu─čday bir ├žok misli fiyatla sat─▒l─▒yor. Ekseriya b├Âyle. ─░├žlerinde insafl─▒ olanlar─▒n da bulunmas─▒ m├╝mk├╝n. Lakin pek az.

Vurgunculu─čun bir derece olsun ├Ân├╝n├╝ al─▒p┬á k├Âyl├╝lerimizi bu sefalet vartas─▒ndan kurtarmaya tek ├žare kaza ve nahiye merkezlerinde Ziraat Bankas─▒ taraf─▒ndan zahire depolar─▒ tesis etmek -ayni yahut bedeli mahsul vaktiyle al─▒nmak suretiyle- mutedil fiyat ile k├Âyl├╝lere zahire vererek k├Âyl├╝lerimizi fakr-├╝ zaruretten kurtarmakla olur.

Bundan 30 sene ├Ânce ─░ngiliz tebas─▒nda m├Âsy├ Wayt (White) nam─▒nda bir adam kasabaya bir ├žar─▒k mesafede dere kenar─▒nda yapt─▒rd─▒─č─▒ un fabrikas─▒n─▒n istikbalini(gelece─čini), hayat─▒n─▒ kurtarmak ve netice itibariyle k├╝├ž├╝k istinbot ve saire gibi deniz ta┼č─▒tlar─▒n─▒n cereyan─▒n─▒n seyr├╝seferini temin etmek i├žin Karacabey Bo─čaz─▒ÔÇÖn─▒ taraklama ameliyesiyle temizleyip 10 sene kadar ├žal─▒┼čmaya devam etmi┼čtir. Daha sonra, 20 sene kadar kullan─▒lmaz halde kalmas─▒ ├╝zerine Dilaver Pa┼čazade Rauf Bey, epeyce uzun m├╝ddet zarf─▒nda temizlemek ve seyr├╝sefere m├╝sait bir hale getirmek ┼čart─▒yla, Naf─▒a Nezaretinden (Bay─▒nd─▒rl─▒k Bakanl─▒─č─▒ndan) imtiyaz alm─▒┼č. Bununla birlikte beher hisseden y├╝zde otuzd├Ârt├╝ kendisine terk edilmek suretiyle bir Anonim ┼×irket te┼čkil ettirilmi┼č. Fahi┼č (y├╝ksek fiyatl─▒) oldu─ču i├žin halktan kimse ra─čbet etmemi┼č. Bu senelerde imtiyaz m├╝ddeti sona ermi┼č. Nihayet 3. defa olarak uzatma m├╝ddetinde zaman a┼č─▒m─▒ndan evrak hala Naf─▒a Nezaretinde imi┼č. Gazetelerde g├Ârd├╝─č├╝m├╝ze g├Âre, Naf─▒a Nezaret bunun ├╝zerine ad─▒ge├ženin ├╝zerinden imtiyaz─▒ alm─▒┼čt─▒r. ─░┼čte bu gibi meseleler toplumu h├╝k├╝mete bir t├╝rl├╝ ─▒s─▒nd─▒rm─▒yor. Vak─▒a Nafia Nezareti di─čer bir kampanyaya, yahut di─čer bir zata imtiyaz─▒ verecek ise de uygulaman─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒ senelere muhta├ž oldu─čundan┬á esas itibariyle m├╝lkten say─▒lan Karacabey Ovas─▒ senelerce sular alt─▒nda kalacak. Milletten say─▒lan ahali de daha nice seneler ┼čikayetlere, k─▒tl─▒k ve pahal─▒l─▒─ča maruz kalacakt─▒r.

Karacabey k├Âyl├╝lerinin iktisadi hayat─▒:

K├Âyl├╝lerin ne gibi haller i├žinde olduklar─▒na dair m├╝┼čahademizi size arz edeyim: KaracabeyÔÇÖde her Sal─▒ g├╝n├╝ Pazar kurulur. B├╝t├╝n civar k├Âyl├╝ler mevsime g├Âre tereya─č─▒, meyva ve sebze getirir. Ahaliye, ┼čehirlerden gelen ve ÔÇťmadrabazÔÇŁ tabir olunan mal toplay─▒c─▒lara satarlar. Getirdikleri miktar─▒n derecesi ise bir teneke kabak i├žerisinde bir miktar ya─č par├žas─▒, yahut peynirdir.

Bir Sal─▒ g├╝n├╝ idi.┬á KaracabeyÔÇÖde Pazar epeyce kalabal─▒k idi. Pazar─▒n kenar taraf─▒nda bir k├Âyl├╝ ├Ân├╝nde duran ├žanak i├žerisine bir miktar tereya─č─▒ koymu┼č, m├╝tevazi bir ┼čekilde ba┼č─▒n─▒ ├Ân├╝ne e─čmi┼č m├╝┼čteri bekliyordu. Nihayet bir m├╝┼čteri geldi. Okkas─▒ 12 kuru┼čtan ya─č─▒ ald─▒. Bunun ├╝zerine k├Âyl├╝ sevin├ž ve tela┼čla ├žar┼č─▒ya ko┼čturdu. Ben de arkas─▒n─▒ takibe koyuldum.┬á Bakkal d├╝kkanlar─▒ndan birisine girdi. Elinde bulunan kararm─▒┼č ya─čl─▒ tenekeyi bakkala uzatt─▒. Bakkaldan ya─č al─▒yordu. Bu ald─▒─č─▒ ya─č pamuk, ├žervi┼č margarin ya─č─▒ gibi k├Ât├╝ , ucuz k─▒yyesi┬á 6-7 kuru┼ča verilen sahte, v├╝cuda zararl─▒ ya─čdan idi. Bir miktar sabun, toz ┼čeker gibi ┼čeyler de ald─▒. Adeta eski y─▒llardaki gibi m├╝badele, mal kar┼č─▒l─▒─č─▒ mal takas─▒ yap─▒yordu. ┼×ayet has─▒l etti─či tereya─č─▒n─▒ k├Ây├╝nde, yuvas─▒nda yiyecek olursa esas ├Ânemli ihtiya├žlar─▒ndan olan tuz, sabun, ┼čeker gibi ┼čeylerin y├╝z├╝n├╝ g├Ârmemesi laz─▒m gelecek┬á idi. Bu suretle kumanyas─▒n─▒ ikmal eden┬á k├Âyl├╝ yal─▒n ayak Kirmast─▒ ┼čosesini takiben obas─▒na gidiyordu.

KaracabeyÔÇÖde k├Âyl├╝lerin ahvali b├Âyle. Tabiidir ki di─čer yerlerde de b├Âyle olacak. B├Âyle oldu─čunu kula─č─▒mla i┼čitti─čim gibi g├Âzlerimle de g├Ârd├╝m. Karacabey kazas─▒ ki ─░stanbulÔÇÖun bir mahallesi say─▒l─▒r. B├Âyle olursa acaba AnadoluÔÇÖnun en ├╝cra, yoldan ┼čoseden yoksun kazalar─▒, nahiyeleri, k├Âylerinin nas─▒l oldu─čunu tasavvur etmek pek kolay.

KaracabeyÔÇÖin geli┼čimi : ┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á

KaracabeyÔÇÖin geli┼čmeye pek istidad─▒ vard─▒r. Yaln─▒z buna mani olan baz─▒ ┼čeyler var ki bunlar─▒n h├╝k├╝met├že, toplumca ├Ânemle dikkate al─▒nmalar─▒ icap eder. Ezc├╝mle su bask─▒nlar─▒ KaracabeyÔÇÖin hayat─▒n─▒ mahvediyor. E─čer bunun ├Ân├╝ al─▒n─▒rsa, mesela Karacabey Bo─čaz─▒ ├Ân├╝ne lodos havada dalgalar─▒n getirece─či kumlar─▒n bo─čaz─▒ t─▒kamamas─▒ i├žin bir dalgak─▒ran seddi ile her sene Kanun-u sani (Ocak) ve MartÔÇÖta taraklama ameliyesi yap─▒l─▒rsa su basman─▒n ├Ân├╝ al─▒nd─▒─č─▒ gibi seyr├╝sefer de kolayca m├╝mk├╝n olacakt─▒r. Bo─čaz a├ž─▒l─▒rsa ─░stanbulÔÇÖa┬á mesela bir teneke peynir 3 kuru┼ča gidecektir. Halbuki Band─▒rma taraf─▒yla olursa 12 kuru┼čtan a┼ča─č─▒ gidemiyor.

Di─čer taraftan bo─čaz da yaln─▒z Karacabey kazas─▒na m├╝nhas─▒r olmay─▒p Kirmast─▒ Atranos kazalar─▒yla, Sus─▒─č─▒rl─▒k, Kocada─č nahiyesinin de ihracat─▒ kolayca sevk olunacakt─▒r.

Dereleri etraf─▒nda g├╝zel ba─člar, bostanlar vard─▒r. E─čer dere temizlenmi┼č olsa her sabah KaracabeyÔÇÖden y├╝kletilen sebze, kavun, karpuz velhas─▒l mahsulat─▒ndan her ┼čey ak┼čam ├╝st├╝ ─░stanbulÔÇÖda Emin├Ân├╝ÔÇÖnde olacakt─▒r.

Madencilik :

F─▒r─▒n kiremiti imaline mahsus fevkalade ya─čl─▒ ve bal├ž─▒kl─▒ topra─č─▒ vard─▒r. ─░stanbul ve sair m├╝him beldelerde ebniye (binalar) in┼čaat─▒nda kullan─▒lan g├╝zel, beyaz kefeke ta┼č madeni vard─▒r. Bo─čazda on dakika mesafede kilitli demir madeni, s─▒rf derenin temizlenmemesinden arta kalan lito─črafya ta┼č madeni, krokileri yap─▒lan manganez, simli kur┼čun madenleri vard─▒r. Bu gibi madenlerin ekserisinin ruhsat─▒ al─▒nm─▒┼čt─▒r.┬á Malumdur ki ruhsat almak ne kadar kolaysa, imtiyaz─▒n─▒ al─▒p i┼čletmek te o kadar g├╝├žt├╝r.

Tarım ürünleri :   

├çok iyi derecede b├╝t├╝n ├že┼čitten hububat vard─▒r. ┼×eker pancar─▒ ticari ama├žla ekilmi┼č. Neticede bir tanesi 4 k─▒yye (1 k─▒yye 1.282 gr.d─▒r.) gelip ba┼čar─▒ ile elde edilmi┼čtir.

Bir sene zarf─▒nda Band─▒rma iskelesinden DersaadetÔÇÖe (─░stanbulÔÇÖa) 150.000 k─▒yye kadar koza nakil olunursa 100 bini KaracabeyÔÇÖin mahsul├╝d├╝r. KaracabeyÔÇÖe koza y├╝z├╝nden 20-25 bin lira girer.

Hele so─čan─▒ gayet me┼čhurdur.

Halis tereya─č─▒ mevsiminde 12-13 kuru┼ča al─▒n─▒r. ┬áBu ya─člar ─░stanbulÔÇÖda 22-23 kuru┼ča sat─▒l─▒yor. Bu ya─člar K─▒r─▒m ya─člar─▒ndan ├╝st├╝n imi┼č.┬á Bu seneye gelinceye kadar saman─▒ okka ile satmak adeta yokmu┼č. Sat─▒lsa bile okkas─▒ bir paraya sat─▒l─▒yormu┼č. Muharabe sebebiyle DersaadetÔÇÖe (─░stanbulÔÇÖa) 40-5- paraya sat─▒ld─▒─č─▒ zaman KaracabeyÔÇÖde 12 paraya ├ž─▒km─▒┼č. Herkes hayret etmi┼č. Ahali h├╝k├╝mete 200 bin k─▒yye saman─▒ meccanen (├╝cretsiz, paras─▒z) vermi┼čtir.

Ziraat aletleri :  

Kaza dahiline 22-35 lira k─▒ymetinde 25 kadar muhtelif ├že┼čit orak makinas─▒ ile 7-8 y├╝z lira k─▒ymetinde motorlu, motorsuz harman makinas─▒ vard─▒r. Ziraatta bu makinalardan ├žok istifade ediliyor.

Dam─▒zl─▒k hayvanlar :

├ťz├╝lerek s├Âylemek gerekirse ahali dam─▒zl─▒k hayvanattan istifade edemiyor. Bursa Ziraat Deposu Karacabey kazas─▒na bir iki tane dam─▒zl─▒k ayg─▒r ay─▒r─▒yor. Bunlar─▒ ├Âzel g├Ârevli┬á ile g├Ânderebiliyor. Bunlar g├╝├ž hal bir ay kadar duruyor. Bir ay zarf─▒nda k├Âyl├╝ler i┼člerini g├╝├žlerini terk edip gelseler bile m├╝ddetin azl─▒─č─▒ndan dam─▒zl─▒k ayg─▒r─▒n bir iki tane olmas─▒ndan, ├žektirme ameliyesine zor s─▒ra geldi─činde, ayg─▒rda da mecal kalm─▒yor. Velhas─▒l bu sene k├Âyl├╝lerin bir ├žo─ču hayvanlar─▒n─▒ ayg─▒ra ├žektirmeden gitmi┼čler, istifade edememi┼čler. Hi├ž olmazsa dam─▒zl─▒─č─▒n adedini ├žo─čaltmakla beraber ├╝├žer ay merkez kazada bulundurulurlarsa ├žok istifade edilecek, ke├ži gibi kalan beygirlerimiz┬á adeta┬á hakiki bir beygir vaziyetini alacak. K├Âylerde dam─▒zl─▒k bo─ča nam─▒na hi├ž bir ┼čey yoktur. Buna ra─čmen ├çiftlikat-─▒ H├╝mayunÔÇÖda (Karacabey Haras─▒ÔÇÖnda) doludur. Lakin bundan ahalinin istifadesi yok.

Ticaret :

Ticaretin y├╝zde sekseni hari├žten gelenlerin elinde, y├╝zde on be┼či her sat─▒lanlarda, y├╝zde be┼či yerlilerdedir. Yaln─▒z M├╝sl├╝manlar─▒n┬á komandit ┼čeklinde te┼čekk├╝l etmi┼č bir ticaret ┼čirketi vard─▒r. ┼×irket epeyce ilerlemi┼č.

Zikre ┼čayan ikinci ticaret Bulgaryal─▒ Abac─▒ NikolaÔÇÖdad─▒r. Koyunlar─▒n t├╝ylerinin aras─▒na sokulup kan─▒n─▒ emen kene gibi bu adam BulgaristanÔÇÖdan getirdi─či abalar─▒ dikip k├Âyl├╝lere satmak suretiyle Karacabey M├╝sl├╝manlar─▒n─▒n iktisadi kanlar─▒n─▒ emiyor. ├ťz├╝lerek s├Âylemek gerekir ki bizim M├╝sl├╝manlar─▒n┬á muteber kimseleri de k├Âyl├╝lere kefalet ettikleri gibi, vakti geldi─činde paray─▒ tahsil edip ad─▒ ge├žene verirlermi┼č. Muharebeden beri Nikola cenaplar─▒ Bulgaristan ordusunda M├╝sl├╝man ordusuna kar┼č─▒ silah at─▒p M├╝sl├╝man ├Âld├╝rmek suretiyle┬á kendi vatan g├Ârevini yerine getiriyor. Demek ki Nikola hem siyasi, hem iktisadi bir d├╝┼čman.

Karacabey e┼čraf─▒ndan ve sevdi─čim zatlardan birisiyle bu hususa dair g├Âr├╝┼čt├╝m.┬á Dedim ki: Kazan─▒z dahilinde acaba akl─▒ ba┼č─▒nda az─▒c─▒k paras─▒ olan insanlar var. Abac─▒ NikolaÔÇÖn─▒n yapaa─č─▒ i┼či siz yapsan─▒z da hem dine, hem memlekete faydan─▒z dokunsa olmaz m─▒?

  • Birader, dedi. Biz de bunu d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

Ben ve benim gibi birka├ž arkada┼č burada bir abay─▒ bir yakas─▒ yapmay─▒ arzuluyoruz.┬á Lakin baz─▒ zevat uygunsuzluk ├ž─▒kar─▒yorlar, ittifak edemiyoruz. ─░ttifak edinceye kadar Nikola burada kalacakt─▒r.

  • ├ľyle ise a┼čk olsun c├╝mlenize, dedim.

KaracabeyÔÇÖe tabi d├Ârt saat mesafede┬á bulunan Bey k├Ây├╝nde eski Feshane Naz─▒r─▒ Muhittin Pa┼čaÔÇÖn─▒n iplik fabrikas─▒ vard─▒r. Hali haz─▒rda bu fabrikay─▒ Frans─▒zlar i┼čletip hal─▒ ipli─či ├ž─▒kar─▒yorlar.

Cami-i ┼čerifler :┬á ┬á┬á┬á

B├╝y├╝k-k├╝├ž├╝k┬á 15-16 kadard─▒r. En b├╝y├╝─č├╝ H├╝davendigar Gazi Hazretlerini Cami-i ┼×erifi ile Ho┼čkadem Camiidir. KaracabeyÔÇÖe gitti─čimin gecesi a┼ča─č─▒da zikri ge├žen zat bendenizi kasaba ve civar araziyi┬á gezdirmeye ba┼člad─▒. Kasaban─▒n do─čusunda minaresinin ┼čerefesinden yukar─▒s─▒ kopmu┼č, kabans─▒n ├╝st├╝ndeki kur┼čunu ├žal─▒nm─▒┼č, velhas─▒l┬á harabiyeti mamuriyetine galip bir Cami-i ┼×erif iskeleti g├Ârd├╝m. Bu,┬á Osmanl─▒ tarihinde g├Âr├╝len, islamiyete b├╝y├╝k hizmetler eden Karacabey nam dilaverin t├╝rbe-i ┼čerifesiyle in┼ča ettirdi─či cami de─čil mi imi┼č. Do─črusu bu hale esef etmeli.┬á G├Âr├╝nce g├Âz├╝mden birka├ž damla ya┼č akt─▒. ─░nsan sa─člam kalan ta┼člar─▒n ├╝zerine bakacak olursa bu g├╝n cilalanm─▒┼č gibi par─▒l par─▒l parl─▒yor. Asar-─▒ atika (eski eser) bir cami. ├ťz├╝lerek g├Ârd├╝m ki mahv etmi┼čler, bakmam─▒┼člar.

Camiin kap─▒s─▒n─▒n ├╝st├╝nde bir demir ├žubuk yaras─▒ g├Ârd├╝m. Sonra anlad─▒k ki ┼čayet cami ÔÇôi ┼čerif y─▒k─▒lacak veya ba┼čka bir suretle mahvolacak┬á olursa yeniden in┼čas─▒n─▒ temin i├žin┬á kap─▒ ├╝st├╝nde bilmem ka├ž kulplu┬á kazan┬á i├žinde┬á sar─▒ sar─▒ alt─▒nlar varm─▒┼č. Buna vak─▒f olan h─▒rsl─▒ ak─▒ll─▒lardan┬á birisi d├╝┼č├╝nm├╝┼č, ta┼č─▒nm─▒┼č, nihayet eline koca bir demir alarak, ┬áolmu┼č meyva gibi haz─▒r sar─▒ madenleri ruhsats─▒z ve imtiyazs─▒z elde etme┬á h─▒rs─▒na kap─▒lm─▒┼č. Sebebi buymu┼č.

Avrupa ve Amerikal─▒ seyyahlar bu camiyi g├Ârmeden katiyen gitmezlermi┼č. Hatta kap─▒n─▒n ├╝st├╝de bulunan gayet k─▒ymetli bir ta┼ča epeyce para teklif etmi┼čler.

Velhas─▒l bu cami-i ┼čerifi┬á ihya i├žin ne yapmak┬á laz─▒m gelirse yapmay─▒ ve vakf─▒n m├╝tevelliyesini, vak─▒f ┼čartlar─▒n─▒n hepsini a├ž─▒─ča ├ž─▒kararak ┬áEvkaf Nezaretinin (Vak─▒flar Bakanl─▒─č─▒n─▒n) icraat─▒ndan beklenir ┼čeylerdendir.

Mektepler (Okullar):

Muallimler (├ľ─čretmenler) : Sekiz dokuz ay ├Ânce iptidai mekteplerin (ilkokullar─▒n) birisinde Muallim-i evvel (k─▒demli ├Â─čretmen) ve Muallim-i sani┬á aras─▒nda cereyan eden vukuat─▒ hikaye edeyim. Bulgarlar─▒n ├çatalcaÔÇÖya geldi─či, ─░slam milletini ├╝z├╝nt├╝lerin sard─▒─č─▒ bir s─▒rada bir Bursa ├ľ─čretmen Okulundan mezun Muallim-i sani bir efendi talebeye (├Â─črencilere) vatana d├Ârt elle sar─▒lmak laz─▒m geldi─čini anlat─▒r. B├╝y├╝k edip Kemal BeyÔÇÖin ┼čiirlerinden birka├ž par├ža da tahtaya yazd─▒r─▒r. Zihinlere vatan sevgisini i┼člemeye ├žal─▒┼č─▒r. Kabahati bu. Muallim-i┬á evvel efendi derhal hiddete gelerek : ÔÇťB├Âyle ┼čiirlerle, beyitlerle, ┼čark─▒larla ├žocuklar─▒n fikrini zehirliyorsun. Buras─▒ ─░btidai mekteptir. B├Âyle ┼čeyler okutma.ÔÇŁ der. Muallim-i saniden intikam almaya kurar. Muallim-i evvel efendi taraf─▒ndan at─▒c─▒l─▒─č─▒ talim eden ve ta┼č atmada mahir bulunan afacan ├žocuklar Muallim-i saniyi bir g├╝n m├╝kemmel ta┼člarlar.┬á Bunun ├╝zerine Kaymakama ┼čikayet olunur. Ne ise neticede Muallim-i evvel azlolunur. Muallim-i sani bendenizi g├Ârd├╝. Vukuu hali (olay─▒) anlatt─▒. Fazla olarak ┼ču ifadede bulundu. : ÔÇťA birader! Ben memleketi, anam─▒, babam─▒ terk ettim. Burada 200 kuru┼ča hizmet ediyordum.┬á Kahveci ├ž─▒rakl─▒─č─▒ etsem ustam─▒n verece─či yevmiyeden maada elime 100 kuru┼č fazla ge├žecektir. 200 kuru┼č ile nas─▒l ge├žindi─čimi┬á Allah bilir. Allah korusun, milli onur d├╝┼č├╝ncesiyle vatan evlad─▒n─▒ cehaletten kurtarmak kayg─▒s─▒yla burada bu kadar en iyi ┼čekilde hizmet ediyorum. Az ├žok ├žocuklar─▒n fikirlerini uyand─▒r─▒p biz de di─čer mektepler gibi ya┼čayal─▒m arzusunu izhar┬á ettim. Fakat, nihayet ta┼članmaya mecbur oldum.ÔÇŁ

Ders programları, kitaplar :           

Bu sene R├╝┼čdiye mektebinin (Ortaokulun) genel┬á imtihan─▒nda bulundum.

├çocuklar─▒ tahsil hususunda zay─▒f g├Ârd├╝m. Bunun muallimlerin s─▒k s─▒k de─či┼čmesinden, g├╝zel, esasl─▒┬á bir program takip edilmemesinden ileri geldi─či anla┼č─▒ld─▒. Hele mektep kitaplar─▒n─▒n s─▒k s─▒k her sene de─či┼čmesi, mektep kitaplar─▒n─▒n pahal─▒ olmas─▒ mekteplerde talebenin artmas─▒ de─čil, bilakis azalmas─▒na neden oluyor. Birg├╝n esnaftan biriyle konu┼čtum. Bak─▒n ne dedi :

  • Efendi, benim o─člum mektepte idi. ┼×imdi ├ž─▒kard─▒m. Bu kadar okudu─ču elverir. Sanata verdim. Kitaplar─▒n pahal─▒l─▒─č─▒ndan ba┼čka senede iki ├žocuk i├žin y├╝z, y├╝z yirmi kuru┼č kadar kitap paras─▒ benim gibi adam veremez. Ben de ├žocu─čumu bunun i├žin ald─▒m, sanata verdim. Elifi okuyacak kadar tahsili var, yeter. K├╝├ž├╝c├╝k bir kitap 5 kuru┼ča. Buna g├Âre k─▒yasla.

K├Ây mektepleri :┬á┬á┬á ┬á┬á┬á

K├Âylerde mektepleri birka├ž k─▒s─▒ma taksim etmelidir.┬á ├ľnce h├╝k├╝metin nezaret ve kontrolunda bulunan, daha do─črusu idaresi h├╝k├╝mete ait bulunan mektepler ki : Mesela, Karacabey kazas─▒n─▒n 80-90 k├Âyl├╝ oldu─ču halde mektep denilmeye lay─▒k b├╝y├╝k iki, ├╝├ž mektebi ├ž─▒kmaz. Bunlar─▒n tahsili de k├Ây ├žocuklar─▒n─▒n┬á keyfine kalm─▒┼č mesaiyle. Tahsil galiba k─▒┼č─▒n oluyor. Yaz─▒n talebe efendi davar otlatmaya, ke├žileri s├╝rmeye, velhas─▒l mektepten ka├žman─▒n kolay─▒ ne ise o gibi sebeplere yeltenece─činden k├Ây mekteplerinde ne gibi tahsil, ne gibi hoca bulundu─čunu murakabe ┬áedecek, kontrol alt─▒na alacak kimseler bulunmad─▒─č─▒ndan┬á mektepten do─čal olarak istifade edilemiyor. Mosturas─▒ meydanda.┬á Ekseriyet b├Âyle.

Muallimlerin maa┼člar─▒ 150 den 250 ye kadar. 150 kuru┼č maa┼čl─▒ Ak├žas─▒─č─▒rl─▒k kazas─▒ muallimiyle g├Âr├╝┼čt├╝m. Halinden ┼čikayet etti :

  • Efendi! Ben ge├žinmeyi mi d├╝┼č├╝neyim, yoksa ├žocuklar─▒ okutmay─▒ m─▒? K├Âyl├╝ senin h├╝k├╝metten maa┼č─▒n var, diyerek bana zahire ve saire vermiyor. Ayl─▒─č─▒n olmasa idi sana bakmak laz─▒m gelirdi, diyorlar.
  • K├Âyde nikah, cenaze ve saire gibi vukuat zuhur edince sana m├╝racaat ederler mi. K├Âyde namaz─▒ sen k─▒ld─▒rm─▒yor musun?
  • Hay─▒r, bu gibi vazife yapacak hocaya aittir. O cihetlerden fayda yok. Ge├žinmem s─▒rf 150 ye m├╝nhas─▒r kal─▒yor.

K├Ây hocalar─▒ ├žocuklar─▒ kontrol alt─▒na alam─▒yorlar. ├ç├╝nk├╝ okuttu─ču ├žocu─čun babas─▒ hocan─▒n da velinimetidir. Zahiresiz kal─▒rsa zahire verir. Paras─▒ biterse para verir.Velhas─▒l efendisidir. Art─▒k sen tut da ├žocu─ča ne i├žin devam etmiyorsun ? de. ┼×imdi seni d├Âverim de de ├žocu─ču d├Âv. Ne haddine! Ertesi g├╝n k─▒yamet kopar.

─░kinci k─▒s─▒m mekteplerin ne halde olaca─č─▒n─▒ art─▒k siz tasavvur edin. Kasvetli, kapal─▒, karanl─▒k bir mektep.┬á Be┼č on ├žocuk, muallimi var. Muallim ayn─▒ zamanda k├Ây├╝n hocas─▒. Acaba bu k├Ây hocas─▒ hakikaten hoca m─▒? Buras─▒ me├žhul. Olur ya, falan i┼če dair bir alem ve haber aramak laz─▒m gelir. Jandarma veya tahsildar tabiidir ki k├Ây├╝n en m├╝mtaz─▒, en malumatl─▒s─▒ k├Ây hocas─▒ olacak. Zavall─▒ bilmiyor ne yazs─▒n.┬á ─░┼čte buna benzer ┼čeyler.

Tabii bu ahvalden kula─č─▒ delik az─▒c─▒k okumu┼č bir k├Âyl├╝ de memnun de─čildir. Ne yaps─▒n. Emir vukuu kar┼č─▒s─▒nda!┬á K├Âyleri kontrol alt─▒na almal─▒.┬á Bu bi├žareler vergi versinler, aÔÇÖ┼čar versinler, maarifiye versinler de ne i├žin┬á adamak─▒ll─▒ bir mektepleri olmas─▒n. Ne i├žin ├žocuklar─▒ e─čitim┬á nimetinden mahrum kals─▒n. H├╝k├╝met b├╝t├╝n k├Ây hoca ve muallimlerini elinden ge├žirdi─či imtihandan ge├žirip, imtihanda muvaffak olanlara ehliyetname vermelidir.

Karacabey kazas─▒ :

H├╝k├╝met dairesi son derece eskimi┼č ve harap olmaya y├╝z tutmu┼č bir bina olup h├╝k├╝metin ┼čan─▒yla uyumlu ┬áde─čildir. Mamafih┬á Kaymakam beyin┬á ifadesine nazaran┬á hal-i haz─▒r─▒ yine iyi imi┼č. Kaymakam bey┬á geldi─či zaman toz topraktan┬á i├žine girilmiyormu┼č. ├ľr├╝mceklere ┬ámesken imi┼č. Ben diyorum ki: Kaymakam beyin te┼črif etti─či zamanla ┼čimdiki hal aras─▒nda fark yoktur. ┼×u kadar ki Kaymakam beyin g├Âz├╝ al─▒┼čm─▒┼čt─▒r. K├Âylerin telefon┬á gibi hudut s─▒n─▒r─▒nda bulunmamas─▒ndan┬á kanuni olaylar─▒n takibinde ├žok s─▒k─▒nt─▒ ├žekiliyor.┬á Faraza ┬ák├Ây├╝n birinde bir cinayet i┼členiyor.┬á Aradan bir hayli zaman┬á ge├žtikten sonra┬á ancak h├╝k├╝met haberdar ediliyor. O m├╝ddet zarf─▒nda ise katil gidece─či yere, gizlenece─či mahalle ferah ferah vas─▒l oluyor. Memurlar cinayet mahalline gidince┬á maktul├╝n cesedinden ba┼čka bir ize tesad├╝f edemiyorlar. K├Âylerin ├ževresinin bir k─▒sm─▒nda jandarma┬á karakol haneleri tesis┬á olunup merkez kazaya telefon hatt─▒ ba─članm─▒┼č olsa┬á bu gibi hallerin ├Ân├╝n├╝n┬á bir dereceye kadar al─▒nm─▒┼č┬á olaca─č─▒ ┬átabiidir.

─░kinci olarak, mahkemeye ┼čahitlik i├žin celp edilen k├Âyl├╝ler,┬á do─čru ┬á┼čahitlik ifadesinde bulunmad─▒klar─▒ndan , bu┬á cihetle adliye memurlar─▒n─▒n da i┼či g├╝├žle┼čiyor. Bir k├Âyl├╝ye ÔÇťNe i├žin do─čru ┼čahitlik etmiyorsun?ÔÇŁ diye sorsan─▒z verece─či cevap┬á gayet basittir. ÔÇťKorkar─▒zÔÇŁ

  • Ne i├žin korkars─▒n─▒z?
  • Do─črusunu s├Âylesek m├╝crimin ya kendisi ya akrabas─▒ d├╝┼čman olur. Mahkum olmas─▒na g├╝ya biz sebep olmu┼čuz gibi daima┬á intikam almak f─▒rsat─▒na bak─▒l─▒yor. Eline f─▒rsat ge├žer ge├žmez evimizi saman─▒m─▒z─▒ ate┼čliyor, velhas─▒l┬á elinden ne fenal─▒k geliyorsa yap─▒yor.
  • Fenal─▒k nas─▒l yap─▒l─▒yor? H├╝k├╝metten korkmaz m─▒?
  • B├Âyle bir fenal─▒k yapan adam tabiidir ki kimsenin bulunmad─▒─č─▒, kimsenin g├Âremeyece─či bir zamanda, bahusus gece vaktinde melanetini icra ediyor. Sonra ┼č├╝phe ├╝zerine tutuyorlar. Neticede ispat edilemedi─činden beraat ediyor. Hanemiz yand─▒ktan, samanl─▒─č─▒m─▒z k├╝l olduktan ba┼čka ├╝st├╝ne mahkeme ┼čeriflerini de veriyoruz. Kalplerde Allah korkusu kalmad─▒ktan sonra kuldan m─▒ korkacak.
  • Ah efendi! Halimiz pek yaman. Hele hayvan h─▒rs─▒zl─▒─č─▒ k├Âyl├╝lerin can─▒na tak etti. Her g├╝n hayvan ├žal─▒n─▒yor. Malum ya bizim Anadolu k├Âyl├╝lerinin hemen ekserisi fakir ademlerdir. Bunlar─▒n kuvveti zar zor ge├žinecek kadar┬á ellerinde birer aletleri vard─▒r. Ziraat yapan ├žift├žilerin b├╝t├╝n mallar─▒, hayatlar─▒n─▒ devam ettirecekleri hayvanlar─▒d─▒r. Be┼č dakika evinin yan─▒nda hayvan─▒n─▒n ba┼č─▒ ucundan ayr─▒lsan mutlaka beygirin, ├Âk├╝z├╝n veya merkebinin (e┼če─činin) a┼č─▒r─▒lm─▒┼č oldu─čunu┬á g├Âr├╝rs├╝n. Bazen ba┼č─▒m─▒za tuhaf meseleler de ├ž─▒kar. Mesela : Benim hayvan─▒m─▒┬á birisi ├žalar. Hayvan─▒ arar─▒z. Nihayet ├žalan adam─▒ ├Â─čreniriz. O zaman herif hi├ž s─▒k─▒lmadan haber g├Ânderir. Mesela : 3-4 lira verirse hayvan─▒n─▒ veririm, der. Beynimizde┬á bir hayvan─▒m─▒z─▒ kurtarma pazarl─▒─č─▒ ba┼člar. B├Âylece ┬áhayvan─▒m─▒z─▒ tekrar sat─▒n al─▒r─▒z. ┬áBu kestirme┬á bir yoldur. ─░┼či h├╝k├╝mete aksettirecek olursak zararl─▒ ├ž─▒kmam─▒z en b├╝y├╝k ihtimaldir. Haydi h├╝k├╝mete duyurduk, ne olacak? G├╝nlerce git gel, i┼činden kal. Masraflardan sonra davay─▒ ya kazand─▒k, ya kazanamad─▒k. E─čer bu i┼čler b├╝t├╝n D├╝nyaÔÇÖda b├Âyle ise, art─▒k yery├╝z├╝nde┬á insanlar─▒n rahat─▒ kalkm─▒┼č demektir.

Bi├žareler b├╝t├╝n D├╝nyaÔÇÖy─▒ kendileri gibi san─▒yorlar. Bu t├╝rl├╝ ya┼čay─▒┼č onlar i├žin tabii bir hal olmu┼č. Bu hayvan h─▒rs─▒z─▒ kotrabazlardan milletin ├žekti─či nedir? Bu y├╝zden nice haneler kapanm─▒┼čt─▒r. Zavall─▒ k├Âyl├╝n├╝n yaras─▒na ne vakit merhem s├╝r├╝lecek? Derdine ne zaman ┼čifa ke┼čfi olacak?┬á Bu hal ne vakte kadar b├Âyle devam edecek? K├Âyl├╝ler Me┼črutiyetten de hi├žbir ┼čey, ama zerre kadar hi├žbir ┼čey anlayamad─▒lar. Faydas─▒ g├Âr├╝lmeyen┬á ┼čeye muhabbet edilemeyece─či ise ┬átabiidir. Dost de─čil bilakis d├╝┼čman oluyorlar. Bi├žareler h├╝rriyetten o kadar y─▒lm─▒┼člar ki s├Âz├╝n├╝ etmek istemiyorlar.

  • Efendi, biz h├╝rriyetten m├╝rriyetten anlamay─▒z, diyorlar. Ne vakit mal─▒m─▒z, can─▒m─▒z emin olur, o vakit h├╝rriyet var diyebiliriz. Biz bug├╝n ├Âyle bir esaret i├žindeyiz ki do─čdu─čumuza pi┼čman, ya┼čad─▒─č─▒m─▒za hayran─▒z.

Bir g├╝n Kaymakam beyin yan─▒nda bulunuyordum. Bir tak─▒m k├Âyl├╝ler hayvanlar─▒n─▒n ├žal─▒nmas─▒ndan dolay─▒ arzuhal vermi┼č, a─člayarak s─▒zlayarak ┼čikayette bulunuyorlard─▒.

  • Kaymakam bey efendi buna bir ├žare bulunuz. Zira ge├žinmemiz nafakam─▒z buna ba─čl─▒d─▒r. ├ľk├╝z├╝m├╝z ├žal─▒n─▒rsa biz ne i┼č g├Ârebiliriz? Yaz─▒kt─▒r. A├ž kal─▒yoruzÔÇŽ

Zavall─▒ koca sakall─▒, koca b─▒y─▒kl─▒ a─čalar─▒n g├Âzlerinden ya┼člar d├Âk├╝l├╝yordu.┬á Y├╝reklerim eridi. Kaymakam bey derhal arzuhali konu ile ilgili b├Âl├╝me havale buyurdu. Fakat k├Âyl├╝ bu havaleden b─▒km─▒┼č, usanm─▒┼č.┬á Bu┬á kadar zamand─▒r derdine bir merci bulam─▒yor.┬á Ah bu mahrumiyet. Ah bu zavall─▒l─▒k. Bi├žarenin sakal─▒ a─čard─▒. Hala g├Âzleri g├╝n g├Ârmedi. A─čla ey amca a─čla! Ben de seninle beraber a─člamaya geldim.

Kaynak : Sebil├╝rre┼čad Dergisi, ├ľmer Fuad, Anadolu Mektuplar─▒

1,484 total views, 3 views today

┼×aban YALAZI

┼×aban YALAZI

KaracabeyÔÇÖde do─čdu. Bursa E─čitim Enstit├╝s├╝ mezunudur. A.├ť. E─čitim Fak├╝ltesinde E─čitim ─░daresi ve Planlamas─▒ dal─▒nda Lisans ├ťst├╝ ├žal─▒┼čmas─▒, A.├ť. Siyasal Bilgiler Fak├╝ltesi ─░┼čletme ─░ktisad─▒ Enstit├╝s├╝ÔÇÖnde Marketing dal─▒nda Y├╝ksek Lisans yapt─▒. Bir sure ├Â─čretmenli─čin ard─▒ndan D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖna ge├žen Yalaz─▒, Mainz Ba┼čkonsoloslu─čuÔÇÖnda 33 y─▒l g├Ârev yapt─▒ktan sonra emekliye ayr─▒ld─▒. ÔÇťKaracabeyÔÇŁ, ÔÇťN├╝fus ve Temettuat Defterlerine G├Âre KaracabeyÔÇÖin Ekonomik ve Toplumsal Yap─▒s─▒ÔÇŁ kitaplar─▒n─▒ yazan Yalaz─▒, ÔÇťBa┼čbakanl─▒k Osmanl─▒ Ar┼čivlerinde Mihali├ž ─░le ─░lgili BelgelerÔÇŁi 6 cilt halinde derledi. Son olarak ÔÇťH├╝davendigar Vilayeti Salnamelerinde Mihali├žÔÇŁ kitab─▒n─▒ yay─▒nlayan Yalaz─▒ÔÇÖn─▒n Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi ba┼čta olmak ├╝zere ├žok say─▒da dergi ve gazetede KaracabeyÔÇÖi konu alan yaz─▒lar─▒ yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Halen Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi yay─▒n kurulu ├╝yesidir. Evli ve 3 ├žocukludur. E-Posta: saban.yalazi@hotmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒