Tayfun ├çAVU┼×O─×LU
Tayfun  ├çAVU┼×O─×LU
Ani Harabeleri: “Ge├žmi┼č bir g├╝n gelecek olacak!”
  • 25 Aral─▒k 2018 Sal─▒
  • +
  • -

Ani Harabeleri, Kars ve ├ževresinin kaderini de─či┼čtirecek, adeta kenarda tutulan bir cevher… Ge├žmi┼č bir g├╝n gelecek olacak!

Kars-Ardahan-I─čd─▒r Dernekleri Federasyonunun davetlisi olarak 3 g├╝nl├╝k gezi notlar─▒m─▒z aras─▒nda Ani Harabeleri ├Ânemli bir yer tutuyor. Buras─▒ ├Âyle bir yer ki, her ne kadar birka├ž bin y─▒ll─▒k bir tarihten s├Âz ediyor olsak da, bu harabeler asl─▒nda gelece─čin ta kendisiÔÇŽ

Bug├╝nden s├Âyleyelim, gerekli yat─▒r─▒mlar yap─▒l─▒r, otel-restoran eksikleri giderilir, tan─▒t─▒m konusundaki eksikler tamamlan─▒rsa, Ani Harabeleri en az Efes-Sel├žuk kadar turist toplayacak m├╝kemmel bir tarih-k├╝lt├╝r turizmi merkezi olabilir.

Kars – Ardahan – I─čd─▒r 1. B├Âl├╝m i├žin BURAYA t─▒klay─▒n─▒z.

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU /

Kars, Ardahan, I─čd─▒r ve ├ževresinde gezilmesi gereken ├žok yer var. Biz 3 g├╝n ay─▒rd─▒k bu gezi program─▒ i├žin ama ke┼čke birka├ž g├╝n daha zaman─▒m─▒z olsayd─▒ diye ├žok hay─▒fland─▒k.

─░nternette bu illerdeki tarihi mekanlarla ilgili ├žok geni┼č bilgiler yer al─▒yor. O nedenle fazla detaya girmeden aktaral─▒m. Kars ve Ardahan kaleleri, hakim tepelere kurulmu┼č yap─▒lar. Kar olsa da olmasa da, g├╝zel manzaralar i├žin kesinlikle ziyaret edilmeli. Ardahan KalesiÔÇÖnin daha bak─▒ml─▒, ├ževre d├╝zenlemesi bak─▒m─▒ndan m├╝kemmel oldu─čunu s├Âylemek gerek.

E─čer KarsÔÇÖta iseniz kaz eti yemeden olmaz. Sosu ve sunumuyla m├╝kemmel bir lezzet. ┼×ehirde kaz eti yapan ├Âzel restoranlar bulunuyor.

├ç─▒ld─▒r G├Âl├╝ÔÇÖne gelinceÔÇŽ

├ç─▒ld─▒r G├Âl├╝, Ardahan ve Kars il s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde kalan g├Âl, 123 km2 alan─▒ ile Do─ču Anadolu B├Âlgesi’nin en b├╝y├╝k tatl─▒ su ve en b├╝y├╝k ikinci g├Âl├╝. Deniz seviyesinden 1.959 metre y├╝kseklikte bulunan g├Âl├╝n en derin noktas─▒ 42 metre ve tektonik olu┼čumlu bir g├Âl. Bir├žok dere ve p─▒narlarla beslenmekte olan g├Âl├╝n tek ├ž─▒kt─▒s─▒ kuzey bat─▒s─▒nda yer alan Ermenistan s─▒n─▒r─▒nda bulunan Arpa├žay kolu olan Telek ├çay─▒. Y─▒l─▒n d├Ârt mevsiminde yap─▒labilen bal─▒k├ž─▒l─▒k y├Âre halk─▒ i├žin ├Ânemli bir ekonomik gelir kayna─č─▒. K─▒┼č─▒n buz tutan g├Âlde kal─▒n buz tabakas─▒ k─▒r─▒larak bal─▒k avlan─▒yor. G├Âlde yakalanan en ├Ânemli bal─▒k t├╝r├╝ (aynal─▒) Sazan (Cyprinus carpio).

Mart ay─▒n─▒n hemen ba┼č─▒nda ├ç─▒ld─▒r G├Âl├╝ ├╝zerinde olmak harika bir duyguÔÇŽ G├Âl├╝n ├╝zeri halen 50-60 cmÔÇÖlik bir buz tabakas─▒yla kapl─▒. Hem g├Âl ├╝zerinde y├╝r├╝d├╝k, hem k─▒zakla e─člendik. Bal─▒k├ž─▒lar avlan─▒rken foto─čraflad─▒k.

T├╝rkiyeÔÇÖde ├žok s─▒k rastlanan bir olay de─čil. Y─▒l─▒n 5-6 ay─▒ buz tutmu┼č bir g├Âl. Bir├žok turistik aktivite ger├žekle┼čtirilebilir. Bu konu Ardahan Belediye Ba┼čkan─▒ Faruk K├ÂksoyÔÇÖu ziyaretimizde de g├╝ndeme geldi. Ba┼čkan K├Âksoy daha ├Ânce bir buz festivali d├╝zenlenmi┼č oldu─čunu anlatt─▒. Benzer organizasyonlar yine d├╝┼č├╝n├╝l├╝yor.

I─čd─▒rÔÇÖdan ak─▒llarda kalan ise Soyk─▒r─▒m An─▒t─▒ ve M├╝zesiÔÇŽ

I─čd─▒r Soyk─▒r─▒m An─▒t ve M├╝zesi, 1915-1920 tarihleri aras─▒nda b├Âlgede ya┼čayan Ermenilerin T├╝rklere kar┼č─▒ uygulad─▒─č─▒ sald─▒r─▒lar─▒ ve i┼čledikleri cinayetleri sembolize ediyor. Her ay 4000 civar─▒nda ziyaret├ži m├╝zeyi ve an─▒t─▒ gezmektedir. 36 m y├╝ksekli─činde 5 adet k─▒l─▒├ž fig├╝r├╝nden olu┼čan an─▒t─▒n alt─▒ndaki kapal─▒ alan 350 m2ÔÇÖlik m├╝ze salonu. An─▒t─▒n yerden y├╝ksekli─či 43,5 metredir. Dolay─▒s─▒yla T├╝rkiye’nin en y├╝ksek an─▒t─▒d─▒r. M├╝zenin giri┼č kap─▒s─▒ Sel├žuklu geleneklerine g├Âre yap─▒lm─▒┼čt─▒r. An─▒t, 14 d├Ân├╝ml├╝k ├╝├žgen park─▒n odak noktas─▒nda y├╝kselmektedir. Suni bir tepenin ortas─▒nda konu┼čland─▒r─▒lan 5 k─▒l─▒c─▒n da e─čri u├žlar─▒ yukar─▒da birle┼čerek kubbe ┼čeklini almaktad─▒r. Bu haliyle Sel├žuklu t├╝rbelerini and─▒rmaktad─▒r.

Yap─▒m─▒ 1997-1999 tarihleri aras─▒nda ger├žekle┼čtirilmi┼čtir. M├╝zede Ermenilerin T├╝rklere uygulad─▒─č─▒ toplu cinayetleri ispatlayan belgeler ve e┼čyalar vard─▒r.

M├╝ze giri┼činin sa─č taraf─▒ndaki odada katliamlara ait foto─čraflar, sol taraf─▒ndaki odada ise soyk─▒r─▒m ara┼čt─▒rmalar─▒ i├žin bir k├╝t├╝phane bulunmaktad─▒r. M├╝zede 570 adet kitap, 260 adet resim (cinayet resimleri), 1973-1985 y─▒llar─▒ aras─▒nda, baz─▒ ├╝lkelerin ter├Âr ├Ârg├╝tleri listesinde yer alan, silahl─▒ Ermeni ASALA ├Ârg├╝t├╝ taraf─▒ndan ├Âld├╝r├╝len diplomatlar─▒n foto─čraflar─▒ korunmaktad─▒r.

Ermenilere soyk─▒r─▒m uyguland─▒─č─▒ iddialar─▒n─▒n yalan oldu─čunu d├╝nyaya hayk─▒ran bu m├╝ze, ayn─▒ zamanda kurbanlar─▒ T├╝rklerden olu┼čan ve d├╝nyan─▒n g├Ârmezden geldi─či bir Ermeni mezaliminin de tan─▒kl─▒─č─▒n─▒ yap─▒yor.

Ve biraz da Ani Harabeleri ile ilgili bilgiÔÇŽ

Ani, Kars’─▒n Merkez il├žesinde, il merkezine 48 km. uzakl─▒kta, Arpa├žay boyunda bulunan ├Âren yeri. 961-1045 y─▒llar─▒ aras─▒nda Pakraduni Hanedanl─▒─č─▒ndan Ermeni h├╝k├╝mdarlar─▒n─▒n ba┼čkenti olmu┼čtur. 11. ila 12. y├╝zy─▒la ait baz─▒ ─░slam mimarisi eserlerini de bar─▒nd─▒r─▒r.

Kentin ad─▒ en erken 6. y├╝zy─▒lda Gamsaragan s├╝lalesinden Ermeni beylerine ait bir m├╝stahkem yer olarak ge├žer.

Kral 3. A┼čot taraf─▒ndan (953-977) ba┼čkent yap─▒lan Ani, en parlak devrini 2. Smpat (977-989) ve o─člu Gagik (989-1020) d├Âneminde ya┼čam─▒┼čt─▒r. Bu devirde kent n├╝fusunun 100.000’i a┼čt─▒─č─▒ rivayet edilmektedir. 1045’te Bizansl─▒lar Ani’yi zaptedip Bagratl─▒ devletine son verince savunmas─▒z ve huzursuz kalan b├Âlge, 1064’te Sel├žuklu sultan─▒ Alparslan’a teslim olmu┼čtur. Ancak kentte Sel├žuklu idaresinin kurulmu┼č oldu─čuna dair bir belirti yoktur. Ani’deki en ├Ânemli ─░slam eseri olan Menu├žihr Camii, 1072 y─▒l─▒nda ┼×eddad├« emiri Menu├žihr taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Menu├žihr Camii, T├╝rk fethinden sonra T├╝rkiye topraklar─▒nda in┼ča edilen en eski cami olmas─▒yla dikkati ├žeker. Muhtemelen daha eski bir sivil yap─▒dan d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼č ve 14. y├╝zy─▒lda ikinci kez tadilata u─čram─▒┼čt─▒r. B├Âlge daha sonra G├╝rc├╝ egemenli─činde H─▒ristiyan k├╝lt├╝r├╝yle yo─črulur. Ani 1319’daki depremde a─č─▒r hasar g├Ârm├╝┼č, daha sonra Timur taraf─▒ndan ele ge├žirilerek tahrip edilmi┼čtir. Buna ra─čmen 1535 Osmanl─▒-─░ran sava┼č─▒nda tamamen terk edilinceye dek, kentte bir n├╝fusun bar─▒nd─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r.

1001 kilise ┼čehri veya 40 kap─▒l─▒ ┼čehir diye de adland─▒r─▒lan Ani’nin ilk ke┼čfi 1880’lere uzanan bir yeralt─▒ ┼čehri de vard─▒r. Bu yeralt─▒ ┼čehrinde 823 yap─▒ ve ma─čara bulunmaktad─▒r. ┼×ehir suru, 8 kadar kilise ve bir cami, Ani’de halen ayakta duran eserlerin en ├Ânemlileridir.

─░ki yan─▒ Arpa├žay Kanyonu ile ├ževrili olan kentin plato taraf─▒ndaki ├╝├ž├╝nc├╝ cephesi, 10. y├╝zy─▒la ait g├╝├žl├╝ surlarla korunmu┼čtur. Aslanl─▒ Kap─▒ kentin ana giri┼čini olu┼čturur. Ani Katedral ad─▒ verilen Meryemana Kilisesi, 989 y─▒l─▒nda, ─░stanbul’daki Ayasofya’n─▒n kubbesini onaran mimar Trdat taraf─▒ndan in┼ča edilmi┼čtir. D├╝┼čey hatlar─▒ kuvvetli bir ┼čekilde vurgulayan yap─▒, etkileyici bir y├╝kseklik duygusu elde eder.

1878-1918 d├Âneminde ├çarl─▒k Rusyas─▒’n─▒n y├Ânetiminde kalan Ani’de ilk kaz─▒lar 1892 y─▒l─▒nda Rus Dil Bilimler AkademisiÔÇÖnde g├Ârevli Nicholas Marr taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼čt─▒r ve bir m├╝ze kurulmu┼čtur. Bu arkeoloji ├žal─▒┼čmalar─▒ halen Marmara ├ťniversitesiÔÇÖnce s├╝rd├╝r├╝lmektedir.

K─▒sacas─▒ÔÇŽ Kars ve ├ževresi mimarisiyle, tarihi mekanlar─▒yala, ziyareti hak ediyorÔÇŽ.
Gezi program─▒n─▒za mutlaka alman─▒z─▒, m├╝mk├╝nse karl─▒ aylar─▒ tercih etmenizi ├ÂnerebilirizÔÇŽ

Ba┼čka bir k├╝lt├╝r, ba┼čka bir zenginlik

Necati KARTAL/

Kars, Ardahan ve I─čd─▒r Dernekleri Federasyonu ile 2023 Prod├╝ksiyonÔÇÖun davetlisi ve tv yorumcusu olarak kat─▒ld─▒─č─▒m Kars, Ardahan ve I─čd─▒r ├žekimlerinde dikkatimi ├žeken en ├Ânemli ┼čey, bat─▒ ile do─čunun kentsel kalk─▒nm─▒┼čl─▒k d├╝zeyindeki boyut fark─▒.

Dikkat ederseniz, aradaki fark─▒ bir mesafe olarak tan─▒mlamad─▒m, boyut fark─▒ dedim. ├ç├╝nk├╝ belediyelerin ve devletin alt yap─▒ yat─▒r─▒mlar─▒n─▒ g├Ârmek neredeyse imkans─▒z. Tabii b├Âlgede OSBÔÇÖler, k├╝├ž├╝k sanayi ve ticaret merkezleri de olmay─▒nca, belediyelerin gelirleri hayli d├╝┼č├╝k oluyor. Keza 6 ay boyunca yerde duran kar─▒n etkisini de ekleyince, caddelerin, sokaklar─▒n ├žamur deryas─▒ olmas─▒n─▒ normal kar┼č─▒lamak gerekir.

Gitmeden ├Ânce Kars deyince; Ruslardan kalan Balt─▒k mimari ├Âzelli─čiyle yap─▒lm─▒┼č ta┼č binalar─▒, kalesi, ucube denilerek kald─▒r─▒lan o muhte┼čem heykeli, Ani harabeleri ve ├╝zeri 6 ay buzla kapl─▒ ├ç─▒ld─▒r g├Âl├╝n├╝ d├╝┼č├╝n├╝yor insan.

Bir de Orhan PamukÔÇÖun ÔÇťKarÔÇŁ roman─▒ndaki o eski caddelerin b├╝y├╝l├╝ havas─▒n─▒. Ama tam d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n gibi bir durumla kar┼č─▒la┼čmayaca─č─▒n kesin. Ancak hepsinden bir iz var. Biz de gezimize KarsÔÇÖta Haydar Aliyev park─▒n─▒n hemen yan─▒ndaki bir otele yerle┼čerek ba┼člad─▒k. Kente, yani ├žar┼č─▒ya geceleri yayan gidiyorduk. Kars Kalesi, 12 Havariler Kilisesi ve merkezde kalm─▒┼č olan ta┼č binalar─▒n olu┼čturdu─ču ├žar┼č─▒s─▒ gezilecek yerlerindendi. Bir de a┼č─▒klar at─▒┼čmas─▒yla s├╝slenen kaz gecesi. Malumunuz kaz etini bizim buraya g├Âre nefis yap─▒yorlar. ├çar┼č─▒da bolca bulabilece─činiz ka┼čar peyniri ve bal ├╝reticisi d├╝kkanlar var. Tabii da─č ta┼č kar.

Tar─▒m i├žin 4-5 ay bo┼č olan topra─ča ancak kendi hayvanlar─▒na yem i├žin ekim yapabilirsin. ├ç─▒ld─▒r g├Âl├╝ ise d├╝nya harikas─▒. Bizim buralarda pek al─▒┼čk─▒n olmad─▒─č─▒m─▒z donmu┼č g├Âl ve buz ├╝st├╝nde y├╝r├╝me, insanda ilgin├ž bir duygu yarat─▒yor. Buradan bak─▒nca o donan g├Âl burada olsa, d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k buz olimpiyatlar─▒ d├╝zenlenir herhalde. Ama oralarda devlet, san─▒r─▒m sadece g├╝venlik i├žin var.

Ani harabeleri ise Efes hatta Pompei ile yar─▒┼čacak d├╝zeyde. Ama Turizm Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖn─▒n acilen m├╝dahale etmesi ve yat─▒r─▒m yapmas─▒ gerekiyor. Ani harabelerinden ErmenistanÔÇÖa yaya olarak ge├žebilirsiniz. Sar─▒kam─▒┼čÔÇÖa gelince; ├çanakkale ┼čehitli─či ile Sar─▒kam─▒┼č ┼čehitli─či aras─▒ndaki fark turizm a├ž─▒s─▒ndan ParisÔÇÖle Kars k─▒yaslamas─▒ gibi. ├çanakkale ┼×ehitli─či Sar─▒kam─▒┼čÔÇÖa g├Âre m├╝kemmel. Ama Sar─▒kam─▒┼č kayak parkuruna gelince i┼č de─či┼čiyor. Parkur 11 km. yat─▒r─▒m art arda, ula┼č─▒m─▒ kolayla┼čt─▒racak bir model bulunursa, buralar─▒ siler ge├žer.

Ardahan ise KarsÔÇÖ─▒n bir kopyas─▒ gibi. Ama I─čd─▒r ├Âyle de─čil. I─čd─▒r daha kentli, daha ─▒l─▒man bir iklime sahip. I─čd─▒r KarsÔÇÖ─▒n kaz─▒na kar┼č─▒l─▒k, ─░ran k├╝lt├╝r├╝nden aktar─▒lan bozba┼č yeme─či ile me┼čhur. Giderseniz yemeden ge├žmeyin. Bir de do─čal tuz ma─čaralar─▒n─▒ ziyaret edip, do─čal tuz al─▒n.

Yine modern mimari biraz daha fazla ve Ermeni zulm├╝ne ithafen 5 k─▒l─▒├žtan olu┼čan bir ÔÇťSoyk─▒r─▒m An─▒t─▒ÔÇŁ yapm─▒┼člar. A─čr─▒ Da─č─▒ÔÇÖn─▒n o muhte┼čem silueti insan─▒ olduk├ža etkiliyor. Ama gelin g├Âr├╝n ki, an─▒t─▒n tam arkas─▒na 6 katl─▒ yurt binalar─▒ yaparak silueti kapatm─▒┼člar. Kim bu sivri zeka diyece─čim ama bir tane de─čil ki. Binalar─▒n m├╝lk sahibi kurumlar, binay─▒ ├žizen mimarlar, yapan m├╝hendisler, ruhsat veren belediye g├Ârevlileri, oturma iznini verenler, k├╝lt├╝r ve tabiat varl─▒klar─▒n─▒ koruma kurulu ├╝yeleri ve a├ž─▒l─▒┼č─▒ yapan zevat. Hangi birini saymal─▒?

Son s├Âz;
├Âzellikle Bursal─▒lar─▒n Kars, Ardahan ve I─čd─▒rÔÇÖ─▒ ziyaret etmelerini, ├ç─▒ld─▒r G├Âl├╝ÔÇÖn├╝n buzunda y├╝r├╝melerini, kaz ve bozba┼č yemelerini, Ani harabelerini mutlaka g├Ârmelerini dilerim.
Ba┼čka bir k├╝lt├╝r, ba┼čka bir zenginlikÔÇŽ

10-3-2016 / Bursa Haber Gazetesi

3,328 Toplam, 17 okuma bug├╝n

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Tayfun ├çAVU┼×O─×LU

Gazeteci / Yazar - Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi Alman Dili Anabilim Dal─▒ (1985) mezunu. 1983'ten itibaren yerel yay─▒n organlar─▒nda muhabir, yaz─▒ i┼čleri m├╝d├╝r├╝ ve genel yay─▒n y├Ânetmeni olarak ├žal─▒┼čt─▒. ├ça─čda┼č Gazeteciler Derne─či (├çGD) Bursa ┼×ubesi eski (1997-2001) ba┼čkanlar─▒ndan. Bursa Ansiklopedisi'ne (Y─▒lmaz Akk─▒l─▒├ž, 1. bask─▒ 2002, Burdef Yay─▒nlar─▒ No:3) madde yazarl─▒─č─▒ yapt─▒. E-Kitap Yay─▒nc─▒l─▒k taraf─▒ndan (┼×ubat 2018) yay─▒nlanan ÔÇťNutukÔÇť i├žin edit├Âr olarak Atat├╝rk ve Kurtulu┼č Sava┼č─▒ kronolojisini haz─▒rlad─▒. Belgeseltarih.com kurucu orta─č─▒ ve yazar─▒d─▒r. Yay─▒nlanm─▒┼č Kitaplar─▒: 1) ÔÇť├çanakkale 1915 ÔÇô ─░ftiralar, Yalanlar, PolemiklerÔÇť, ┼×ubat-2014, Kasta┼č Yay─▒nevi-─░stanbul 2) "1915 - ├çanakkale Sava┼č─▒nda Trakya", Eyl├╝l 2018, Haber Ajans─▒ yay─▒nlar─▒-─░stanbul E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

5 Aral─▒k 2019, Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler i├žin yorumlar kapal─▒
Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

5 Aral─▒k 2019, Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Uluda─č nostaljisi

Bir Uluda─č nostaljisi

5 Aral─▒k 2019, Bir Uluda─č nostaljisi i├žin yorumlar kapal─▒
├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim

├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim

3 Aral─▒k 2019, ├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim i├žin yorumlar kapal─▒
Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž

Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž

3 Aral─▒k 2019, Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu

K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu

1 Aral─▒k 2019, K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu i├žin yorumlar kapal─▒
TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti

TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti

1 Aral─▒k 2019, TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti i├žin yorumlar kapal─▒
25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

15 Kas─▒m 2019, 25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n i├žin yorumlar kapal─▒
├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

14 Kas─▒m 2019, ├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

14 Kas─▒m 2019, T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar