Mahmut B─░
Mahmut  B─░
Bal─▒kesir vilayetinde iskan edilen Kafkas g├Â├žmenleri
  • 04 Nisan 2020 Cumartesi
  • +
  • -

Kesin olmamakla beraber Bal─▒kesirÔÇÖin Prehistorik devirlerden beri isk├ón g├Ârd├╝─č├╝ ileri s├╝r├╝l├╝r. 1243 tarihindeki K├Âseda─č yenilgisinden sonra, Anadolu Sel├žuklular─▒ bir daha toparlanamad─▒lar. 1280li y─▒llarda, AnadoluÔÇÖnun bat─▒ ucunda ulu bey olan Germiyanl─▒ T├╝rklerinin Beyi, ba┼člar─▒nda Dani┼čmend Gazi soyundan geldi─či i├žin T├╝rkmenler aras─▒nda h├╝rmet g├Âren Kalem┼čah (Alem┼čah) Bey ve o─člu Karasi (Kara ─░sa) Bey, b├╝y├╝k bir T├╝rkmen kitlesi ile Bizansl─▒lar─▒n ├žok ├Ânceleri k─▒sman bo┼čaltt─▒klar─▒ ve yer yer T├╝rkmenlerin bulunduklar─▒ Mysia (┼čimdiki Bal─▒kesir) topraklar─▒na girdiler.

T├╝rkmen ak─▒nc─▒lar─▒ MysiaÔÇÖn─▒n Marmara ve Ege sahillerini ele ge├žirince Emir Karasi, ÔÇťEmir-├╝l SevahilÔÇŁ unvan─▒ ile burada yeni bir ÔÇťu├žÔÇŁ a├žm─▒┼č oldu. Bal─▒kesir de Beyli─čin merkezi oldu. Orhan Bey zaman─▒nda 1345ÔÇÖte Osmanl─▒ topraklar─▒na kat─▒lan Karesi Beyli─činin y├Ânetimine o─člu S├╝leyman Pa┼ča getirildi. Karesi Beyli─čiÔÇÖnin Osmanl─▒ topraklar─▒na kat─▒lmas─▒, I. Murat zaman─▒nda (1362-1385) tamamland─▒. XIX. y├╝zy─▒l ba┼člar─▒na dek, Anadolu eyaletine ba─čl─▒ ÔÇťSancakÔÇŁ ┼čeklinde ├Ârg├╝tlenmi┼čti. 1867ÔÇÖde ger├žekle┼čtirilen reformla vilayetler te┼čkil edildi. Karesi Sanca─č─▒ (Lival─▒k) da H├╝davendigar vilayetine ba─čland─▒. Ancak bir s├╝re sonra Karesi sanca─č─▒, 5 Haziran 1881(7 Receb 1298) g├╝n ve 3229 say─▒l─▒ Meclis-i Mahsusa iradesi ile Biga, Bal─▒kesirÔÇÖe kat─▒larak ÔÇťKarasi VilayetiÔÇŁ olu┼čturuldu. Yeni vilayetin ilk valisi Re┼čad Pa┼ča idi. Karasi sanca─č─▒ II. Me┼črutiyetin ilan─▒ndan sonra 28 Haziran 1909(9 CA 1327)ÔÇÖda ba─č─▒ms─▒z Mutasarr─▒fl─▒k haline getirildi. 1894ÔÇÖte Efkar adl─▒ 15 g├╝nl├╝k bir risale yay─▒nland─▒ (15 Ocak). 10 Rabi-├╝l Evvel 1342 (21 Ekim 1923)ÔÇÖde b├╝t├╝n sancaklar vilayet haline getirilirken, Karasi de vilayet oldu. 1926 y─▒l─▒nda eski hanedanlara ait vilayet isimleri kald─▒r─▒ld─▒─č─▒ s─▒rada, Karasi deyimi kald─▒r─▒larak ÔÇťBal─▒kesirÔÇŁ ad─▒ ayn─▒ ilin ad─▒ oldu.

Ayhan Ayd─▒nÔÇÖ─▒n ara┼čt─▒rmas─▒na g├Âre; Kafkas g├Â├žlerinden ├Ânce XI. y├╝zy─▒ldan itibaren, AsyaÔÇÖn─▒n ortalar─▒ndan, HorasanÔÇÖdan g├Â├žebe olarak AnadoluÔÇÖya g├Â├ž eden O─čuzlar (T├╝rkmenler), Sel├žuklular ve Anadolu Beylikleri d├Ânemlerinde belli d├╝zenlere uydurulmak istenmi┼čse de, ├žo─ču kez, kendi t├Âreleri d─▒┼č─▒nda hi├žbir hukuki d├╝zen tan─▒mam─▒┼č, yapt─▒klar─▒ ak─▒nlarda verdikleri zarar ve ziyan ile harplere bile sebep olmu┼člard─▒. Osmanl─▒ devleti Anadolu ├╝zerinde g├╝c├╝n├╝ g├Âsterip, h├ókimiyetini kurunca T├╝rkmenler d├╝zensiz, programs─▒z g├Â├žebeli─či b─▒rakarak belli bir hukuki d├╝zenleme i├žinde ÔÇťKonar-g├Â├žerÔÇŁ oldular. Bunlar─▒n hepsi belli bir d├╝zen i├žinde deftere tabi, kanunnamelerle belirtilen vergileri veren topluluklard─▒. Bir beyin y├Ânetimi alt─▒nda kendi geleneklerine g├Âre y├Ânetiliyorlard─▒. Bunlara ÔÇťY├Âr├╝kÔÇŁ, zaman i├žinde yerle┼čikli─če ge├žerek tar─▒mla u─čra┼čan T├╝rkmenler ise ÔÇťmanavÔÇŁ olarak adland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Bunlar gittik├že fakirle┼čen Y├Âr├╝klere kar┼č─▒ bir asalet unvan─▒ gibi kullan─▒lmaya ba┼članm─▒┼č, tar─▒ma ba─čl─▒ olduklar─▒ ve iyi topraklar─▒ i┼čledikleri i├žin zenginle┼čen ÔÇťmanav k├ÂyleriÔÇŁ fakir g├Ârd├╝kleri Y├Âr├╝klere biraz tepeden bakar olmu┼člard─▒.

1842ÔÇÖde al─▒nan bir karar ile Y├Âr├╝klerin bulunduklar─▒ sancak d─▒┼č─▒nda yaylak ve k─▒┼čl─▒─ča gitmeleri yasakland─▒. 1861ÔÇÖden itibaren Konar-G├Â├žerlerin (Y├Âr├╝klerin) bulundu─ču b├Âlgenin valisi taraf─▒ndan isk├ón edilmeleri kararla┼čt─▒r─▒ld─▒. Karasi sanca─č─▒ o y─▒llarda H├╝davendigar vilayetine ba─čl─▒ oldu─ču i├žin, bu isk├ón hareketi zaman─▒n valisi olan Ahmet Vefik Pa┼ča taraf─▒ndan 1862-64 y─▒llar─▒ aras─▒nda zalimce davranarak ger├žekle┼čtirildi. Bug├╝n bile ÔÇť├žad─▒r y─▒rtan pa┼čaÔÇŁ olarak bilinmekte ve an─▒lmaktad─▒r.

Asl─▒nda, devletin kesin bir isk├ón hareketi ile a┼čiret d├╝zenli bir vergiye ba─članacak, askere alma i┼člemleri d├╝zene ba─članacak, konup g├Â├žmeler s─▒ras─▒nda ortaya ├ž─▒kan adli olaylar ve ┼čikayetler ├Ânlenecek, devletin kullan─▒lmayan topraklar─▒ ziraata a├ž─▒lacakt─▒. Nitekim emirler do─črultusunda a┼čiretler, obalar, oymaklar isk├ón yerlerine gittiler, sazlardan, kerpi├žlerden evler in┼ča ederek isk├óna ge├žtiler. Hayvanc─▒l─▒─ča dayal─▒ ekonomileri nedeni ile konarg├Â├žer oymaklar yerle┼čikli─če ge├žince kendileri i├žin b├╝y├╝k bir ekonomik y─▒k─▒m oldu. Fakirle┼čtiler, yoksulla┼čt─▒lar. A├žl─▒kla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒nca ormanlar─▒ t├╝kettiler. A─ča├ž ekme k├╝lt├╝r├╝ de geli┼čmedi─činden bunlar─▒n yerle┼čtikleri k├Âyler bug├╝n ├ž─▒plak tepeler aras─▒nda kald─▒.

Karasi sanca─č─▒na g├Ânderilen yaz─▒da, muhacirlerden ÔÇťA─čnam R├╝sumuÔÇŁnun 1281(1864-1865) y─▒l─▒ndan itibaren al─▒nmas─▒ kararla┼čt─▒r─▒lm─▒┼č, fakat karar─▒n tatbikat─▒ 1282 sonuna rastlad─▒─č─▒ndan, Muhacirleri n de bu konuya al─▒┼č─▒k olmamalar─▒ ve hele 1281 ve 1282 y─▒l─▒na ait A─čnam R├╝sumuÔÇÖnun birlikte al─▒nmas─▒n─▒n a─č─▒r gelece─či d├╝┼č├╝nerek, verginin 1282ÔÇÖden itibaren al─▒nmas─▒ usul├╝ benimsenmi┼čtir.

Osmanl─▒ Devleti Konar-G├Â├žer Y├Âr├╝klerin isk├ón─▒ ile u─čra┼č─▒rken, Kafkasya B├Âlgesini i┼čgal ve soyk─▒r─▒m uygulayan RusyaÔÇÖn─▒n bask─▒lar─▒ sonucunda Osmanl─▒ topraklar─▒na s├╝rg├╝n edilen y├╝z binlerce Kafkasl─▒n─▒n isk├ón problemleri ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kald─▒.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  ├çerkesya Tarihi Kronolojisi

Yukar─▒da da de─činildi─či ├╝zere; Bab-─▒ AliÔÇÖnin bir emri vaki sonunda kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ bu g├Â├ž olgusunun ileride kendisine yarar sa─člayaca─č─▒ d├╝┼č├╝ncesi bir teselli unsuru oluyordu.

Osmanl─▒ Devleti, O d├Ânemde K─▒r─▒m, Kafkasya ve RumeliÔÇÖden zorunlu g├Â├že tabi tutularak s├╝rg├╝n edilen M├╝sl├╝man T├╝rk ve Kafkasl─▒ g├Â├žmenlerin i├ž b├Âlgelerde uygun sahalara yerle┼čtirilmeleri sureti ile i├že d├Ân├╝k bir isk├ón politikas─▒ uygulam─▒┼čt─▒r.

1864 y─▒l─▒ndaki g├Â├žler s─▒ras─▒nda, H├╝davendigar s─▒n─▒rlar─▒ d├óhilinde bulunan Bal─▒kesir sanca─č─▒ y├Âresindeki iskan i┼člerini de y├╝r├╝tmek ├╝zere vilayet d├óhiline yeni ÔÇť─░skan-─▒ MuhacirinÔÇŁ memuru daha tayin edildi. Bunun yan─▒na katip, terc├╝man ve on-on be┼č ki┼čiden olu┼čan zaptiye de g├Ânderilmi┼čtir. 1864ÔÇÖte gelen g├Â├žmenlerin isk├ónlar─▒ b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de tamamlanmas─▒ndan sonra, 1866ÔÇÖda vilayet ve sancaklardaki sevk ve isk├ón memurlar─▒ la─čvedilmeye ba┼čland─▒.

Muhacirlere verilen arazi ya miriye aitti, ya da muhtelif sebeplerle sahipleri taraf─▒ndan terk edilen topraklard─▒. Ancak genellikle bu ├že┼čit topraklar halk taraf─▒ndan gasp edilmi┼č veya mera olarak kullan─▒lm─▒┼č oldu─čundan, arazi tahkiki s─▒ras─▒nda g├Ârevliler ile ahali aras─▒nda, isk├ón sonras─▒nda ise g├Â├žmenlerle ahali aras─▒nda ├žeki┼čmelere ve k─▒rg─▒nl─▒klara yol a├žmaktayd─▒. Nitekim talimatlarda bu hususa da dikkat edilerek g├Ârevlilere hat─▒rlat─▒lmaktayd─▒.

Nitekim, Karasi sanca─č─▒nda yerle┼čenlerden baz─▒lar─▒n─▒n akrabalar─▒ ├Âteden beriden gelmi┼čler, neticede tahsis edilen arazi bunlar─▒n b├╝t├╝n├╝ne yetmeyince ahalinin arazisine sald─▒r─▒lar ba┼č g├Âstermi┼čtir.

Bab-─▒ AliÔÇÖnin b├╝t├╝n gayretlerine ra─čmen isk├ón konusunda problemler meydana geliyor, ┼čik├óyetler eksik olmuyordu. Nitekim 1870 y─▒l─▒nda ├Âzellikle AnadoluÔÇÖdaki isk├ón mahallerinde ┼čik├óyetlerin artmas─▒ y├╝z├╝nden yeni bir tefti┼č heyeti g├Ârevlendirilmi┼čtir.

Bu ba─člamda; muhacirlere da─č─▒t─▒lan arazinin adaletli taksim edilip edilmedi─čini, kabile liderlerinin devletin kanununa riayet konusunda uyar─▒lmalar─▒, muhacirlerin silah ta┼č─▒malar─▒n─▒n ├Ânlenmesi ve di─čer hususlarda ─▒slahat yapmakla g├Ârevli olmak ├╝zere, H├╝davendigar vilayeti Karasi sanca─č─▒na, Bab-─▒ Ali ve Seraskerlikten birer memur ve zabit (binba┼č─▒ r├╝tbesinde) g├Ânderilmesi karala┼čt─▒r─▒ld─▒.

Osmanl─▒ Devleti ile Rusya aras─▒nda Rumeli topraklar─▒nda cereyan eden 93 Harbi dolay─▒s─▒yla Ruslar─▒n istilas─▒na u─črayan RumeliÔÇÖden Anadolu ve Ortado─ču taraflar─▒na nakledilecek ├çerkes- Abhaz g├Â├žmenleri ve ─░stanbulÔÇÖa do─čru g├Â├ž etmekte olan T├╝rk-Tatar g├Â├žmenlerinin durumlar─▒ ile ilgilenmek ├╝zere, 13 A─čustos 1877ÔÇÖde ÔÇťMuhacirin KomisyonuÔÇŁ, 25 Ocak 1878ÔÇÖde ise ÔÇťUmum Muhacirin KomisyonuÔÇŁna ba─čl─▒ olarak ÔÇťSevk-i Muhacirin KomisyonuÔÇŁ kuruldu. G├Â├žmenlerin sevki i├žin ─░zmit, Band─▒rma, Mudanya ve Gemlikte birer memur bulundurulmas─▒na da karar verildi.

1878 Ocak ay─▒ i├žinde ├çanakkale Bo─čaz─▒ÔÇÖna do─čru b├╝y├╝k g├Â├žmen kitleleri akmaktad─▒r. Burada bulunan ├çerkes ve di─čer g├Â├žmen gruplar─▒ panik halinde L├ópsekiÔÇÖye ge├žmi┼člerdir. 1878 Ocak ay─▒ i├žinde Tekirda─čÔÇÖda toplanan 15.000 g├Â├žmenden Band─▒rmaÔÇÖya gelen 4.000 ├çerkes Bal─▒kesirÔÇÖe yerle┼čtirildi.┬á Ayn─▒ tarihte Band─▒rmaÔÇÖya 12.000 ├çerkes geldi. Band─▒rma da toplam 30.000 g├Â├žmen bulunmaktayd─▒. ─░ngilizlerin Band─▒rmaÔÇÖdaki konsolos ajan─▒ olan MihalopuloÔÇÖnun ─░stanbulÔÇÖa g├Ânderdi─či 8 ┼×ubat 1878 tarihli raporda Band─▒rmaÔÇÖya 12.000ÔÇÖden fazla g├Â├žmenin geldi─či, bunlar─▒n 4.500 kadar─▒n─▒n yak─▒n k├Âylere yerle┼čtirildi─čini ve ├ževrede 30.000ÔÇÖe yak─▒n Rumeli g├Â├žmeninin bulundu─čunu bildiriyor.

Bal─▒kesirÔÇÖdeki komisyon ├Âncelikle cami ve medreselerde bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒ g├Â├žmenlerin ia┼če ve giyimini sa─člad─▒. Hastalar─▒n tedavisine, a├žl─▒k ve so─čuktan yar─▒ ├Âl├╝ hale gelmi┼č olanlar─▒n s─▒hhati ile ilgilendi. Daha sonra bunlar─▒n Bal─▒kesir b├Âlgesinde bir an ├Ânce yerle┼čtirilmeleri i├žin ├žal─▒┼čmalara ge├žti. T├╝m b├Âlgelerde oldu─ču gibi, isk├ón arazisi devletin uhdesinde bulunan vak─▒f topraklar─▒, sultan ├žiftlikleri, k├Âylerde ortak kullan─▒m alan─▒ olan hazine arazileri ÔÇťmiri topraklarÔÇŁd─▒.

├ľzellikle G├Ânen, Manyas, Susurluk arazisi i├žinde geni┼č vak─▒f arazileri ve ├žiftlikleri bulundu─čundan ├çerkes g├Â├žmenlerin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒ bu topraklarda isk├ón edildi. Di─čer gruplar kazalara ve b├╝y├╝k├že k├Âylere, ├Âzellikle eski t─▒mar ├žiftliklerine da─č─▒t─▒ld─▒.

93 Muhaciri K─▒r─▒m Tatarlar─▒n─▒n bir k─▒sm─▒ Band─▒rmaÔÇÖda kal─▒rken, bir k─▒sm─▒ da k├Ây ve kasabalara da─č─▒t─▒ld─▒.

├çerkes g├Â├žmenleri, isk├ón edildikleri baz─▒ k├Âylerde hi├ž anlamad─▒klar─▒ bir tar─▒m bi├žimi ile kar┼č─▒la┼čt─▒lar. Yerle┼čtikleri yerlerdeki T├╝rk veya Muhacir k├Âyl├╝ler de hi├ž anlamad─▒klar─▒ bir dil ile konu┼čan ve kendi dillerini bilmeyen, camideki dualardan ba┼čka ortak yanlar─▒ bulunmayan ├çerkes g├Â├žmenleri ile anla┼čamad─▒lar. Bu t├╝r k├Âylerde aileler aras─▒na serpi┼čtirilmi┼č bir ┼čekilde isk├ón edilmi┼č ├çerkes g├Â├žmenleri zaman i├žinde k├Âyleri terk ederek ├çerkeslerin toplu olarak bulunduklar─▒ k├Âylere veya merkezlerde olu┼čturduklar─▒ ├çerkes mahallelerine yerle┼čtiler.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  ├çerkesya tarihi (Ba┼člang─▒├žtanÔÇô1864 y─▒l─▒na kadar)

Bal─▒kesir b├Âlgesi d├óhilindeki k├Âylere isk├ón edilen ├çerkes g├Â├žmenleri Kafkas ├Ârf ve adetleri meyan─▒nda dillerini de korudular.

├çerkeslerin bir arada ya┼čad─▒klar─▒ g├Â├žmen k├Âylerinde ├žo─čunlukla Kafkas k├╝lt├╝r├╝n├╝ bug├╝nlere dek ya┼čatt─▒lar. Adige Xabze dedi─čimiz Kafkas ├Ârf ve adetlerini uygulamaya geldikleri gibi, dillerini de muhafaza etmi┼člerdir.

93 Muharebesi sonunda Tuna boylar─▒ndan Evlad-─▒ Fatihan, Tatarlar, ├çerkesler geldiler. K─▒r─▒la, d├Âk├╝le, kaybola, katledile, y├╝z binlerle geldiler.

Bal─▒kesir s─▒n─▒rlar─▒ d├óhilinde kurulan ├çerkes k├Âylerinin d─▒┼č─▒nda, b├Âlgeye daha sonralar─▒ Ub─▒hlar, Abhazlar, ├çe├ženler ve Da─č─▒stan b├Âlgesi halk─▒ndan Lezgiler ile k├Âkenleri peygamber s├╝lalesine dayanan Seyyidler gelerek Bal─▒kesir ili i├žinde kendilerine yurt edindiler.

Balkan Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda S─▒rplar─▒n zul├╝m ve katliam─▒ndan ka├žan Kalac─▒na Bo┼čnaklar─▒ da Bal─▒kesirÔÇÖe getirildi. Bunlar; Balya, Havran, Edremit, Burhaniye ve Ayval─▒kÔÇÖa yerle┼čtirildi. Ayval─▒kÔÇÖa giden Bo┼čnaklara d├╝┼čman g├Âz├╝yle bak─▒ld─▒. Sar─▒msakl─▒ mevkiinde iskan edilen Bo┼čnaklar ile K├╝├ž├╝kk├Ây Rumlar─▒ aras─▒ndaki ├žat─▒┼čma ve ge├žimsizlik had safhadayd─▒. ├çanakkale Sava┼člar─▒ s─▒ras─▒nda ─░ngilizlere yard─▒mda bulunan K├╝├ž├╝kk├Ây Rumlar─▒ Bal─▒kesir, Bursa, Kirmasti, K├╝tahya, Ankara ve hatta KayseriÔÇÖye kadar g├Ânderildiler. Daha sonra d├Ânen Rumlar─▒n bir k─▒sm─▒ Ayval─▒kÔÇÖa yerle┼čtiler.

1880-1881 y─▒llar─▒nda; Band─▒rma, ─░zmit ve Alemda─č taraflar─▒na g├Ânderilen ├çerkeslerÔÇÖden baz─▒s─▒n─▒n ÔÇťAhali-i Mutavatt─▒naya Tasallut etmekte ve hayvan mallar─▒n─▒ ya─čma etmekte bulunduklar─▒ÔÇŁ bildirilmi┼čtir.

Vital CuinetÔÇÖe g├Âre; 1885 y─▒l─▒nda 1577 Pomak Karasi merkez kazas─▒na isk├ón edilmi┼čtir.

Bab-─▒ Ali taraf─▒ndan 93 Harbinden sonra ├Âzellikle 1885 y─▒l─▒ndan sonra 740.000ÔÇÖden fazla T├╝rk ve M├╝sl├╝man ahalinin g├Â├ž ettirilmesine karar verilmi┼čti.┬á G├Â├ž edecek olan ahaliden takriben 160.000 kadar─▒ ├Âncelikle Gelibolu, Edirne ve ─░stanbul aras─▒nda tespit edilen bo┼č arazilerde isk├ón edilmesi, geri kalan 600.000 dolay─▒ndaki M├╝sl├╝man ise H├╝davendigar ve ayd─▒n vilayetleri meyan─▒nda Karesi (Bal─▒kesir) vilayetine de 35.000 ki┼či isk├ón edilmi┼čtir.

Daimi olarak iskan edilmek ├╝zere Bal─▒kesir vilayetine da─č─▒t─▒lan ve kendilerine arazi verilen Muhacir ailelerinin konut ihtiya├žlar─▒ valiliklerce kar┼č─▒lan─▒yordu. Buna kar┼č─▒l─▒k, Muhacirlerin evlerini geni┼čletmek amac─▒yla kesip nakil edecekleri kerestelerden kanuna uygun vergi al─▒nacakt─▒. ├ľte yandan, devlet g├Â├žmenlerin ormanlar─▒ tahrip etmemelerine, orman sahalar─▒nda k├Ây kurulmamas─▒na dikkat ediyordu. Buna ra─čmen 1885 y─▒l─▒nda Muhacirlerin d├╝zensiz ve plans─▒z kesimleri neticesinde, Bal─▒kesirÔÇÖdeki ormanlar tahrip olmu┼č durumdayd─▒. Meskenler yap─▒ld─▒ktan sonra kurulan yeni mahalle veya k├Âylere isimler verilmekteydi. E─čer bu k├Âylerde miri ve vak─▒f arazisi ├╝zerinde yap─▒lacak hane ve avlu i├žin temlikken senet verilmesi, a─č─▒l vs yap─▒lacaklar─▒n mukataaya ba─članmas─▒ h├╝km├╝ getirilmi┼čtir.

93 Harbinin ├╝zerinden on y─▒l ge├žtikten sonra bile, g├Â├ž├╝n devam etmekte oldu─ču ve ayn─▒ sava┼č y─▒llar─▒ndaki gibi, gelenlerin sevk ve tanzimi i├žin merkez ile ta┼čran─▒n yo─čun bir ├žaba g├Âsterdi─či anla┼č─▒lmaktad─▒r.

├ľrne─čin; 16 Mart 1887(20 Cemaziyyel-Ahir 1304- 4 Mart 1303) tarihli belgeye g├Âre, 1302 Mart─▒ ba┼člang─▒c─▒ndan sonuna kadar (13 Mart 1886- 12 Mart 1887) ge├žen bir sene i├žinde ─░stanbulÔÇÖa gelenlerle ta┼čraya sevk edilen muhacirlerin miktar─▒n─▒ bildiren ÔÇťMuhacirin Sevkiyat M├╝diriyetiÔÇŁne ba─čl─▒ ÔÇťJournal KomisyonuÔÇŁnun tebli─či, Muhacirin ─░dare-i Umumiyesi Reisi taraf─▒ndan Sadarete sunulmu┼čtur.

Bu tebli─če g├Âre d├╝zenlenen ├žizelgeye g├Âre; ─░stanbulÔÇÖa gelen g├Â├žmenlerden 2.803 hane, 13.343 ki┼čiden bir k─▒sm─▒, di─čer vilayetler meyan─▒nda Bal─▒kesirÔÇÖde de iskan edilmek ├╝zere sevk edildi─či belirtilmektedir.

1889 y─▒l─▒nda KaresiÔÇÖnin Manyas nahiyesinde bulunan koyun kafiri ve geyikler ├žiftliklerinde yerle┼čtirilen ├çerkesler zamanla ├žiftlik sahibi ve k├Âyl├╝lerin tasarrufunda bulunan 12.000 d├Ân├╝m mera ve tarlalar─▒ gasp etmi┼člerdir. M├╝lk sahiplerinin ┼čikayeti ├╝zerine, bunlar─▒n hukuklar─▒n─▒ korumak amac─▒ ile, b├Âlgeye Liva ─░dare Meclisi Azas─▒ndan M├╝ft├╝ EfendiÔÇÖnin ba┼čkanl─▒─č─▒n ├Âzel bir heyet g├Ânderilmi┼čse de bir netice al─▒namam─▒┼čt─▒r. Olaya m├╝dahale eden II Abd├╝lhamid; kuvvet kullan─▒lmas─▒ sonucu ├ž─▒kmas─▒ muhtemel hadiselerin ├Ân├╝ne ge├žilmesi amac─▒yla ve g├Â├žmenleri maddi zarara u─čratmamak i├žin, miri arazilerle, yerli ahalinin tasarrufundaki tarlalar─▒n sahiplerinden sat─▒n al─▒narak g├Â├žmenlere terk edilmesini sa─člamak ├╝zere b├Âlgeye ├Âzel memurlar g├Ânderilmesini sa─člam─▒┼čt─▒r.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  G├╝ney Marmara B├ÂlgesiÔÇÖne Kafkas G├Â├žleri

1307 tarihli H├╝davendigar Salnamesine g├Âre; 1890ÔÇÖl─▒ y─▒llarda H├╝davendigar vilayetine sevk edilen toplam 151.787 g├Â├žmenden 46.220 n├╝fus Karesi Sanca─č─▒na dahil a┼ča─č─▒daki kazalara iskan edilmi┼člerdir:

  • 465 ki┼či Bal─▒kesir(merkez)
  • 585 ki┼či Band─▒rma
  • 769 ki┼či G├Ânen
  • 766 ki┼či Edremit
  • 164 ki┼či Kemer
  • 136 ki┼či Bigadi├ž
  • 335 ki┼či S─▒nd─▒rg─▒

Bilindi─či ├╝zere; ─░sk├ón-─▒ Muhacirin talimat─▒n─▒n 29. Maddesine istinaden k├Ây ve kasabalarda bulunan hali, miri ve mevkuf araziden Muhacirlere yeterli miktarda toprak verilece─či h├╝kme ba─članm─▒┼čt─▒r.

Sadaret, vilayetlere g├Ânderdi─či emirlerde g├Â├žmenlere arazi verilirken arazi kanununun 131. Maddesine de uyulmas─▒n─▒ istemi┼čtir.

Buna ra─čmen Bal─▒kesirÔÇÖe sevk edilen g├Â├žmenlerin arazi ihtiya├žlar─▒ giderilemeyince, arazi s─▒k─▒nt─▒s─▒na bir ├ž├Âz├╝m bulabilmek amac─▒yla ÔÇťManyas g├Âl aya─č─▒n─▒nÔÇŁ temizlenerek g├Âldeki su seviyesinin indirilmesi ve Manyas Ovas─▒ÔÇÖndaki batakl─▒klar─▒n ─▒slah─▒ ile 100.000 d├Ân├╝ml├╝k bir arazinin iskana a├ž─▒lmas─▒ i├žin 1890ÔÇÖl─▒ y─▒llarda bir proje geli┼čtirilmi┼čtir.

Karesi GazetesiÔÇÖnin 11 ┼×aban 1334-30 May─▒s 1332 (1916) tarih ve 8-112 say─▒l─▒ n├╝shas─▒nda verilen haberde:

ÔÇťYeni kadro mucibince te┼čkil edilen Liva Muhacirin M├╝d├╝riyetine Konya┬á Muhasebe-i Hususiye M├╝d├╝r├╝ H├╝seyin H├╝sn├╝ ve birinci katipli─čine dairede m├╝stahdem Kemal, ikinci katipli─če ─░zmit Muhacirin ─░daresi katibi Ziya ve hesap memurlu─čuna Liva Tasfiye Komisyonu katiplerinden Hikmet ve ┼×efki, memurlu─ča hariciye Nezareti Hulafay─▒ Sab─▒kas─▒ndan Ziya Bey ve Efendiler tayin olmu┼člard─▒rÔÇŁ denilmektedir.

Ses GazetesiÔÇÖnin 21 Te┼črinsani 1918-16 Sefer 1337 tarih alt─▒ nolu n├╝shas─▒nda verilen haberde:

ÔÇťBal─▒kesirÔÇÖde 2.500 ─░slam Muhaciri vard─▒r. Bunlar─▒n bir k─▒sm─▒ malum evlere, di─čer bir├žo─ču da medreselere yerle┼čtirilmi┼čti. ┼×imdi yakalar─▒ndan tutularak zavall─▒lar sokaklara at─▒lmaktad─▒rlar. Bu muameleler g├╝naht─▒r ve ay─▒pt─▒r. Art─▒k kendilerine merhamet g├Âsterilmesini, bu felaketzede karde┼člerimizin zul├╝mden kurtar─▒lmas─▒n─▒ rica ederizÔÇŁ denilmektedir.

Balkan Sava┼č─▒ neticesinde 440.000 kadar g├Â├žmen AnadoluÔÇÖya g├Â├ž etmi┼čtir. Mc CarthyÔÇÖye g├Âre 1912-1920 d├Âneminde Balkanlardan g├Â├ž edenlerden Karesi vilayeti (Bal─▒kesir)ne toplam 14.687 ki┼či isk├ón edilmi┼čtir.

H├╝davendigar vilayeti salnamelerine g├Âre; XIX y├╝zy─▒l sonlar─▒nda b├╝t├╝n Bat─▒ AnadoluÔÇÖda oldu─ču gibi, Bal─▒kesirÔÇÖde de Rum ve Ermeni art─▒┼č─▒ dikkati ├žekmektedir. (Bal─▒kesir vilayeti d├óhilinde ya┼čayan gayrim├╝slimlerin oran─▒ y├╝zde 50 oran─▒nda idi.)

Tarih i├žinde BulgaristanÔÇÖdan ayr─▒lan baz─▒ k├╝├ž├╝k gruplar i┼č aramak i├žin Rumeli d─▒┼č─▒nda Anadolu topraklar─▒na da yay─▒lm─▒┼člard─▒r. Bunlar─▒n bir k─▒sm─▒ da Bal─▒kesir vilayeti topraklar─▒ i├žinde, tar─▒m i┼č├žisi, ├žobanl─▒k, amelelik, duvarc─▒l─▒k, bakkall─▒k gibi i┼člerle u─čra┼čt─▒lar.

Bal─▒kesir vilayeti d├óhilinde isk├ón edilen 11 eski Bulgar k├Ây├╝ halk─▒ Balkan Sava┼č─▒ndan sonra BulgaristanÔÇÖa gerisin geri g├Â├ž ettiler.

Ayval─▒k Rumlar─▒n─▒n Osmanl─▒ Devleti i├žinde ├Âzel bir ├Âzerkli─či vard─▒. B├Âlgede M├╝sl├╝manlar─▒n isk├ón─▒na izin verilmiyordu. 1821 Yunan ─░htilali s─▒ras─▒nda Ayval─▒k Rumlar─▒ da ─░htilale kat─▒ld─▒lar. Bal─▒kesir Mutasarr─▒f─▒ÔÇÖn─▒n emri ile Kepsut y├Âresinden sevk edilen ├çepniler Rum ayaklanmas─▒n─▒ bast─▒rd─▒ktan sonra b├Âlgeye isk├ón edilmi┼člerdir.

Bal─▒kesir Vilayetinde Yerle┼čik Kafkas G├Â├žmeni K├Âyler:

Bal─▒kesir b├Âlgesine sevk edilen Kafkas halk─▒ndan;

1)├çerkeslerin isk├ón edildikleri k├Âylerden;

  • 7 adedi Band─▒rma,
  • 3 adedi Dursunbey,
  • 19 adedi G├Ânen,
  • 10 adedi Manyas,
  • 15 adedi Susurluk,
  • 2 adedi ─░vrindi,
  • 2 adedi Kepsut,
  • 5 adedi Merkezde,
  • 1 adedi Balya,

Olmak ├╝zere toplam 67 k├Âyde isk├ón edilmi┼člerdir.

2)22 adet k├Âyde Ubuhlar var.

3)Da─č─▒stan b├Âlgesinden gelen Avar ve Lezgiler d├Ârt k├Âyde, Seyyidler ise bir k├Âyde isk├ón edilmi┼člerdir.

4)├çe├ženler; Band─▒rma merkezinde, G├Ânen il├žesi Ortaoba ve MuratlarÔÇÖda ya┼čamaktad─▒r.

  • Mahmut B─░

Toplam Okuma: 335 , Bug├╝n: 5 

Mahmut B─░

Mahmut B─░

1945 y─▒l─▒nda Amman'da do─čdu. Kuzey KafkasyaÔÇÖdan B├╝y├╝k ├çerkes S├╝rg├╝n├╝ÔÇÖnde (1864) ├Ânce BalkanlarÔÇÖa, ard─▒ndan ├ťrd├╝nÔÇÖe yerle┼čen Abzah (Hatko) boyuna mensup (Halu─č-Natko) ailesindedir. ─░lk├Â─črenimini 1952 y─▒l─▒nda T├╝rkiyeÔÇÖye g├Â├ž ettikten sonra tamamlayarak, 1970 y─▒l─▒nda Ankara Dil-Tarih ve Co─črafya Fak├╝ltesi Tarih b├Âl├╝m├╝nden mezun oldu. Birle┼čik Kafkasya KonseyiÔÇÖnin kurulu┼č ├žal─▒┼čmalar─▒na kat─▒lan Mahmut Bi; 1994 y─▒l─▒nda emekli olduktan sonra BursaÔÇÖya yerle┼čmi┼č ve 11 May─▒s 1996 tarihinde BursaÔÇÖda kurulan Birle┼čik Kafkasya Derne─čiÔÇÖnin kurucu ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒ yapm─▒┼čt─▒r. Tarih├ži Mahmut BiÔÇÖnin uzun bir zamandan beri ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ ÔÇťKafkas TarihiÔÇŁ adl─▒ eserinin Birinci cildi 2007 y─▒l─▒nda Selenge Yay─▒nevi taraf─▒ndan yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Mahmut Bi, 29-9-2017 tarihinde aram─▒zdan ayr─▒lm─▒┼čt─▒r.

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Mahmut Bi
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Mustafa KemalÔÇÖi SamsunÔÇÖa G├Ânderen Naz─▒r: ┼×akir Pa┼ča

Mustafa KemalÔÇÖi SamsunÔÇÖa G├Ânderen Naz─▒r: ┼×akir Pa┼ča

20 May─▒s 2020, Mustafa KemalÔÇÖi SamsunÔÇÖa G├Ânderen Naz─▒r: ┼×akir Pa┼ča i├žin yorumlar kapal─▒
ÔÇś─░┼čte Gidiyorum ├çe┼čmi Siyah─▒mÔÇÖ

ÔÇś─░┼čte Gidiyorum ├çe┼čmi Siyah─▒mÔÇÖ

19 May─▒s 2020, ÔÇś─░┼čte Gidiyorum ├çe┼čmi Siyah─▒mÔÇÖ i├žin yorumlar kapal─▒
Tuna Deltas─▒’nda Bizden ─░zler -1

Tuna Deltas─▒’nda Bizden ─░zler -1

19 May─▒s 2020, Tuna Deltas─▒’nda Bizden ─░zler -1 i├žin yorumlar kapal─▒
VahideddinÔÇÖin S├╝rg├╝ndeki Hac Yolculu─ču ve Birka├ž Bildirisi

VahideddinÔÇÖin S├╝rg├╝ndeki Hac Yolculu─ču ve Birka├ž Bildirisi

19 May─▒s 2020, VahideddinÔÇÖin S├╝rg├╝ndeki Hac Yolculu─ču ve Birka├ž Bildirisi i├žin yorumlar kapal─▒
VahidettinÔÇÖin beyannamesiÔÇŽ Mustafa KemalÔÇÖi AnadoluÔÇÖya kim g├Ânderdi?

VahidettinÔÇÖin beyannamesiÔÇŽ Mustafa KemalÔÇÖi AnadoluÔÇÖya kim g├Ânderdi?

17 May─▒s 2020, VahidettinÔÇÖin beyannamesiÔÇŽ Mustafa KemalÔÇÖi AnadoluÔÇÖya kim g├Ânderdi? i├žin yorumlar kapal─▒
Mezar─▒nda bile rahat b─▒rak─▒lmayan ┼×ehzade Cem Sultan

Mezar─▒nda bile rahat b─▒rak─▒lmayan ┼×ehzade Cem Sultan

17 May─▒s 2020, Mezar─▒nda bile rahat b─▒rak─▒lmayan ┼×ehzade Cem Sultan i├žin yorumlar kapal─▒
Lodos esti─činde u├žaklar BursaÔÇÖya inemezdi

Lodos esti─činde u├žaklar BursaÔÇÖya inemezdi

9 May─▒s 2020, Lodos esti─činde u├žaklar BursaÔÇÖya inemezdi i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa Bas─▒n─▒ndan U├žan Daire Haberleri

Bursa Bas─▒n─▒ndan U├žan Daire Haberleri

9 May─▒s 2020, Bursa Bas─▒n─▒ndan U├žan Daire Haberleri i├žin yorumlar kapal─▒
Yalova Vilayetine ─░skan Edilen Kafkas G├Â├žmenleri

Yalova Vilayetine ─░skan Edilen Kafkas G├Â├žmenleri

9 May─▒s 2020, Yalova Vilayetine ─░skan Edilen Kafkas G├Â├žmenleri i├žin yorumlar kapal─▒
K├╝reselle┼čme K─▒skac─▒nda E─čitim Sanc─▒m─▒z

K├╝reselle┼čme K─▒skac─▒nda E─čitim Sanc─▒m─▒z

9 May─▒s 2020, K├╝reselle┼čme K─▒skac─▒nda E─čitim Sanc─▒m─▒z i├žin yorumlar kapal─▒
Edebiyat ─░li┼čkisi ve Sinema

Edebiyat ─░li┼čkisi ve Sinema

9 May─▒s 2020, Edebiyat ─░li┼čkisi ve Sinema i├žin yorumlar kapal─▒
Osmanl─▒ Devletinde Sinema

Osmanl─▒ Devletinde Sinema

9 May─▒s 2020, Osmanl─▒ Devletinde Sinema i├žin yorumlar kapal─▒
Bursa ve Civar─▒ | Marie de Launay – Bonkowski Bey

Bursa ve Civar─▒ | Marie de Launay – Bonkowski Bey

9 May─▒s 2020, Bursa ve Civar─▒ | Marie de Launay – Bonkowski Bey i├žin yorumlar kapal─▒
Kadersiz T├╝rk├╝ler

Kadersiz T├╝rk├╝ler

24 Nisan 2020, Kadersiz T├╝rk├╝ler i├žin yorumlar kapal─▒
Dili Olmayan─▒n Yolu da Olmaz Beli deÔÇŽ

Dili Olmayan─▒n Yolu da Olmaz Beli deÔÇŽ

24 Nisan 2020, Dili Olmayan─▒n Yolu da Olmaz Beli deÔÇŽ i├žin yorumlar kapal─▒
─░├žine ├ť├ž Elma Koy ÔÇô Amma!…

─░├žine ├ť├ž Elma Koy ÔÇô Amma!…

24 Nisan 2020, ─░├žine ├ť├ž Elma Koy ÔÇô Amma!… i├žin yorumlar kapal─▒
ÔÇťNem Alacak Felek BenimÔÇŁ

ÔÇťNem Alacak Felek BenimÔÇŁ

24 Nisan 2020, ÔÇťNem Alacak Felek BenimÔÇŁ i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Hayati Vasfi Ta┼čy├╝rek Vard─▒, Yeni Yetmeler Bilmez Onu

Bir Hayati Vasfi Ta┼čy├╝rek Vard─▒, Yeni Yetmeler Bilmez Onu

24 Nisan 2020, Bir Hayati Vasfi Ta┼čy├╝rek Vard─▒, Yeni Yetmeler Bilmez Onu i├žin yorumlar kapal─▒
─░┼čte O ┼×ampiyon ─░smet Atl─▒’d─▒r

─░┼čte O ┼×ampiyon ─░smet Atl─▒’d─▒r

24 Nisan 2020, ─░┼čte O ┼×ampiyon ─░smet Atl─▒’d─▒r i├žin yorumlar kapal─▒
Deste Deste Dertli, ├çileke┼č A┼č─▒k Ferrahi

Deste Deste Dertli, ├çileke┼č A┼č─▒k Ferrahi

24 Nisan 2020, Deste Deste Dertli, ├çileke┼č A┼č─▒k Ferrahi i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar