Y. Kenan YET─░┼×EN
Y. Kenan  YET─░┼×EN
Bursa kent i├ži ula┼č─▒m ve BBO─░
  • 02 Nisan 2018 Pazartesi
  • +
  • -

Kentimiz, Osmanl─▒lar taraf─▒ndan al─▒nmas─▒n─▒n ard─▒ndan h─▒zla g├Â├ž almaya ba┼člam─▒┼č ve ├Âzellikle do─ču ÔÇô bat─▒ ekseninde geni┼člerken, Kuzey ÔÇô G├╝ney y├Ân├╝nde nispeten daha az yay─▒lm─▒┼čt─▒r. Bilindi─či gibi, ortak ya┼čam alan k├╝lt├╝r├╝ (hastane, postane v.s.) ve b├╝rokrasinin ├žok olmamas─▒ gibi nedenlerle kentte ya┼čayanlar─▒n bir taraftan di─čer bir tarafa gitmeleri gibi ihtiya├žlar─▒ pek olmuyordu. Zira ├žocuklar─▒n e─čitimi i├žin mahalle mektepleri veya camilerin son cemaat alanlar─▒ kullan─▒ld─▒─č─▒ndan onlar─▒n da uzak yerlere gitmek gibi mecburiyetleri olmuyordu. Ancak, Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n son zamanlarda a├ž─▒lan idadi ve r├╝┼čtiye okullar─▒ da pek yayg─▒n de─čildi. ─░┼či olanlar da kendi hayvanlar─▒, ├Âzellikle merkep ile bir yere ula┼č─▒m sorununu hallediyordu. Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n ilk d├Ânemlerinde arabaya binmek pek makbul bir hareket olarak g├Âr├╝lmez, hatta bir nevi yasakt─▒r. Arabaya ancak hasta, ├žocuk ve kad─▒nlar binebilirdi. Ancak son d├Ânemlerde ├Âzellikle TanzimatÔÇÖ─▒n ilan─▒ndan sonra ├Ânce padi┼čahlar, vezirler daha sonra sayg─▒n ki┼čiler ve zamanla halk─▒n arabaya binmesi s─▒radan bir hal alm─▒┼čt─▒r. Nakil ara├ž kullan─▒m─▒n─▒n yayg─▒nla┼čmas─▒ ile yol konusu g├╝ndeme gelmeye ba┼člam─▒┼č ve h─▒zla yayg─▒nla┼čt─▒rma ├žabas─▒ devam etmi┼č.

Kentimiz ve hatta ├╝lkemizdeki karayolu durumuna g├Âz atmakta yarar var fikrindeyim. ─░lden ile ve il├želere yol yap─▒m─▒ Padi┼čah Abd├╝laziz (d├Ânemi:1861-1876) devrinde ba┼člar. Abd├╝lazizÔÇÖin kentimize geli┼či (18 Nisan 1862) nedeniyle d├Ânemin valisi Ahmet Vefik Pa┼ča, Bursa- Gemlik yolunu yapt─▒rm─▒┼čt─▒r. Bu yol AnadoluÔÇÖda ilk yap─▒lan yoldur. Gemlik yolundan sonra Bursa-Mudanya ba─člant─▒ yolu yap─▒lm─▒┼čt─▒r. ├ť├ž├╝nc├╝ yap─▒lan yol ise Nazif Pa┼ča zaman─▒nda Bursa ÔÇôAh─▒da─č yolu olup, 20 metre uzunlu─čundaki yontma ta┼čtan Ge├žit K├Âpr├╝s├╝ de yine Nazif Pa┼ča taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.

Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n son d├Ânemlerinde motorlu ara├žlar ├╝lkeye girmeye ba┼člad─▒ ise de, y├Ânetim bu konuya pek s─▒cak bakmam─▒┼č ve zaman zaman yasaklar da getirilmi┼čtir.

Bursa y├Âresinde ├╝retilen mallar─▒n denize daha ├žabuk ve kolay eri┼čtirilebilmesi i├žin 42 kilometrelik demiryolu in┼čaat─▒na 1874 y─▒l─▒nda ba┼članm─▒┼čt─▒r. Ya┼čanan siyasi ve ticari geli┼čmeler sonucu ekonomik olmaktan ├ž─▒kmas─▒yla birlikte 10 Temmuz 1953 y─▒l─▒nda kapat─▒lm─▒┼č, s├Âk├╝len raylar sokak ayd─▒nlatma direkleri olarak kullan─▒lm─▒┼čt─▒r.

CumhuriyetÔÇÖin ilk y─▒llar─▒nda e─čitime a─č─▒rl─▒k verilmesi, b├╝rokrasinin artmas─▒, ticaret hayat─▒n─▒n hareketlenmesi sonucu kent i├žinde ula┼č─▒m canlanmaya ba┼člam─▒┼č, motorlu ara├žlar─▒n ├Ânemi anla┼č─▒lm─▒┼č, imkanlar dahilinde sat─▒n al─▒m─▒na ve yeni yollar─▒n yap─▒m─▒na a─č─▒rl─▒k verilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r. ─░lk y─▒llarda ekonomik ┼čartlar gere─či hemen her yere yaya olarak ula┼č─▒labilme imk├ón─▒n─▒n tercih edilme zorunlulu─ču ya┼čan─▒yordu. Uzun yol ve acil ihtiya├žlar ancak at arabalar─▒ ve faytonlar (Tek┬á k├Âr├╝kl├╝, 4 tekerlekli, ├žift at taraf─▒ndan ├žekilen ara├ž) ile kar┼č─▒lanmakta idi. BursaÔÇÖda toplu ta┼č─▒mac─▒l─▒k, ilk olarak ÔÇťSetba┼č─▒-├çak─▒rhamam-Alt─▒parmak-├çelik PalasÔÇŁ aras─▒nda i┼čleyen faytonlar ve Tatar arabalar─▒ ba┼člam─▒┼čt─▒r denebilir. Bu faytonlar ile ta┼č─▒ma i┼činin 1960ÔÇÖl─▒ y─▒llara kadar devam etti─čini ve ailecek parka ve ├çekirgeÔÇÖye gitti─čimizi net hat─▒rl─▒yorum. Bu atla ├žekilen ara├žlar, kentin belirli merkezlerinde bulunurdu ve bir nevi duraklar─▒ vard─▒. Bu duraklardan atl─▒ arabalar ya biri g├Ânderilerek ├ža─č─▒r─▒l─▒r veya dura─ča gidilerek oradan arabaya binilirdi. At ile ├žekilen arabalar─▒n ula┼č─▒m ├╝cretleri araban─▒n cinsine g├Âre de─či┼čirdi. ├ľrne─čin kent merkezinden ├çekirgeÔÇÖye tatar arabas─▒ 40 kuru┼ča giderken fayton 60-75 kuru┼ča, Landon ise 100 kuru┼ča giderdi. Genellikle landonlar ancak d├╝─č├╝n gibi ├Âzel g├╝nlerde kiralan─▒rd─▒. ┼×ehir i├žinde daha ├žok y├╝k ta┼č─▒ma i┼člerinde kullan─▒lan at arabalar─▒n─▒n da duraklar─▒ vard─▒.

1900ÔÇÖl├╝ y─▒llar─▒n ba┼člar─▒nda elektrik ├╝retimi ve toplam 9 hatl─▒ bir tramvay ┼čebekesi kurulmas─▒ projeleri yap─▒lm─▒┼č. I. D├╝nya Sava┼č─▒, Kurtulu┼č Sava┼člar─▒ ve ├že┼čitli sebepler y├╝z├╝nden pl├ón tam olarak ger├žekle┼čememi┼č olsa da 1920ÔÇÖli y─▒llarda elektrik ├╝retimi, 2000ÔÇÖli y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda da rayl─▒ sistem ├žal─▒┼čmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r.

├ľzellikle 1940ÔÇÖl─▒ y─▒llarda motorlu ara├žlar─▒n ├╝lkemize girmeye ba┼člamas─▒ ile faytonlar─▒n yapt─▒─č─▒ i┼či ve duraklar─▒n─▒ ticari taksiler almaya ba┼člad─▒. Bu ara├žlar─▒n bekleme yapt─▒klar─▒ yerlerin ba┼č─▒nda, Cumhuriyet Alan─▒ (Heykel), Ulu Camii Altan Oteli ├ľn├╝, Orhan Camii, Osmanl─▒ Bankas─▒ ├Ân├╝ (Koza Alt Ge├židi), ├çekirge Meydan─▒, Saman Pazar─▒ gelmekte idi. Zamanla telefonun yayg─▒nla┼čmas─▒ ile taksi yaz─▒haneleri olu┼čtu. Bu yaz─▒hanelerin en tan─▒nan─▒ ÔÇťBizim TaksiÔÇŁ olup, telefon numaras─▒ ÔÇť2070ÔÇŁ oldu─čundan daha ├žok bu ┼čekilde an─▒l─▒r ve en l├╝ks en yeni ara├žlar bu firmada bulunurdu. Hatta sahibi ─░brahim BeyÔÇÖin lakab─▒ dahi 2070 idi. Bir de, Tayyare Sinemas─▒ÔÇÖn─▒n alt kat─▒ndaki d├╝kkanlarda ÔÇťMODAÔÇŁ taksi yaz─▒hanesi vard─▒ ve bu yaz─▒haneden sabahlar─▒ kentimizin zengin t├╝ccarlar─▒n─▒ YalovaÔÇÖya vapura g├Ât├╝rmek i├žin ├Âzel ara├ž kald─▒r─▒l─▒rd─▒. ─░lk taksi tipi toplu ta┼č─▒ma yani dolmu┼č bu firma ile ba┼člad─▒ diyebiliriz.

Daha ├Ânce s├Âz├╝n├╝ etti─čim, ufak y├╝klerin ta┼č─▒nmas─▒ i├žin kullan─▒lan at arabalar─▒n─▒n yerini de ├Ânce ÔÇťTriport├ÂrÔÇŁ denen bir ├že┼čit 3 tekerlekli ama ta┼č─▒ma kasas─▒ bulunan motosikletler, ard─▒ndan da ÔÇťSkodaÔÇŁ olarak bilinen ara├žlar ald─▒.

─░lk toplu ta┼č─▒ma ana hatlar─▒ndan biri Ye┼čilÔÇÖden ba┼člar, ├Ânceleri ├çelik PalasÔÇÖa sonralar─▒ ├çekirgeÔÇÖye, di─čeri ise Y─▒ld─▒r─▒mÔÇÖdan ba┼člar ├çekirgeÔÇÖye kadar uzan─▒rd─▒. Zamanla, gerek memurlar─▒n gerekse ├Â─črencilerin okullar─▒na gidebilme ihtiyac─▒n─▒n giderilmesi amac─▒yla ├Âzel ki┼čilere ait ufak otob├╝sler (16 ki┼čilik) bu hatlarda g├Âr├╝lmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r.

Bursa ┼čehir otob├╝sleri

1934-1935 y─▒llar─▒nda Dr. ─░brahim Ye┼čilipekÔÇÖin kay─▒n pederi Hac─▒ Salih Efendi 4 otob├╝s alm─▒┼čt─▒r. 2 tanesi Ye┼čil-├çekirge (1 noÔÇÖlu hat) hatt─▒nda, 2 tanesi de Y─▒ld─▒r─▒m-├çekirge (2 noÔÇÖlu hat) hatt─▒nda yolcu ta┼č─▒maya ba┼člam─▒┼čt─▒r (Cumhuriyet Otob├╝sleri). Bu ara├žlar yar─▒m saat ara ile hareket ederlerdi. 1935-1936 y─▒llar─▒nda ise, belediye 4 otob├╝s alarak t├╝m ara├žlar─▒n─▒ Ye┼čil-├çekirge hatt─▒nda ├žal─▒┼čt─▒rmaya ba┼člad─▒. Bu ara├žlar─▒n baz─▒lar─▒ Orhan CamiiÔÇÖnin ├Ân├╝nden veya Cumhuriyet Alan─▒ÔÇÖndan hareket ederdi. Otob├╝sler Askeri Hastanenin oldu─ču yere ├ž─▒karlard─▒. BelediyeÔÇÖnin ara├žlar─▒ tek hatta konulunca Y─▒ld─▒r─▒m ÔÇô├çekirge hatt─▒ Salih EfendiÔÇÖye b─▒rak─▒ld─▒. Ta┼č─▒ma ├╝creti ki┼či ba┼č─▒ 5 kuru┼č olarak belirlenmi┼č ve ├Â─črenciler i├žin paso o d├Ânemlerde ba┼člam─▒┼čt─▒r. Y─▒ll─▒k paso 5 lira idi.

Bu arada, bir konuyu daha g├╝ndeme getirmek gerekir kanaatindeyim. Merinos Fabrikas─▒ 1938 y─▒l─▒nda hizmete girdi─činde, ┼čehrin epey d─▒┼č─▒nda idi ve ├žal─▒┼čanlar─▒n b├╝y├╝k k─▒sm─▒ yak─▒n yerlerden y├╝r├╝yerek gelirken, baz─▒lar─▒ at arabalar─▒ ile gelmeye ba┼člam─▒┼č, 1940ÔÇÖl─▒ y─▒llarda fabrika personelini ta┼č─▒mak i├žin otob├╝slerin sat─▒n al─▒nmas─▒ ile ilk personel ta┼č─▒ma servis d├╝zenini ba┼člatm─▒┼čt─▒r. Zamanla personel say─▒s─▒ artt─▒k├ža ara├ž say─▒s─▒ ├žo─čaltarak personelini ta┼č─▒ma i┼čini y├╝r├╝tm├╝┼č ve bir s├╝re sonra ekonomik nedenlerden ├Âzel sekt├Âre ihaleye ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r. Bu ilk ihale 1976 y─▒l─▒nda a├ž─▒lm─▒┼č, (BUROK) Bursa Otob├╝s├ž├╝ler Kooperatifi ad─▒na ben de girmi┼č ve ihaleyi alm─▒┼čt─▒k. Daha sonra da bu fabrikada m├╝hendis olarak g├Ârev almak k─▒smet olmu┼čtu.

Belediye otob├╝s├╝

Zamanla olu┼čan ula┼č─▒m ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak amac─▒yla yeni kanunlar ├ž─▒kar─▒lm─▒┼č ve Bursa Belediyesi Otob├╝s ─░┼čletmesi ┼×ube M├╝d├╝rl├╝─č├╝, Katma B├╝t├želi ─░┼čletme olarak Belediye MeclisiÔÇÖnin 17 Nisan 1945 tarihinde ald─▒─č─▒ kararla BelediyeÔÇÖye ba─čl─▒ olarak kurulmu┼č ve Sanat Galerisinin bulundu─ču yerde hizmete ba┼člam─▒┼čt─▒r.

Orhan Camii ├Ân├╝. Belediye otob├╝sleri

1 Haziran 1945ÔÇÖde ÔÇťBursa Belediye Otob├╝s ─░┼čletmesi (B.B.O.─░.)ÔÇŁ kurulmas─▒n─▒n ard─▒ndan 1946 y─▒l─▒nda 13 otob├╝s al─▒nm─▒┼č, ilave hatlar ve saatlerde otob├╝s seferleri ba┼člam─▒┼čt─▒r. (Al─▒nan 13 otob├╝s├╝n markalar─▒ ┼č├Âyleydi: 5 adet Ford, 5 adet Chevrolet, 2 adet Diamond ve 1 adet Dodge)

Cumhuriyet Meydan─▒ÔÇÖnda belediye otob├╝sleri

├çok ge├žmeden, 1948 y─▒l─▒nda 12 adet (6 adet Ford, 6 adet Ford Universal), 1949ÔÇÖda 2 adet (1 Ford ve 1 de Diamond), 1950 y─▒l─▒nda 5 adet K.7.International marka otob├╝slerin al─▒nmas─▒yla belediyenin otob├╝s say─▒s─▒ 32 olmu┼čtur.

1952 y─▒l─▒nda 51 ki┼čilik 7 adet, 1954 y─▒l─▒nda ise 41 ki┼čilik 7 adet Bussing marka 5000 Tupolev tip, 1956 y─▒l─▒nda 5 adet Bussing 6000 Tupolev tip otob├╝sler al─▒nm─▒┼čt─▒r. Bu ara├žlar─▒n farkl─▒ markalarda olmalar─▒n─▒n nedenlerinin ba┼č─▒nda, o g├╝n├╝n ┼čartlar─▒nda temin edilebilme, yedek par├ža temini ve ara├žlar─▒n dayan─▒kl─▒ olu┼člar─▒ hakk─▒nda net bilgi sahibi olunamamas─▒ geliyordu. Bu otob├╝slerin belden ├╝st├╝ yani cam hizalar─▒ndan yukar─▒s─▒ koyu l├ócivert, alt k─▒s─▒mlar─▒ ise koyu sar─▒yd─▒.

├çelik Palas ├Ân├╝ Bussing
Heykel ├Ân├╝┬á (S├Ânmez ─░┼č Saray─▒ ├Ân├╝) Bussing

Bu ara├žlar─▒n al─▒mlar─▒ ile 1950ÔÇÖli y─▒llar─▒n ortalar─▒nda hat say─▒s─▒nda b├╝y├╝k bir art─▒┼č olmu┼čtu. B├Âylelikle, ┬áHeykel-Garaj-StadyumÔÇÖdan ge├žen kar┼č─▒l─▒kl─▒ ring hatt─▒ olu┼čturuldu fakat bir s├╝re sonra kald─▒r─▒ld─▒─č─▒n─▒ net hat─▒rlamaktay─▒m. Bu d├Ânemde Emirsultan, Muradiye, Demirkap─▒, Mesken, H├╝rriyet, Zafer Mahallelerine de eri┼čim sa─članabilir oldu.

Bir de, ki┼čilere ait H├╝rriyet -Heykel aras─▒ ├žal─▒┼čan Var┼čova ve Skoda marka 7 ki┼čilik station vagon ara├žlar vard─▒. Zamanla bunlar da yok olup, yerlerine FE-KA, daha sonralar─▒ Ford minib├╝sler al─▒nmaya ba┼čland─▒. Bunlar Zafer Meydan─▒ÔÇÖndan hareket ederlerdi.

Zafer Meydan─▒ÔÇÖnda bekleyen bir Var┼čova ve bir Skoda

1956 y─▒l─▒nda 15, 1957 y─▒l─▒nda 1, 1959 y─▒l─▒nda ise 20 adet (43 yolcu alabilen) 0321H tipi Mercedes Benz marka otob├╝slerin al─▒nmas─▒yla, son 4 y─▒l i├žerisinde toplam 36 adet ayn─▒ marka ve tip ara├ž al─▒m─▒ yap─▒larak, kent i├ži ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒nda Mercedes saltanat─▒ ba┼člam─▒┼č oldu.

Ye┼čil T├╝rbe ├Ân├╝nde bekleyen belediye otob├╝sleri

Zira bu ara├žlar─▒n ├Ân dingilleri olmay─▒p ante-pente diye tabir edilen ve uzun y─▒llar otomobillerde de kullan─▒lan ├žok rahat yolculuk yapma imkan─▒ veren bir d├╝zenek kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Ara├žlar─▒n ┼časeleri olmay─▒p, blok g├Âvde olmalar─▒ ve 8-25 lastik kullan─▒lmas─▒ sonucu ara├žlar─▒n al├žak olmas─▒ nedeniyle ya┼čl─▒, ├žocuk ve han─▒mlar─▒n inip binmeleri kolay oluyordu. Bu ara├žlar─▒n pek ├žok yerinde demir sa├ž kullan─▒lmam─▒┼č, onlar─▒n yerine al├╝minyum kullan─▒lmas─▒ ile ara├žlar hafifletilmi┼č, mazot t├╝ketimleri de d├╝┼č├╝r├╝lm├╝┼č idi. Kap─▒lar─▒n a├ž─▒l─▒p kapan─▒┼člar─▒ hava bas─▒nc─▒ ile ├žal─▒┼čan sade bir d├╝zenekle ger├žekle┼čirdi. Kap─▒lar─▒n i├ž taraf─▒n─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda 4×15 cm ├Âl├ž├╝lerindeki krem renkli formikada┬á ÔÇťBASAMAKTA DURMAYIN OTOMAT─░K KAPU ├çARPARÔÇŁ ve ├Ân tarafta ise ÔÇť┼×OF├ľR ─░LE KONU┼×MAK YASAKTIRÔÇŁ ifadeleri ├žok ilgimi ├žekmi┼č veya o kadar ├žok g├Ârm├╝┼č├╝m ki, hala daha unutam─▒yorum. Ayr─▒ca bu ara├žlar─▒n vitesleri ┼čof├Âr taraf─▒ndan ├žok rahat de─či┼čtirilebiliyordu. Bundan ├Ânceki ara├žlar─▒n ┼čof├Ârleri vites kollar─▒n─▒ sallar sallar anca denk getirebilirlerdi.

BBO─░ Bileti

Belediye otob├╝s├╝ i├žinde bilet├ži ve kabini

Bilet├žiler de ├Ânceleri arka kap─▒n─▒n sa─č─▒nda bulunan kabinde otururlard─▒. Yan─▒lm─▒yorsam baz─▒ otob├╝slerin i├žinde seyyar dola┼čan bilet├žiler de vard─▒. Sonralar─▒ biletler gi┼čelerde sat─▒lmaya ba┼čland─▒. Otob├╝slere de biletlerin at─▒ld─▒─č─▒ kumbaralar kondu, bilet├žiler kald─▒r─▒ld─▒, bini┼čler ├Ânden olmaya ba┼člad─▒.

├ľnden binen yolcular

Yine o d├Ânemlerde baz─▒ direklere B.O.─░. ┼čof├Ârleri i├žin sar─▒ zemin ├╝zerine ÔÇť┼×OF├ľR D─░KKAT 2. Vites ┬╝ gazÔÇŁ, baz─▒ duraklarda ise ÔÇť─░HT─░YAR─░ÔÇŁ yani mecburiyet yok anlam─▒na gelen ikaz levhalar─▒n─▒n monte edildiklerini hat─▒rl─▒yorum.

1959 y─▒l─▒ndaki otob├╝s al─▒mlar─▒ndan sonra ya┼čanan siyasi ve ekonomik krizlerin etkisi olsa gerek, kent i├ži ta┼č─▒mac─▒l─▒k i├žin 10 y─▒l hi├žbir ara├ž al─▒nmam─▒┼čt─▒r. Baba mesle─či otob├╝s├ž├╝l├╝k olmas─▒ nedeniyle gayet net hat─▒rlar─▒m ki, hemen hi├ž kimse ┼čehirleraras─▒ yolculuk i├žin dahi otob├╝s getirtemiyordu. Bu d├Ânemde ├ž─▒kan bir s├Âylentiye g├Âre takastan az bir miktar ├Ânden motorlu ┼čase Mercedes marka ara├ž gelecekti. K─▒sa s├╝re sonra ad─▒ ge├žen ara├žlar 10 adet olarak ger├žekten geldi ve belediyeye verildi─či duyuldu. Bu ara├žlar 1113 tip klasik kamyon ┼časeleri idi. Bu ┼časelerin ├╝zerine ├želik otob├╝s kasalar─▒ yap─▒ld─▒ ve i├ž hatlara verildiler. Bu ara├žlar─▒n ├Ân k─▒sm─▒nda motor olmas─▒ nedeni ile ini┼čler pek s─▒k─▒nt─▒l─▒ olurken, ara├žlar─▒n s├╝spansiyonlar─▒ da pek iyi de─čildi. ─░lk kez bu ara├žlar k─▒rm─▒z─▒ renge boyand─▒.

Orhan Park─▒ BBO─░ otob├╝sleri

Belediye Otob├╝sleriÔÇÖnin hareket kontrol merkezi ise ┼ču g├╝nk├╝ Koza Alt Ge├židiÔÇÖnin ├╝zerinde bulunan kafeteryan─▒n (Atat├╝rk Caddesi) oldu─ču yerde idi ve otob├╝slerin hem burada hem de Orhan Park─▒ÔÇÖn─▒n oldu─ču yerde ├že┼čitli hatlara ait duraklar─▒ vard─▒. (├ťst ve alttaki resimler)

Orhan Park─▒ BBO─░ duraklar─▒

Yine 1970ÔÇÖli y─▒llara kadar Atat├╝rk Caddesi ├╝zerinde, Valilik binas─▒n─▒n hizas─▒nda polis trafik noktas─▒ vard─▒ ve buradaki polis memurunun g├Ârevi yaya ve ara├ž trafi─čini idare etmekti.

Heykel trafik kul├╝besi

1973 y─▒l─▒ geldi─činde haf─▒zam beni yan─▒ltm─▒yorsa kentimizdeki KARSAN isimli otob├╝s fabrikas─▒nda arkadan motorlu 0352 tip motorlu, Mercedes marka 0302 tip benzeri otob├╝sler ├╝retilmeye ba┼čland─▒. Bu ara├žlar orijinal Mercedes Benz marka 0302 tip (43 adet koltuklu) ┼čehirleraras─▒ otob├╝slerine benzer olup, daha k─▒sa (5 yerine 4 yan caml─▒, ┼čehirleraras─▒ kullan─▒mda 37 adet koltuklu), ├Ân ve arka dingilleri daha dard─▒.

Karsan

Bu ara├žlarda 9-20 lastik kullan─▒l─▒rd─▒. Bunlardan 1973ÔÇÖte 10, 1974 y─▒l─▒nda da 8, 1975-80 aras─▒ 20 adet olmak ├╝zere k─▒sa tip Mercedes otob├╝slerden toplam 38 adet otob├╝s al─▒nd─▒. Bu ara├žlar da klasik belediye otob├╝slerimizin rengi olan cam alt─▒ ku┼ča─č─▒, yan direkleri ve tavan lacivert, yan ve etekleri krem rengine boyand─▒lar.

Fomara Meydan─▒ ve minib├╝sler

Belediye, gerekli otob├╝s alamad─▒─č─▒nda artan n├╝fusun ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin minib├╝slere hatlar vermeye ba┼člad─▒. Kentin merkezine yak─▒n olabilmeleri i├žin de bu ara├žlara Fomara Meydan─▒ÔÇÖn─▒n g├╝ney taraf─▒ tahsis edilmi┼čti (15 Temmuz ┼×ehitler Meydan─▒). Zamanla minib├╝slerin yaratt─▒─č─▒ problemleri ├Ânlemek i├žin bir program dahilinde yeni otob├╝sler al─▒nm─▒┼č ve uzun hatlara giden otob├╝slerin hareket merkezi olarak ta Fomara Meydan─▒ÔÇÖndaki bu yer tahsis edilmi┼čti. Hatta bir d├Ânem baz─▒ hatlara ├Âzel ki┼čilere ait otob├╝slere de yolcu ta┼č─▒ma hakk─▒ verildi fakat k─▒sa s├╝re sonra kald─▒r─▒ld─▒lar.

Fomara Meydan─▒ ve otob├╝sler

1980ÔÇÖli y─▒llarda Mercedes-Benz marka orijinal 0302 tip boyutlar─▒nda kent i├ži ta┼č─▒mac─▒l─▒─ča uygun ├Ânce 72, sonralar─▒ 0302T tiplerinden 20, M.A.N. marka 590 ve SL 200 tipÔÇÖlerden toplam 40┬á adet al─▒nan t├╝m bu ara├žlar, siyah kont├Âr ├žizginin kullan─▒ld─▒─č─▒ krem ve k─▒rm─▒z─▒ renge boyand─▒lar. Lastik ├Âl├ž├╝leri 10-20 oldu─čundan ara├žlar biraz y├╝kselmi┼čti.

1990ÔÇÖl─▒ y─▒llarda 2 adet k├Âr├╝kl├╝ NEOPLAN, 75 adet ─░KARUS marka k├Âr├╝kl├╝, 47 adet k├Âr├╝ks├╝z, 14 adet k├Âr├╝kl├╝ Mercedes marka (0345 tip), 2000ÔÇÖli y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda ise 2 adet BMC Marka engelliler i├žin ├Âzel ├╝retilmi┼č ara├ž al─▒nd─▒. B├Âylece 1946 y─▒l─▒ndan 2000 y─▒l─▒na kadar ge├žen s├╝re zarf─▒nda 89 adet k├Âr├╝kl├╝, 323 adet solo otob├╝s olmak ├╝zere 412 adet toplu ta┼č─▒ma i├žin ara├ž al─▒nm─▒┼č oldu.

Geli┼čen ihtiya├žlara cevap verebilme ad─▒na 1996 y─▒l─▒n─▒n Haziran ay─▒nda ├ľzel Halk Otob├╝sleri (├ľHO) kent i├ži yolcu ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒nda 16 ara├ž ile devreye girmeye ba┼člad─▒. 1997 y─▒l─▒nda ÔÇť├ľHOÔÇŁ say─▒s─▒ 44ÔÇÖe ├ž─▒karken dar yollar i├žin 10 adet midib├╝s, 2 adet iki katl─▒ (uzun ve d├╝z hatlara) otob├╝s ilave oldu. Bu say─▒ zamanla y├╝kseli┼če ge├žerken hi├žte k├╝├ž├╝msenmeyecek say─▒da dolmu┼č ve minib├╝s deste─či unutulmamal─▒d─▒r.

1946 y─▒l─▒nda ├Ânce Ye┼čil ÔÇô(├çelik Palas) ├çekirge hatt─▒ ile ba┼člayan Belediye Otob├╝s ─░┼čletmesi hat say─▒s─▒ ilk ├Ânce 16ÔÇÖya, 1980ÔÇÖde 70ÔÇÖe, ┼čimdilerde 99 ana hatta eri┼čmi┼č durumdad─▒r.

Kent i├ži trafi─činin artmas─▒ ve ┼čehirleraras─▒ ├žal─▒┼čan otob├╝slerin kent merkezinde kalan garaja girmeleri sonucu bu b├Âlgede ara├ž trafi─či i├žinden ├ž─▒k─▒lamaz hale geldi. Bu duruma bir ├ž├Âz├╝m bulmak amac─▒yla kentin kuzeyinde ─░stanbulÔÇÖdan geli┼č yolunun sa─č taraf─▒nda ÔÇťBursa ┼×ehirleraras─▒ Terminal Binas─▒ÔÇŁ 1997 y─▒l─▒nda hizmete a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r.

Yeni geli┼čen durumlara ├ž├Âz├╝m bulabilmek amac─▒yla yak─▒n k├Âyler de mahalle stat├╝s├╝ne ge├žince, buralara da belediye taraf─▒ndan otob├╝s seferleri konmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r.

2000ÔÇÖli y─▒llara gelindi─činde B─░R D├ľNEM─░N SONUNA GEL─░NM─░┼× OLDU. ├ľzel sekt├Âr a─č─▒rl─▒kl─▒ bir ta┼č─▒mac─▒l─▒k fikri hakim olurken BURULA┼× devri ba┼člad─▒.

1960ÔÇÖl─▒ y─▒llarda ba┼člayan Heykel-Garaj, Heykel-├çekirge, Garaj-Stadyum- Heykel dolmu┼člar─▒ ile hem h─▒zl─▒ ta┼č─▒mac─▒l─▒k hem de o d├Ânemlerde otob├╝slerde ayakta ve ├╝st ├╝ste gitmeyi kendine uygun g├Ârmeyen ki┼čilerin tercih etti─či bir dolmu┼č olgusu olu┼čtu. ┬áHatta baz─▒ dolmu┼č ve taksi m├╝┼čterilerinin, kendisini tan─▒yan ve sayg─▒ g├Âsteren ┼čof├Ârleri duraklarda beklediklerini bilirim.

Basak Caddesi / Kafkas Pastanesi ├Ân├╝. Teleferik dolmu┼člar─▒

Kent i├ži toplu ta┼č─▒man─▒n ├Ânemli akt├Ârlerinden biri de minib├╝slerdir. Ula┼č─▒ma b├╝y├╝k katk─▒s─▒ olan bu ara├žlar─▒n gerek s├╝r├╝c├╝lerinin, gerek yolcular─▒n─▒n bilin├žli olmamalar─▒ sonucu ├žal─▒┼čt─▒klar─▒ hatlarda trafik a├ž─▒s─▒ndan b├╝y├╝k kar─▒┼č─▒kl─▒klar ya┼čanmaktad─▒r. Bilin├žli bir y├Ânetimleri de olmay─▒nca ortak ak─▒l olu┼čamay─▒p bu d├╝zensiz ula┼č─▒m sisteminin ├Ân├╝ne ge├žilememektedir.

1,950 Toplam, 3 okuma bug├╝n

Y. Kenan YET─░┼×EN

Y. Kenan YET─░┼×EN

1952 y─▒l─▒nda BursaÔÇÖda do─čdu. Demirta┼č ─░lkokulu, ├çelebi Mehmet Orta Okulu ve Bursa Erkek Lisesini bitirdi. Ard─▒ndan ODT├ť'den kimya m├╝hendisi olarak mezun oldu. Kamu ve ├Âzel sekt├Ârde i┼čletme m├╝hendisli─činin ard─▒ndan kendi tekstil firmas─▒n─▒ kurmu┼čtur. ├çal─▒┼čmalar─▒ mesleki ve sosyal dergilerde yay─▒nlanmaktad─▒r. ─░pek hakk─▒nda tohumdan giysiye uzanan ├╝retim s├╝recindeki teknik bilgilerin, tecr├╝belerin ve k├╝lt├╝rel de─čerlerin gelecek nesillere bir kaynak olu┼čturmas─▒ amac─▒ ile ÔÇť─░PEK, Dut Yapra─č─▒ndan Kaftana ve ÔÇť─░PEK├ç─░L─░K ┼×EHR─░ BURSAÔÇŁ kitaplar─▒n─▒ yay─▒mlam─▒┼čt─▒r. Ayr─▒ca Bursa kentinin folklorik simgesi olan Bursa K─▒l─▒├ž Kalkan Halk Oyununun Tarih├žesi ile ilgili ara┼čt─▒rma ile ÔÇťBURSA KILI├ç-KALKAN HALK OYUNU ve USTALARIN ON YILIÔÇŁ isimli kitaplar─▒ mevcuttur. Evli ve bir ├žocuk babas─▒d─▒r. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler

5 Aral─▒k 2019, Uluda─č, Prusa ve Ke┼či┼čler i├žin yorumlar kapal─▒
Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler

5 Aral─▒k 2019, Tasar─▒mla Ger├žeklik Aras─▒nda T├╝rkler i├žin yorumlar kapal─▒
Bir Uluda─č nostaljisi

Bir Uluda─č nostaljisi

5 Aral─▒k 2019, Bir Uluda─č nostaljisi i├žin yorumlar kapal─▒
├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim

├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim

3 Aral─▒k 2019, ├ľklidÔÇÖten Nasireddin TusiÔÇÖye, TusiÔÇÖden Ulu─č BeyÔÇÖe Bilim i├žin yorumlar kapal─▒
Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž

Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž

3 Aral─▒k 2019, Bu son de─čil, ba┼člang─▒├ž i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu

K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu

1 Aral─▒k 2019, K─▒l─▒├ž Kalkan Oyunu i├žin yorumlar kapal─▒
TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti

TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti

1 Aral─▒k 2019, TurquoiseÔÇÖ─▒n teslim al─▒nmas─▒ ve m├╝rettebat─▒n akibeti i├žin yorumlar kapal─▒
25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n

15 Kas─▒m 2019, 25 Nisan 1915ÔÇŽ ├çanakkale Sava┼č─▒ÔÇÖnda en uzun g├╝n i├žin yorumlar kapal─▒
├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝

14 Kas─▒m 2019, ├çanakkale 1915ÔÇŽ ─░┼čgalcilerin kara harek├ót─▒ haz─▒rl─▒klar─▒ nas─▒l y├╝r├╝t├╝ld├╝ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

14 Kas─▒m 2019, T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar