D├╝nden Bug├╝ne Karacabey Mahalleleri

D├╝nden Bug├╝ne Karacabey Mahalleleri

┼×aban YALAZI

KaracabeyÔÇÖde do─čdu. Bursa E─čitim Enstit├╝s├╝ mezunudur.
A.├ť. E─čitim Fak├╝ltesinde E─čitim ─░daresi ve Planlamas─▒ dal─▒nda Lisans ├ťst├╝ ├žal─▒┼čmas─▒, A.├ť. Siyasal Bilgiler Fak├╝ltesi ─░┼čletme ─░ktisad─▒ Enstit├╝s├╝ÔÇÖnde Marketing dal─▒nda Y├╝ksek Lisans yapt─▒. Bir sure ├Â─čretmenli─čin ard─▒ndan D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖna ge├žen Yalaz─▒, Mainz Ba┼čkonsoloslu─čuÔÇÖnda 33 y─▒l g├Ârev yapt─▒ktan sonra emekliye ayr─▒ld─▒.
ÔÇťKaracabeyÔÇŁ, ÔÇťN├╝fus ve Temettuat Defterlerine G├Âre KaracabeyÔÇÖin Ekonomik ve Toplumsal Yap─▒s─▒ÔÇŁ kitaplar─▒n─▒ yazan Yalaz─▒, ÔÇťBa┼čbakanl─▒k Osmanl─▒ Ar┼čivlerinde Mihali├ž ─░le ─░lgili BelgelerÔÇŁi 6 cilt halinde derledi. Son olarak ÔÇťH├╝davendigar Vilayeti Salnamelerinde Mihali├žÔÇŁ kitab─▒n─▒ yay─▒nlayan Yalaz─▒ÔÇÖn─▒n Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi ba┼čta olmak ├╝zere ├žok say─▒da dergi ve gazetede KaracabeyÔÇÖi konu alan yaz─▒lar─▒ yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Halen Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi yay─▒n kurulu ├╝yesidir. Evli ve 3 ├žocukludur.
E-Posta: saban.yalazi@hotmail.com
┼×aban YALAZI

Latest posts by ┼×aban YALAZI (see all)

Tanzimat Ferman─▒’na kadar olan zamanda Osmanl─▒ Devleti’nin yap─▒lanmas─▒nda ├Ânemli bir yeri olan Tahrir Defterleri idari, askeri, sosyal ve ekonomik d├╝zenlemeler yapmak amac─▒yla b├Âlgelerin imk├ónlar─▒n─▒ tesbit etmekte idi. Tahrir Defteri sadece yerle┼čim biriminin ad─▒ ve yeti┼čkin erkeklerin vermesi gereken y─▒ll─▒k vergi miktarlar─▒n─▒ ihtiva etti─či i├žin g├╝n├╝m├╝z ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒na, Tanzimat Ferman─▒ ile uygulanmaya ba┼članan Temettuat Defterleri’ne k─▒yasla, b├Âlge ile ilgili ├žok geni┼č bilgi vermekten uzakt─▒r.

Sultan II.Murad zaman─▒ndan itibaren yaz─▒lmaya ba┼članan defterlerden 1530 tarihli Tahrir DefteriÔÇÖnde KaracabeyÔÇÖin 10 mahallesi oldu─ču kay─▒tl─▒. Ancak mahalle isimlerinde g├╝n├╝m├╝z mahallelerine k─▒yasla farkl─▒l─▒klar vard─▒r. G├╝n├╝m├╝zde de ayn─▒ isimlerle an─▒lan Abdullah Pa┼ča, Tav┼čanl─▒, Rungu┼č Pa┼ča, ─░maret ve YeniceÔÇÖnin d─▒┼č─▒nda ┼čimdiye kadar hi├ž kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kmam─▒┼č olan Do─čanc─▒, Karaahi/Do─čanlar, Karaahi, Arap/Azebmescidi ve Cami Mahallesi KaracabeyÔÇÖin di─čer mahalleleri olarak kay─▒tl─▒d─▒r.

─░maret Mahallesi baz─▒ yerlerde ─░maret-i Karacabey olarak kaydedilmi┼č. Ad─▒ndan da anla┼č─▒laca─č─▒ ├╝zere, mahalle ad─▒n─▒ ─░maret Camii’nin yan─▒nda eskiden var olan, ancak ┼čimdi hi├žbir kal─▒nt─▒s─▒ bulunmayan imaretten alm─▒┼čt─▒r. Bilindi─či ├╝zere imaret, hayrat i├žin fakirlere, gelip ge├žene yemek verilen yer demektir.

Mihali├žÔÇÖte Za─čnos Pa┼ča Evkaf─▒’ndan olan bir imaret daha var. Cami Mahallesi de baz─▒ yerlerde Cami-i Kebir olarak ge├žen Ulucami Mahallesi veya ba┼čka ad─▒yla, camiyi yapt─▒ran Murat H├╝davendigarÔÇÖa izafeten H├╝davendigar Mahallesi olmal─▒d─▒r. Ulu Cami’nin alt taraf─▒ndaki Araplarbay─▒r─▒’n─▒n yerinde de belki Arap/Azebmescidi olarak an─▒lan mahalle vard─▒. Ancak ┼čunu biliyoruz ki Ulu Caminin yan taraf─▒nda bulunan itfaiyenin bulundu─ču yer(┼čimdiki Gross Market) eskiden mezarl─▒k idi. Ve mezarl─▒─č─▒n yan─▒nda tekke vard─▒. Belki de mescid olarak kastedilen yer buras─▒ olabilir.

1573 tarihli 1091 Say─▒l─▒ Tahrir Defteri’nde g├Âsterilen Cami-i ─░maret-i Karaca Pa┼ča Mahallesi i├žin ÔÇťBuras─▒ eskiden Do─čanc─▒ Mahallesi imi┼č.ÔÇŁ kayd─▒ var. Geriye kalan Karaahi/Do─čanlar Mahallesi’nin ┼čimdiki hangi mahallenin yerinde olabilece─čini ise elimizdeki verilerle de─čerlendiremedik. 1530 tarihli Tahrir Defterine g├Âre mahallelerin hane say─▒s─▒ ve mahallelerdeki bek├ór (m├╝cerred) vergi m├╝kellefleri itibariyle genel tablosu a┼ča─č─▒ya ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r. Tablodan da g├Âr├╝lece─či ├╝zere Azep/Arap Mescidi, ─░maret ve Cami mahalleleri ├žok k├╝├ž├╝k yerle┼čim b├Âlgeleridir.

1530 Y─▒l─▒nda Karacabey Mahalleleri ve vergi y├╝k├╝ml├╝leri:

Mahalle Adı Hane Sayısı Bekâr
(M├╝cerred)
─░mam Say─▒s─▒
Abdullah Pa┼ča 35 25 2
Azep/Arap Mescidi  2  3 1
Cami  6  3 1
Do─čanc─▒ 37 ┬á9 1
İmaret  5  3
Kara Ahi 17  7
Kara Ahi/Do─čanlar 36 13
Rungu┼č Pa┼ča 47 42 4
Tav┼čanl─▒ 21 13 1
Yenice 20  3 1

1573 tarihli Tahrir DefteriÔÇÖnde ise Mihali├žÔÇÖte 16 mahallenin kayd─▒ var. Mahallelerin hemen hepsinde cami veya mescit var. Veya ┼čunu da s├Âylemek m├╝mk├╝n, her mahalle bir cami veya mescidin etraf─▒nda kurulmu┼č. Mahallelere ad─▒n─▒ veren bu cami ve mescitlerin s├╝reklili─čini sa─člayabilmek i├žin yapt─▒ranlar taraf─▒ndan buralara ├že┼čitli gelir kaynaklar─▒ vakfedilmi┼č. Mahalleleri incelerken mahalle sakinlerinden Yeni├žerilere rastlad─▒─č─▒m─▒zda g├Ârd├╝k ki, baz─▒lar─▒n─▒n baba ad─▒ Abdullah de─čil. Bilindi─či ├╝zere, dev┼čirme usul├╝yle Yeni├žeri Oca─č─▒’na al─▒nan Gayrim├╝slim ├žocuklar─▒na baba ad─▒ olarak Abdullah verilirdi. Demek ki o devirlerde Yeni├žeri Oca─č─▒’na M├╝sl├╝man ailelerden de ├žocuklar al─▒n─▒yordu. En son olarak, mahalle sakinleri aras─▒nda azat edilmi┼č eski k├Âlelerin bulundu─čunu belirtmek laz─▒m. ┼×imdi 1573 Tahrir DefteriÔÇÖne g├Âre Mihali├ž/Karacabey mahallelerini g├Ârelim:

Mescid-i Nasreddin Pa┼ča Mahallesi’nde 60 hane ya┼č─▒yor. Yunanl─▒lar─▒n ka├žarken yakt─▒klar─▒ Nasreddin Pa┼ča Camii olas─▒l─▒kla bu mahalle mescidi olmal─▒. Kay─▒tlarda bu mescidin di─čer ad─▒ Mescid-i Nalbantlu olarak ge├žiyor.

Mescid-i Mirahur(─░mrahor) Ali A─ča Mahallesi’nde 46 hane var. G├╝n├╝m├╝z Tav┼čanl─▒ MahallesiÔÇÖnde bulunan ─░mrahor Ali A─ča Camisi’ni Yunanl─▒lar ka├žarken yakm─▒┼čt─▒. Yang─▒ndan sonra Arnavut Nasuf A─čaÔÇÖn─▒n yapt─▒rd─▒─č─▒ cami ge├žti─čimiz y─▒llarda Erol Onur taraf─▒ndan tamamen y─▒kt─▒r─▒larak bu g├╝nk├╝ haline getirildi. 1704 y─▒l─▒ndaki bir belgede Mirahur Mescidi’nin varl─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir.

Mescid-i Abdullah Pa┼ča Mahallesi’nde 43 hane kay─▒tl─▒. A┼ča─č─▒da Abdullah Pa┼čaÔÇÖn─▒n kimli─či ile ilgili bilgi verilecektir.

Mescid-i Furun Mahallesi’nde 13 hane ya┼čamakta.

Mescid-i Ahi ├ľmer Mahallesi 66 haneli. 1209/1790 tarihli bir belgede ÔÇťMihali├žÔÇÖin Tav┼čanl─▒ Mahallesi’nde bulunan Ahi ├ľmer Mescidi Vakf─▒ imamet cihetinin tevcihiÔÇŁ belirtilmekte. Tav┼čanl─▒ MahallesiÔÇÖnde Mirahur Ali A─ča MescidiÔÇÖnin varl─▒─č─▒n─▒ ve yerini bildi─čimize g├Âre, belki de Yunanl─▒lar─▒n ka├žarken yakt─▒klar─▒, ayn─▒ mahallede R─▒za BeyÔÇÖin evinin bulundu─ču yerde varolan ÔÇťG├╝d├╝k CamiÔÇŁ Ahi ├ľmer Mescidi olabilir.

Mescid-i Karaca Mahallesi’nde 45 hane var.

Cami-i Merhum Gazi H├╝davendigar Mahallesi 44 haneli. 1310/1891 y─▒l─▒ndaki bir belge H├╝davendigar Gazi Hazretlerinin (I.MuratÔÇÖ─▒n) Mihali├ž kazas─▒nda yapt─▒rm─▒┼č oldu─ču, depremden zarar g├Ârm├╝┼č olan cami(Ulu Cami) ile hamam─▒n─▒n tamir i┼člerinden s├Âz etmektedir.

Mescid-i Yenice Mahallesi’nde 38 hane var. Kay─▒tlarda, bu mahallede vakfiyesi bulunan Balaban Suba┼č─▒ Camisinin var oldu─ču yaz─▒yor. Olas─▒d─▒r ki mahalledeki mescit buras─▒d─▒r.

Mescid-i Yenice (Di─čer ad─▒yla ─░stavri) Mahallesi 43 haneli. Yenice Mahallesi’ne ba─čl─▒ 43 haneden olu┼čan ve cizye veren Gayrim├╝slim toplulu─čunun 37 hanesi k├Âpr├╝bend (k├Âpr├╝c├╝) ve 7 hanesi ba─čban k├ófiri (ba─člara bakmakla g├Ârevli Gayrim├╝slimler) olarak ├žal─▒┼č─▒yor. Bu mahallede oturan Gayrim├╝slimlerden(kefereden) al─▒nan vergiler ├Âzetle ┼č├Âyledir: 973 ak├že ├žift ko┼čanlardan (40 ile 80 d├Ân├╝m aras─▒ i┼čledi─či topra─č─▒ ve bir ├žift ├Âk├╝z├╝ olan hanelerden), 13 ak├že ba─čbanlardan(ba─č bakanlardan), 10 ak├že ge├žimini g├Âlden temin edenlerden,20 ak├že a─čnam vergisi(koyun besleyenlerden), 10 ak├že bostanc─▒lardan(sebze yeti┼čtirenlerden) olmak ├╝zere toplam 1.045 ak├že vergi al─▒nm─▒┼č.

Mescid-i Rungu┼č (Rum-gu┼č) Pa┼ča Mahallesi’nde 42 hane M├╝sl├╝man ya┼čamakta. Mahallede ayr─▒ca Ayvag├╝l Mescidi oldu─ču kay─▒tlarda yaz─▒yor. Baz─▒ kaynaklarda Rungu┼č Pa┼čaÔÇÖn─▒n kimli─či ve camiine vakfetti─či ta┼č─▒n─▒r, ta┼č─▒nmazlar ile ilgili olarak farkl─▒ bilgiler var. Bursa K├╝t├╝─č├╝ÔÇÖnde ÔÇťKaracabeyÔÇÖde camisi ve mescidi vard─▒r. 1451ÔÇÖden evvel ├Âlm├╝┼čt├╝r. II.Murad zaman─▒nda ya┼čam─▒┼čt─▒r. Nur ─░brahim K├Ây├╝ÔÇÖyle Mihali├žÔÇÖte 48 d├╝kk├ón, bir bezirhane, Kayaalt─▒ÔÇÖnda bir dolap de─čirmeni, otuz ba┼č sus─▒─č─▒r─▒/manda ve daha bir├žok irad/gelir vakfetmi┼čtir.ÔÇŁ (BK, IV/88) denilmekte. Mahalledeki M├╝sl├╝manlar─▒n yan─▒nda 66 hane de Gayrim├╝slim ya┼č─▒yor. Burada s├Âz├╝ edilen Gayrim├╝slimlerden olas─▒d─▒r ki daha sonra Bozim Mahallesi te┼čkil edildi. Bunlar─▒n ├žo─ču ba─čban k├ófiri oldu─ču gibi bir k─▒sm─▒ da ellici tabir edilen ├žift├žilikten anlayan reÔÇÖ├óy├óÔÇÖd─▒r. Gayrim├╝slim toplulu─čundan al─▒nan vergi ├Âzeti ise ┼č├Âyledir: 105 ak├že ├žift ko┼čan hanelerden, 157 ak├že ba─čbanlardan, 10 ak├že g├Âlden ge├žimini temin edenlerden, 20 ak├že a─čnam vergisi, 20 ak├že bostanc─▒lardan ve 100 ak├že de di─čer gelirlerden olmak ├╝zere toplam 412 ak├že vergi al─▒nm─▒┼č. Rungu┼č Pa┼čaÔÇÖn─▒n mezar─▒ ad─▒n─▒ ta┼č─▒yan caminin bah├žesindedir.

Mescid-i Hac─▒ Ho┼čkadem Mahallesi di─čerlerine k─▒yasla daha k├╝├ž├╝k ve 19 haneli. BursaÔÇÖda birden fazla Ho┼čkadem ad─▒nda ki┼či var. Ho┼čkadem ile ilgili Bursa K├╝t├╝─č├╝ÔÇÖnde (C.II. s.255) ÔÇťAbdullahÔÇÖ─▒n o─čludur. Demirta┼č o─člu Umur BeyÔÇÖin k├Âlelerindendi. Vakfiyede ad─▒ ge├žmektedir. II.Murad zaman─▒nda ┼×ehzade Mustafa Bursa Hisar─▒ ├Ân├╝ne geldi─či zaman ahali kap─▒lar─▒ kapay─▒p kendisine y├╝z par├ža kuma┼č ve bir├žok nukud(nakit para) ile ve Bursa ileri gelenlerinden Ahi Yakub ile Ho┼čkademÔÇÖi BursaÔÇÖy─▒ muhasaradan vazge├žirmek ├╝zere g├Ândermi┼čler ve bunlar da bu i┼člerinde muvaffak olmu┼člard─▒r. 1467 Eyl├╝l’├╝nde ├Âlm├╝┼č ve Umurbey Camii avlusuna defnedilmi┼čtir. Bunun Hac─▒ Mehmed Muhyiddin ve Hac─▒ Mustafa Muslihuddin ad─▒nda iki o─člu vard─▒ÔÇŁ denilmekte. Ba┼čka bir kaynakta da mescit ile ilgili olarak ÔÇťMihali├žÔÇÖtedir. Hadim-i Ho┼čkadem derlerdi. 48 d├╝kk├ón─▒ vard─▒. 1530 senesinde 8.400 ak├že h├ós─▒lat─▒ vard─▒. Evvelce 35 d├╝kk├ón iken m├╝tevellisi Mevlana Muhyiddin, vakf─▒n mahsul├╝nden sarf ederek 48ÔÇÖe ibla─č eylemi┼čtir.ÔÇŁ (BA, Vilayet-i Anadolu Defteri, II/285) denmektedir. Burada Hadim-i Ho┼čkadem, Hac─▒ Ho┼čkadem veya Ho┼čkadem Pa┼ča olarak an─▒lan ┼čah─▒slar─▒n ayn─▒ ki┼čiler mi, farkl─▒ ki┼čiler mi oldu─čunu belirleyemedik. 1217/1798 tarihli bir belgede de ÔÇťMihali├žÔÇÖte Ho┼čkadem Pa┼ča Vakf─▒ÔÇÖn─▒n yevmi(g├╝nl├╝k) ├╝├ž ak├že vazife ile m├╝tevellisi bulunan ─░brahimÔÇÖin vefat─▒na ve ├žocuklar─▒n─▒n k├╝├ž├╝k olmas─▒na binaen mezk├╗r vakfa bir kaim-i makam nasb olunmas─▒ÔÇŁ talep edilmi┼č.

Mescid-i Hac─▒ Mustafa (Di─čer ad─▒yla Elvanl─▒ veya Ayvanl─▒) Mahallesi’nde 39 hane ya┼č─▒yor.

Mescid-i Sar─▒ Kad─▒ Mahallesi 30 haneli. Bu mescit i├žin de Sar─▒ Kad─▒ Vakf─▒’ndan kaynak aktar─▒lm─▒┼č. Hatta H.1198/1783 tarihli bir belgede ÔÇťMihali├žÔÇÖte Sar─▒ Kad─▒ Mescidi Evkaf─▒ tevliyetinin (vak─▒f i┼člerine bakma g├Ârevinin) tevcihiÔÇŁ yaz─▒yor. Bir ├žiftli─či, d├╝kkanlar─▒, ba┼čhanesi ve bakkal d├╝kkan─▒ vak─▒flar─▒d─▒r. (BOA, Anadolu Vilayet Defteri, c.II, Nr.285) ├çiftlik Mihali├žÔÇÖin kar┼č─▒s─▒ndad─▒r. Evvelce sekiz de─čirmeni vard─▒. 1530ÔÇÖda baz─▒s─▒ harap olmu┼čtu. On par├ža ba─č─▒ ve alt─▒ d├╝kk├ón─▒ varken, d├Ârd├╝ harap olmu┼č ba┼čhane ile bakkal d├╝kkan─▒ kalm─▒┼čt─▒. 21 ba┼č irili ufakl─▒ su s─▒─č─▒rlar─▒(mandalar─▒) da vard─▒.(BK, IV/126)

Mescid-i Danacalar Mahallesi’nde 47 hane var.

Mescid-i Hac─▒ Cafero─člu Mahallesi b├╝y├╝k mahallelerden ve 69 haneli.

Cami-i ─░maret-i Karaca Pa┼ča Mahallesi’nde 36 hane var. ┼×imdiki ─░maret Camisinin bulundu─ču mahallenin eski ad─▒ Do─čanc─▒ Mahallesi imi┼č. H.1087/1676 tarihli bir belgede ÔÇťMihali├ž ─░maret Mahallesi’nde Yahya Fakih Mescidi Vakf─▒ÔÇÖndan muayyen vazife ile tevliyet cihetinin (vakf─▒n i┼člerine bakma g├Ârevinin) tevcihiÔÇŁ karara ba─članm─▒┼č. Demek ki bu mahallede bir mescit daha varm─▒┼č.

Buraya kadar bir de─čerlendirme yaparsak, camilerin birka├ž─▒n─▒n isimlerinin g├╝n├╝m├╝zde de ya┼čamakta oldu─čunu g├Âr├╝yoruz. Yunanl─▒lar─▒n ka├žarken yakt─▒klar─▒ ve ┼čimdi izleri bile olmayan Garip├že MahallesiÔÇÖndeki cami ile ├çar┼č─▒ Camisinin ilk yapt─▒ranlar─▒ belki de yukar─▒da adlar─▒n─▒ yazd─▒─č─▒m─▒z ancak yerini tespit edemedi─čimiz cami veya mescitlerdendi. Ayn─▒ ┼čekilde Karacaahmet MahallesiÔÇÖndeki Hac─▒ Ali Camisi de olas─▒d─▒r ki eskiden yukar─▒daki isimlerden biriyle an─▒l─▒yordu.

Yukar─▒da Yenice ve Rungu┼č Pa┼ča mahallelerine ba─čl─▒ ya┼čamakta olan Gayrim├╝slimlerden 1573 y─▒l─▒nda toplanan vergilerin ├Âzetini vermi┼čtik. Gayrim├╝slimler defterlerde ÔÇťMillet-i Ermeniyan, Millet-i Rumiyan ve Taife-i K─▒btiyan gibi etnik kimlikleriyle belirtilmi┼čler. M├╝sl├╝man mahallelerinde ya┼čamakta olan Gayrim├╝slimlerden toplanan vergilerin da─č─▒l─▒m─▒ ├Âzet olarak ┼č├Âyledir: 825 ak├že hizmet vergisi(sanatkarlardan), 285 ak├že ba─č vergisi, 700 ak├že zemin(emlak) ve kesim(ellici) vergisi, 25 ak├že a─čnam(koyun vergisi) ve 27 ak├že ge├žimini g├Âlden sa─člayanlardan vergi tahsil edilmi┼č. K─▒btilerin de Gayrim├╝slimler gibi askerlik y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝ bulunmaz ve cizye(devlet teminat─▒ alt─▒nda bulunma kar┼č─▒l─▒─č─▒ olan vergi) ├Âderlerdi. Kanuni d├Ânemine ait Tapu-Tahrir DefteriÔÇÖne g├Âre M├╝sl├╝man K─▒btiyan─▒n her hane ve m├╝cerredi(ergin bekar─▒) y─▒lda 22 ak├že, kafir(Gayrim├╝slim) K─▒btiyan─▒n her hane ve m├╝cerredi ise y─▒lda 25 ak├že, biveleri(dul kad─▒nlar─▒) 6 ┼čar ak├že ispen├ž verirlerdi.

├çok milletli bir yap─▒ya sahip olan Osmanl─▒ Devletinde 1839 Tanzimat-─▒ Hayriye Ferman─▒ÔÇÖn─▒n uygulanmas─▒ ile tutulmaya ba┼članan Temettuat Defterlerindeki kay─▒tlarda Mihali├ž (Karacabey)ÔÇÖte bulunan 13 mahalleden Abdullah Pa┼ča, ─░maret, Rungu┼č Pa┼ča, Tav┼čanl─▒ ve Yenice mahalleleri d─▒┼č─▒nda g├╝n├╝m├╝zde var olan Debba─člar (Tabaklar) ve Garip├že mahallelerini hari├ž tutarsak Bozim, ├çakalo─člu, Tepeko─člu, Salmasl─▒, Sisamo─člu ve Birabo─člu mahalleleri kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒k─▒yor. Ger├ži Bozim Mahallesi’nin ┼čimdiki yeri m├╝badele ile gelen Drama g├Â├žmenlerinin yerle┼čtirildi─či b├Âlge oldu─ču kay─▒tlardan anla┼č─▒l─▒yor. ┼×imdiki Karacaahmet Mahallesi ve Tav┼čanl─▒ Mahallesi’nin bir b├Âl├╝m├╝nde de Ermeniler oturuyordu. 1740ÔÇÖl─▒ y─▒llarda Anadolu’ya yapt─▒─č─▒ seyahatte Mihali├žÔÇÖe de u─črayan Richard Pockocke burada be┼č y├╝z Rum aile ile 200 Ermeni ailenin ya┼čad─▒─č─▒n─▒ ve her cemaatin kendilerine ait kiliseleri oldu─čunu yaz─▒yor. Ermenilerin Salmasl─▒ Mahallesi’nde ya┼čad─▒─č─▒n─▒ biliyoruz. Nitekim son y─▒llara kadar kiliselerinin kal─▒nt─▒lar─▒ mahallede vard─▒. Geriye kalan ├çakalo─člu, Tepeko─člu, Sisamo─člu ve Birabo─člu mahallelerinin ise isimlerinin de─či┼čtirilerek g├╝n├╝m├╝zde hangi mahallelerin yerinde oldu─čunun tespiti ├Ânemli. 1926 y─▒l─▒nda Bursa ─░l Genel Meclisinde al─▒nan bir karar ile: ÔÇťKaracabeyÔÇÖde Rum ve Ermenilerin metruk ve muhterik/yanm─▒┼č 6 Mahallesi’nde tesis edilen ├╝├ž mahalleye Karacaahmet, Drama ve ─░stiklal adlar─▒ verilmesiÔÇŁ kararla┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Ancak, bu g├╝ne kadar yapt─▒─č─▒m─▒z ├žal─▒┼čmalarda bu mahallelerden Salmasl─▒ÔÇÖn─▒n yerine Karacaahmet, BozimÔÇÖin yerine Drama ad─▒n─▒n verilmesinin d─▒┼č─▒nda di─čer mahallelerin g├╝n├╝m├╝zdeki hangi mahallelerin yerinde oldu─čunu tesbit edemedik. ─░l Genel Meclisinin karar─▒nda an─▒lan ─░stiklal Mahallesi ad─▒ g├╝n├╝m├╝zde mevcut olmad─▒─č─▒na g├Âre, di─čer mahallelere ya ba┼čka isim/isimler verilmi┼č olmal─▒ veya bu mahallelere kom┼ču olan mahallelere b├Âl├╝┼č├╝lm├╝┼č olmal─▒. Ancak ┼čunu s├Âylemek de m├╝mk├╝n. M├╝sl├╝man mahalleleri nas─▒l ki bir mahalle camisi etraf─▒nda toplanm─▒┼čsa, Hristiyan mahallelerinde de kiliseler vard─▒. Etraf─▒ dut bah├želeri ile ├ževrilmi┼č Mihali├žÔÇÖte Rumlar─▒n 2 kilisesi oldu─čunu biliyoruz. O halde KaracabeyÔÇÖdeki eski kilise kal─▒nt─▒lar─▒ndan hareketle bu mahallelerin yerle┼čim yerlerini tespit etmek m├╝mk├╝n. Bu g├╝ne kadar tesbit edebildi─čimiz iki adet kilise var. Biri eskiden Canbal─▒ Mahallesi s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde iken ┼čimdi Yeni MahalleÔÇÖde Ulubatl─▒ Hasan CamiiÔÇÖnin arka taraf─▒na d├╝┼čen b├Âlgede bulunan ÔÇťSar─▒ KiliseÔÇŁ, di─čeri de Vodinal─▒ AhmetÔÇÖin Drama Mahallesi’ndeki evinin bah├žesinde kal─▒nt─▒lar─▒ bulunan kilise. Bir de Manast─▒r Mahallesi d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Daha sonralar─▒ ad─▒ Mamuriyet olarak de─či┼čtirilen bu mahallede bir manast─▒r─▒n bulunmas─▒ buras─▒n─▒n bir Gayrim├╝slim yerle┼čim b├Âlgesi oldu─čunu akla getirmekte. 1922 y─▒l─▒na kadar il├žemizde say─▒lar─▒ sadece 8-10 hane kalm─▒┼č olan Yahudilerin de, bir etnik grup olarak, ├žok eski y─▒llarda ┼čimdiki K├╝mbetli CamiiÔÇÖni bir havra olarak kulland─▒klar─▒n─▒ biliyoruz. Hatta 1912 y─▒l─▒ndaki Bursa ─░l Genel MeclisiÔÇÖndeki bir kararda Musevi Abrani(veya ─░brani) OkuluÔÇÖnun ad─▒ ge├žiyordu. Sinegog ise, bug├╝n K├╝mbetli Camii olarak kullan─▒lan mescidin yan─▒nda idi, kayd─▒ var. B├Âlgemizi dola┼čan seyyahlar─▒n yazd─▒klar─▒na da bak─▒l─▒rsa T├╝rklerin yan─▒nda Rumlar, Ermeniler ve Yahudilerden olu┼čan b├╝t├╝n etnik gruplar─▒n kendi k├╝lt├╝rlerini bir k├╝lt├╝r zenginli─či i├žinde ya┼čad─▒klar─▒n─▒ g├Âr├╝yoruz. Ba┼čbakanl─▒k Osmanl─▒ Ar┼čivlerinde Karacabey (Mihali├ž) ile ilgili belgelerde il├žemiz ile ilgili ├žok ├Ânemli bilgiler var. Biz de bu belgeleri de─čerli dostumuz Raif Kaplano─čluÔÇÖnun yard─▒mlar─▒ ve katk─▒lar─▒yla inceledik. Temettuat defterleri incelendi─činde g├Âr├╝lmektedir ki, il├že merkezindeki mahalleler ile k├Âylerde ya┼čayanlar hane hane kaydedilmi┼č. Her hanenin mal varl─▒─č─▒, hangi i┼čten ne kadar kazand─▒─č─▒, ne kadar vergi verdi─či tek tek g├Âsterilmi┼č. Kay─▒tlarda hane reisi olarak sadece erkeklerin ad─▒ var. Kad─▒n veya k─▒zlar─▒n ad─▒na ├žo─čunlukla rastlanm─▒yor. Varsa da e┼člerinin lakab─▒ veya ad─▒ ile an─▒lmaktalar. Erkeklerin ad─▒ da baba ad─▒ ile birlikte ve ├žo─čunlukla aile adlar─▒, unvanlar─▒ da belirtilerek yaz─▒lm─▒┼č. Hane reislerinin yan─▒nda ya┼čayan yetimlerin de g├Âsterildi─či kay─▒tlar, ki┼čilerin o mahalle veya k├Âydeki akrabalar─▒n─▒n bulunmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan da ├Ânemli bir kaynak te┼čkil etmektedir. Di─čer yandan, mahalleler incelenirken hane say─▒s─▒ndan hareketle yerle┼čim biriminin n├╝fusu konusunda da bir bilgiye ula┼čmak m├╝mk├╝n. ├ľnemli olan bir nokta da, mahallelerle ilgili kay─▒tlarda M├╝sl├╝man ve Gayrim├╝slim haneler hakk─▒nda bilgi bulunmas─▒ etnik n├╝fus yap─▒s─▒n─▒n analizine imk├ón vermektedir. Mahallelerde oturanlar hane hane belirtilirken ├žo─čunlukla bir numaradaki haneye M├╝sl├╝man yerle┼čim birimlerinde cami imam─▒ veya muhtar, Gayrim├╝slim yerle┼čim birimlerinde ise kilise papaz─▒n─▒n ad─▒ yaz─▒lm─▒┼č. ┼×├╝phesizdir ki bu defterler arac─▒l─▒─č─▒ ile i┼č yapmaya muktedir her er ki┼činin tescili, kararl─▒ ad─▒mlar─▒n at─▒labilmesi i├žin, insan g├╝c├╝n├╝n tespiti ile askeri g├╝c├╝n, ticaret kapasitesinin ve sosyo-ekonomik yap─▒n─▒n tespitinde kullan─▒l─▒yordu. Baz─▒ mahallelerin se├žkin ve ileri gelen sakinlerinden adlar─▒n─▒ ald─▒klar─▒n─▒, ├žo─čunlukla tescil edilen ilk ┼čahs─▒n mahalle ile ayn─▒ ad─▒ ta┼č─▒mas─▒ndan anl─▒yoruz. (Bozino─člu, Birabo─člu, ├çakalo─člu, Tepeko─člu gibi) Bazen de mahalleler cami, mescit gibi dini veyahut han, hamam, ├že┼čme gibi sivil yap─▒lardan, daha do─črusu onlar─▒ yapt─▒ranlar─▒n adlar─▒n─▒ alm─▒┼člar.(Abdullah Pa┼ča, Rungu┼č Pa┼ča, ─░maret, Manast─▒r, Cami-i Kebir-veya H├╝davendigar gibi) ┼×imdi bu k─▒sa bilgi ─▒┼č─▒─č─▒nda mahalleleri incelemeye ba┼člayal─▒m:

Abdullah Pa┼ča Mahallesi: Mahalle ad─▒n─▒ iki ├žanakl─▒ caminin yerinde eskiden bulunmakta olan Abdullah Pa┼čaÔÇÖn─▒n yapt─▒rm─▒┼č oldu─ču camiden al─▒r. Bu camiye Yunan i┼čgali s─▒ras─▒nda ve ondan ├Ânceki y─▒llarda Nalbantlar Cami-i ┼×erifi denirdi. Bu Camiin ┼čimdiki ad─▒ Hac─▒ Cemali A─ča Camii’dir. Bursa K├╝t├╝─č├╝ÔÇÖndeki bilgilere g├Âre (Kepecio─člu, C.II,S.46), Abdullah Pa┼čaÔÇÖn─▒n Mihali├žÔÇÖte yapt─▒rd─▒─č─▒ bu camiden ba┼čka Do─čanhisar nahiyesinde kendisinin ve akrabas─▒ndan ┼×ahhuban HatunÔÇÖun m├╝┼čterek vak─▒flar─▒ var. Abdullah Pa┼čaÔÇÖn─▒n kimli─či hakk─▒nda kay─▒tlarda, ÔÇťXVIII. as─▒rdan evvel ya┼čayan bu zat─▒n h├╝viyeti tespit edilememi┼čtirÔÇŁ, denilmekte. Ancak gene de ya┼čad─▒─č─▒ d├Ânem hakk─▒nda bilgi verebilmek i├žin, Bursa K├╝t├╝─č├╝nde beraber ad─▒ ge├žen akrabas─▒ndan ┼×ahhuban Hatun hakk─▒nda bilgi verelim. ÔÇť┼×ahhubanÔÇŁ ad─▒yla an─▒lan bu han─▒m─▒n esas ad─▒ Hatice HatunÔÇÖdur. Hatice Hatun da ├çandarl─▒ Halil Pa┼čaÔÇÖn─▒n o─člu ─░brahim Pa┼ča ile evlenen, Day─▒ Karaca BeyÔÇÖin k─▒z─▒ Hundi HatunÔÇÖdan do─čmad─▒r. (Kepecio─člu, BK,C.II,S.169) KaracabeyÔÇÖin yang─▒ndan ├Ânceki yerle┼čim plan─▒nda ┼čimdiki Emniyet M├╝d├╝rl├╝─č├╝n├╝n oldu─ču sokak kapal─▒ ├žar┼č─▒ idi. Mahallede bulunan Kuyumcular ├çar┼č─▒s─▒ burada olabilir. Bu ├žar┼č─▒da Hac─▒ Ho┼čkadem Camii Vakf─▒na ait d├╝kk├ónlar var. Abdullah Pa┼ča Mahallesi’nin 1260/1845 y─▒l─▒ y─▒ll─▒k toplam geliri 140.612 kuru┼čtur. A┼čar vergisi(Arazi mahsullerinden al─▒nan onda bir nispetindeki vergi) 9.378, toplam vergisi de 16.758 kuru┼čtur. 130 haneli mahallede 48 ailenin geliri 1.000 kuru┼ču a┼č─▒yor. 11 hanenin hi├ž geliri yok. Mahallenin eski ailelerinden Hac─▒ Osman A─čaÔÇÖn─▒n y─▒ll─▒k geliri 9.600 kuru┼čtur. A─čaÔÇÖn─▒n 100ÔÇÖ├╝ ekilebilir, 400ÔÇÖ├╝ nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č toplam 500 d├Ân├╝m tarlas─▒ ile abac─▒, terzi, bezzaz, ├žer├ži, haffaf, t├╝t├╝nc├╝, kasap, t├╝fek├ži, 2 berber d├╝kk├ón─▒ ile kahvehanesi var. Ayn─▒ ┼čekilde, Hac─▒ Halil A─čaÔÇÖn─▒n o─člu HalilÔÇÖin berber, b─▒├žak├ž─▒, ekmek f─▒r─▒n─▒, sara├ž d├╝kk├ónlar─▒ varken Molla A─čaÔÇÖn─▒n o─člu H├╝seyinÔÇÖin ekmek├ži, berber, b─▒├žak├ž─▒, ├žar─▒k├ž─▒, sabanc─▒ ve ├želtik├ži d├╝kk├ónlar─▒ var. Mahallelinin toplam 340 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 138 d├Ân├╝m ba─č─▒, 535 d├Ân├╝m ekilebilir 891 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarlas─▒ var. Sadece bah├ževan ─░brahim bir d├Ân├╝m t├╝t├╝n ekmi┼č. Mahallede 49 e┼ček, 30 at, 1 koyun, 8 manda, 33 inek, 8 buza─č─▒ ve 63 ├Âk├╝ze bak─▒lmakta.

Birabo─člu Mahallesi: Yukar─▒da da belirtti─čimiz gibi, 1844 y─▒l─▒ Temettuat Defterlerinde g├Âsterilen, ancak g├╝n├╝m├╝zde de─či┼čen ismi ile hangi mahalleye d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ tespit edemedi─čimiz ve Rumlar─▒n oturdu─ču bu mahalle ad─▒n─▒, bezzazl─▒k yapmakta olan ve mahallenin en zengini Birabo─člu ailesinden almakta. Nitekim ilk ├╝├ž hanede kay─▒tl─▒ Birabo─člu ailesinin mahalledeki maddi g├╝c├╝ g├Âr├╝lmekte. Ba┼čka bir ├Ârnek olarak, mahallelerde ki┼či ba┼č─▒na ortalama 3 d├Ân├╝m dut bah├žesi d├╝┼čerken, Birabo─člu PanayotÔÇÖun 11, Birabo─člu KonstantinÔÇÖin 15 d├Ân├╝m dut bah├žesi var. Mahalle asl─▒nda 50 hanedir. Ancak kay─▒tlarda 39 hanenin bilgisi var. Mahallenin y─▒ll─▒k toplam geliri 123.475 kuru┼čtur. A┼čar vergisi 6.911 kuru┼č olan mahallenin vergi toplam─▒ 11.034 kuru┼čtur. 50 haneden 39ÔÇÖunun 1845 y─▒l─▒ y─▒ll─▒k geliri 1.000 kuru┼ču a┼č─▒yor. 3 hanenin ise hi├ž geliri yok. Mahallelinin 117 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 35 d├Ân├╝m ba─č─▒, 90 d├Ân├╝m ekilebilir, 28 d├Ân├╝m├╝ nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarlas─▒, 6 e┼ček, 21 at, 59 ke├ži, 452 koyun, 4 manda, 7 inek, 2 buza─č─▒, 10 ├Âk├╝zden olu┼čan hayvan varl─▒─č─▒ var. Sadece bezzaz Yorgi 10 ar─▒ kovan─▒na bak─▒yor. Koyunculuk yapan hane say─▒s─▒ ise 6ÔÇÖd─▒r.

Bozin Mahallesi: Bu mahallede de bezzazl─▒k yapmakta olan Bozino─člu HristoÔÇÖnun y─▒ll─▒k geliri 6.100 kuru┼č. Olas─▒d─▒r ki mahallenin ad─▒ Bozino─člu ailesinden gelmi┼čtir. Ger├ži mahallede 12,5 d├Ân├╝m dutlu─ču, 2 d├Ân├╝m ba─č─▒, 80 d├Ân├╝m ekilebilir 300 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarlas─▒, 3 at─▒, 6 mandas─▒, 14 ine─či 4 ├Âk├╝z├╝ ve d├╝kk├ónlar─▒ olan y─▒ll─▒k geliri 9.160 kuru┼č ile Mihail v. Abe, 9.250 kuru┼č y─▒ll─▒k geliriyle ─░pek t├╝ccar─▒ Komyonoz o─člu Andon bezirg├ón, 7.875 kuru┼č geliriyle bakkal Tondol o─člu Kiryako, 6.440 kuru┼č ile ├žift├ži ├çanta o─člu Save, 5.580 kuru┼č geliriyle aktar Mersinizo─člu Dimitraki 5.530 kuru┼č ile ├žoban Kumyato v. Agapi, 5.520 kuru┼č ile ├žoban kahy├ós─▒ Yuvan v. Usanyak, 5.050 kuru┼č ile ekmek├ži ├çak─▒r Yorgi v. Panayot, 5.370 kuru┼č ile urganc─▒ Yorgaki v. Yani gibi gelir seviyesi ├žok iyi zenginler de var. Bu da g├Âsteriyor ki mahallenin gelir d├╝zeyi ├žok iyi. 139 haneli mahallenin 98 hanesinin y─▒ll─▒k gelirleri 1.000 kuru┼čun ├╝zerinde. Sadece 6 hanenin hi├ž geliri yok. Mahallelinin 387 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 92 d├Ân├╝m ba─č─▒, 110 d├Ân├╝m ekilebilir 476 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarlas─▒ var. Mahallede 19 e┼ček, 36 at, 7 hanenin sahibi oldu─ču 441 koyun, 13 manda, 23 inek ve 38 ├Âk├╝z var.

├çakalo─člu Mahallesi: Rum mahallesi olan ├çakalo─člu Mahallesi’nin bir numaral─▒ hanesinde Papaz Dimitri v. ─░stimadi kay─▒tl─▒. Hemen iki numaral─▒ hanesinde de mahalleye ad─▒n─▒ veren ├çakalo─člu ailesinden mahallenin en zengini Hristodoli o─člu ├çakalo─člu Yani kay─▒tl─▒. YaniÔÇÖnin ekilen 475 nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č 50 d├Ân├╝m tarlas─▒n─▒n yan─▒nda 5 d├Ân├╝m ba─č─▒, 13 d├Ân├╝m dut bah├žesi, kira geliri elde etti─či ekmek├ži f─▒r─▒n─▒, ┼čerbet├ži (┼čaraphanesi), berber, bakkal, t├╝t├╝nc├╝, terzi d├╝kk├ón─▒ ile han odalar─▒ ve 51 at, 290 koyun, 6 ├Âk├╝z, 36 inek, 29 manda ve 20 buza─č─▒dan olu┼čan ├žok say─▒da k├╝├ž├╝k, b├╝y├╝k ba┼č hayvan─▒ var. Kay─▒tlarda mahallede 110 hanenin ya┼čad─▒─č─▒ g├Âr├╝l├╝yor. Ancak temettuat defterlerinde 36 hanenin kay─▒tlar─▒na ula┼čabildik. Kay─▒tlar─▒na ula┼čabildi─čimiz 36 haneye g├Âre bir de─čerlendirme yaparsak, mahallelinin 152 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 34 d├Ân├╝m ba─č, 495 d├Ân├╝m ekilebilir 50 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarla, 6 d├Ân├╝m bah├že ile 1 hanenin sahibi oldu─ču 20 ar─▒ kovan─▒ sahibi oldu─čunu g├Âr├╝yoruz. Ayr─▒ca mahallede 7 e┼ček, 48 at, 672 koyun, 39 manda, 41 inek, 20 buza─č─▒dan olu┼čan k├╝├ž├╝k b├╝y├╝k ba┼č hayvan varl─▒─č─▒ mevcut. 6 hanenin koyun yeti┼čtiricili─či yapt─▒─č─▒ mahallede 672 koyunun 290ÔÇÖ─▒, keza mahalledeki 39 mandan─▒n 29ÔÇÖu, 41 buza─č─▒n─▒n 36ÔÇÖs─▒, 20 ├Âk├╝z├╝n hepsi ├çakalo─člu YaniÔÇÖnin. Mahallenin 110 hanesinden 61ÔÇÖinin y─▒ll─▒k geliri 1000 kuru┼ču ge├žiyor. Mahallenin toplam geliri: 171.680 kuru┼č, verdi─či vergi toplam─▒: 22.435 kuru┼č, a┼čar vergisi(tah─▒l ├╝r├╝nlerinden al─▒nan vergi) ise 10.108 kuru┼čtur.

Debba─člar/Tabaklar Mahallesi: Mahallede 1 numaral─▒ hanede kay─▒tl─▒ e┼čraftan Sinaeddin Efendizade Hac─▒ Ha┼čim EfendiÔÇÖnin kahvehanesi ve 3 d├╝kk├ón─▒n─▒n yan─▒nda 17,5 d├Ân├╝m dutlu─ču, 3 d├Ân├╝m ba─č─▒, 60 d├Ân├╝m ekilebilir 150 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarlas─▒ ile 1 at, 5 manda, 1 inek, 1 buza─č─▒dan olu┼čan hayvan varl─▒─č─▒ mevcut. Sara├ž Hac─▒ Ali de 4.118 kuru┼č y─▒ll─▒k geliri ile mahallenin zenginlerinden. Onun da kahvehanesi ile sara├ž ve dikici d├╝kk├ónlar─▒ var. Ayr─▒ca 8 d├Ân├╝m dutlu─ču, 2 d├Ân├╝m ba─č─▒ da mevcut. Mahallelinin toplam olarak 243 d├Ân├╝m dutlu─ču, 54 d├Ân├╝m ba─č─▒, 192 d├Ân├╝m ekilebilir 226 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarlas─▒, 33 e┼če─či, 24 at─▒, 2 koyunu, 49 mandas─▒, 17 ine─či, 2 buza─č─▒s─▒, 20 ├Âk├╝z├╝ ve 1 ailenin sahibi oldu─ču 10 ar─▒ kovan─▒ var. Mahallede ki┼či ba┼č─▒na ortalama olarak 3 d├Ân├╝m dutluk d├╝┼č├╝yor. 85 haneli mahallede 35 hanenin y─▒ll─▒k geliri 1.000 kuru┼čun ├╝zerinde. 4 hanenin ise hi├ž geliri yok. Mahallenin 1845 y─▒l─▒ toplam geliri 85.234 kuru┼č, a┼čar vergisi 4.956 kuru┼č ve toplam vergisi 11.430 kuru┼čtur.

Garip├že Mahallesi: Garip├že mahallesi 29 haneli. Mahallelinin toplam 5 d├Ân├╝m dutlu─ču, 38 d├Ân├╝m ba─č─▒, 75 d├Ân├╝m ekilebilir 57 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č (bunun 50 d├Ân├╝m├╝ Zaptiye Ayd─▒nl─▒zade ─░brahimÔÇÖin) tarlas─▒, 16 e┼če─či, 6 at─▒, 14 mandas─▒, 6 ine─či, 12 ├Âk├╝z├╝, 117 d├Ân├╝m bah├žesi (50 d├Ân├╝m├╝ Urganc─▒ Binba┼č─▒ AliÔÇÖnin) ve 6 ar─▒ kovan─▒ var. Mahallede 15 ailenin y─▒ll─▒k geliri 1.000 kuru┼ču ge├žiyor. 3 hanenin hi├ž geliri yok gibi g├Âr├╝n├╝yor ancak bunlardan biri Kadiri Tarikat─▒ ┼×eyhi Halil Baba, di─čeri de Keth├╝da Arap ├çarh─▒o─člu Hasan.

─░maret Mahallesi: 17 haneli mahallenin toplam 14 d├Ân├╝m dut bah├žesi, 12 d├Ân├╝m ba─č─▒, 90 d├Ân├╝m (30 d├Ân├╝m├╝ Muhtar H├╝seyinÔÇÖin) ekilebilir 15 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarlas─▒, 12 mandas─▒,7 ine─či, 21 ├Âk├╝z├╝ var. Muhtar H├╝seyinÔÇÖin de─čirmeni, ticaret erbab─▒(t├╝ccar) Mehmet ReisÔÇÖin kebap├ž─▒ d├╝kk├ón─▒ bulunmakta. Mahallede sadece 3 hanenin geliri 1.000 kuru┼ču a┼č─▒yor. Y─▒ll─▒k 12.415 kuru┼č toplam geliri olan mahalle 757 kuru┼č a┼čar vergisi, 918 kuru┼č ta vergi vermekte.

Rungu┼č Pa┼ča Mahallesi: Mahallelinin toplam 106 d├Ân├╝m dutlu─ču, 40 d├Ân├╝m ba─č─▒, 214 d├Ân├╝m(60 d├Ân├╝m├╝ Mehmet o─člu Mehmet EminÔÇÖin) ekilebilir 422 d├Ân├╝m(130 d├Ân├╝m├╝ 1 nolu hanede oturan Mehmet EminÔÇÖin, 150 d├Ân├╝m├╝ Karamanl─▒ Hac─▒ HasanÔÇÖ─▒n, 80 d├Ân├╝m├╝ hanc─▒ MustafaÔÇÖn─▒n) nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarlas─▒, 19 e┼če─či, 16 at─▒, 14 mandas─▒, 10 ine─či, 18 ├Âk├╝z├╝, 9 d├Ân├╝m bah├žesi ve 60 ar─▒ kovan─▒(50 kovan─▒ Hac─▒ S├╝leyman A─čaÔÇÖn─▒n, 10 kovan─▒ da Aksakal imam─▒ Mustafa EfendiÔÇÖnin) var. 20 hanenin geliri 1.000 kuru┼ču a┼č─▒yor.

Salmasl─▒ Mahallesi: Ermenilerin oturdu─ču mahalle. Temettuat Defterlerinde mahalle ile ilgili bilgilere ula┼čamad─▒k. Sadece vergi m├╝kellefleri ve vergi miktarlar─▒n─▒ g├Âsteren kay─▒tlardan, mahallenin 174 vergi m├╝kellefi oldu─ču ve 1844 y─▒l─▒ vergi toplam─▒n─▒n 55.544 kuru┼č oldu─čunu g├Âr├╝yoruz. 1848 y─▒l─▒nda Mihali├žÔÇÖin mahalle ve k├Âylerinde idari g├Ârevli olanlara ait olmak ├╝zere m├╝hr├╝ kaz─▒lacak ki┼čilerin isim listesinde ÔÇťMahalle Papaz─▒ Kirkor v. Agop, Muhtar Kevork v. Madriuis ve 2.Muhtar Abyahin v. ArtiniÔÇŁ nin isimleri kay─▒tl─▒. Osmanl─▒ Devletinde Ermeni Papazlar─▒ ve ke┼či┼člerinden cizye al─▒nm─▒yordu. 12-13 ya┼č─▒na gelmi┼č Ermeni ├žocuklar─▒ndan yar─▒m, bul├╝─ča eri┼čenlerden tam cizye al─▒n─▒rd─▒. (Cizye, M├╝sl├╝man olmayanlardan al─▒nan ve devlet teminat─▒ alt─▒nda bulunman─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒ olan vergidir.) Bir belgeye g├Âre, ÔÇť1790ÔÇÖda Moskoflu, Nem├želi kefere ├╝zerine sefer haz─▒rl─▒klar─▒ yap─▒ld─▒─č─▒ndan, Donanmay─▒ H├╝mayun gemilerinde gemi kullan─▒m─▒nda ve deniz fenninde mahir, deniz ve ─▒rmak kenar─▒nda bulunan kazalardan be┼čer kuru┼č ayl─▒k, pirin├ž ve peksimetle ├╝├žer ayl─▒klar─▒ pe┼čin olmak ├╝zere bir miktar Ermeni reaya, kendilerine eza ve cefa olunmayarak istihdam edilmeleri, talep edilmi┼č Mihali├žÔÇÖten 15 nefer tertip olunmu┼čtur.ÔÇŁ Salmasl─▒ mahallesindeki Ermeni kilisesi Pehlivan Adem ile Say─▒o─čullar─▒ÔÇÖn─▒n evlerinin bulundu─ču d├Ârtyolda idi. Ermeni okulu da kilisenin bah├žesinde idi.

Sisamo─člu Mahallesi: Sisamo─člu mahallesi 32 haneli. Mahallelinin toplam 115 d├Ân├╝m dut bah├žesi,27 d├Ân├╝m ba─č─▒, 82 d├Ân├╝m ekilebilir 175 d├Ân├╝m├╝ nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č (bunun 50 d├Ân├╝m ekilebilir 150 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č b├Âl├╝m├╝ Karag├Âzo─člu AvramÔÇÖ─▒n Kara YuvanÔÇÖ─▒n) tarlas─▒,3 e┼če─či,9 at─▒, 80 koyunu (30 koyun Mana┼č o─člu KiryakoÔÇÖnun, 50 koyun Panayot damad─▒ Kosta v. YorgiÔÇÖnin), 6 mandas─▒, 24 ine─či (20 inek Mana┼č o─člu KiryakoÔÇÖnun), 1 buza─č─▒s─▒ ve 30 ar─▒ kovan─▒ (hepsi Kostanti v. DimitriÔÇÖye ait) var. 28 ailenin y─▒ll─▒k geliri 1.000 kuru┼ču ge├žiyor. 2 hanenin hi├ž geliri yok. T├╝ccar Karag├Âzo─člu AvramÔÇÖ─▒n Kara Yuvan y─▒ll─▒k 9.300 kuru┼č gelir ile mahallenin en zengini. Mahalleli 1844 y─▒l─▒nda toplam 25.551 kuru┼č vergi vermi┼č.

Tav┼čanl─▒ Mahallesi: 118 haneli mahallede, mahallelinin toplam 130 d├Ân├╝m dutluk, 93 d├Ân├╝m ba─č, 234 d├Ân├╝m ekilebilir 210 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarla, 41 e┼ček, 31 at, 96 manda, 9 inek, 16 buza─č─▒, 16 ├Âk├╝z ve 39 d├Ân├╝m bah├žesi var. Mahallede iki de yabanc─▒ aile var. Bunlardan ├ç─▒ra─č Pazar─▒nda sat─▒┼č i┼či yapanlar─▒n 6. numaras─▒nda kay─▒tl─▒ Rumeli’nin Patin kasabas─▒ D├Ânin k├Ây├╝nden Vasil v. Kosto ekmek├žilik yap─▒yor. Y─▒ll─▒k geliri 6.000 kuru┼č. Yine Rumeli’nin Yanlu kasabas─▒n─▒n ─░skembil k├Ây├╝nden Yani v. DimitriÔÇÖnin y─▒ll─▒k geliri ise 2.000 kuru┼č. Mahallenin toplam geliri 112.683 kuru┼č. Tav┼čanl─▒ Mahallesi’nin tar─▒m ├╝r├╝nlerinden al─▒nan vergi 6.364, toplam vergi ise 17.075 kuru┼č. 118 haneli mahallede 57 ailenin geliri 1.000 kuru┼ču ge├žiyor. 9 hanenin hi├ž geliri yok.

Tepeko─člu Mahallesi: Tepeko─člu Mahallesi 117 haneli. Mahallelinin toplam 314 d├Ân├╝m dutlu─ču, 68 d├Ân├╝m ba─č─▒, 138 d├Ân├╝m ekilebilir 40 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č (nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarlalar─▒n hepsi H─▒z─▒ro─člu KostantiÔÇÖnin) tarlas─▒, 9 e┼če─či, 18 at─▒, 1.070 koyunu(Mahallede 15 hane koyunculuk yap─▒yor, koyunlar─▒n 200ÔÇÖ├╝ Sa─č─▒ro─člu Yorgi v. LazariÔÇÖnin), 13 mandas─▒, 24 ine─či, 2 buza─č─▒s─▒, 8 ├Âk├╝z├╝ ve 9 d├Ân├╝m bah├žesi var. 65 hanenin geliri 1.000 kuru┼ču a┼č─▒yor. ─░kinci Muhtar ├çak─▒ro─člu YamandiÔÇÖnin y─▒ll─▒k geliri 6.000 kuru┼č iken 17 hanenin hi├ž geliri yok. 142.240 kuru┼č toplam geliri olan mahallenin aÔÇÖ┼čar─▒ (arazi mahsullerinden al─▒nan onda bir nisbetindeki vergi) 708 kuru┼č, ipek aÔÇÖ┼čar─▒ 7.970 kuru┼č, toplam vergisi ise 15.215 kuru┼čtur.

Yenice Mahallesi: 100 haneli mahallenin toplam 166 d├Ân├╝m dutlu─ču, 44 d├Ân├╝m ba─č─▒, 481 d├Ân├╝m ekilebilir 517 d├Ân├╝m nadasa b─▒rak─▒lm─▒┼č tarlas─▒, 12 e┼če─či, 7 at─▒, 46 mandas─▒, 40 ine─či, 7 buza─č─▒s─▒, 89 ├Âk├╝z├╝ ve 14 ar─▒ kovan─▒ var. 28 hanenin geliri 1.000 kuru┼ču a┼č─▒yor. 10 hanenin hi├ž geliri yok. 77.385 kuru┼č toplam geliri olan mahalle 2.256ÔÇÖs─▒ aÔÇÖ┼čar 2.339ÔÇÖu ipek haririnden 4.595 kuru┼č aÔÇÖ┼čar ve 11.760 kuru┼č toplam vergi veriyor. Yenice Mahallesi’nde 9 K─▒bti hanesi ya┼č─▒yor. Y─▒ll─▒k toplam gelirleri 2.250 kuru┼č olan K─▒btiler 630 kuru┼č vergi veriyor. Yenice Mahallesi’nde Balaban Suba┼č─▒ Camii var. 1235 y─▒l─▒nda bu caminin hitabeti Ebubekir HalifeÔÇÖnin refi(kadro derecesinin y├╝kselmesi) nedeniyle Habib HalifeÔÇÖye tevcih edilmi┼č.

1,456 total views, 1 views today

┼×aban YALAZI

┼×aban YALAZI

KaracabeyÔÇÖde do─čdu. Bursa E─čitim Enstit├╝s├╝ mezunudur. A.├ť. E─čitim Fak├╝ltesinde E─čitim ─░daresi ve Planlamas─▒ dal─▒nda Lisans ├ťst├╝ ├žal─▒┼čmas─▒, A.├ť. Siyasal Bilgiler Fak├╝ltesi ─░┼čletme ─░ktisad─▒ Enstit├╝s├╝ÔÇÖnde Marketing dal─▒nda Y├╝ksek Lisans yapt─▒. Bir sure ├Â─čretmenli─čin ard─▒ndan D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖna ge├žen Yalaz─▒, Mainz Ba┼čkonsoloslu─čuÔÇÖnda 33 y─▒l g├Ârev yapt─▒ktan sonra emekliye ayr─▒ld─▒. ÔÇťKaracabeyÔÇŁ, ÔÇťN├╝fus ve Temettuat Defterlerine G├Âre KaracabeyÔÇÖin Ekonomik ve Toplumsal Yap─▒s─▒ÔÇŁ kitaplar─▒n─▒ yazan Yalaz─▒, ÔÇťBa┼čbakanl─▒k Osmanl─▒ Ar┼čivlerinde Mihali├ž ─░le ─░lgili BelgelerÔÇŁi 6 cilt halinde derledi. Son olarak ÔÇťH├╝davendigar Vilayeti Salnamelerinde Mihali├žÔÇŁ kitab─▒n─▒ yay─▒nlayan Yalaz─▒ÔÇÖn─▒n Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi ba┼čta olmak ├╝zere ├žok say─▒da dergi ve gazetede KaracabeyÔÇÖi konu alan yaz─▒lar─▒ yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Halen Bursa Ara┼čt─▒rmalar─▒ Dergisi yay─▒n kurulu ├╝yesidir. Evli ve 3 ├žocukludur. E-Posta: saban.yalazi@hotmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
┼×aban YALAZI

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒