Eski Zamanlardaki Susurluk: Ula┼č─▒m – Tarihi Yollar – Tar─▒m ve Hayvanc─▒l─▒k – Borsa

Eski Zamanlardaki Susurluk: Ula┼č─▒m – Tarihi Yollar – Tar─▒m ve Hayvanc─▒l─▒k – Borsa

Nurettin KU┼×

─░ktisat├ž─▒, hukuk├žu,ara┼čt─▒rmac─▒ veyazar.
Susurluk 1951 do─čumlu . Eski┼čehir ─░T─░A 1971-72 Lisans , Ankara Hukuk Fak. ├ľzel Hukuk B├Âl├╝m├╝ Deniz Hukuku Lisans 1987. ├ľzel sekt├Ârdeki i┼čletmelerde ├že┼čitli g├Ârevler ald─▒.
Emekli oldu─ču 1997 y─▒l─▒ndan bu yanatarih ara┼čt─▒rmalar─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒tarih bilimi ├žer├ževesinde s├╝rd├╝r├╝yor.Ayn─▒ zamanda, 1985 den bug├╝ne T├╝rkiye Yard─▒m Sevenler Derne─či (TYSD) Bursa ┼×ubesi'nde (35 y─▒l)denetim kurulu ba┼čkan─▒ ve TYSDOnursal ├╝yesidir.B├╝y├╝k ├ľnder Atat├╝rk ve de─čerli ┼čahsiyetlerleilgiliyay─▒nlanm─▒┼č ara┼čt─▒rma yaz─▒lar─▒ iletoplum, ya┼čam k├╝lt├╝r sanatlailgili K├Â┼če yaz─▒lar─▒ve┼čiirleri vard─▒r. Susurluk TicaretBorsas─▒ dergisinde ara┼čt─▒rma yaz─▒lar─▒ yay─▒nlan─▒yor.
┼×u anda ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ ÔÇťBal─▒kesir Bir Sevdad─▒r SusurlukÔÇť kitab─▒n─▒n3 cildi tamamland─▒, 4.cildi ise bas─▒ma haz─▒rlan─▒yor.Susev Susurluk e─čitim K├╝lt├╝r Sanat Vakf─▒ platformununkurucu ba┼čkan─▒ .
E-posta: nurettinkusbursa@gmail.com
Nurettin KU┼×

Anadolu Ula┼č─▒m g├╝zergahlar─▒
Osmanl─▒lar d├Âneminde; Anadolu sa─č kol yol g├╝zergah─▒: ─░stanbul’dan ba┼člay─▒p ─░zmit, ─░znik, Eski┼čehir, Seyitgazi, H├╝srevpa┼ča Han─▒, Ilg─▒n, Konya, Adana, Antakya, ┼×am, Mekke ve Medine.

Orta yol g├╝zergah─▒: ─░stanbul, Gebze, ─░zmit, Bolu, Merzifon, Tokat, Sivas, Malatya, Harput, Diyarbak─▒r, Nusaybin, Musul ve Kerk├╝k.

Sol kol g├╝zergah─▒: Ortayol g├╝zergah─▒ Merzifon’dan ayr─▒ca Ladik, Niksar, Karahisar, ┼×ark-i Kelkit, A┼čkale, Erzurum, Kars ve Tebriz.

Ana kol g├╝zergah─▒: Bu yollar─▒n d─▒┼č─▒nda bir ana yol daha var ki; ├ťsk├╝dar’dan ba┼člayan ve ├çe┼čme’ye kadar uzanan; ├ťsk├╝dar, Gebze Dilovas─▒, Gemlik, Mudanya, Uluabad ve ikiye ayr─▒l─▒p ├çanakkale g├╝zergah─▒ ve SUSI─×IRLIK, Manisa,─░zmir ve Urla’ya uzanan ve Sel├žuk, Milas g├╝zergah─▒.

Osmanl─▒ devleti ├╝zerine bir ├žok ara┼čt─▒rmas─▒ bulunan Franz Taeschner’in yabanc─▒ dillerde yay─▒nlanan kitab─▒ 1926 y─▒l─▒nda Hamit Sadi taraf─▒ndan Osmanl─▒caÔÇÖya ├ževrilmi┼č ve Dar├╝lf├╝nun Edebiyat Fak├╝ltesi Mecmuas─▒nda da 5 cilt olarak yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. Anadolu’nun ve bilhassa bu g├╝zergah─▒n ├Ânemini, Roma, Bizans, Sel├žuklular ve Osmanl─▒lar d├Ânemi ortak ├žal─▒┼čmas─▒nda, bu yol ├╝zerindeki kervansaraylara, hanlara ve bilhassa SUSI─×IRLI─×I’n─▒n kervanlar i├žin ticaret bak─▒m─▒ndan ├Ânemine ve bu b├Âlgenin ├Âzelliklerine ├žokca yer verilmektedir.

Daha ├Ânceki ├ža─člarda bu yol g├╝zergah─▒n─▒n ├žok kullan─▒ld─▒─č─▒ ve b├Âlgenin ├Âzellikle 19. y├╝zy─▒lda b├╝y├╝k de─či┼čimlerle ticaret yolu haline d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ vurgulanmaktad─▒r.

16.y├╝zy─▒l incelemelerinde ise Bal─▒kesir’in tarihi, fiziki, demografik ve sosyo-ekonomik yap─▒s─▒ incelendi─činde, bug├╝nk├╝ yerinde de─čil de 16,5 km kuzeydo─čusunda, K├╝├ž├╝k AsyaÔÇÖn─▒n Misya denilen b├Âlgesinde, bilhassa SusurlukÔÇÖun Demirkap─▒, Y─▒ld─▒z b├Âlgesine yak─▒n, HADR─░ANOUTHERA─░ kentinin oldu─ču yer yani BABAK├ľY civar─▒d─▒r. Babak├Ây-Bigadi├ž aras─▒ ve Ba┼čp─▒nar mevkileri b├Âlgede ilk yerle┼čim yerleri olarak g├Âr├╝n├╝r. Erken Tun├ž ├ça─č─▒n─▒n ilk evresinden ikinci evresinde de kullan─▒lan Babak├Ây’├╝n 4 km Ba┼čp─▒nar mevkiine yak─▒n mezarl─▒kta platonun ├╝zerindeki arkeolojik alan ka├žak├ž─▒lar taraf─▒ndan tahrip edilmi┼čtir. Bu mezarl─▒─č─▒n Roma ve Bizans d├Ânemlerinde de kullan─▒ld─▒─č─▒ iki ta┼č sanduka ile mezarlardan anla┼č─▒lmaktad─▒r. Mezarla birlikte k├╝p ve ├Âl├╝t arma─čanlar─▒ gaga a─č─▒z testiler parlak y├╝zeyli ├╝├ž ayakl─▒ kaplar ├ž├Âmlek kapaklar de─čerli buluntular g├Âsteriyor ki uzun zaman merkezi olarak kullan─▒lm─▒┼čt─▒r.

Bal─▒kesir ilimizde orta ve ge├ž Tun├ž ├ža─č─▒na ait yerle┼čme alanlar─▒ ├žok azd─▒r. Yani SUSURLUK nehrine verimli topraklara yak─▒n ve ├ževreler ve yollar tercih edilmi┼čtir. Bal─▒kesir kentinin ilk yerle┼čenleri Mizi yada Misi ismi ile an─▒lan Misyal─▒lar olup Friglerle ayni k├Âkten beyaz ─▒rk Aryan k─▒sm─▒n─▒n Pelaj mensuplar─▒d─▒r. Tar─▒mda olduk├ža ileri d├╝zeyde olduklar─▒ ara┼čt─▒rmalardan bilinmektedir. Ba─č─▒ms─▒z bir devlet kuramayan Misyal─▒lar’─▒n Hitit, Frig, Pers, B├╝y├╝k ─░skender ve Bergama Krall─▒─č─▒ egemenli─či alt─▒nda ya┼čad─▒klar─▒ ara┼čt─▒rmalarda a├ž─▒k g├Âr├╝nmektedir. 1949 arkeolojik ├žal─▒┼čmalar─▒nda, Kalkolitik ve Bak─▒r ├ža─čdaki Bitinler, Mizler ve Frigler d├Âneminde merkez BABAK├ľY civar─▒ g├Âr├╝nmektedir. Ba┼čp─▒nar civar─▒nda yap─▒lan arkeolojik kaz─▒lar g├Âstermektedir ki genelde su havzalar─▒ yak─▒n b├Âlgeler yerle┼čim alanlar─▒ olarak tercih edilmi┼čtir. Bal─▒kesir’in bug├╝nk├╝ yerinde yerle┼čimi sonraki d├Ânemlerde ger├žekle┼čmi┼čtir. Sel├žuk ├ťniversitesi Sosyal Bilimler Tarih Ana Bilim, Yeni├ža─č Tarihi Bilim Dal─▒ doktora tezlerinde de bu konuya detayl─▒ bir ┼čekilde a├ž─▒kl─▒k getirilmi┼čtir.

Bal─▒kesir b├Âlgesinin 17.nci y├╝zy─▒lda demografik fiziki ve soysa ekonomik yap─▒lar─▒ incelenmi┼č ve Milli k├╝t├╝phanede bulunan Bal─▒kesir ┼×eriyye sicillerinden,Ba┼čbakanl─▒k Osmanl─▒ ar┼čivleri ve de─či┼čik tasniflerinden belgelerden gerekse Vak─▒flar Genel m├╝d├╝rl├╝─č├╝nde mevcut vakfiyelerden ayr─▒ca Bal─▒kesire ugram─▒┼č seyyah lar─▒n Seyahatnamelerinden tesbit bilgiler do─črultusunda yap─▒lan ve daha ├Ânceleri Bal─▒kesir ├╝zerine yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar bir arada yararlan─▒larak yap─▒lan inceleme ve kar┼č─▒la┼čt─▒rmalar ─▒┼č─▒─č─▒nda bu ├žal─▒┼čmalar─▒ d├Ârt b├Âl├╝m halinde tamamlanm─▒┼č olup ┼×imdiki BALIKES─░R in oldu─ču yerde yerle┼čim yeni d├Ânemlerde olu┼čturulmu┼čtur. Eski yol yerle┼čim yerlerine ve su nehir havza kenarlar─▒na yak─▒n b├Âlgelerden ge├žmektedir.
Alman Arkeologlar─▒n en ├╝nl├╝lerinden birisi olan ve Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču Arkeoloji ├žal─▒┼čmalar─▒ ba┼č dan─▒┼čmanl─▒─č─▒n─▒ da yapm─▒┼č, Alman arkeolog Theodor Wiegand, ÔÇťAntik b├Âlge Misya’n─▒n kalbi Sultan├žay─▒r’daki k├Âpr├╝ oldu─čunu s├Âylemi┼čtir. Bu k├Âpr├╝ ipek yolu ├╝zerinde Ege’den gelen yolun ├çanakkale ve ─░stanbul aya─č─▒nda ayn─▒ zamanda kervanlar─▒n dinlendi─či ve ihtiya├ž giderdi─či SUSURLUK giri┼čindedir. ┼×u andaki BALIKES─░R-Susurluk yolu nehrin Bat─▒ kenar─▒nda iken Eski yol Susurluk nehrinin do─ču taraf─▒n─▒ takiben gelir ve DEM─░RKAPI YILDIZ (Ild─▒z ) ve da─č eteklerini takip ederek Sultan├žay─▒r taraf─▒na k├Âpr├╝ ile ge├ži┼č yapar ve oradan kuzeye devam eder.Alman Arkeologlar─▒n en ├╝nl├╝lerinden birisi olan ve Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču Arkeoloji ├žal─▒┼čmalar─▒ ba┼čdan─▒┼čmanl─▒─č─▒n─▒ da yapm─▒┼č, Alman Arkeolog Theodor Wiegand, Ren b├Âlgesinde do─čmu┼č 1864′ de arkeoloji ├Â─črenimi sonras─▒ 1891′ de doktoras─▒n─▒ alm─▒┼č, arkeolo─č C Human’─▒n ├Âl├╝m├╝ ├╝zerine Priene kaz─▒lar─▒na devam etmi┼č kaz─▒ y├Âneticili─čini ├╝stlenmi┼č ve Zeus tap─▒na─č─▒n─▒ ortaya ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.

1899′ da MiletÔÇÖte, hem de Didima ve Sisam adas─▒ndaki Hera tap─▒na─č─▒nda kaz─▒lara ba┼člam─▒┼č olup 15 y─▒l kaz─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒ neticesinde Roma d├Âneminde yap─▒lm─▒┼č 15.000 ki┼čilik tiyatroyu temizlemi┼č G├╝ney agoras─▒n─▒ ortaya ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.

Agora an─▒tsal kap─▒, Serapis Tap─▒na─č─▒ (K─▒z─▒l avlu) Asklepieion olarak bilinen sa─čl─▒k merkezi tap─▒naklar─▒ ve buraya giden kutsal yolu ortaya ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r. ─░stanbul’da Alman Arkeoloji Enstit├╝s├╝ y├Âneticili─čini yapm─▒┼čt─▒r. I. D├╝nya sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda y├╝zba┼č─▒ r├╝tbesi ile Osmanl─▒┬á ordusunda g├Ârev alm─▒┼č ve ┼×am’da ├žal─▒┼čm─▒┼čt─▒r. 1924 Didima ve 1927-1932 Bergama kaz─▒lar─▒n─▒ s├╝rd├╝rm├╝┼čt├╝r. Berlindeki BERGAMA M├╝zesinin kurulu┼čuna yard─▒mc─▒ olmu┼čtur. 19 Aral─▒k 1936′ da ├Âlm├╝┼čt├╝r. ABD, Almanya, Avusturya, Danimarka, ─░ngiltere, ─░svi├žre, Rusya ve Hollanda m├╝zelerinde ne yaz─▒k ki tarih hazinelerimiz ├žal─▒narak ├žarp─▒c─▒ ├Ârnek bilhassa Alman arkeolog Theodor Wiegand’─▒n 1903′ te buldu─ču Agora an─▒tsal kap─▒ 1907-1908 y─▒llar─▒nda 750 tonluk yap─▒ par├ža par├ža yurt d─▒┼č─▒na ka├ž─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Zeus suna─č─▒ demiryolu yap─▒l─▒rken m├╝hendisler taraf─▒ndan ka├ž─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Ve daha niceleri… ├ľrne─čin Beyhekim mescidi mihrab─▒, Seyyid Mahmut HAYRAN─░ T├╝rbesi sandukas─▒, 2. Selim t├╝rbesi ├žini pano, Zeus tap─▒na─č─▒, Tursus LAHD─░, Bo─ča ba┼č─▒ fig├╝rl├╝ alt─▒n bilezik, Hitit kadehi, mescidi Nebevi tasvirli ─░ZN─░K ├çinisi daha niceleri.

K├╝├ž├╝k Misya’da ara┼čt─▒rmalar yapan arkeolog k├Âpr├╝n├╝n Misya’n─▒n kalbi oldu─čunu vurgulam─▒┼čt─▒r. Mcestus k├Âpr├╝s├╝ her iki ucundaki rampalar hari├ž olmak ├╝zere 234 metre uzunlu─čunda ve 6,35 m. geni┼čli─čindedir ve iskelelerin merkez ├žizgileri aras─▒ndaki mesafe 13 m. kemerin her biri i├žin 17,80 metre, a├ž─▒kl─▒k aral─▒─č─▒ 14,20 metre, iskele geni┼čli─či buna g├Âre 3,60 metredir.

─░nce kiri┼čler ├╝├žgen bi├žimindeki kesiciler taraf─▒ndan korunur ve yakla┼č─▒k 1-4 aras─▒ yay─▒lma oran─▒na kar┼č─▒ elveri┼čli bir kal─▒nl─▒kla su ak─▒┼č─▒n─▒n k├Âpr├╝y├╝ nispeten s─▒n─▒rs─▒z ge├žmesine izin verir. Yaylanma hatt─▒ndan kilit ta┼č─▒na kadar y├╝kselme 4,30 metredir. Ve 3,3 ÔÇô ile 3 oran─▒nda yay─▒lma vermekte olup k├Âpr├╝ bu nedenle bir d├╝zine antik segman kemer k├Âpr├╝s├╝nden daha fazla kuvvetlidir.

─░├žeride malzemeyi korumak ve kemer tonozlar─▒na dayanan a─č─▒rl─▒─č─▒ azaltmak ad─▒na i├ži bo┼č odalar ┼čeklindedir ve 4,40 m geni┼člik ve 2,40 m uzunlu─čunda olup k├Âpr├╝n├╝n boyuna eksenine e─čik olarak d├╝zenlenmi┼čtir. Benzer oda ┼čekilleri Roma k├Âpr├╝lerinde uygulama ┼čeklindedir. D─▒┼č k─▒s─▒mda a┼ča─č─▒ ak─▒┼č taraf─▒nda iki kat daha b├╝y├╝k ni┼č ile ├žift kemerli ni┼č yerle┼čtirilmi┼čtir. Yar─▒ a├ž─▒k yayla k├Âpr├╝ ├╝zerinde y├╝k├╝ hafifletmek i├žindir. ─░stinat duvarlar─▒ dalk─▒ranlar gibi ├Âzenle i┼členmi┼č ve kire├žta┼č─▒ ile in┼ča edilmi┼čtir. Ba─člay─▒c─▒ olarak ta┼č ve tu─čla i┼člemleri aras─▒ y├╝zeyler muhtemelen mermer kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. ─░skele i├žini doldurmak i├žin Roma betonu kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ belirtmektedir. Arkeolog raporunda
klasik kemerli Macestus tarz─▒nda K├╝├ž├╝k Misya’n─▒n Miletopolis Yolu g├╝zergah─▒nda 39.895278 derece boylam ve 28.164722 derece Enlem koordinatlar─▒nda yap─▒lm─▒┼č 4. Y├╝zy─▒lda yap─▒lm─▒┼č ihtimalinin y├╝ksek oldu─čunu belirtti─či k├Âpr├╝ ta┼č k├Âpr├╝ i├žin ÔÇťAntik b├Âlge Misya’n─▒n kalbi Sultan├žay─▒r ta┼č k├Âpr├╝s├╝d├╝r” demi┼čtir ve k├Âpr├╝ ile ilgili ├žal─▒┼čmalar─▒ ile projelerini ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ di─čer proje ├žal─▒┼čmalar─▒ dolay─▒s─▒yle ba┼čka arkeloglara yonlendirmi┼č ancak Erdek ve kuzey b├Âlgelerde yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar dolay─▒s─▒yle ne yaz─▒k ki bug├╝ne de─čin g├Âr├╝ld├╝─č├╝ ┼čekildedir.
Wiegand’a g├Âre, ge├ž Roma ya da erken Bizans d├Âneminde bir in┼čaat tarihini g├Âsterir. Hasluck, kom┼ču Beyaz K├Âpr├╝ ve Aesepus K├Âpr├╝s├╝ ile mimari paralelliklere i┼čaret ediyor ve Macestus K├Âpr├╝s├╝ bu temelde B├╝y├╝k Konstantin saltanat─▒na (MS 337 MS) dayan─▒yor. K├Âpr├╝den yakla┼č─▒k 300 metre uzakl─▒ktaki bir tepenin ├╝zerinde bulunan ge├ž Bizans kalesinin varl─▒─č─▒, en az─▒ndan 14. y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒na kadar s├╝rekli kullan─▒m i├žin kan─▒t olarak kabul edilir.
1902’deki bir ke┼čif gezisi s─▒ras─▒nda, Alman arkeolog Theodor Wiegand, antik yap─▒y─▒ hala m├╝kemmel bir koruma durumunda buldu; nehrin daha b├╝y├╝k gemiler i├žin gezilebilir hale getirilmesinde kaba ve nihayetinde ba┼čar─▒s─▒z bir giri┼čim olan sadece otuz y─▒l ├Ânce do─ču aya─č─▒ndan d├Ârd├╝nc├╝ iskele havaya u├žurulmu┼čtu. K─▒sa bir s├╝re ├Ânce, o s─▒rada Mysia’y─▒ da ziyaret eden ─░ngiliz meslekta┼č─▒ Frederick William Hasluck taraf─▒na bu bilgiler verilmi┼čtir. Daskyleion antik kenti Persler zaman─▒ Satrapl─▒k Merkezidir. Sultan├žay─▒r k├Âpr├╝s├╝n├╝ ge├žti─činizde Sultan├žay─▒r’dad─▒r. Pers Krall─▒─č─▒ yapt─▒─č─▒ fetihlerle imparatorluk s─▒n─▒rlar─▒n─▒ geni┼čletmi┼č bu yerlerin kontrolu ve idareleri a├ž─▒s─▒ndan satrapl─▒k olarak bilinen bir nevi eyalet sistemi gibi i┼čleyen merkezler kurmu┼čtur. Biri de SUSI─×IRLIK SULTAN├çAYIR’dad─▒r.

Sultan├žay─▒r, Daskyleion antik kenti Persler Satrapl─▒k merkezlerinden birisidir. SEL├çUK ├ťniversitesi Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ Tarih Ana Bilim Dal─▒ eski ├ža─č tarihi bilim dal─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒nda y├╝ksek lisans tezlerinde Prof Dr. Hasar Bahar dan─▒┼čmanl─▒─č─▒nda Perslerin y├Ânetim ┼čekli ve satrapl─▒k sistemi ├žal─▒┼čmalar─▒ incelenmi┼č olup arkeolog raporlar─▒nda da k├Âpr├╝ye ├žok yak─▒n 300 metrelik tepede satrapl─▒k kal─▒nt─▒lar─▒n─▒n olmas─▒ k├Âpr├╝n├╝n yol g├╝zergah─▒nda ├žok ├Ânemli ve eski├ža─člara ait de─čerli bir yap─▒ oldu─čunun ve ticaret yolu ├╝zerindeki k─▒ymeti belirtilmektedir. Arkeolo─č Wiegand bu sebeple bu Sultan├žay─▒r k├Âpr├╝s├╝n├╝n K├╝├ž├╝k Misya’n─▒n kalbi oldu─čunu vurgulam─▒┼čt─▒r.

Ticaret kervanlar─▒n─▒n ve ge├ži┼č yapan yolcular─▒n rahat ┼čekilde konaklamalar─▒n─▒ sa─člamak i├žin vak─▒f kurulmu┼č ve Susurluk Han─▒ yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. ─░nebey vakf─▒na ait ├žiftlik iken Bursa ─░stanbul ve Manisa taraf─▒ndan gelip ge├ženlerin konaklamas─▒ i├žin kervanlar i├žin Yeni├žeri Ocak elemanlar─▒ndan Mustafa ├çelebi taraf─▒ndan bir kervansaray ve mescit yapt─▒r─▒lm─▒┼č olup uzun y─▒llar durak ve dinlenme yeri olarak Sus─▒─č─▒rl─▒k de─čerini korumu┼čtur.ve hayvanc─▒l─▒─č─▒n ve tar─▒m─▒n elveri┼čli arazileri sebebiyle hububat ├╝retimi sebebi ile 19 y├╝zy─▒lda da Pazar kurulu┼čuna izin verilmi┼čtir.
Vak─▒fa ait bu han─▒n, Aral─▒k 1620’de Mustafa ├çelebi ceddinden Naz─▒ro─člu denilen Musli kendi m├╝lk├╝ oldu─čunu s├Âyleyerek Hac─▒ Ali adl─▒ Yeni├žeriye 20.000 ak├žeye satm─▒┼č. Ancak bu sat─▒┼č, han vak─▒f yeri oldu─ču i├žin tescil edilememi┼č ve iptal edilmi┼čtir. 1620’li y─▒llarda Sus─▒─č─▒rl─▒─č─▒ 60 haneden ibaret olup, 1650’li y─▒llarda 64 haneye, 1689 y─▒l─▒nda ise 70 haneye ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.
Karesi sanca─č─▒ndan 16.y├╝zy─▒lda ─░stanbul’a zahire, g─▒da maddeleri ve canl─▒ hayvan ticaretinin h─▒zland─▒r─▒lmas─▒ i├žin k├╝├ž├╝k teknelerle SUSURLUK NEHR─░ kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu teknelerin k─▒┼č─▒ Uluabad G├Âlyaz─▒ g├Âl├╝nde ge├žirdikleri, ─░nebey vakf─▒ k├╝t├╝phanesinde yer alan Osmanl─▒ca el yazmas─▒ kay─▒tlarda belgelidir. Bursa g├╝zergah─▒nda ISSIZHAN yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Bilhassa konaklama ve k─▒┼č─▒n k├╝├ž├╝k ├žaptaki teknelerin s─▒─č─▒nmas─▒ ve konaklamas─▒ ile kervanlar─▒n konaklamas─▒ sebebiyle yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Sus─▒─č─▒rl─▒k han─▒ kervanlar─▒n bu g├╝zergahta ├Ânemli konaklama yerlerinden biridir. Ayr─▒ca Manyas g├Âl├╝ de kullan─▒ld─▒─č─▒ belirtilir ve Kebeler mevkiine de iskele yap─▒lm─▒┼čt─▒r.Nehir ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ ile ilgili Osmanl─▒ H├╝k├╝meti ile ─░talyan H├╝k├╝meti aras─▒nda devletler aras─▒ 870.000 ─░talyan liret sermayeli anonim ┼čirket kurulmu┼č ve protokoller imzalanm─▒┼čt─▒r. 1901 y─▒l─▒ndan itibaren k├╝├ž├╝k teknelerle g─▒da, canl─▒ hayvan ve maden ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ da yap─▒ld─▒─č─▒ belgelerle sabittir.
─░┼č bu s├Âzle┼čme birka├ž ├Ânce ─░stanbul da M├╝zayede de a├ž─▒k art─▒rma ile sat─▒lm─▒┼čt─▒r. ─░┼čbu ana s├Âzle┼čme devletler aras─▒nda kurulmu┼č Anonim ┼×irket olup anonim ┼čirketin taraflar─▒ Osmanl─▒ H├╝k├╝meti ve ─░talyan H├╝k├╝metidir. Ve s├Âzle┼čme ─░talyanca d─▒r. Ve s├Âzle┼čmede ana mevzusunda SUSI─×IRLIK nehri ├╝zerinde yap─▒lmas─▒ ├Âng├Âr├╝len konu nehir ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ olup sadece SUSURLUK NEHR─░ ni kapsamaktad─▒r Ve ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒n k├╝├ž├╝k y├╝k ve nehirde ├žal─▒┼čabilecek k├╝├ž├╝k ├žapl─▒ gemi ve yelkenlilerle yap─▒lmas─▒n─▒ ├Âng├Ârmekte olup ana s├Âzle┼čmenin sayfalar─▒nda Susurluk nehri ve yap─▒lmas─▒ planlanan ve yap─▒lacak g├╝zergahlara ait harita ve k├Âyleri il├želerin isimlerini ve s─▒n─▒rlar─▒ belirleyen (resim 3-4)haritada bulunmaktad─▒r. Bilhassa ├žuvallarla bor madeni kire├ž ta┼č─▒ ve di─čer madenlerin ta┼č─▒malar─▒n─▒ da ve canl─▒ hayvan ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒n─▒ da hububat ve hububat ├╝r├╝nleri un vb. ├╝r├╝nleri de kapsamaktad─▒r.

1901 y─▒l─▒ndan itibaren k├╝├ž├╝k teknelerle g─▒da, canl─▒ hayvan ve maden ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ yap─▒ld─▒─č─▒ belgelerle sabittir.

Osmanl─▒ da bilindi─či ├╝zere ilk demiryolu in┼čaat─▒ 1850ÔÇÖli y─▒llarda ba┼člar.─░lk demiryolu imtiyazlar─▒na ─░ngilizler al─▒r. . Kahire ile ─░skenderun (1851ÔÇô1856), K├Âstence-├çernova (1857ÔÇô1860), Rus├žuk-Varna (1863ÔÇô1866), ─░zmir Ayd─▒n (1856ÔÇô63), ─░zmir Kasaba (1863ÔÇô1866) hatlar─▒n─▒ ─░ngilizler in┼ča ederler. 1869 y─▒l─▒nda Rumeli Demiryollar─▒ imtiyaz─▒n─▒ alan Avusturyal─▒ banker Baron HirschÔÇÖin mukaveledeki bo┼čluklar─▒ f─▒rsat bilmesi ├╝zerine devleti a─č─▒r mali y├╝kler alt─▒na sokmu┼čtur. Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin yabanc─▒ ┼čirketlere g├╝venini sars─▒lm─▒┼č bu nedenle kendi imk├ónlar─▒n─▒ kullanarak Haydarpa┼ča-─░zmit ve Mudanya-Bursa demiryolu hatlar─▒n─▒ yapmaya te┼čebb├╝s eder.─░lk hatt─▒ 1871ÔÇô1873 y─▒llar─▒ aras─▒nda i┼čletmeye a├žabilmi┼čse de, Mudanya-Bursa hatt─▒ yar─▒m kald─▒ ve b├Âyle bir yat─▒r─▒m─▒n alt─▒ndan kalkamayarak bir m├╝ddet sonra bu hatlar─▒ ┼čirketlere kiralamak veya terk etmek zorunda kalm─▒┼čt─▒r.1877ÔÇô1878 y─▒llar─▒nda Rusya ile ya┼čanan sava┼č demiryolu yat─▒r─▒mlar─▒n─▒ geri plana b─▒rakm─▒┼čt─▒r. 1881 y─▒l─▒nda Duyun-─▒ UmumiyeÔÇÖnin kurulmas─▒yla g├╝ven ortam─▒ bulan yabanc─▒ ┼čirketler yeniden imtiyaz talepleriyle ortaya ├ž─▒kar. Osmanl─▒ co─črafyas─▒ndaki demiryolu in┼čas─▒na b├╝y├╝k bir ivme kazand─▒r─▒r. Almanlar a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒ hissettirirler ve Soma ile Band─▒rma aras─▒nda in┼ča edilecek bir demiryolu, hem Bal─▒kesir ve civar─▒n─▒ hem Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin mali, askeri yap─▒s─▒ hem de yabanc─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar ad─▒na kazan├žl─▒ bir proje idi. Konumu itibariyle hem i├ž hem de d─▒┼č ticarete olduk├ža m├╝sait durumda idi. Bal─▒kesir susurluk ve b├Âlge hem ziraat hem hayvanc─▒l─▒k orman ├╝r├╝nleri ve bilhassa maden a├ž─▒s─▒ndan ─░stanbul ve ba┼čka ┼čehirlere yurt d─▒┼č─▒na mal g├Ânderebilmede hemde b├Âlgedeki mevcut ticaretin b├╝y├╝k b├Âl├╝m├╝n├╝n ba─člant─▒ noktas─▒ Band─▒rma liman─▒ olmas─▒ demiryolu ehemmiyeti b├╝y├╝kt├╝.─░stanbul ve yurt d─▒┼č─▒ dahil ticarette b├Âlge a├ž─▒s─▒ndan Band─▒rma Liman─▒na ula┼č─▒m ├Ânemli idi. D├╝nyaya a├ž─▒lan kap─▒s─▒ gibiydi. Ayr─▒ca Bal─▒kesir-Band─▒rma g├╝zerg├óh, Ege b├Âlgesi ile Osmanl─▒ ba─člant─▒lar─▒ g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nd─▒─č─▒nda Bal─▒kesirÔÇÖin Egenin demiryolu hatt─▒ ile Band─▒rma Liman─▒na ba─članmas─▒ ka├ž─▒n─▒lmazd─▒.Band─▒rma-Soma Demiryolu hatt─▒ yap─▒m teklifleri neticesi hemde Band─▒rma-Soma Demiryolu, stratejik, idari ve askeri anlamda b├╝y├╝k ├Ânemli oldu─čundan Soma-Manisa hatlar─▒yla birle┼čmesi neticesi asker ve askeri malzeme sevk─▒yat─▒ h─▒z kazanmas─▒ ile b├Âlgede ya┼čanan g├╝vensiz durumlar kontrol alt─▒na al─▒nabilecekti. Uzun s├╝re ├že┼čitli sebeplerle malalesef demiryolu imtiyazlar─▒ verilmedi, yer arazi sorunlar─▒ bir├žok sebebplerle ├žok ge├ž kal─▒nd─▒ ancak Band─▒rma-Soma demiryolu hatt─▒ in┼čaaat─▒n─▒n tamamlanmas─▒yla birlikte Ekim 1912ÔÇÖde b├╝t├╝n├╝yle i┼čletmeye a├ž─▒ld─▒. 190 km olan hatt─▒n Bal─▒kesir-Band─▒rma aras─▒ 95 km idi. Band─▒rma Liman─▒ ba┼člang─▒├ž olmak ├╝zere Band─▒rma ile Soma aras─▒nda S─▒─č─▒rc─▒, Aksakal, Ok├žug├Âl, Susurluk, ├ľmerk├Ây, Yenik├Ây, Bal─▒kesir, ├çukur H├╝seyin, So─čucak, Giresun (Sava┼čtepe), Beyce istasyonlar─▒ vard─▒ ve . Ok├žug├Âl ile Susurluk istasyonlar─▒ aras─▒nda 180 metrelik bir k├Âpr├╝ bulunmaktayd─▒.Demiryolu yap─▒m─▒ da 1912 y─▒l─▒nda tamamlanarak, Susurluk Tren ─░stasyonuÔÇÖnun 16 Aral─▒k 1912 tarihinde a├ž─▒l─▒┼č─▒ yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Band─▒rma A┼ča─č─▒ Tren ─░stasyonu 01 ┼×ubat 1913ÔÇÖte, Band─▒rma ┼×ehir ─░stasyonu ise 3 Ekim 1913ÔÇÖde a├ž─▒larak b├Âlgemizdeki g─▒da, hububat, hayvan ve maden nakillerine ve ┼čehrimiz ticaretine katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r. Bilhassa vargellerle maden ocaklar─▒ndan ├ľmerk├ÂyÔÇÖe gelen madenler, ├ľmerk├ÂyÔÇÖde vagonlara aktar─▒l─▒p, demiryolu ile Band─▒rmaya ve gemilere ta┼č─▒narak ihracat─▒n h─▒zland─▒r─▒lmas─▒na katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.

SUSI─×IRLIK FARAD B├ľLGES─░ BALIKES─░R VE BORSA
N─░SAN 1614 tarihinde Sus─▒─č─▒rl─▒─č─▒ ve Farad B├Âlgesinde Borsa fiyatlara ├ÂrneklerÔÇŽ
Lahm-i Kuzu 1 K─▒yye- 12 ak├že
Lahm_i kara S─▒─č─▒r ─░ne─či 1 K─▒yye- 5 ak├že
Lahm_i Cam─▒z ─░nek-├ľk├╝z 1 k─▒yye- 4 ak├že
Lahm_i Erke├ž 1 k─▒yye- 7 ak├že

1615 y─▒l─▒nda ─░stanbulÔÇÖa Farat (Sus─▒─č─▒rl─▒─č─▒) b├Âlgesinden, kilesi 12 ak├žeden 300 kile arpa nakledilmi┼čtir. B├Âlgemizde 16. y├╝zy─▒lda sat─▒lan mallar─▒n narh fiyat─▒ndan sat─▒┼člar─▒ kontrol edilir ve uygun sat─▒┼č yapmayan esnaf ve pazarc─▒lar uyar─▒lar al─▒rlar ve hatta ticaretten men edilirlerdi. Ancak b├Âlge d─▒┼č─▒ndan mal getirenlere, narh fiyat─▒n─▒n belirli oran─▒nda daha alt fiyat─▒na mal satmalar─▒na m├╝saade edilirdi.
Ticaretin g├╝venlik i├žinde yap─▒lmas─▒, ticaretin canland─▒r─▒lmas─▒ ve ula┼č─▒m─▒ kolayla┼čt─▒rmak maksad─▒ ile Osmanl─▒ d├Âneminde belirli yerlere derbent├ži k├Âyler, kervansaraylar ve hanlar yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Birincisi ├ľmerk├Ây, di─čeri Kozluca diye adland─▒r─▒lan iki ├Ânemli derbent vard─▒r. Derbentler sayesinde K├Âm├╝rc├╝ ge├židi ve Hatap ge├židi korunuyordu. Sus─▒─č─▒rl─▒k ve Manisa aras─▒ ├ç├Âmlek├ži ve Ba┼čgelembe derbentleri, K├╝tahya yolunda da Kuyucak ve Develidibi derbentleri vard─▒. G├╝venlik a├ž─▒s─▒ndan ├ľmerk├Ây’de ayr─▒ca Bal─▒kl─▒dere b├Âlgesinde askeri birlikler olu┼čturulmu┼čtur. Bursa g├╝zergah─▒nda ISSIZHAN yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Bilhassa konaklama ve k─▒┼č─▒n k├╝├ž├╝k ├žaptaki teknelerin s─▒─č─▒nmas─▒ ve konaklamas─▒ ile kervanlar─▒n konaklamas─▒ sebebiyle yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Sus─▒─č─▒rl─▒k konaklama a├ž─▒s─▒ndan ilk konaklamalardan biridir. Osmanl─▒ ar┼čivlerinde b├Âlgenin ismi FARAD olarak ge├žmekte ve SUSI─×IRLIK, FARAD B├Âlgesinin merkezi bir k├Ây├╝d├╝r. Vak─▒f, ├žiftlik derbent niteli─čindedir. SUSI─×IRLIK bilahare SUSURLUK ad─▒ verilen il├žemizin bu isimden ├Ânce ba┼čka bir ismi yoktur. B├Âlgenin ismi FARADÔÇÖt─▒r.1530 y─▒l─▒nda Manyas kazas─▒na ba─čl─▒ iken 1864 y─▒lna kadarda Karasi Livas─▒n─▒n kazas─▒dr.Bu tarihte Bi─čadi├žÔÇÖe ba─članm─▒┼č ve 1873 te merkez il├že olarak Bal─▒kesire ba─članm─▒┼čt─▒r.1887 nufusu 7294 olan il├že de 5 tarihi han 39 mektep 39 de─čirmen 39 adette mescit ve cami kay─▒tlarda ge├žmektedir.
Farad B├ÂlgesiÔÇÖnin ve Sus─▒─č─▒rl─▒k ─▒n 1900ÔÇÖl├╝ y─▒llar─▒n ba┼člar─▒nda, ─░STANBULÔÇÖun hububat, g─▒da, canl─▒ hayvan ve et ihtiyac─▒n─▒n % 12ÔÇÖsini kar┼č─▒lad─▒─č─▒ kaynaklardan g├Âr├╝lmektedir.

Susurluk havzas─▒n─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒n % 54ÔÇÖ├╝ orman ve yar─▒ do─čal alanlarla kapl─▒ oldu─čundan, %41ÔÇÖi tar─▒ma elveri┼čli kabul edilen ekim alanlar─▒d─▒r. Corine arazi ├Ârt├╝s├╝ s─▒n─▒fland─▒rma sistemlerine g├Âre 2006-2008 ├žal─▒┼čmalar─▒ ile ├çevre ve Orman Bakanl─▒─č─▒nca haz─▒rlanan verilere g├Âre arazi ├Ârt├╝leri s─▒n─▒fland─▒rmalar─▒ yap─▒lm─▒┼čt─▒r. SusurlukÔÇÖta toprak yap─▒s─▒n─▒n et├╝d ve ara┼čt─▒rmalar─▒ da kapsaml─▒ olarak 1950ÔÇÖli y─▒llarda ┼čeker fabrikas─▒n─▒n kurulmas─▒ karar─▒ndan itibaren yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu konuda raporlar kitap haline d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. Susurluk il├žemizde tar─▒m alanlar─▒ toplam─▒m─▒z 25,621 ha. olup bunun 40 ha.nadas, 961 ha. Sebze, 334 ha. meyve alan─▒ ve 24285 ha. ekilebilen kullan─▒┼čl─▒ alanlard─▒r. B├Âlgemizin g├╝ne┼člilik, buharla┼čma haritalar─▒, yag─▒┼č ve s─▒cakl─▒k meteorolojik verileri de─či┼čimleri g├Âz├Ân├╝ne al─▒nd─▒─č─▒nda, ekim y├Ân├╝nden topraklar─▒m─▒z verimlidir. Susurluk il├žesinin, 25900 ha.orman ve ormans─▒ alanlar, 5600 ha. ├žay─▒r mera, 2430 ha. tar─▒m d─▒┼č─▒ arazi ve 26170 ha. tar─▒m alan─▒ndan olu┼čmaktad─▒r. Toplam da 60100 ha. y├╝z├Âl├ž├╝m├╝ i├žinde tar─▒m d─▒┼č─▒ say─▒labilecek alan ├žok az olup Bal─▒kesir il├želeri i├žinde kullan─▒┼čs─▒z tar─▒m d─▒┼č─▒ arazi oran─▒ en d├╝┼č├╝k ├╝├ž├╝nc├╝ il├žedir. Sulama projeleri ile tar─▒ma elveri┼čli olan topraklar─▒m─▒z istihsal─▒n artmas─▒nda ├Ânemli rol oynamaktad─▒r. Bal─▒kesir b├Âlgesinde bu─čday, arpa, ay├ži├že─či 36457 ton, nohut, m─▒s─▒r 458000 ton, sebzelerden de biber,domates 485.000 ton, karpuz 108.000, fasulye 22.611ton, pancar (kota durumlar─▒na) ekimi yap─▒labilen alanlard─▒r.

FOTO GALER─░–>

SUSURLUK ve nahiyelerinde canl─▒ hayvan ticaretini canland─▒rmak ve il├žeye bu konuda canl─▒l─▒k getirmek ayni zaman da b├Âlgemiz hayvanc─▒l─▒─č─▒n─▒ tan─▒tma ama├žl─▒ panay─▒rlar Cumhuriyetin ilan─▒n─▒ takip eden y─▒llarda, 1926ÔÇÖda il├že olu┼čumuz ile g├╝ndeme gelmi┼č olup 1928ÔÇÖden itibaren HAYVAN PANAYIRLARI d├╝zenlenmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r.

Hayvan panay─▒r─▒ SUSURLUK merkez ─░lkbaharda 15-18 May─▒s tarihlerinde
G├ľBEL nahiyesinde ─░lkbaharda 29-30 May─▒s tarihlerinde
├ľMERK├ľY nahiyesinde 07-14 Agustos tarihinde
KARAP├ťR├çEK nahiyesinde 15-17 Agustos tarihinde yap─▒lmakta idi.

Bilahare hayvan panay─▒rlar─▒na olan ilgi ├╝zerine ve hayvan ticaretine katk─▒ sa─člamas─▒ amac─▒yla uzun y─▒llar devam etti. 1940ÔÇÖl─▒ y─▒llarda panay─▒rlara ilginin artmas─▒ ve d─▒┼čar─▒dan gelen m├╝┼čteri say─▒s─▒n─▒n fazlal─▒─č─▒ nedeniyle belediyeler gelen m├╝┼čteri ve ziyaret├žilerin 3-4 g├╝n s├╝ren panay─▒rlar m├╝ddetince konaklama ve ihtiya├žlar─▒n─▒ temin a├ž─▒s─▒ndan b├╝y├╝k katk─▒lar sa─člad─▒lar ve hatta ilanlar─▒nda bu konuya de─čindiler.

Panay─▒rlar─▒n b├╝y├╝k ilgi g├Ârmesi ├╝zerine, hayvan panay─▒r─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra hayvanc─▒l─▒kta kullan─▒lan baz─▒ ara├ž gere├žlerin (├žan,hayvan bak─▒m t─▒mar temizlik ve tar─▒m alet ve malzemeleri) manifatura, yiyecek i├žecek, ev gere├žlerinin de sat─▒ld─▒─č─▒ tezgalar, gelenlerin ve ├╝reticilerin geceleri istirahat edebilece─či, e─členebilece─či mekanlar ve e─členceye y├Ânelik yar─▒┼čmalar, oyun ve atl─▒ kar─▒nca gibi ├žocuklar─▒nda ilgisini ├žekecek e─člence panay─▒rlar─▒da bunlarla beraber devreye girdi. Uzun seneler panay─▒rlar il├žemizin vazge├žilmezi oldu. Daha sonra panay─▒rlar ilkbahar ve sonbahar panay─▒rlar─▒ olarak yerini ald─▒ ve y─▒lda 2 sefer yap─▒lmaya ba┼čland─▒.

SUSURLUK il├žemizde 1940ÔÇÖl─▒ y─▒llarda Mer─▒nos koyunu ├╝retimini te┼čvik ama├žl─▒ Vilayet Merinos Yeti┼čtirme ┼×efli─čince d├╝zenlenen Merinos sergisi ve m├╝sabakalar─▒ uzun s├╝re devam etti. Ve hem Merinos koyunu bilhassa y├╝n├╝ i├žibn hemde k├╝├ž├╝kba┼č hayvan te┼čvikleri ├╝retimin artt─▒r─▒lmas─▒ i├žin ├žal─▒┼čmalar yap─▒lm─▒┼čt─▒r. ├çok uzun y─▒llar il├že k├╝├ž├╝kba┼č ve b├╝y├╝kba┼člar─▒n ve et bak─▒m─▒ndan b├╝y├╝k ┼čehirlerin ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒layan ve hayvanlar─▒n yeti┼čtirilmesi imkanlar─▒ndan m├╝sait oldu─čundan etlerin lezzet ve kalitesi ilede ├╝nlenmi┼čtir. 1942 y─▒l─▒nda yap─▒lan, Kaymakam Baki BA┼×ARAN, Belediye Ba┼čkanlar─▒, Hamit KEPEKLER ve kurulu┼č temsilcilerinin de kat─▒ld─▒─č─▒ yar─▒┼čmalara SUSURLUK b├Âlgesinden 70 yar─▒┼čmac─▒ kat─▒ld─▒.Yar─▒┼čmalarda Kepekler k├Ây├╝nden Mustafa SEL├çUK, ├ťmiteli K├Ây├╝nden Muhittin ├ťM─░T, G├ÂbelÔÇÖden ─░smail SAYGI, Ok├žug├ÂlÔÇÖden H├╝seyin ├çAKAL, MER─░NOS KOYUNLARI 1.ncili─čini alm─▒┼č ve 30 lira m├╝kafat kazanm─▒┼člard─▒r.

KepeklerÔÇÖden Rahmi SEL├çUK, G├ÂbelÔÇÖden Ahmet G├ťNG├ľR, Beyk├ÂyÔÇÖden Adem BAYER, G├ÂbelÔÇÖden Mehmet BOZKAN ve Karap├╝r├žekÔÇÖten Fazl─▒ KARDE┼× 2.ci olmu┼č (25lira) m├╝kafat alm─▒┼čt─▒r. Ko├ž ve Koyun Sergisinde ├ťmiteliÔÇÖden Mustafa S├ľNMEZÔÇÖin ko├žu 1.nci (40lira), Beyk├ÂyÔÇÖden Osman ODMANÔÇÖ─▒n ko├žu 2.nci (30lira), G├ÂbelÔÇÖden ├ľmer DURAK, KepeklerÔÇÖden ┼×evki YAL├çINKAYA, KepeklerÔÇÖden Rahmi SEL├çUKÔÇÖun ko├žlar─▒ 3.c├╝ (20lira) olarak ├Âd├╝llendirilmi┼čtir. Yar─▒ kan koyunlarda Karap├╝r├žekÔÇÖten ─░brahim PA├çALIÔÇÖn─▒n koyunu 1.nci (25lira), G├ÂbelÔÇÖden Sabri G├ťNG├ľR, ├ľmerk├ÂyÔÇÖden L├╝tfullah AY, ├ľmerk├ÂyÔÇÖden H├╝seyin KOYUN, G├ÂbelÔÇÖden ─░smail SAYGI, Beyk├ÂyÔÇÖden Ahmet TURA, Demirkap─▒ÔÇÖdan Recep ABAS, G├ÂbelÔÇÖden ─░brahim ├ç─░L, ├ťmiteliÔÇÖden H├╝seyin KARABULUT ve Halil TUFAN dereceye girerek m├╝kafatland─▒r─▒lm─▒┼člard─▒r.
Susurluk il├žemizde ve k├Âylerde bilhassa Karap├╝r├žekÔÇÖte 1950ÔÇÖli y─▒llarda ipek b├Âcekcili─čine de ├Ânem verilmi┼č ve koza ├╝retimi ilgi g├Ârm├╝┼čt├╝r. Yerel fiyatlar─▒ 78- 80-85 lira olan tohum fiyatlar─▒, ilerleyen y─▒llarda tohum sat─▒┼člar─▒n─▒n birlik├že yap─▒lmas─▒ ve en az 25 kutu 50 kutu ┼čartlar─▒n─▒n getirilmesi nedeniyle fiyatlar─▒n artmas─▒na ve fiyatlar─▒n 130-150 lira gibi d├╝zeylere ├ž─▒kart─▒lmas─▒na sebep olmu┼čtur. Koza Birli─čiÔÇÖnin, yanl─▒┼čl─▒kla SUSURLUK ve ├ževresinin taleplerini bir y─▒l unutmalar─▒ ve b├Âlgeye g├Ândermemeleri ├╝zerine tepki g├Ârm├╝┼č ve ipek b├Âcek├žili─či maalesef zamanla azalm─▒┼čt─▒r.

SUSURLUK il├žemiz Osmanl─▒ d├Âneminde istanbulun et hububat ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒layan bir ziraat hayvanc─▒l─▒k b├Âlgesi olarak 1900 y─▒llar─▒n ilk yar─▒s─▒ndada ihtiya├žlar─▒ kar┼č─▒layan ve ├╝retim in ├╝st seviyede oldu─ču il├že olarak g├Âr├╝nmektedir. 1950ÔÇÖli y─▒llardan itibaren Ankara ve ─░stanbul illerinin et ihtiya├žlar─▒n─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒ kar┼č─▒lamaya devam etmi┼č Sususrluk mezbahalar─▒nda yap─▒lan kesimlerle herg├╝n ─░stanbul ve Ankara ilerimize yap─▒lan kesimler o g├╝n├╝n ┼čartlar─▒nda kamyonlarla g├╝nl├╝k olarak ta┼č─▒nm─▒┼č ve ula┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. SusurlukÔÇÖun 1950 y─▒llarda mezbahas─▒ Sususrluk Futbol sahas─▒na ┼čehir i├žinden giderken sa─č tarafta Hatap deresi kenar─▒nda bug├╝n arazisinde ilk├Â─čretim okul olan yer idi. Kesimlerin yo─čun olmas─▒ daha modern ve b├╝y├╝k mezbaha gerektirdi─činden Bal─▒kesir yolu ├╝zerinde bug├╝nk├╝ Y├Ârsan tesislerinin ve Jandarma Binas─▒n─▒n arazisi k─▒s─▒mlar─▒nda Belediye taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Bilhassa hayvan panay─▒rlar─▒n─▒n ger├žekle┼čti─či alan─▒n hem anayol g├╝zergah─▒ hemde Susurluk nehri civar─▒nda in┼ča edilmi┼čtir. . Susurluk B├Âlgesinde yeti┼čen, lezzet olarak aran─▒lan kuzu, koyun ve b├╝y├╝kba┼č hayvanlar Susurluk mezbahas─▒nda kesilip, kamyonlarla Ankara ve ─░stanbulÔÇÖa nakil edilmi┼čtir.

Eski kay─▒tlarda bilgiler, b├Âlge olarak tutuldu─ču i├žin genelde ─░l├žemiz ile ilgili olan bilgiler Farad olarak ge├žmektedir. Bu sebeble il├žemizin f─▒rt, fart gibi g├╝n├╝m├╝ze dilden dile dola┼čan b├Âyle herhangi bir ismi yoktur.Farat Osmanl─▒ca kelime manas─▒ ile do─čruyu ortaya koymaktad─▒r. Iss─▒z yerlerde konan i┼čaret ve kervan halk─▒ndan ├Ânce su yerine gelen ve kervan─▒n su ve di─čer ihtiya├žlar─▒n─▒ haz─▒rlayan sunan manas─▒ndad─▒r. Ve devam─▒nda 2 kervan konaklama yeri Uluabat g├Âl├╝ yak─▒nlar─▒na yap─▒lan ─▒ss─▒z hand─▒r. Eskiden beri halk aras─▒nda s├Âylenen rivayetler e g├Âre kay─▒tlara ge├žirilmeye u─čra┼č─▒lan ve benzetmelerle nahiye merkezinin bir ├ľmerk├Ây bir Sus─▒─č─▒rl─▒k olarak de─či┼čtirilmesinden dolay─▒ ve nahiye merkezinin bir oraya bir buraya verilmesinden halk─▒n f─▒rt oraya f─▒rt buraya dedi─či o sebeple ismininde F─▒rt oldu─ču sadece rivayet ve uydurma bir yak─▒┼čt─▒rmad─▒r kesinlikle SUSI─×IRLIK kazas─▒n─▒n ismi hi├ž FIRT olmam─▒┼čt─▒r. Sus─▒─č─▒rl─▒n─▒n isminin f─▒rt oldu─ču birde ┼ču hatal─▒ Nufus C├╝zdan─▒nda do─čum yeri ifadelerinden s├Âylenmektedir ki onun izah─▒ ├žok a├ž─▒k ve nettir. Baz─▒ SUSURLUK VE k├Ây do─čumlu baz─▒ nufus c├╝zdanlar─▒nda do─čum yeri FIRT yazd─▒─č─▒ do─črudur. Ancak as─▒l b├Âlge ismi farat ÔÇśt─▒r. FIRT tamamen uydurulmu┼č yak─▒┼čt─▒r─▒lm─▒┼č rivayet ve s├Âylentilerden ibaret bir il├že ismidir. Baz─▒ Osmanl─▒cadan T├╝rk├žeye ge├ži┼čte yeni T├╝rk├že nufus c├╝zdan─▒ verilirken veya yenilenirken Nufus memurlar─▒n─▒n Yeni T├╝rk├že ye ge├ži┼čte ┼ču an bile yap─▒lan yaz─▒m hatalar─▒ ya┼čanmaktad─▒r yap─▒lmaktad─▒r.F─▒rt yaz─▒lmas─▒ kazan─▒n buca─č─▒n isminin F─▒rt denildi─či ismini do─črulamamaktad─▒r.Sadece yaz─▒m hatas─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ herkes F─▒rt dedi─či i├žin hataya hata ile devam edilmi┼č olmaktad─▒r. Milli k├╝t├╝phane ve TBMM. Ve t├╝m k├╝t├╝phaneler kay─▒tlara giriniz kesinlikle FIRT diye kay─▒tlarda bilgilere ula┼čamazs─▒n─▒z. ─░l├žemize ve b├Âlgemize ait hi├žbir kay─▒tlara bilgiye FART veya FARAT yazd─▒─č─▒n─▒zda binlerce kay─▒tlara ula┼čabilirsiniz Milli k├╝t├╝phane kay─▒tlar─▒na ait FARAT b├Âlgesine ait dosyalar─▒n kay─▒tlar─▒n─▒ fotograf olarak a┼čag─▒da yay─▒nl─▒yorum.yaz─▒l─▒┼č─▒ FART veya FARAT olarak yaz─▒l─▒d─▒r. Farat Osmanl─▒ yaz─▒l─▒┼č─▒ T├╝rk├že olarak ├ževrilmesinde F─▒rt diye baz─▒ kay─▒tlar─▒n nufus c├╝zdan─▒ kay─▒tlar─▒n─▒n bulunmas─▒da hatal─▒ yaz─▒l─▒┼čtan ibarettir. Ne yaz─▒kki yaz─▒lan kitaplarda kaynak├žalar─▒n birinde yaz─▒ld─▒─č─▒nda ve ileti┼čim ve teknolojinin her imkan─▒ verdi─či bu d├Ânemde hala ayni hataya devam edilmekte ara┼čt─▒r─▒lmadan belgelerden faydan─▒lmadan kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒lmadan yeni ├ž─▒kar─▒lan kitap olsun resmi ├Âzel web sitelerinde ┼čehrin tarih├želerinde hataya devam edilmektedir. Bu konuda elinizde 800 yaz─▒l─▒ belge varsa ve sadece bir veya ikisinde yaz─▒m hatas─▒ndan dolay─▒ FIRT yaz─▒yorsa 798 do─čru belge yaz─▒ varken hala kopyalama veya al─▒nt─▒larla hataya devam edilmesine inanam─▒yorum. Tarih ara┼čt─▒rmas─▒ kolay bir ┼čey de─čildir. Zaman ve ara┼čt─▒rma gerektirir. Belge gerektirir, ne kadar fazla belge fotograf ve kay─▒tlara ula┼čabilirseniz bu konuda yay─▒nlanan ne kadar ├žok kitap veya bu konuda yaz─▒lm─▒┼č yaz─▒ okuyabilirseniz, d├Ânemlerle kar┼č─▒la┼čt─▒rabilirseniz ancak do─črulara ula┼čabilir ve okuyucuya do─čru anlatma aktarabilme imkan─▒na kavu┼čabilirsiniz. Tarih ve ara┼čt─▒rma isei do─čru yazmak gerekti─činide hi├žbir zaman unutmamal─▒y─▒z… Mustafa Kemal Atat├╝rk ÔÇś├╝n ┼ču s├Âz├╝ ile konuyu uzatmadan bitirmek istiyorum .Bir g├╝n benim fikirlerim, d├╝┼č├╝ncelerim veya yazd─▒klar─▒m s├Âzlediklerim bilimle ters d├╝┼čecek olursa beni de─čil bilimi tercih ediniz. diyebilen bir adamd─▒r Mustafa Kemal Atat├╝rk. Ve tarih yazarlar─▒ a├ž─▒k├ža tarih bilimi ├žer├ževesinde tarih bilimcili─či yaz─▒c─▒l─▒─č─▒ g├Ârevini ├╝stleniyorsa muhakkak tarih bilimi ara┼čt─▒rma y├Ântem ve ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ uygulayarak ve bu bilin├žle ve belgelerle yazacaklar─▒n─▒ yazd─▒klar─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorum. *Milli k├╝t├╝phanelerde Sus─▒─č─▒rl─▒k veya Farat ve Fart yazd─▒─č─▒n─▒zda t├╝m belgelere ve d├Âk├╝manlara ula┼čabilirsiniz.T├╝m belgelerde g├Âreceksiniz ki FARAT VE FART Sus─▒─č─▒rl─▒k kazas─▒ diye ba┼člar. VE FARAT Sus─▒─č─▒rl─▒─č─▒n ismi de─čil ┼×aml─▒,Demirkap─▒,Babak├Ây,├ľmerk├Ây, Yenik├Ây,Sus─▒─č─▒rl─▒k Aziziye,s├Â─č├╝t├žay─▒r,├žatalda─č k├Âyleri bal─▒kdere. Yahyak├Ây├╝, ─░├žine alan b├Âlgeye verilen ad olup zaman dilimlerinde de─či┼čtirilen nahiye s─▒n─▒rlar─▒n─▒ belirleyen b├Âlgenin ad─▒d─▒r. Bor madenleri ve SUSURLUK la ilgili her konuda ara┼čt─▒rmalar─▒m─▒z─▒ ileride sizlerle daha detayl─▒ payla┼čaca─č─▒z.

 

2,865 total views, 3 views today

Nurettin KU┼×

Nurettin KU┼×

─░ktisat├ž─▒, hukuk├žu, ara┼čt─▒rmac─▒ ve yazar. Susurluk 1951 do─čumlu . Eski┼čehir ─░T─░A 1971-72 Lisans , Ankara Hukuk Fak. ├ľzel Hukuk B├Âl├╝m├╝ Deniz Hukuku Lisans 1987. ├ľzel sekt├Ârdeki i┼čletmelerde ├že┼čitli g├Ârevler ald─▒. Emekli oldu─ču 1997 y─▒l─▒ndan bu yana tarih ara┼čt─▒rmalar─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ tarih bilimi ├žer├ževesinde s├╝rd├╝r├╝yor. Ayn─▒ zamanda, 1985 den bug├╝ne T├╝rkiye Yard─▒m Sevenler Derne─či (TYSD) Bursa ┼×ubesi'nde (35 y─▒l) denetim kurulu ba┼čkan─▒ ve TYSD Onursal ├╝yesidir. B├╝y├╝k ├ľnder Atat├╝rk ve de─čerli ┼čahsiyetlerle ilgili yay─▒nlanm─▒┼č ara┼čt─▒rma yaz─▒lar─▒ ile toplum, ya┼čam k├╝lt├╝r sanatla ilgili K├Â┼če yaz─▒lar─▒ ve ┼čiirleri vard─▒r. Susurluk Ticaret Borsas─▒ dergisinde ara┼čt─▒rma yaz─▒lar─▒ yay─▒nlan─▒yor. ┼×u anda ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ ÔÇťBal─▒kesir Bir Sevdad─▒r SusurlukÔÇť kitab─▒n─▒n 3 cildi tamamland─▒, 4. cildi ise bas─▒ma haz─▒rlan─▒yor. Susev Susurluk e─čitim K├╝lt├╝r Sanat Vakf─▒ platformunun kurucu ba┼čkan─▒ . E-posta: nurettinkusbursa@gmail.com

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Nurettin Ku┼č

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • ├çOK OKUNAN
  • YEN─░
Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒?

20 A─čustos 2019, Truval─▒lar m─▒ T├╝rk, T├╝rkler mi Truval─▒? i├žin yorumlar kapal─▒
Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti

6 A─čustos 2019, Kur┼čunlu sinemalar─▒ ve Kur┼čunluÔÇÖda bir gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒

5 A─čustos 2019, BursaÔÇÖn─▒n kale ve mahalle kap─▒lar─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či

5 A─čustos 2019, Tarih ─░├žinde Bursa K├Âylerinde De─či┼čim: ├çal─▒ ├ľrne─či i├žin yorumlar kapal─▒
K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒

31 Temmuz 2019, K─▒sa Bir Yolun Uzun ─░n┼čaat─▒: Gemlik ÔÇô Bursa ┼×ose Yolunun Yap─▒m─▒ i├žin yorumlar kapal─▒