Deniz DALKILINÇ
Deniz  DALKILINÇ
─░├žli, Hassas ve ┼×en Bir Bestek├ór: Bimen ┼×en
  • 20 Ekim 2019 Pazar
  • +
  • -

As─▒l ad─▒ Bimen Dergazaryan olan Bimen ┼×en, ┬á1873 y─▒l─▒nda Bursa’da do─čar. Musiki┼činas bir din adam─▒ olan Gaspar Dergazaryan’─▒n d├Ârd├╝nc├╝ ├žocu─čudur. Daha sekiz ya┼č─▒nda iken BursaÔÇÖdaki Ermeni kilisesinde, Ermeni dualar─▒ ve ilahileri okur. Bunlar T├╝rk musikisinin motiflerinden ve na─čmelerinden al─▒narak yap─▒lm─▒┼č bestelerdir. ├çocuk ya┼č─▒nda sesinin g├╝zelli─čiyle dikkatleri ├žeken BimenÔÇÖi dinleyenler aras─▒nda her dinden insan vard─▒r. Bimen, kiliseden ├ž─▒kt─▒ktan sonra da evinde okumalar─▒na devam eder. Bu yan─▒k sesin ahengine, h├╝zn├╝ne, berrakl─▒─č─▒na tutulan herkes onu dinleyerek a─čl─▒yordu.

Bimen ┼×en

Bu y─▒llarda BursaÔÇÖya yeni bir vali gelir. O devirlerde T├╝rkler, Rumlar ve Ermeniler ┼čehre yeni gelen valiyi kar┼č─▒lamaya ├ž─▒kar, tezah├╝rat yaparlar. Bu kar┼č─▒lamaya Ermeniler, kilisede okuyanlar─▒ da g├Ât├╝rm├╝┼člerdi. B├Âyle g├╝nlerde az─▒nl─▒klarda ÔÇťSafa geldin valimiz pa┼ča/ Adaletinle ├žok ya┼ča!ÔÇŁ ┼čark─▒s─▒n─▒ okumak ├ódeti vard─▒r. O g├╝n bunu okuma g├Ârevi BimenÔÇÖe verilir. Vali ┼čark─▒y─▒ o kadar be─čenir ki, ├╝├ž kere tekrarlat─▒r. Ve sonunda da cebinden bir alt─▒n saatle bir kordon ├ž─▒kar─▒p BimenÔÇÖin yele─čine takar. Valinin bu hediyesi, BimenÔÇÖin ruhundaki m├╝zik hevesini ve sevgisini iyice k├Âr├╝klemi┼čtir.

D├Ânemin en ├Ânemli Klasik T├╝rk M├╝zi─či sanat├ž─▒lar─▒ndan Hac─▒ Arif BeyÔÇÖin BursaÔÇÖya geli┼či ise sesinin g├╝zelli─čiyle ├ževresi taraf─▒ndan tan─▒nan ve sevilen on bir ya┼č─▒ndaki BimenÔÇÖin hayat─▒n─▒n ak─▒┼č─▒n─▒ de─či┼čtirecektir. Ona birka├ž ┼čark─▒ s├Âyleten ve sesini ├žok be─čenen ├╝stad, k─▒sa bir s├╝re me┼čk dersi verecek ve bu sanatta ilerlemesi i├žin ─░stanbul’a gitmesini tavsiye edecektir. Bimen ┼×en, o g├╝nlerden ┼č├Âyle bahseder: ÔÇťHac─▒ Arif Beyin tevecc├╝h├╝n├╝ kazanm─▒┼čt─▒m. Bundan o kadar gurur duyuyordum ki… ─░lk hocam odur. Bir g├╝n, me┼čk ederken bana ┼čunlar─▒ s├Âyledi: Musikiye kar┼č─▒ yaman bir istidad─▒n var. Bu istidad─▒n─▒ k├Âreltmek istemiyorsan, filiz vermesini, ├ži├žeklenmesini istiyorsan hemen ─░stanbulÔÇÖa git! Ba┼čka t├╝rl├╝ bu g├╝zel sesinden istifade edemez, hay─▒r g├Âremezsin.ÔÇŁ

─░stanbulÔÇÖa gitme fikrine ailesi ┼čiddetle kar┼č─▒ ├ž─▒kar. Fakat her g├╝n onlar─▒ ikna etmek i├žin u─čra┼člar verir. Nihayet on d├Ârt ya┼č─▒nda iken ailesine isyan ederek ve bir k─▒┼č g├╝n├╝ ─░stanbul’un yolunu tutar. ─░stanbulÔÇÖa gelir ama yan─▒nda getirdi─či para h─▒zla t├╝kenir. A├žl─▒k ve sefaletle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya gelen Bimen, i┼č bulamay─▒nca son bir ├žare olarak kiliseye ba┼čvurarak ilahi okumaya devam eder. Orada bulunan bir Ermeni banker, sesini ├žok be─čenerek ona yan─▒nda i┼č verir. Bir s├╝re ├žal─▒┼čt─▒ktan sonra madd├« durumunu d├╝zelten Bimen Efendi, serbest ticarete ba┼člar. Bir yandan sarrafl─▒k yaparken; bir yandan da tan─▒nm─▒┼č hocalardan ders al─▒r. Bu arada m├╝zik ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ da h─▒zland─▒rm─▒┼č, besteler yapma─ča ba┼člam─▒┼čt─▒r. Onunki ge├žici bir heves de─čil, d├╝ped├╝z bir m├╝zik a┼čk─▒d─▒r.

Bimen ┼×en

Odas─▒na kapan─▒p m├╝zikle me┼čgul oldu─ču zamanlar en mutlu anlar─▒d─▒r. Bestelerinin say─▒s─▒ g├╝n ge├žtik├že artar ama bunlar─▒ insanlara aktarmada s─▒k─▒nt─▒ ya┼čamaktad─▒r. Sonunda dikkatleri ├žekecek bir uygulamaya koyulur. Ak┼čamlar─▒ gitti─či mek├ónlarda k├ó─č─▒t ├╝zerine yazd─▒─č─▒ ┼čark─▒ isimlerini bol miktarda bah┼či┼čle birlikte sazendelere vererek okumalar─▒n─▒ ister. B├Âylesine c├Âmert bir dinleyiciyi k─▒rmak istemeyen sazendeler b├╝t├╝n aramalar─▒na ra─čmen istenilen ┼čark─▒lar─▒n notalar─▒n─▒ bulamazlar. Ve sonunda ├žaresizce Bimen EfendiÔÇÖye durumu a├ž─▒klarlar: “Israrla ar─▒yoruz fakat istedi─činiz par├žalar─▒ bulam─▒yoruz efendim.” Bunun ├╝zerine cebinden ├ž─▒kard─▒─č─▒ bestelerinin notalar─▒n─▒ sazendelere veren Bimen EfendiÔÇÖnin besteleri zamanla severek seslendirilen eserler haline gelir.

Tanbur├« Cemil Bey, Neyzen Aziz Dede, ┼×evki Bey, Kanun├« Hac─▒ ├érif Bey, Rahmi Bey, Hanende Nedim Bey, Hac─▒ Kirami Efendi ve ├Âzellikle de Hac─▒ ├érif Bey gibi d├Ânemin ├╝nl├╝ sanat├ž─▒lar─▒yla m├╝zik sohbetlerine kat─▒l─▒r.┬á Bu sohbetlerde ├žok ┼čeyler ├Â─črenecek ve dikkate de─čer yorumlar─▒yla T├╝rk m├╝zi─činin geli┼čmesine de katk─▒da bulunacakt─▒r.

Mustafa Kemal Pa┼ča, zaman zaman Bimen EfendiÔÇÖyi Ankara ve Dolmabah├žeÔÇÖye davet eder ve h├╝z├╝nl├╝ par├žalar─▒n─▒ dikkatle dinlermi┼č.┬á Bu davetlerden birinde Atat├╝rkÔÇÖ├╝n: ÔÇťHep h├╝z├╝nl├╝ ┼čark─▒lar yap─▒yorsun, bir tane de ne┼čeli yapsanaÔÇŁ iste─čine kar┼č─▒l─▒k me┼čhur k├╝rdilihicazk├ór eserini besteler.

ÔÇťY├╝z├╝m ┼čen, h├ót─▒ram ┼čen
Mecl├«sim ┼čen, mevk├«im g├╝l┼čen
Dilim ┼čen, hem revim ┼čen
Hem serim ┼čen, hem de mim r├╗┼čen

Nas─▒l ┼čen olmas─▒n g├Ânl├╝m
Bu bezm-i ├«y┼č├╗ i┼čtretde
─░├žen ┼čen, s├Âyleyen ┼čen
Dinleyen ┼čen, y├ór ├╝ a─čy├ór ┼čenÔÇŁ

Gazinolarda solistler, ┼čark─▒y─▒ okumadan ├Ânce Bimen EfendiÔÇÖyi takdim ederler. G├╝fteyi heceleyip her m─▒sran─▒n sonundaki ÔÇť┼čenÔÇŁi s─▒ralad─▒ktan sonra bir de espri yaparlar: ÔÇťBunu yazan: Bimen ┼×enÔÇŁ. ┼×ark─▒s─▒n─▒n g├Ârd├╝─č├╝ ilgi ├╝zerine soyad─▒ kanunuyla beraber ÔÇť┼×enÔÇŁ soyad─▒n─▒ kullanacakt─▒r.

800ÔÇÖden fazla eser besteleyen Bursal─▒ Bimen ┼×en, co┼čkusunu ve ne┼česini hi├ž kaybetmeden ilk ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n tazeli─čini koruyarak beste ├žal─▒┼čmalar─▒na devam etmi┼čtir. 73 ya┼č─▒nda bir delikanl─▒ olarak 26 A─čustos 1943 tarihinde hayat─▒n─▒ kaybeden m├╝zi─čimizin i├žli ve ┼čen sesi Bimen ┼×en, Ferik├Ây Ermeni Mezarl─▒─č─▒’nda topra─ča verilmi┼čtir.

263 Toplam, 1 okuma bug├╝n

Deniz DALKILINÇ

Deniz DALKILINÇ

21 Mart 1973 tarihinde Samanda─čÔÇÖda (Hatay) do─čdu. ─░lk ve orta├Â─črenimini Kayseri ve MersinÔÇÖde tamamlad─▒. Uluda─č ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi S─▒n─▒f ├ľ─čretmenli─či b├Âl├╝m├╝nden mezun oldu. A─čr─▒ ve BursaÔÇÖda ├Â─čretmenlik yapt─▒. H├ólen Bursa Turgay Ciner ─░lk├Â─čretim Okulunda ├Â─čretmenlik yapmaktad─▒r. Mart 2013 tarihinde 11. Bursa Kitap Fuar─▒ÔÇÖnda ÔÇťBursaÔÇÖn─▒n Kad─▒n Y├╝z├╝ÔÇŁ sergisini G├╝ney ├ľzk─▒l─▒n├ž ve Ceyhun ─░rgilÔÇÖle birlikte a├žt─▒. 2013ÔÇÖte ÔÇťBursaÔÇÖn─▒n Kad─▒n Y├╝z├╝ÔÇŁ (G├╝ney ├ľzk─▒l─▒n├ž ve Ceyhun ─░rgil ile), 2017ÔÇÖde ÔÇťBursa Sa─čl─▒k TarihiÔÇŁ (Ceyhun ─░rgil, ├çetin Tor ve Can Ba┼čaran ile) ve 2018ÔÇÖde Merinos Fabrikas─▒ 80 Ya┼č─▒nda (Nezaket ├ľzdemir Bircan ile) adl─▒ kitaplar─▒ yay─▒nland─▒. ÔÇť┼×ehrengizÔÇŁ, ÔÇťBursaÔÇÖda Ya┼čamÔÇŁ ve ÔÇťBursaÔÇÖda ZamanÔÇŁ dergilerinde yaz─▒lar─▒ yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r. E-Posta: [email protected]

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Karake├žililer

Karake├žililer

11 Kas─▒m 2019, Karake├žililer i├žin yorumlar kapal─▒
├çanakkale Sava┼č─▒ ve M├╝stecip Onba┼č─▒

├çanakkale Sava┼č─▒ ve M├╝stecip Onba┼č─▒

4 Kas─▒m 2019, ├çanakkale Sava┼č─▒ ve M├╝stecip Onba┼č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Altay Teorisinin Gizemleri

Altay Teorisinin Gizemleri

3 Kas─▒m 2019, Altay Teorisinin Gizemleri i├žin yorumlar kapal─▒
Bir M├╝badele ├ľyk├╝s├╝: Langaza’dan ├çe┼čnigir K├Ây├╝’ne

Bir M├╝badele ├ľyk├╝s├╝: Langaza’dan ├çe┼čnigir K├Ây├╝’ne

2 Kas─▒m 2019, Bir M├╝badele ├ľyk├╝s├╝: Langaza’dan ├çe┼čnigir K├Ây├╝’ne i├žin yorumlar kapal─▒
20. Y├╝zy─▒l─▒n ─░lk Yar─▒s─▒nda T├╝rk-Ermeni ─░li┼čkileri Bilgi ┼×├Âleni

20. Y├╝zy─▒l─▒n ─░lk Yar─▒s─▒nda T├╝rk-Ermeni ─░li┼čkileri Bilgi ┼×├Âleni

2 Kas─▒m 2019, 20. Y├╝zy─▒l─▒n ─░lk Yar─▒s─▒nda T├╝rk-Ermeni ─░li┼čkileri Bilgi ┼×├Âleni i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar