Hac─▒ TONAK
Hac─▒  TONAK
─░znik S├╝rg├╝n├╝: Simavna Kad─▒s─▒o─člu ┼×eyh Bedrettin Mahmut
  • 02 Nisan 2018 Pazartesi
  • +
  • -

Zaman─▒n─▒n ─░slam d├╝nyas─▒nda (15. yy ba┼č─▒) “bir engin hukuk bilgini” say─▒lan ┼×eyh Bedreddin Mahmut, G├Âlp─▒narl─▒’ya g├Âre 1358-1359’da Simavna’da do─čmu┼č 1420 y─▒l─▒nda Serez’de idam edilmi┼čtir.┬á Hakk─▒ndaki ├Âzet bilgi; “b├ót─▒ni” ve “ortak├ž─▒” g├Âr├╝┼čleriyle Osmanl─▒ toplum d├╝zenini sarst─▒─č─▒,┬á Kad─▒askeri oldu─ču Musa ├çelebi’nin yenilgisi sonras─▒nda bir d├Ânem ─░znik’te s├╝rg├╝n ya┼čad─▒─č─▒,┬á ├ža─čda┼člar─▒nca ├Ânemli bir din ve devlet adam─▒, felsefeci ve ideolog┬á olarak kabul edildi─či y├Ân├╝ndedir.

ÔÇŽ

┼×eyh Bedreddin ├╝zerine yazanlar,┬á Trakya’da yerle┼čmi┼č k├Âkl├╝ bir T├╝rk ailesinin mensubu oldu─čunu kuvvetle vurgulamaktad─▒rlar.┬á Babas─▒ ─░srafil Efendi Simavna kad─▒s─▒, annesi ─░slam’─▒ benimsemi┼č bir yerli Rum’du. ┬á─░lkin babas─▒ndan, daha sonra Edirne’de d├Âneminin bilginlerinden e─čitim g├Ârd├╝. Bursa‘ya geldi, burada sonraki y─▒llarda “Kad─▒zade-i Rumi” san─▒yla tan─▒nacak ├╝nl├╝ matematik├ži Musa ile birlikte, bu ki┼činin dedesi ve ikinci Bursa kad─▒s─▒ olan Mahmut Efendi’den (Koca Naip); ard─▒ s─▒ra Konya’da Allame Feyzullah’tan; Kahire’de ┼×eyh Ekmeleddin Babarti, Seyyit ┼×erif C├╝rcani ve M├╝barek┼čah-─▒ Mant─▒ki’den felsefe, ilahiyat ve mant─▒k dersleri ald─▒. ┬áB├Âylece daha gen├žli─činde, dinsel kategoride sayg─▒n bir yer edindi.┬á ├çok say─▒da kitap yazd─▒, tart─▒┼čmalara kat─▒ld─▒, ─░slam ulemas─▒nca, ├ža─č─▒n─▒n ├Ânde gelen din bilginlerinden biri olarak kabul edildi. Kahire’deyken 1383’te Mekke’ye Hacca gitti. D├Ân├╝┼č├╝nde Ahl├ótl─▒ ┼×eyh Seyyit H├╝seyin’den tasavvufu ├Â─črendi, “sufilik” ├╝zerinde derinle┼čti. Zaman─▒n─▒n ├╝nl├╝ ─░slam bilginleriyle Kahire’de, Ba─čdat’ta ve Tebriz’de Timur’un huzurunda dinsel ve sosyal konularda tart─▒┼čmalara girdi. M─▒s─▒r Memluk H├╝k├╝mdar─▒ Berkuk taraf─▒ndan, taht─▒n varisi ┼×ehzade Farah’─▒n hocas─▒ se├žildi.

S├╝rekli yenilenen g├Âr├╝┼člerinin yazd─▒klar─▒ ile ├ž├╝r├╝t├╝lmek istenmesi kar┼č─▒s─▒nda, o g├╝ne de─čin yazd─▒klar─▒n─▒n t├╝m├╝nden vazge├žti─čini a├ž─▒klad─▒─č─▒ ├Âne s├╝r├╝l├╝r (Bunlar─▒ yaprak, yaprak Nil’e att─▒─č─▒ da s├Âylenir). Sonraki y─▒llarda Halep, Konya ve Tire’de bir s├╝re konaklad─▒ktan sonra, ─░slam d├╝nyas─▒n─▒n ├Ânemli kentlerini ve B├ót─▒nili─čin pek belirgin oldu─ču Anadolu beylikleri ile ─░ran’─▒ ve Trakya’y─▒ gezdi; d├╝┼č├╝ncelerini yayd─▒. M├╝sl├╝manlar gibi H─▒ristiyan ve Yahudi halklar─▒ da etkiledi. Sak─▒z adas─▒n─▒n ruhani lideri m├╝ritleri aras─▒nda yer ald─▒.

B├ót─▒nilik ve ortak├ž─▒l─▒k

K─▒smen g├╝n├╝m├╝ze de kalan kitaplar─▒n─▒ yazd─▒─č─▒ bu yeni s├╝re├žte ┼čekillenip a├ž─▒kl─▒k kazand─▒─č─▒ anla┼č─▒lan ve giderek y─▒─č─▒nlar─▒ da etkileyen ├Â─čretisinde, ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n dikkat ├žekti─či iki ana tema ├Âzellikle ├Ânemli g├Âr├╝lmektedir: Bunlardan ilki, kaynaklar─▒n─▒, inan─▒┼člar─▒n d─▒┼č bi├žimlerini k├╝├ž├╝mseyen “B├ót─▒nilikten” ald─▒─č─▒na ku┼čku duyulmayacak ─░slam d─▒┼č─▒ dinler kar┼č─▒s─▒nda geni┼č ho┼čg├Âr├╝; ikincisi de, ├╝st├╝ ─▒srarla ├Ârt├╝ld├╝─č├╝ ve gizlendi─či i├žin hakk─▒nda pek fazla ┼čey bilinmeyen ve en masals─▒ haliyle Naz─▒m Hikmet’in ┼čiirinde dile getirilen “ortak├ž─▒l─▒k” kuram─▒d─▒r.

Hem dinsel hem de siyasal g├Âr├╝┼člerinin anla┼č─▒lmas─▒nda, Timur’un korkun├ž seferi ve istilas─▒ ile onu izleyen sonu gelmez kar─▒┼č─▒kl─▒klar─▒ g├Âr├╝p ac─▒lar─▒n─▒ ya┼čam─▒┼č olan H─▒ristiyan ve M├╝sl├╝man halklar─▒n felaketlerini g├Âz ├Ân├╝nde tutmak ├Ânemlidir. ┬áCemil Yener, ┼×eyh Bedreddin’in ya┼čad─▒─č─▒ d├Ânemde Osmanl─▒ h├╝k├╝mdarlar─▒n─▒n y├╝ze yak─▒n sava┼č yapt─▒klar─▒n─▒, halk y─▒─č─▒nlar─▒n─▒n sefalet i├žinde olduklar─▒na de─činmektedir (Varidat ├ževirisine ├Âns├Âz).┬á Yoksulluk i├žinde ├ž─▒rp─▒nan bu y─▒─č─▒nlar, pek do─čald─▒r ki bir kurtar─▒c─▒ya tutunacak ya da bu ihtiyac─▒ duyacakt─▒. ┼×eyh Bedrettin, S├╝nni ├ževrelerden gelen ├Ânemli ve itibarl─▒ ki┼či oldu─čundan ve ac─▒lar i├žindeki halk─▒n dilini hem iyi anlad─▒─č─▒ndan, hem kendini onlardan ay─▒rmad─▒─č─▒ndan bu rol i├žin bi├žilmi┼č kaftan idi. ├ľzg├╝nl├╝─č├╝ hala tan─▒tlanmay─▒ bekleyen d├╝┼č├╝nceleri, bunal─▒mlar─▒n bu t├╝rden ak─▒mlar─▒ besledi─či Anadolu’da, e┼či benzeri olmayan ┼čeyler olmasa gerekti. ├ľrne─čin ├╝nl├╝ tarih├ži ├é┼č─▒k pa┼čazade’nin de soyundan geldi─či Baba ─░lyas ile Baba ─░shak; ayaklanmac─▒ olmasa da m├╝stevliye boyun e─čmemeyi ├Â─č├╝tledi─či a├ž─▒k├ža bilinen Hac─▒ Bekta┼či Veli; hay─▒r i┼čleri ile dinsel otoritesi devletin istikrar─▒ ve otoritesi ile ├želi┼čmeyen Hac─▒ Bayram Veli ve ├Âzellikle de birincisinin sonraki y├╝zy─▒llarda s─▒k s─▒k zuhur eden ard─▒llar─▒ buna ├Ârnek g├Âsterilebilir.

Zat ile mahl├╗kat birdir

Bedrettin’e g├Âre, Tanr─▒’n─▒n ├Âz├╝yle (zat) yarat─▒lanlar (mahl├╗kat) aras─▒nda varl─▒k ve olu┼č bak─▒m─▒ndan farkl─▒l─▒k bulunmamaktad─▒r. K├óinat verilidir, yarat─▒lmam─▒┼čt─▒r ve m├╝mk├╝nd├╝r ki yok da olmayacakt─▒r. Tanr─▒ iradesi, bir varl─▒─č─▒n ├Âz├╝nde olan─▒, ger├žekle┼čebilecek g├╝├ž ve nitelik ta┼č─▒yan─▒ Tanr─▒’n─▒n istemesidir. Varl─▒─č─▒n ├Âz├╝nde olu┼č g├╝c├╝, iradenin s─▒n─▒r─▒d─▒r. Bir varl─▒─č─▒n ├Âz├╝nde bulunmayan─▒ tanr─▒ da isteyemez, yaratamaz. Varl─▒k (v├╝cut) ├ólemi birdir, d├╝nya ve ahiret iki ayr─▒ varl─▒k de─čildir. ├ľl├╝mden sonra dirilme olmad─▒─č─▒ gibi, d├╝nyan─▒n d─▒┼č─▒nda ba┼čka bir evren bulunmamaktad─▒r. Cennet ve cehennem insan─▒n yaln─▒zca d├╝nyadaki mutlulu─ču ve mutsuzlu─ču ile ilgili kavramlard─▒r. Kur’an’da ge├žen kavram ve buyruklar do─čruyu ayr─▒ ayr─▒ nitelikleriyle anlatmay─▒ ama├žlayan ├Ârneklerdir. B├╝t├╝n mal, m├╝lk ve bunlar─▒ ├žo─čaltmaya yarayan alet ile edevat insanlar─▒n ortakla┼ča yararlanmalar─▒ i├žindirÔÇŽ

─░znik s├╝rg├╝n├╝

┼×eyhin, b├Âylece ├Âzetlenebilecek g├Âr├╝┼čleri ile ulema aras─▒nda kazand─▒─č─▒ esasl─▒ ve yayg─▒n ┼č├Âhretin yan─▒nda, k├Âkl├╝ bir T├╝rk ailesinden gelmesi de, ne denli tehlikeli kabul edilirse edilsin, onu bertaraf etmek isteyen d├╝┼čmanlar─▒ i├žin ├Ânemli bir engel olu┼čturuyordu. Yan─▒ s─▒ra farkl─▒ din ve mezheplerden halklar taraf─▒ndan da tutulup seviliyordu. Yaln─▒zca, ya da hemen hemen yaln─▒zca bu nedenden dolay─▒, 1413’te karde┼či Musa ├çelebi’yi ok kiri┼čiyle bo─čdurup Osmanl─▒ ├╝lkesinin tek egemeni olan ├çelebi Sultan Mehmet I, ┬áMusa’n─▒n kazaskeri olmas─▒na kar┼č─▒n onu, idam─▒na h├╝kmetmeye cesaret edemeyerek bin ak├ža ayl─▒kla ─░znik’e s├╝rmekle yetindi. Bedrettin de, en olgun zaman─▒nda derslerini orda s├╝rd├╝rd├╝ ve ├žok ge├žmeden ├ževresinde yeniden ├žok geni┼č bir m├╝r┼čit toplulu─ču olu┼čtu. Halifesi B├Ârkl├╝ce Mustafa arac─▒l─▒─č─▒yla g├Âr├╝┼člerini ├Âzellikle Ege k─▒y─▒lar─▒nda yayg─▒nla┼čt─▒rd─▒. Bin d├Ârt y├╝z on alt─▒ y─▒l─▒nda Ayd─▒n Eli’nden Karacaburun’a, Saruhan (Manisa) ve Karesi’ye ┬á(Bal─▒kesir) de─čin Bat─▒ Anadolu’yu sar─▒p sarsan iki b├╝y├╝k halk ayaklanmas─▒n─▒n ├Ânderleri olan B├Ârkl├╝ce Mustafa ile Torlak Kemal’in (bir Osmanl─▒ Yahudisi’dir) ├Ânde gelen m├╝r┼čitleri oldu─čundan ku┼čku duyulmamaktad─▒r. Bu ayaklanmalar─▒ bizzat k─▒┼čk─▒rtm─▒┼č olmasa da b├╝y├╝k olas─▒l─▒kla ├Ânderlerinin d├╝┼č├╝nce ve davran─▒┼člar─▒n─▒ esastan etkilemi┼č olmal─▒yd─▒. B├Ârkl├╝ce ile Kemal’in b├Âlgede yayd─▒klar─▒ temalara bak─▒l─▒rsa, zorlukla bast─▒r─▒lan ayaklanmalar─▒n ger├žek d├╝┼č├╝nsel ├Ânderlerinin Bedrettin oldu─čunu teslim etmek gerekir.

Ayn─▒ y─▒l─▒n Temmuz ay─▒nda, ─░znik’ten ka├žarak Candaro─člu ─░sfendiyar Bey’e s─▒─č─▒nmak istedi; ancak ─░sfendiyar Bey’in Mehmet ├çelebi ile aras─▒n─▒n bozulmas─▒n─▒ istemeyerek destek sa─člamamas─▒ ├╝zerine Efl├ók’a ge├žti. Her gitti─či yerde yolunu bekleyen y─▒─č─▒nla taraftarla sar─▒larak Rumeli’ne do─čruldu. Deliormanlar’a vard─▒─č─▒nda b├╝y├╝k bir ordusu vard─▒. ├çelebi Sultan Mehmet I, ku┼čatma alt─▒nda tuttu─ču Selanik’i b─▒rakarak ve ordusunu acil takviyelerle g├╝├žlendirerek ┼×eyh’e d├Ând├╝. Bir ihanet sonucunda yakaland─▒, divan kurulup yarg─▒land─▒. Uleman─▒n karars─▒zl─▒─č─▒na kar┼č─▒n ─░ranl─▒ bir din adam─▒ olan Mevlana Haydar Acemi, “mal─▒ haram, kan─▒ helal” yolunda fetva verdi. Mehmet I’in iktidar─▒ nazik bir konumda ve tehdit alt─▒ndayd─▒. Bedrettin’in de, ba─č─▒┼članma dilemektense “verin ki basak ba─čr─▒na m├╝hr├╝m├╝z├╝” diyerek Molla Haydar’─▒n fetvas─▒n─▒ onaylad─▒─č─▒ ├Âne s├╝r├╝l├╝r. ┬áBir g├Âr├╝┼če g├Âre de, Bedrettin bu s├Âzleriyle, Mevlana Haydar Acem’in “├Âzel m├╝lkiyete, hanedana, saltanata dolay─▒s─▒yla Tanr─▒sal d├╝zene kar┼č─▒ oldu─ču” yolundaki su├žlamas─▒n─▒ “yerinde” g├Ârd├╝─č├╝n├╝ s├Âylemek istemi┼čtir.

B├Âylece ┼×eyh, Serez meydan─▒nda dara─čac─▒na ├ž─▒plak olarak ├žekilerek idam edildi (18 Aral─▒k 1420). “Uzunca bir s├╝re as─▒l─▒ duran ┼čeyhlerinin cesedini m├╝ridleri daha sonra indirerek (Serez’de) g├Âmd├╝ler (A. G├Âlp─▒narl─▒).

M├╝badil g├Â├žmenler taraf─▒ndan kemikleri mezar─▒ndan ├ž─▒kar─▒larak ─░stanbul‘a getirildi (1924). ┬áUzun y─▒llar sonra,┬á h├╝k├╝metin izin vermesiyle (1961) ┬áDivan Yolu’nda, Sultan Mahmut T├╝rbesi haziresine sonuncu kez defnedildi.

─░znik s├╝rg├╝n├╝ ┼×eyh Bedreddin bir halk adam─▒yd─▒. Onun i├žin “Ba┼č─▒na avam-nasdan bir├žok kimse topland─▒” (─░bni Arab┼čah).┬á Gene ayn─▒ nedenle halk aras─▒nda “Ben de hal├╝mce Bedreddinem” s├Âz├╝, bir ata s├Âz├╝ olarak g├╝n├╝m├╝ze de─čin geldi (V. ─░zbudak, ─░. Sungurbey, A. G├Âlp─▒narl─▒, ├ç, Yetkin).

Naz─▒m hikmet, ┼×eyh Bedrettin’in g├Âr├╝┼člerini ve eylemini konu alan Simavna Kad─▒s─▒ o─člu ┼×eyh Bedrettin Destan─▒’n─▒ yazd─▒ (1936).┬á Orhan Asena (1969), Erol Toy (1973) ve Hilmi Yavuz (1975) gibi edebiyat├ž─▒lar, onu konu edinen yap─▒tlar verdiler.

Naz─▒m Hikmet’in ┼×eyh Bedrettin Destan─▒’ndan:

(ÔÇŽ)

Bu kasaba ─░znik kasabas─▒.
Bu ev esnaf mahallesinde bir ev.
Bu evde
bir ihtiyar vard─▒r Bedreddin ad─▒nda.
Boyu k├╝├ž├╝k
sakal─▒ b├╝y├╝k
sakal─▒ ak.
├çekik ├žocuk g├Âzleri kurnaz
ve sar─▒ parmaklar─▒ saz gibi.

Bedreddin
ak bir koyun postu ├╝st├╝ne
oturmu┼č.
Hatt─▒ talik ile yaz─▒yor
┬źTeshil┬╗i.
Kar┼č─▒s─▒nda diz ├ž├Âkm├╝┼čler
ve kar┼č─▒dan
bir da─ča bakar gibi bak─▒yorlar ona.
Bak─▒yor:
Ba┼č─▒ t─▒ra┼čl─▒
kal─▒n ka┼čl─▒
ince uzun boylu B├Ârkl├╝ce Mustafa.
Bak─▒yor:
kartal gagalı Torlak Kemâl..
Bakmaktan b─▒k─▒p usanmay─▒p
bakma─ča doym─▒yarak
─░znik s├╝rg├╝n├╝ Bedreddine bak─▒yorlar..
(ÔÇŽ)

─░znik g├Âl├╝nde ak┼čam oldu.
Bedreddin e─čildi suya
avu├žlay─▒p do─čruldu.

Ve sular
parmaklar─▒ndan d├Âk├╝l├╝p
tekrar g├Âle d├Ânerken
dedi kendi kendine:
┬źÔÇö O ├óte┼č ki kalbimin i├žindedir
tutu┼čmu┼čtur
g├╝nden g├╝ne art─▒yor.
D├Âv├╝lm├╝┼č demir olsa dayanmaz buna
eriyecek y├╝re─čim…

Ben gayr─▒ zuhur ve huru├ž edece─čim!
Toprak adamlar─▒ topra─č─▒ fethe gidece─čiz.
Ve kuvveti ilmi, s─▒rr─▒ tevhidi ger├žeklendirip
biz milletlerin ve mezheplerin kanunlar─▒n─▒
ipt├ól edece─čiz…┬╗

  • Ertesi g├╝n
    g├Âlde kay─▒k par├žalan─▒r
    kalede bir ba┼č kesilir
    k─▒y─▒da bir kad─▒n a─člar
    ve yazarken
    Simavneli ┬źTeshil┬╗ini
    Torlak Kemâlle Mustafa
    ├Âpt├╝ler
    ┼čeyhlerinin elini.
    Al atlar─▒n kolan─▒n─▒ s─▒kt─▒lar.
    Ve ─░znik kap─▒s─▒ndan
    dizlerinde ├ž─▒r─▒l├ž─▒plak bir k─▒l─▒├ž
    heybelerinde el yazma bir kitapla ├ž─▒kt─▒lar…

Kitaplar─▒n─▒n ad─▒:
┬źVaridat┬╗d─▒.

ÔÇŽ

Hilmi Yavuz’dan:

  1. bedreddinm├╝balaga aksam olurg├╝z, nefti dolaklarini kusanir da gelir
    yapragin fetrete d├╝st├╝g├╝ zamansen ey yaz g├╝nlerini
    top top ak ├žuhaya tebdil eyleyip
    ve bir solgun g├╝l├╝mseme olarak
    egnine giyen samanbuyur otur
    seyhim
    samanyollarinin ilik sedirine uzan
    uzun, g├Ârkl├╝ ve sof
    y├╝z├╝n├╝ bizden yana d├Ând├╝r
    bize bugdayin atesini
    g├Âzlerin timarini
    ve h├╝zn├╝n varidatini anlat

    elini elimize dokundurmadan

    sen ki ├Âld├╝g├╝ yere
    bir k├Âk s├╝mb├╝l birakir gibi
    usulca sevdalar birakan
    ovalarin ve kartallarin m├╝sahibi

    ne zaman diye sorma, ne zaman
    yapragin fetreti g├╝l├╝n kiyamina
    g├╝l├╝n kiyami agacin isyanina
    d├Ânerse iste o zaman

    m├╝balaga aksam olur
    g├╝z, nefti dolaklarini ├žikarir da gelir

    elini elimize dokundurmadan

  1. birinci mehmedbedreddin yasiyor mu hala?Ben ki yazmalara ve bala
    h├╝kmedendim; ihaneti g├╝l diye
    resmedendim; denizin g├Ânderine ├Âl├╝m├╝
    ├žektirendim ben, lalabedreddin yasiyor mu hala?dersin ki onu, m├╝lhidlerini
    ormandan ayirmak olasi degil
    boynu laleden ge├žilmez
    sa├žlari taflandir ve ├žagla
    ve alni ak ketende yaban ├žilegi
    gibi dagilan onlardi, lala

    bedreddin yasiyor mu hala?

    Kuslarla akan ipegi
    g├Âllerde u├žan ├žiniyi
    ve sevdayi, umarsiz kina ├ži├žegi
    gibi b├Âl├╝sen onlardi, lala

    bedreddin yasiyor hala.

ÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽ..

Varidat’tan :

“(ÔÇŽ)

Huri, k├Â┼čkler, ─▒rmaklar, a─ča├žlar, meyvelerÔÇŽ ve benzerlerinin hepsi hayalde ger├žekle┼čir, duyumlarda de─čil. Cin de ├Âyledir ve ad─▒ bunu do─črular. ├ç├╝nk├╝ duyumlardan gizlenmi┼čtir. Onu g├Âren, d─▒┼čta g├Ârd├╝─č├╝n├╝ san─▒r. Oysa hayal kuvvetiyle g├Ârm├╝┼čt├╝r; g├Ârd├╝─č├╝ ger├žek de─čildir.

(ÔÇŽ)

─░nsanlar, M├╝sl├╝manl─▒ktan ├Ânce somut bir puta taparlard─▒, ├ža─č─▒m─▒zda hayali bir puta tap─▒yorlar. Belki bir g├╝n Hak, kendini g├Âsterir de Hak olarak ona taparlar.

(ÔÇŽ)

B├╝t├╝n a┼čamalar, cisimler aleminde toplanm─▒┼čt─▒r. Cisim ortadan kalkarsa ne ruhlardan, ne de ba┼čka soyut varl─▒klardan bir iz kal─▒r.

├ľz, suretsiz kalamaz; ├ž├╝nk├╝ onsuz belirgin duruma gelemez.

(ÔÇŽ)

Sebepler varsa, iradenin kendini g├Âstermesi ka├ž─▒n─▒lmaz olur; bu da eylemleri ka├ž─▒n─▒lmaz k─▒lar. Eylemlerin sahibi, bunlar─▒ yapmayabilece─čini san─▒rsa da ger├žekte buna g├╝c├╝ yetmezÔÇŽ

─░nsanlar birbirlerine tap─▒yorlar; ya da paralara, alt─▒nlara, yiyeceklere, ├╝ne, ┼čanaÔÇŽ Bilmedikleri i├žin de, Y├╝ce Tanr─▒’ya tapt─▒klar─▒n─▒ san─▒yorlar.

Kelamc─▒lar─▒n: “Y├╝ce Tanr─▒, kafirlerin kafir; zalimlerin de zalim olmas─▒n─▒ diledi” ÔÇŽ s├Âzleri do─čru de─čildirÔÇŽ sat cahilliktir ve Hakk’─▒ kavrayamam─▒┼č olmaktan ileri gelir. Y├╝ce varl─▒k zalimlerin ve sap─▒klar─▒n s├Âylediklerinden ar─▒nm─▒┼čt─▒r.

Beyki de Tanr─▒, bir ┼čeyin yatk─▒n oldu─ču niteliklere g├Âre diler ve ona g├Âre iradesini kullan─▒r, anlam─▒ndad─▒r.” (Varidat, Cemil Yener ├ževirisi)

1,490 Toplam, 6 okuma bug├╝n

Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri

14 Kas─▒m 2019, T├╝rklerÔÇÖin D├╝nya Tarihindeki Yeri i├žin yorumlar kapal─▒
Akadlar ve AnadoluÔÇÖda T├╝rki Devlet

Akadlar ve AnadoluÔÇÖda T├╝rki Devlet

13 Kas─▒m 2019, Akadlar ve AnadoluÔÇÖda T├╝rki Devlet i├žin yorumlar kapal─▒
Karake├žililer

Karake├žililer

11 Kas─▒m 2019, Karake├žililer i├žin yorumlar kapal─▒
├çanakkale Sava┼č─▒ ve M├╝stecip Onba┼č─▒

├çanakkale Sava┼č─▒ ve M├╝stecip Onba┼č─▒

4 Kas─▒m 2019, ├çanakkale Sava┼č─▒ ve M├╝stecip Onba┼č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Altay Teorisinin Gizemleri

Altay Teorisinin Gizemleri

3 Kas─▒m 2019, Altay Teorisinin Gizemleri i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar