K─▒l─▒├ž Kalkan ile yo─črulan bir hayat

K─▒l─▒├ž Kalkan ile yo─črulan bir hayat

Toplam: 323 , Bug├╝n: 2 Okuma

D├╝nyada festivallere standart getirilmesine ├Ânemli katk─▒s─▒ olan Faruk Alkaya, ┼čimdi de d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k halk danslar─▒ festivalini KatarÔÇÖda yapmaya haz─▒rlan─▒yor.

Bursa K─▒l─▒├ž Kalkan Halk Danslar─▒ÔÇÖn─▒ d├╝nyaya tan─▒tan ki┼či olarak an─▒lan Faruk Alkaya, ÔÇťK─▒l─▒├ž Kalkan, d├╝nyada m├╝ziksiz oynanan tek oyundur. Ne giysilerle, ne de m├╝zikle deforme edilmesini kabul edemeyizÔÇŁ dedi.

BursaÔÇÖda K─▒l─▒├ž Kalkan denilince ilk akla gelen isimlerden biri de Faruk AlkayaÔÇÖd─▒rÔÇŽ 40 y─▒ll─▒k K─▒l─▒├ž Kalkanc─▒ olan Faruk AlkayaÔÇÖn─▒n ya┼čam─▒nda K─▒l─▒├ž Kalkan adeta bir d├Ân├╝m noktas─▒ olmu┼č. Halen D├╝nya Folklor Birli─či SenatosuÔÇÖnda olan Alkaya, k├╝resel projelere imza atmakta. Alkaya ile hem K─▒l─▒├ž Kalkan Halk Dans─▒ÔÇÖn─▒n ne oldu─ču ├╝zerinde, hem de ├žal─▒┼čmalar─▒, bug├╝ne kadar hayata ge├žirdikleri ve hedefleri ├╝zerinde konu┼čtu.

kilickalkan faruk a(21)Faruk Alkaya, ad─▒n─▒z Bursa K─▒l─▒├ž Kalkan Halk dans─▒ ile ├Âzde┼čle┼čti. Nas─▒l ba┼člad─▒ bu K─▒l─▒├ž Kalkan sevdas─▒ sizde?

BursaÔÇÖda do─čan, BursaÔÇÖda ├Â─črenim g├Âren, hala BursaÔÇÖda ya┼čayan biriyim. T├╝rkiyeÔÇÖde emekliyim. TaylandÔÇÖta turizm yap─▒yorum. Bir Taylandl─▒ ile ortak oldu─čum bir ┼čirketim var. 1974 K─▒br─▒s Sava┼č─▒ d├Âneminde ilk kez kalkan─▒ elime ald─▒mÔÇŽ O zaman ├╝lke siyah beyazd─▒ÔÇŽ Gen├žli─čimde AvrupaÔÇÖya gitme merak─▒m vard─▒. Akrabalar─▒mdan birka├ž ki┼či k─▒l─▒├ž kalkan oynuyorlard─▒. Bu sayede geziyorlard─▒. O y─▒llarda K─▒l─▒├ž KalkanÔÇÖ─▒ Hem AvrupaÔÇÖya gitmenin bir yolu hem de erkekli─čin bir ├Âzelli─či olarak g├Âr├╝rd├╝kÔÇŽ Ya─č tenekelerinin ├╝st├╝n├╝ keser kalkan, tahtadan da k─▒l─▒├žlar da yapard─▒k. B├╝y├╝klerimizi izleyerek ├Â─črenirdik.

K─▒l─▒├ž KalkanÔÇÖa ilk ba┼člay─▒┼č─▒m 1974ÔÇÖt├╝r. 1977ÔÇÖde ilk kez bir gruba kat─▒ld─▒m. Yani K─▒l─▒├ž KalkanÔÇÖdaki ge├žmi┼čim k─▒rk y─▒ll─▒kt─▒r. Ondan sonra k─▒sa bir ara verdim. ├ťniversite e─čitimi i├žin, orada kalabilmek i├žin AvrupaÔÇÖya gittim. Askerlik d├Âneminden sonra da kesintisiz b─▒rakmadan bug├╝nlere geldik. Tabii eski a─čabeylerimiz bu k├╝lt├╝r├╝ farkl─▒ ┼čekilde yap─▒yorlard─▒. Kafa yap─▒lar─▒ farkl─▒yd─▒. Yabanc─▒ dil yoktu. D─▒┼ča a├ž─▒lmada yan destekle gidiyorlard─▒. Ben bu i┼či ├žekirde─činden ├Â─črendim. Buradan nas─▒l gidilir, kilometreleri hesaplard─▒m, masraflar─▒ ├ž─▒kart─▒rd─▒m. Bu ┼čekilde bu durumlara geldik. Yaz─▒┼čma tekniklerini, festival organizasyonlar─▒n─▒ orada ├Â─črendim.

D├ťNYA FOLKLOR B─░RL─░─×─░

Bildi─čim kadar─▒yla bu alandaki uluslar aras─▒ bir kurulu┼čta da faaliyet g├ÂsteriyorsunuzÔÇŽ

1986 senesinde D├╝nya Folklor Birli─čiÔÇÖne (IOV) ├╝ye oldumÔÇŽ A├ž─▒l─▒m─▒ International Folkart, yani Uluslar aras─▒ Halk Sanatlar─▒ Organizasyonu. 204 ├╝lkede temsilcili olan bir kurulu┼č. 24 ana ba┼čl─▒kta ├Ârg├╝tlenmi┼čtir. Tarihi eserlerden kimsesiz ├žocuklara, bilinen halk sanatlar─▒ndan folklorik de─čerlere kost├╝mlere dek pek ├žok konu ba┼čl─▒─č─▒n─▒ i├žerir. Bu kurulu┼čta ├╝ye olarak kalmad─▒m. Fikirler ├╝rettim, onlar─▒ takip ettim. Projelerimi ilettim. Ba┼člar─▒n─▒ a─čr─▒tt─▒m. Onlara yazd─▒─č─▒m iletilerden ├žok etkilendiler.. Beni IOVÔÇÖnn SenatosuÔÇÖna alarak senat├Âr unvan─▒ verdiler. Bu senatoda senat├Ârler uzman olduklar─▒ dallarda ├žal─▒┼č─▒rlar. Ben de 19 numaral─▒ komisyon senatosunda yer ald─▒m. Ve hala T├╝rkiye Senat├Âr├╝ olarak devam ediyorum. Zaten bizim 5 bin ├╝yemiz var. Ama her ├╝lkenin delegasyonundan bir senat├Âr bir de ├╝lkede ba┼čkan─▒ vard─▒r.

FEST─░VALLERE STANDART

D├╝nya Folklor Birli─čiÔÇÖnin size katk─▒lar─▒ neler? Ya da ┼č├Âyle diyelim, siz orada neler yap─▒yorsunuz?

Y├╝r├╝tt├╝─č├╝m lobi ve ├╝retti─čim projelerle d├╝nya festivallerine standart getirilmesine ├Ânemli katk─▒lar─▒m oldu. Festival yap─▒l─▒rd─▒, 30 ki┼či bir odada yat─▒r─▒l─▒rd─▒. Biz insan gibi yat─▒r─▒lacak yerler ar─▒yoruz. Her odada 4 ki┼čiden fazla kalamaz. Sahne, ses ve ─▒┼č─▒k d├╝zeni, yemek kalitesi, belli kalorinin olmas─▒ gibiÔÇŽ ├çok etkili oldu. Senatoya giriyorsunuz ama, siz de bir ┼čeyler yapacaks─▒n─▒z ki orada kalas─▒n─▒zÔÇŽ Senat├Ârler i├žin de ├Ânerilerim oldu. Mesela senat├Ârl├╝k ka─č─▒t ├╝zerinde kalmayacak. Her senat├Âr standartlar─▒ ├╝lkesinde uygulayacak, festival d├╝zenleyecek. Ben bundan sonra ─░znik FestivaliÔÇÖni ba┼člatt─▒m. Kendi ├Âng├Âr├╝m├╝ uygulama ┼čans─▒n─▒ orada buldum. Adam gibi yatak, adam gibi sahne, beslenme gibi. 4 y─▒l yapt─▒m. ├çe┼čitli ├╝lkelerden gelenlerin memnuniyetlerini ├Âl├žt├╝k. Y├╝zde 100 memnuniyetle ayr─▒ld─▒lar. O ┼čehrin tan─▒nmas─▒n─▒, o halk─▒n da d├╝nyay─▒ tan─▒mas─▒n─▒ hedeflemi┼čtik. Her y─▒l on ├╝lke davet ettik. Ama├ž, daha ├žok ├╝lkeye ula┼čmakt─▒. BM taraf─▒ndan tan─▒nan 197 ├╝lke var. 20 y─▒lda ─░znikÔÇÖi d├╝nyaya tan─▒tacakt─▒k. Be┼činci y─▒l da an─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ yapt─▒k. 50 farkl─▒ ├╝lkeyi getirdik. Y├Ânetim de─či┼čikli─činden sonra proje yatt─▒. Bak─▒n ─░znikÔÇÖe gelen 2010ÔÇÖda gelen turist say─▒s─▒ y─▒ll─▒k 50 bin ki┼čiydi. Bunu otel rezervasyonlar─▒ndan ve m├╝ze giri┼činden anl─▒yoruz. Ayn─▒ tespitle 2013 y─▒l─▒nda bir y─▒ll─▒k ziyaret├ži say─▒s─▒n─▒n 1 milyon 650 bin ki┼čiye ula┼čt─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝k. Festivalin katk─▒s─▒ ne kadar ├Ânemli.

─░ZN─░K FEST─░VAL─░

─░znik Festivali ├žok ba┼čar─▒l─▒yd─▒.. Medyada da ├žok iyi yer alm─▒┼čt─▒ÔÇŽ

2010 y─▒l─▒ndaki Belediye Ba┼čkan─▒ cesaret g├Âsterdi. Belediyenin b├╝t├žesi de yoktu. Ama projeyi insanlara anlat─▒rsan─▒z destek geliyor. ─░yi bir ├žal─▒┼čmayd─▒. Her gelen grup gazeteci getirmek, ├Âncesinde ve sonras─▒nda haber yapt─▒rmakla y├╝k├╝ml├╝yd├╝. At├Âlye ├žal─▒┼čmalar─▒, T├╝rk hamam─▒,─░znik turu, Bursa turu gibi ├že┼čitli aktivitelerle doldurduk d─▒┼čar─▒dan gelenlerin zaman─▒n─▒. Al─▒┼čveri┼č i├žin de zaman ay─▒rd─▒k. A├ž─▒l─▒┼č, kapan─▒┼č da dahil her g├╝n farkl─▒ yerlerde oynad─▒lar. ─░znikÔÇÖte sabit b─▒rakmad─▒k. Festival i├žinde festival yapt─▒k. S├Âl├ÂzdeÔÇŽ Bas─▒ndan arkada┼člar da sa─č olsunlar, bizi k─▒rmad─▒lar, destek oldular. ├çok say─▒da g├Âr├╝nt├╝l├╝ ve bas─▒l─▒ haberimiz yay─▒mland─▒.

Bak─▒n PattayaÔÇÖda 1 milyon, altyap─▒ ve turizm altyap─▒s─▒ var. BursaÔÇÖda ise 25 bin yatak var! Y─▒lda 50 bin ki┼činin seyahat etti─či 8 bin y─▒ll─▒k ─░znikÔÇÖin enleri say say bitmez. Bitinya, Bizans, Roma, Sel├žuklu, Osmanl─▒, organik tar─▒m, ├žinicilik.. Her ┼čeyin var oldu─ču bir yeri y─▒lda 50 bin ki┼či tan─▒rken, PatayaÔÇÖda 20 filin ┼čov yapt─▒─č─▒ yere g├╝nde 80 bin ki┼či gidiyor..

Bak─▒n ─░stanbulÔÇÖda tan─▒d─▒─č─▒mdan ├žok RomaÔÇÖda dostum vard─▒r. RomaÔÇÖya geleyim diyeyim, otuz ki┼či toplan─▒r. Hep bu k─▒l─▒├ž kalkan sayesinde. Altyap─▒ bu folklordur. T├╝rk folklorunu, k├╝lt├╝r├╝n├╝ d├╝nyaya tan─▒taca─č─▒m, onlar─▒ da buraya getirece─čim.

D├ťNYA KUPASI FEST─░VAL─░

Projeleriniz, yeni hedefleriniz neler?

En ├Ânemli projelerimden biri de D├╝nya Kupas─▒ projesidir. T├╝rkiyeÔÇÖde yapmak istedi─čim projelerdi. Olmay─▒nca ba┼čka ├╝lkelere ├Âneriyorum, onlar yap─▒yor ve beni ├ža─č─▒r─▒yorlar. Bu projeleri burada yapacak f─▒rsat bulam─▒yorum. Bu proje d├╝nyan─▒n en g├╝zel festivali oluyor. ┼×u anda BosnaÔÇÖda b├Âyle bir festival yapt─▒m. ─░kincisini de yap─▒yordum ki, sel felaketi oldu, iptal edildi. ─░ki y─▒ld─▒r BulgaristanÔÇÖda Festival organize ediyorum. Buradan y├Ânetiyorum. Konuklar, sahne, t├╝m organizasyonu ben yap─▒yorum. ├ľnerilerde bulunuyorum. Gerekti─činde gidiyorum. ├ľn├╝m├╝zdeki d├Ânem Yunanistan SelanikÔÇÖten bir festival teklifi ald─▒m. BulgaristanÔÇÖdaki festival ile birbirine ba─člayaca─č─▒m. Bulgaristan Festivali 4 g├╝nl├╝k, b├╝t├želeri o kadar. Bu kadar k─▒sa bir s├╝re i├žin uzak ├╝lkelerden mesela JaponyaÔÇÖdan, AmerikaÔÇÖdan ya da MeksikaÔÇÖdan ekip gelmez. S─▒rf uzaktaki kaliteli, farkl─▒ k├╝lt├╝r├╝ getirmek i├žin birbirine ba─čl─▒yoruz. Hem Selanik hem de Bulgaristan Tayvan, ├çin, Meksika ekiplerini g├ÂrebileceklerÔÇŽ ─░ki hafta oldu─čunda uzak ├╝lkelerden geliyorlar.

D├╝nya Kupas─▒ Halk Danslar─▒ Festivali devasa bir organizasyon, nas─▒l ba┼čard─▒n─▒zÔÇŽ

EvetÔÇŽ Benim en ├Ânemli projem Kore sahip ├ž─▒kt─▒. Asya Ba┼čkan Yard─▒mc─▒s─▒yd─▒m. Yak─▒nda ba┼čkanl─▒k verilecek. Ba┼čkan─▒m G├╝ney Koreliydi. 2002 D├╝nya ┼×ampiyonas─▒ vard─▒. T├╝rkiyeÔÇÖde gidiyordu. 32 ├╝lke kat─▒lacakt─▒. ÔÇťBirer folklor grubu davet edelim. Senin ├╝lken, senin ┼čehrinÔÇŁ dedimÔÇŽ D├╝nya ┼čampiyonas─▒n─▒n g├Âlgesinde kalacak, denildi. Niye g├Âlgesinde kalacakt─▒ ki. Mesela T├╝rkiye Brezilya ma├ž─▒ var, biri Samba yapacak, di─čeri de K─▒l─▒├ž Kalkan oynayacak. Kabul g├Ârd├╝. F─░FAÔÇÖda ma├žlar─▒n daha ┼čiddetsiz daha bar─▒┼č├ž─▒l ge├žmesine katk─▒s─▒ olaca─č─▒ndan hareketle ikna edildi. ─░zin verdi. Uygulad─▒kÔÇŽ Futbol ma├ž─▒ndan ├Ânce d├╝nyada 2 milyar ki┼činin izledi─či bir organizasyona imza att─▒k. Biz stadyumun d├Ârt k├Â┼česine sahne koymay─▒ planlam─▒┼čt─▒k. Koreliler sahan─▒n ortas─▒na koydu. D├╝nya tarihinde en az olayl─▒ D├╝nya Kupas─▒ olarak tarihe ge├žti. ─░VOÔÇÖdan da plaket ald─▒m bu organizasyon i├žin.

BA─×LANTILAR IVOÔÇÖDAN

Ba─člant─▒lar─▒ nas─▒l kuruyorsunuz?

Bunun ba─člant─▒lar─▒n─▒ da IVO ile kuruyoruz. Muhataplar─▒ma yaz─▒lar─▒ g├Ânderiyorum. D├╝nya folkloruna ve k├╝lt├╝r├╝ne b├Âylece bir ilgi sa─čl─▒yoruz. IOV AvusturyaÔÇÖda 1978ÔÇÖde kuruldu. O zamandan beri faaliyet g├Âsteriyor. Ana y├Ânetim kurulu i├žin de teklif var, Ben sadece festivalleri ba─člay─▒n, diyorum. ┼×u anda Genel Merkez AmerikaÔÇÖda, her ├╝lkeden yard─▒mc─▒m─▒ kendim se├žiyoruz. IOV Ba┼čkan─▒ Filipinli Carmen, ├ťniversite Rekt├Âr├╝. Toplant─▒lar─▒ nette telekonferans sistemiyle yap─▒yoruz. Her ay y├Ânetim kurulu bir araya gelir. Senede bir kez de toplanma zorunlulu─ču var.

Bunca i┼čin aras─▒nda K─▒l─▒├ž KalkanÔÇÖ─▒n yeri nedir?

K─▒l─▒├ž kalkan olmazsa olmaz─▒m.. . K─▒l─▒├ž Kalkan d├╝nyan─▒n tek m├╝ziksiz halk dans─▒d─▒r. M├╝zi─čini k─▒l─▒├ž ve kalandan al─▒r. Asl─▒nda seste d├Ârt d├Ârtl├╝k, iki ikilik makamlar─▒ da vard─▒r. Sonu├žta o da bir m├╝zik. Ama kast─▒m enstr├╝mand─▒r. Enstr├╝man─▒ olmayan tek danst─▒r. Ve sadece erkeklerin oynad─▒─č─▒ bir danst─▒r. K─▒l─▒├ž KalkanÔÇÖ─▒ d├╝nyada tan─▒mayan ├╝lke kalmayana kadar devam diyorum.

KILIÇ KALKAN HALK DANSIDIR

K─▒l─▒├ž Kalkan Halk dans─▒ m─▒? ├ľz├╝ nedir?

K─▒l─▒├ž kalkan halk oyunu oldu─ču i├žin halk dans─▒d─▒r. Eskiden tart─▒┼č─▒l─▒rd─▒ÔÇŽ Hatta bir d├Ânem i├žin yasaklamaya bile gittiler. H─▒ncal Ulu├žÔÇÖun bir yaz─▒s─▒yla nokta konuldu. K─▒l─▒├ž Kalkan dans─▒ BursaÔÇÖn─▒nd─▒r. Tam ad─▒ Bursa K─▒l─▒├ž Kalkan dans─▒d─▒r. Nas─▒l Ata Bar─▒ ErzurumÔÇÖunsa, Horon KaradenizÔÇÖinse, SilifekeÔÇÖnin kendine ├Âzg├╝ dans─▒ varsa, K─▒l─▒├ž Kalkan da, Bursa K─▒l─▒├ž Kalkan Halk dans─▒d─▒r. Askerli─či, mertli─či, yi─čitli─či anlat─▒r. Topun t├╝fe─čin olmad─▒─č─▒ zamanda askeri bu ┼čekilde anlatan bir danst─▒r. K─▒l─▒├ž Kalkan dans─▒n─▒ oynad─▒─č─▒n─▒z zaman seyircinin y├╝z├╝ne bir bakacaks─▒n─▒z. Heyecan, hayranl─▒k, adrenalin olacak. Bunu seyirciye vereceksiniz. Hep ├╝rk├╝t├╝rseniz olmaz. Bizim oyunumuzda komedi de var. G├Âsterilerimiz askeri disiplin i├žerisinde ger├žekle┼čir. K─▒yafetleri ise Levent k─▒yafetidir, Bat─▒ Anadolu k─▒yafetiÔÇŽ ├çoraplar y├╝nd├╝r, potur, cepken, hepsi eski insanlar─▒n k─▒yafetidir. D├╝nyada en ├žok davet alan ekibiz K─▒l─▒├ž Kalkan olarak. Dans─▒n ─░ngilizce tarih├žesini g├ÂnderiyorumÔÇŽ Bilinen en eski danslardan diyorum; d├╝nyadaki tek m├╝ziksiz ekip biziz. Bunu anlat─▒yoruz d├╝nyaya.

Ekibinizde di─čer halk danslar─▒nda pek g├Âr├╝lmedik ┼čekilde orta ve ├╝st├╝ ya┼čta da ki┼čiler var galiba?

Masters K─▒l─▒├ž Kalkan Folklor Derne─čiÔÇÖnin anlam─▒ ustalar─▒n derne─čiÔÇŽ┬á┬á 40 ya┼č─▒n─▒ doldurmu┼č, 25 y─▒ld─▒r K─▒l─▒├ž Kalkan oynayan insanlardan kurulmu┼č bir dernekÔÇŽ Evet, Masters, yani ustalar diyoruz. 65, 70 ya┼č aras─▒ varÔÇŽ Hala oynuyorlar. Ve g├Âsterilerde de ya┼člar─▒ndan dolay─▒ b├╝y├╝k ilgi ├žekiyorlar. Hareketleri gen├žlere g├Âre daha a─č─▒r yapt─▒klar─▒ndan daha da anla┼č─▒l─▒r oluyorlar.

D├ťNYANIN EN B├ťY├ťK FEST─░VAL─░

T├╝rkiyeÔÇÖde yapamay─▒p di─čer ├╝lkelerin sahiplendi─či ba┼čka projeleriniz var m─▒?

Bizim ├╝lkemizde k├╝lt├╝r ve sanata fazla de─čer yok.. K─▒rk y─▒l─▒ doldurmu┼čum. Proje ├╝retiyoruz. 2015ÔÇÖte Katar ald─▒ projemi, hayata ge├žiriyor. 70 ├╝lkenin kat─▒laca─č─▒, 7 y─▒ld─▒zl─▒ otellerde kal─▒nacak bir festival yap─▒l─▒yor. D├╝nyan en iyi, en y├╝ksek kat─▒l─▒ml─▒ festivali olarak tarihe ge├žecek. Tayvan d├Ân├╝┼č├╝ birka├ž kez KatarÔÇÖ a gidece─čim. Projenin detaylar─▒n─▒ anlataca─č─▒m. Uygulamalar i├žin haz─▒rl─▒k ba┼člayacak. ├ťlke se├žimleri bende. IVO en iyi g├Âzs├╝n, diyor bana. T├╝rkiye o kadar zengin ki, hangi grubu g├Ât├╝relim. Ama en iyi yak─▒┼čan da K─▒l─▒├ž Kalkan zaten. Ayr─▒ca Katar bayra─č─▒nda k─▒l─▒├ž olan bir ├╝lkedir. Kaliteli ekipleri d├╝nyaya g├Ât├╝r├╝yorum. D├╝nyada, hangi festivale kim yak─▒┼č─▒r, onu g├Ât├╝r├╝yorum. ┼×imdi, Nil├╝ferÔÇÖin Halk Danslar─▒ Ekibi d├╝nya ┼čampiyonu oldu, onlar─▒ TayvanÔÇÖa g├Ât├╝r├╝yorum. Bunlardan para alan ki┼čiler de─čiliz. Bu i┼čleri yaparken cebimizden para harc─▒yoruz. Biz fahri k├╝lt├╝r ve turizm el├žileriyiz.. katarÔÇÖdaki organizasyon bir numara olacak. Proje bana ait. Bunun onuru yeter. Adam 16 festival yap─▒yor, 17ÔÇÖncisi ─░├žin beni ├ža─č─▒r─▒yorÔÇŽ D├╝nya K─▒l─▒├žl─▒ Oyunlar Festivali projem var. K─▒l─▒├žla, kalkanla yap─▒lan oyunlar─▒n festivalini yapmak istiyorum.

KUTUPLARA DA G─░DECEKLER

Gitmedi─činiz ├╝lke kald─▒ m─▒? Mesela Kutuplara gittiniz mi?

Muhtemelen d├╝nyada ve T├╝rkiyeÔÇÖde ├╝lkesini en ├žok temsil eden insan─▒md─▒r. 200ÔÇÖ├╝n ├╝zerinde ├╝lkeye gittik. Gr├ÂnlandÔÇÖta iki ya da ├╝├ž y─▒l sonra Buz Festivali yap─▒lacak. K─▒l─▒├ž Kalkan ile ba┼člayan Avrupa maceram d├╝nyay─▒ sard─▒. Zaman geldi, a─čabeylik yapt─▒k, y├Âneticilik yapt─▒k. Hala da s├╝rd├╝r├╝yoruz. ├çok gezip, ├žok g├Âr├╝p en g├╝zel g├Âr├╝nt├╝leri al─▒p da─čarc─▒─č─▒ma koymu┼čumdurÔÇŽ Amac─▒m d├╝nyan en b├╝y├╝k festivalini yapmak. Projem haz─▒r. Ne yaz─▒k ki, ├╝lkemde yapamad─▒m. Katar sahip ├ž─▒kt─▒ projeye. B├╝t├želeri de var, d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k festivalini yapar─▒m.

BursaÔÇÖda ka├ž K─▒l─▒├ž Kalkan Derne─či var?

Asl─▒nda birlikte hareket etti─čimiz 4 dernek var. D├Ârt derne─čimizin ad─▒na M├╝zemiz var. D├Ârt dernek ad─▒na yap─▒ld─▒. B├╝y├╝k┼čehir Belediye Ba┼čkan─▒m─▒z Recep Altepe de eski K─▒l─▒├ž Kalkanc─▒d─▒r. Bizim oyunumuzun ├Âz├╝nde bar─▒┼č var. Bir askeri talim anlat─▒l─▒r.. Oyunun i├žeri─činde acemi asker, askerli─če giri┼č, silah tutmay─▒ ├Ârenme, usta olma, ├Â─črendiklerini uygulama var. ─░├žlerinde en usta ki┼či h├╝nerlerini g├Âsterir. Biri iyi, di─čeri k├Ât├╝ ki┼či rol├╝nde. Ard─▒ndan i┼če ┼čov kar─▒┼č─▒r. Birinin k─▒l─▒c─▒ d├╝┼čer, di─čeri bilekle, ayakkab─▒yla sava┼č─▒r. Bizden ba┼čka yapan yok. Biz bu i┼čin en ustas─▒y─▒z. D├Ârt derne─čin d─▒┼č─▒nda hi├žbir derne─či kabul etmiyoruz. ┼×alvar gibi farkl─▒ kost├╝m giymeye, m├╝zikle oynamaya kalkan─▒ kabul etmiyoruz. Folklor halk─▒n bildikleridir asl─▒ndaÔÇŽ

┬áY├Ârede ├žok eskiden beri oynan─▒yordu

kilickalkan kenan b (2)Masters K─▒l─▒├ž Kalkan Derne─či Y├Ânetim Kurulu ├╝yelerinden Kimya M├╝hendisi Kenan Yeti┼čen hi├ž ara┼čt─▒rmas─▒ yap─▒lmam─▒┼č bir alana el atarak ÔÇťBursa K─▒l─▒├ž Kalkan Halk Oyunu ve Tarih├žesi adl─▒ kitab─▒ yazarak bir ilkÔÇÖe imza att─▒. Yeti┼čen K─▒l─▒├ž KalkanÔÇÖ─▒n tarihi ile ilgili sorular─▒m─▒za ┼ču yan─▒tlar─▒ vrdi.

K─▒l─▒├ž Kalkan oyunu ne zamand─▒r oynan─▒yor?

Halk danslar─▒ sosyal bir konu oldu─čundan ba┼člang─▒├ž tarihi net de─čil. Ancak AnadoluÔÇÖnun bu b├Âlgesinde 2400 y─▒ldan fazla s├╝redir oynand─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmekte. K─▒yafetlerin ve aksesuarlar─▒n y├Âreler, toplumlar─▒n geleneklerine g├Âre de─či┼čim g├Âsterdi─či g├Âr├╝l├╝yor. ┼×├Âyle ki. K─▒l─▒├žlar─▒n d─▒┼ča k─▒vr─▒k, d─▒┼č y├╝zlerinin keskin ve u├žlar─▒n─▒n sivri olmas─▒, kalkanlar─▒n yuvarlak ve d─▒┼ča bombeli olmas─▒ Asya k├╝lt├╝r├╝n├╝n izlerini ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ g├Âstermekte. K─▒sa poturlar, cepkenler, ayakkab─▒lar, ├žoraplar ve ya─čl─▒k gibi aksesuarlar Azerbaycan ile Balkanlar aras─▒nda y├Âresel k─▒yafet k├╝lt├╝r├╝n├╝n payla┼č─▒m─▒d─▒r. Anadolu, iki k─▒ta aras─▒nda g├Â├žerler i├žin k├Âpr├╝ olmu┼čtur. G├Â├žerler, yerle┼čik d├╝zene ge├žtiklerinde o y├Ârelerdeki evlenmeler sonucu e─člence k├╝lt├╝r├╝n├╝ de ta┼č─▒rlarÔÇŽ Osmanl─▒ devlet d├╝zenine ge├žmesinden sonra halk─▒n k├╝lt├╝r├╝ne sahip ├ž─▒kt─▒─č─▒, devlet g├╝c├╝n8├╝ yerel halka ve kom┼čulara hissettirmek amac─▒yla g├Ârkemli t├Ârenler d├╝zenledi─či biliniyorÔÇŽ

Peki, K─▒l─▒├ž KalkanÔÇÖ─▒n tarihteki izine rastland─▒ m─▒? Kay─▒tlarda herhangi bir ┼čey var m─▒?

─░lk belge Yunan Kral─▒ÔÇÖn─▒n karde┼čini cezaland─▒rmak i├žin AnadoluÔÇÖya g├Ânderdi─či paral─▒ askerlerden olu┼čturdu─ču ordunun raport├Âr├╝ WenophonÔÇÖun On binlerin D├Ân├╝┼č├╝ adl─▒ notlar─▒nda b├Âlgemize yak─▒n bir yerde yap─▒lan e─člencede Bitinyal─▒lar─▒n k─▒l─▒├ž ve kalkanlar ile pandomim yapt─▒klar─▒, seyircilerin de bunu alk─▒┼člad─▒klar─▒ndan s├Âz edilmekte. Di─čer belge de M├ľ 3. Y├╝zy─▒lda Apolinius Rhadius taraf─▒ndan kaleme al─▒nan Argonatica adl─▒ eserde, Argonatlar─▒n efsanele┼čen Alt─▒n Postu aramak i├žin BitinyaÔÇÖya geldiklerinde k─▒l─▒├ž ve kalkan ile oynanan bir oyundan s├Âz der.

Ba┼čka T├╝rk k├Âkenli ├╝lkelerde k─▒l─▒├ž kalkanla oynanan halk dans─▒ var m─▒?

Yok. T├╝rk D├╝nyas─▒ Ara┼čt─▒rmalar─▒ Vakf─▒ taraf─▒ndan T├╝rk Turan Kurultay─▒ yap─▒ld─▒ MacaristanÔÇÖ─▒n Buga├ž kentinde. Birka├ž y─▒ldan beri d├╝zenleniyor. Biz buraya k─▒l─▒├ž ve kalkanlar─▒m─▒zla oynamaya geldik. K─▒yafetlerimize bak─▒p sordular; ÔÇťBunlar ne k─▒yafeti diye. Anadolu k─▒yafeti dedikÔÇŁ. Onlar Osmanl─▒ olarak d├╝┼č├╝nm├╝┼čler. Biz de dedik ki, ÔÇťBursa Osmanl─▒ ile T├╝rk olmad─▒ ki. Osmanl─▒ geldi─činde eskiden yerle┼čmi┼č olan T├╝rkleri K─▒l─▒├ž Kalkan oyununu buldu. Sahip ├ž─▒kt─▒. Parlatt─▒.ÔÇŁ Milattan 400 y─▒l ├Ânce de, 300 y─▒l ├Âncede k─▒l─▒├ž kalkan oyunu vard─▒. ÔÇť27 ├╝lke aras─▒nda k─▒l─▒├ž kalkan─▒yla olan tek topluluk bizdik. Hepside ok, yay, kalkan vard─▒, ama k─▒l─▒├ž yoktu. Bizim tezimiz ┼ču. ├ťretiminin yap─▒lmad─▒─č─▒ hi├žbir ┼čeyin oyunu olmaz. E─čer ├╝retim varsa oyunu da olur. Sava┼č u├žaklar─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ ├╝lkelerde bilgisayarda sava┼č oyunlar─▒ yap─▒l─▒yor. Bu insan─▒n do─čas─▒nda olan bir ┼čey.

Neden BursaÔÇÖya bu y├Âreye ├Âzg├╝ bir dans olarak geli┼čmi┼č k─▒l─▒├ž kalkan?

Bug├╝ne kadar t├╝m ara┼čt─▒rmalar g├Âsterdi ki, Bursa K─▒l─▒├ž Kakan Halk dans─▒n─▒n olmas─▒n─▒n ├╝├žaya─č─▒ vard─▒r.

Birincisi, Uluda─č ve yak─▒n─▒ndaki Bal─▒kesir y├Âresinde demir maden yataklar─▒ vard─▒r. K─▒rm─▒z─▒ toprak demirin oldu─čunu i┼čaret eder. ├çekirgede ├želikli banyolar─▒n olmas─▒ tesad├╝f de─čildir. ─░kincisi demir madenini eritebilen en uygun s─▒cakl─▒─č─▒ verebilen s─▒ kayna─č─▒ kestane a─čac─▒n─▒n k├Âm├╝r├╝d├╝rÔÇŽ ├ť├ž├╝nc├╝s├╝ ise kaliteli ├želik i├žin i├žine saf kalsiyum yani mermer at─▒l─▒r. Bu da BursaÔÇÖda mevcuttur.. B├╝t├╝n bunlar─▒n var olu┼čundan dolay─▒d─▒r ki BursaÔÇÖda ├Ânce demircilik, sonra b─▒├žak├ž─▒l─▒k, ard─▒ndan da teknoloji ├╝r├╝n├╝ olan k─▒l─▒├ž imalat─▒ geli┼čmi┼čtir.

Bursa K├╝t├╝─č├╝ÔÇÖnde de anlat─▒ld─▒─č─▒ gibi Osmanl─▒ sava┼ča giderken mutlaka BursaÔÇÖdan k─▒l─▒├žlar al─▒r gidersi. Masraflar─▒n─▒ ahi meslek erbaplar─▒ kar┼č─▒lard─▒. Dolay─▒s─▒yla da y├Ârede bu oyunun olu┼čabilmesi mant─▒─ča son derece yatk─▒nd─▒r.
T─▒pk─▒ÔÇŽ Kozac─▒l─▒─č─▒n en geli┼čmi┼č merkezlerinden biri olan BursaÔÇÖda koza kabu─čundan yap─▒lan tablolar─▒n, ├žocuk oyuncaklar─▒n─▒n olmas─▒ gibi. Ya da t├╝t├╝nc├╝l├╝─č├╝n geli┼čkin lodu─ču zamanlarda, t├╝t├╝n yapraklar─▒ndan panolar, ├žer├ževeler konulmas─▒ gibi kozac─▒l─▒─č─▒n, ipek├žili─čin olmad─▒─č─▒ yerde kozadan ├žer├ževe yapamazs─▒n─▒z, keza t├╝t├╝nden de. PolonyaÔÇÖya gittik, iki k─▒l─▒c─▒m─▒z k─▒r─▒ld─▒, hi├ž tela┼članmad─▒k. BursaÔÇÖda tek ki┼či de olsa ya┼čayan bir k─▒l─▒├ž ustas─▒ vard─▒. Osmanl─▒n─▒n geldi─či yerde Horosanda k─▒l─▒├ž imalat─▒ yok. Dolay─▒s─▒yla da bu sekt├Âr├╝ tan─▒yan da yok.

Neden bu alanda kitap yazma ihtiyac─▒ duydunuz?

Demirta┼č ─░lkokulunda ba┼člad─▒m K─▒l─▒├ž KalkanÔÇÖa 1960 y─▒l─▒nda bitirdi─čimde K─▒l─▒├ž Kalkan hayat─▒m da bitti. ├çocukluk g├╝nlerimden kalan K─▒l─▒├ž Kalkan k─▒yafetimi annemin sand─▒─č─▒nda bulduk. Daha sonra m├╝zeye ba─č─▒┼člad─▒k. E─čitim, meslek girdi araya. Meslek hayat─▒m─▒n son k─▒sm─▒nda Marsters K─▒l─▒├ž Kalkan Derne─čiÔÇÖne ├╝ye oldum. 2006 y─▒l─▒ndaÔÇŽ Halen Y├Ânetim Kurulu ├╝yesiyim. Ara┼čt─▒rmalar yapt─▒m. K─▒l─▒├ž kalkan ile ilgili yaz─▒l─▒ kaynak ├žok azd─▒. BursaÔÇÖya ├Âzg├╝ bu k├╝lt├╝r├╝n korunmas─▒ ve gelecek ku┼čaklara aktar─▒lmas─▒ ad─▒na ara┼čt─▒rmam─▒ kendi imkanlar─▒mla yay─▒mlad─▒m. Somut verilere dayal─▒ ilk kitapt─▒r. Sa─č olan en eski K─▒l─▒├ž Kalkanc─▒lar─▒n torunlar─▒na kadar indik. K─▒l─▒├ž Kalkan tarihinde ad─▒ yokken buldu─čum K─▒l─▒├ž Kalkan oynayanlar var. Mesela Dervi┼č Mehmet dedemin arkada┼č─▒yd─▒. Tarih├žeden oyunlardaki fig├╝rlere, giysilere, k─▒l─▒├ž ustalar─▒na, kalkanlara ve K─▒l─▒├ž Kalkan dans├ž─▒lar─▒na dek pek ├žok ayr─▒nt─▒ya kitapta yer verdim.

Kaynak: tarihinde Bursa Time‘da yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r.

YAZAR HAKKINDA

Haber Merkezi Haber Merkezi Belgeseltarih.com sitemizde konuk yazarlara da yer veriyoruz. Yay─▒nlanmas─▒n─▒ istedi─činiz ve m├╝mk├╝n oldu─čunca akademik dille kaleme al─▒nm┼č tarih konulu yaz─▒lar─▒n─▒zla ilgili olarak, ileti┼čim sayfam─▒zdaki form vas─▒tas─▒yla bizimle ba─člant─▒ kurabilirsiniz. E-Posta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:

B─░RDE BUNLARA BAKIN

  • YEN─░
Unutulmu┼č bir kurtar─▒c─▒: Philipp Schwartz

Unutulmu┼č bir kurtar─▒c─▒: Philipp Schwartz

Prof. Dr. Nadir Paksoy, 15 May─▒s 2022
Bursa’n─▒n Pastaneleri-Bozahaneleri

Bursa’n─▒n Pastaneleri-Bozahaneleri

Ekrem Hayri PEKER, 23 Mart 2022
Ye┼čil Diyar Kosova

Ye┼čil Diyar Kosova

Haber Merkezi, 22 Mart 2022
Ermeni meselesi ve baz─▒ ger├žeklerÔÇŽ

Ermeni meselesi ve baz─▒ ger├žeklerÔÇŽ

Ali E┼čref UZUNDERE, 22 Mart 2022
T├╝rkiye’nin Ambulans Tarihi

T├╝rkiye’nin Ambulans Tarihi

U─čur Bora YUMAK, 12 Mart 2022
T├╝rk Roman─▒nda Zorunlu G├Â├ž

T├╝rk Roman─▒nda Zorunlu G├Â├ž

Haber Merkezi, 12 Mart 2022