Hakan BENL─░
Hakan  BENL─░
Nogay Edebiyat─▒nda Ertengi
  • 15 A─čustos 2020 Cumartesi
  • +
  • -
  • Hakan BENL─░ /

S├Âzl├╝ anlat─▒m, t├╝m d├╝nya edebiyatlar─▒n─▒n temelini olu┼čturmaktad─▒r. Nogay edebiyat─▒nda da Ertengiler s├Âzl├╝ anlat─▒m yolu ile ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze kadar, o g├╝n├╝n sosyolojik yap─▒s─▒na uygun de─či┼čime u─črayarak bu g├╝nk├╝ nesillere kadar ula┼čabilmi┼člerdir.

Nogay edebiyat─▒ndaki Ertengiler, T├╝rk edebiyat─▒ndaki masal ve efsanelere denk d├╝┼čmektedir. Ertengilerdeki kahramanlar ve anlat─▒lanlar bazen ger├žek├╝st├╝ g├╝├žlere sahip ve hayal mahsul├╝ ki┼čiler olabilecekleri gibi ayn─▒ zamanda, ge├žmi┼čte ya┼čanan ger├žek olaylar─▒n ve ger├žek ki┼čilerin, zaman i├žerisinde halk aras─▒nda efsanevi g├╝├žlerle donat─▒larak, dilden dile anlat─▒m─▒ ile bu g├╝nk├╝ Ertengilere d├Ân├╝┼čm├╝┼člerdir.

Ertengiler masallar─▒n aksine, sadece e─člence amac─▒yla anlat─▒lan dinletiler de─čillerdir. Masallarda anlat─▒lan olaylar ve ki┼čilerin, o g├╝nk├╝ toplumlar─▒n sosyal ya┼čamlar─▒yla ilgili ipu├žlar─▒ vermesi beklenilemez. Ertengiler de masallar gibi anonim olmakla birlikte, anlat─▒ld─▒klar─▒ ve nihayetinde v├╝cut bulduklar─▒ toplum i├žerisinde, o toplumlar─▒n sosyal ya┼čamlar─▒, bireysel ili┼čkileri, dinsel motifleri, k├╝lt├╝rel ya┼čamlar─▒ ve kulland─▒klar─▒ dile y├Ânelik ipu├žlar─▒n─▒ i├žerilerinde bar─▒nd─▒rmaktad─▒rlar.

Masallar gibi Ertengilerde, anlat─▒lmaya ba┼čland─▒klar─▒ g├╝nden bug├╝ne kadar ge├žen zaman i├žerisinde, herhangi bir de─či┼čikli─če u─čramadan, ├Âzg├╝n hallerini ve anlat─▒mlar─▒n─▒ koruyarak, bug├╝ne ula┼čmalar─▒n─▒ sa─člayacak formlara sahip de─čillerdir. Ge├žmi┼č d├Ânemlerde ve hatta y├╝zy─▒llar ├Âncesinde dile getirilen ve yine s├Âzl├╝ anlat─▒m yolu ile ÔÇô yaz─▒l─▒ kayd─▒ olmaks─▒z─▒n – g├╝n├╝m├╝ze kadar bozulmadan gelen ┼čiirler, ilahiler, t├╝rk├╝ler ┼č─▒nlamalar, ta┼člamalar vb. edebi eserler gibi keskin , de─či┼čtirilemez ve belirleyici hatlara ve formlara sahip olmad─▒klar─▒ i├žin ; g├╝n├╝m├╝ze ula┼čana kadar temelinde ve ta┼č─▒d─▒klar─▒ mesajlarda de─či┼čime u─čramadan ÔÇô veya pek az de─či┼čime u─črayarak – anlat─▒m tarz ve ifadelerinde , anlatan ki┼čilerin, anlat─▒m bi├žimlemelerine ve insiyatiflerine maruz kalm─▒┼člard─▒r.

Masallarda anlat─▒lan karakterlerin ve olaylar─▒n, anlat─▒lan ki┼čilere mutlak olarak bir ders veya pay ├ž─▒karmas─▒ s├Âz konusu de─čildir. Bilakis, e─člence ve zaman ge├žirme amac─▒yla y├╝zy─▒llard─▒r bu anlat─▒lar bir ara├ž olarak kullan─▒lagelmi┼čtir. Ertengilerde ise anlat─▒m tarz─▒, olaylar─▒n ve ki┼čilerin i┼členi┼č bi├žimi temelde masallarla birebir ├Ârt├╝┼čmekle birlikte, ├╝stlenilmi┼č veya y├╝klenilmi┼č bir veya birka├ž misyonu vard─▒r.

Ertengilerin ortaya ├ž─▒k─▒┼č bi├žimi muhtemelen, ya┼čanm─▒┼č olaylar─▒ s├Âzl├╝ anlat─▒m yolu ile zihinlere ve sonraki nesillere aktarma amac─▒yla ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Dolay─▒s─▒yla hen├╝z ├ž─▒k─▒┼č noktas─▒nda ├╝stlenilmi┼č bir misyona sahiptir. Bu y├╝klenilmi┼č misyon, toplumsal haf─▒zay─▒ zinde tutmakla ve bir sonraki nesile aktarmakla m├╝kelleftir.

Ertengilerin konu edindikleri olaylar ve olaylarda i┼členen konular, bazen ger├žek├╝st├╝ olmakla birlikte, yaz─▒l─▒ edebiyat─▒ neredeyse olmayan bir toplumun haf─▒zas─▒n─▒ zinde tutarak ; ahlaki, k├╝lt├╝rel, dinsel ve sosyal ├Â─čretilerini kendi b├╝nyesine katarak, ayn─▒ zamanda Nogay k├╝lt├╝r├╝n├╝n geli┼čimine katk─▒ sa─člam─▒┼člard─▒r.

De─či┼čmez bir ger├žektir ki, toplumlar─▒n kendi k├╝lt├╝rlerini devam ettirebilmeleri i├žin hem zenginle┼čtirmek hem de katk─▒ sa─člad─▒klar─▒ bu k├╝lt├╝r├╝ bir sonraki nesile aktarmak zorundad─▒rlar. Ya┼čayan bir organizma olan k├╝lt├╝r, ya┼čam─▒n─▒ idame ettirebilmek i├žin her zaman; gen├ž ve taze dima─člara, gen├ž nesillere ihtiya├ž duymaktad─▒r.

├çocuklar─▒n ve gen├ž nesillerin yeti┼čtirilmesinde ve e─čitiminde Ertengiler ├Ânemli i┼člevler ├╝stlenmi┼člerdir. Ertengi anlatacak ki┼čiyi merakla dinlemeleri; ├žocuklar─▒n merak hissinin, dikkatinin, haf─▒zas─▒n─▒n ve hayal g├╝c├╝n├╝n geli┼čimine, s├Âzsel anlat─▒m yeteneklerinin ve kendilerini ifade edebilme ve empati yapabilme y├Ânlerinin geli┼čimine katk─▒ sa─člamaktad─▒r.

Nogay edebiyat─▒ i├žerisinde ├Ânemli bir yer edinen Ertengiler, Nogaylar─▒n konar-g├Â├žer ya┼čam tarzlar─▒ndan; sava┼č├ž─▒ ve genelde isyank├ór ruhlar─▒ndan; maruz kald─▒klar─▒ haks─▒zl─▒klar, soyk─▒r─▒mlar ve s├╝rg├╝nlerden izlerde ta┼č─▒maktad─▒r. B├Âylesi zorlu bir ya┼čam m├╝cadelesi i├žerisindeki halk─▒n, s├Âzl├╝ edebiyattan yaz─▒l─▒ edebiyata ge├ži┼č s├╝reci bir hayli ge├ž ve bir o kadar da yava┼č olmu┼čtur. Bu ve buna benzer nedenlerle Nogay edebiyat─▒ i├žerisinde yaz─▒l─▒ olarak g├╝n├╝m├╝ze ula┼čan Ertengi say─▒s─▒ olduk├ža azd─▒r.

Nogaylar─▒n konar- g├Â├žer ve sava┼č├ž─▒ sosyal yap─▒s─▒, toplumsal edebiyatlar─▒n─▒n bug├╝ne kadar ├žok az bozulmaya maruz kalarak ula┼čmalar─▒n─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r. Bu sosyal yap─▒lar─▒ nedeniyle kendilerinden ba┼čka halklarla, dil ba─člam─▒ndaki ili┼čkilerini, ├žok s─▒k─▒ ve dar bir kapsamda tutmu┼člard─▒r. Bu nedenledir ki, dillerini muhafaza edebilmi┼člerdir. Dolay─▒s─▒yla s├Âzl├╝ edebiyatlar─▒ ve Ertengileri de dil tahribat─▒na u─čramadan kendini koruyabilmi┼čtir.

─░LG─░N─░Z─░ ├çEKEB─░L─░R  Kaf Da─č─▒ÔÇÖn─▒n Arkas─▒ndaki ├ťlke: Abhazya

Yukar─▒da s─▒ralad─▒─č─▒m─▒z nedenlerden ├Ât├╝r├╝ Ertengiler, Nogay s├Âzl├╝ halk k├╝lt├╝r├╝n├╝n ve edebiyat─▒n─▒n temel ta┼člar─▒ndan birini te┼čkil etmektedir. Fakat Nogaylar─▒n tarih i├žerisinde ya┼čad─▒klar─▒ s├╝rg├╝n ve soyk─▒r─▒mlar, s├Âzl├╝ edebiyatlar─▒n─▒ derinden etkilemi┼čtir. Yaz─▒l─▒ kayd─▒ bulunmayan bu Ertengiler, ya┼čanan s├╝rg├╝nler ve soyk─▒r─▒mlar neticesinde unutulmaya ba┼članm─▒┼člard─▒r. Da─č─▒lmak zorunda kalan ve par├žalanan bir halk─▒n s├╝rg├╝n veya soyk─▒r─▒mlarla telef edilmesi, bir Ertengiyi bilen ve anlatan ki┼čilerin say─▒s─▒n─▒n h─▒zla azalmas─▒na veya zamanla hi├ž kalmamas─▒na neden olmu┼čtur. Bu nedenle ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze ula┼čan Ertengi say─▒s─▒ olduk├ža azd─▒r.

Yak─▒n say─▒labilecek tarihler i├žerisinde belli b├Âlgelerden ├ž─▒kar─▒l─▒p, farkl─▒ g├╝zergahlarda g├Â├ž etmek zorunda b─▒rak─▒larak veya kendi inisiyatifleriyle T├╝rkiyeÔÇÖ ye yerle┼čen Nogaylar, yeni vatanlar─▒nda m├╝mk├╝n oldu─čunca k├╝lt├╝rlerini korumay─▒ ba┼čarabilmi┼člerdir. Bu k├╝lt├╝rel varolu┼č ├žabas─▒nda Ertengilerin yeri yads─▒namaz. Ancak yak─▒n zamana kadar g├╝nl├╝k ya┼čamda kendine yer bulan Ertengiler, bug├╝n de─či┼čen sosyal ve k├╝lt├╝rel ┼čartlar nedeniyle g├╝nl├╝k ya┼čamda ya ├žok az yer almakta ya da tamamen unutulmakla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalm─▒┼člard─▒r.

Nesilden nesile aktar─▒m─▒ yap─▒lamad─▒─č─▒ i├žin gen├ž nesiller Ertengileri bilmemektedir. Dolay─▒s─▒yla Ertengiyi bilen nesiller zamana yenik d├╝┼čmekte ve kendileriyle birlikte Ertengilerde aram─▒zdan birer birer ├žekilmektedir. Bu nedenle, bu k├╝lt├╝rel erozyonu ├Ânlemenin en ├Ânemli ve etkin yolu, Ertengileri ├Âzg├╝n halleriyle kay─▒t alt─▒na almakt─▒r.

BEYBOREK
ERTENG─░

Derleyen┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á : ├ľ. Hakan BENL─░
Kaynak┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á : Min├╝be G├ťNER
Yer┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á : Bo─čaz├Âren ( K├Âstengil ) K├Ây├╝
Tarih               : 25.02.2008

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á B─▒r bareken bir cok eken, cok demesi pek g├╝nah eken. Evvel zaman i┼činde bir kartman b─▒r kurtga bar eken. Bu kartman kurtgad─▒n da b─▒r g─▒z─▒ bar eken. O kart, zavall─▒ b─▒r fakir eken bir fakir eken, mal g├╝dediken. B─▒r k├╝nd├╝n b─▒r berinde kartt─▒n kurtgas─▒ ├Âledi. G─▒zman kart kalad─▒. Kartt─▒n ya┼čad─▒g─▒ cerge yak─▒n b─▒r de dul b─▒r bike bar eken. O da kurtga eken. O kurtga aytad─▒ i┼čte; kurtga k├╝nde kabar ciberedi buga, kartga. ─░lla meni als─▒n men ├╝yleniyikmen, men onuman ├╝ylenmek isteymen diydiken. Kurtga;

ÔÇśMen onun g─▒z─▒na kararmanÔÇÖ diydi. Kartda kabar ciberip┬á aytad─▒ ;

ÔÇśErten ├╝ylensek, anal─▒k bolur menim g─▒z─▒mga karamazÔÇÖ diydi.

Kurtga ÔÇśKararmanÔÇÖ diydi b─▒r s├Âz beredi. En nihayetinde Kart, kurtgad─▒ bike etip alad─▒ ├Âz├╝ne.Kartt─▒n ├╝y├╝ne keledi, kurtga. Ondan sona b─▒r gun bulay eki gun bulay g─▒zman z─▒tla┼č─▒p baslayd─▒, anal─▒k yaÔÇŽ┬á Kart aytad─▒;

ÔÇś Zormunan keldin amman ┼čimdi g─▒z─▒mga dirlik bermeysinÔÇÖ diydiÔÇŽ

Kurtga k├╝nde aytad─▒ g─▒zd─▒n babas─▒na;

ÔÇś G─▒z─▒n naday etedi, g─▒z─▒n anaday etedi ÔÇś dep aytad─▒ zavall─▒gaÔÇŽ

Ondan sonra, mal g├╝der eken ya babas─▒, babas─▒ avruydu. Babas─▒ avruduktan sonra g─▒zd─▒ mal g├╝tt├╝rmege ciberedi anal─▒k. Mal g├╝tmege ketedi, ketgen zamanda bu mald─▒ k├╝dedi, Anal─▒g─▒ g─▒zd─▒n koluna da b─▒r kazak beredi eken. K├╝nde bunu ├Âr diydiken. ÔÇśHem mal g├╝t hem bunu ├ÂrÔÇÖdiydiken. Bu g─▒z zavall─▒ c─▒layd─▒, c─▒layd─▒, c─▒layd─▒; hem mal ┼čeviredi hem b─▒r kar─▒s ├Âremayd─▒. B─▒rde karayd─▒ mald─▒ ┼čevireyim degende, bir k├╝male k├Âr├╝nedi buga. O k├╝malege ketedi, ketse i┼činde b─▒r kurtga oturu. OÔÇÖ da H─▒d─▒rilyas eken amma g─▒z bunu bilmeydi. Barad─▒;

ÔÇśNÔÇÖetesin ayeÔÇś diydi.

ÔÇśKe g─▒z─▒m. Ne eteyim, oturuman ÔÇś diydi i┼čgerde kurtga.

ÔÇśNe eteyi, oturuman yavrum ÔÇś diydi. B─▒rtikiy gonu┼čad─▒lar sonra b─▒r ara kurtga g─▒zga ;

ÔÇśNav yerdi b─▒r s─▒p─▒ra┼čÔÇÖ diydi.

Bu kurtgad─▒n k├╝malesini aruv etip s─▒p─▒rad─▒. Kurtgad─▒ ku┼čaklayd─▒, s├╝yedi.

ÔÇśAh, ayem , ayn─▒ menim anamday kokuysunÔÇÖ diydi .

ÔÇśMenim b─▒r anal─▒g─▒m barÔÇÖ diydi

ÔÇśBabam aruv edi, mal g├╝detan edi. ┼×imdi o avurdu men g├╝demen mald─▒. Hem mal g├╝demen bi rde menim kolumga kazak berdi onu ├ÂremeÔÇÖ diydi

ÔÇś├ľremen ├Âremen bolmayd─▒ , ├╝yge barganda daanal─▒g─▒m azarlayd─▒, zopalayd─▒ meniÔÇÖ diydi. C─▒layd─▒ g─▒z. Kurtga aytad─▒

ÔÇśYavrum sen ├Âr, bu ├ÂserÔÇÖ diydi. O mubarek de H─▒d─▒rilyas eken. O ├Âredi m├Âredi kurtgad─▒n yan─▒ndan ketedi. ├ťyge bar─▒yatr─▒kende gocaman kazak bolad─▒ bu. Aketedi anas─▒na beredi. Neyse, olay olay derken bunun babas─▒ da ├Âledi bu zavall─▒ kalad─▒. B─▒r zaman ke┼čedi b─▒r cas buga a┼č─▒k bolad─▒. OÔÇÖn─▒n at─▒ da Beyb├Ârek eken. G─▒zd─▒ anal─▒g─▒ndan aytt─▒rad─▒, aytt─▒rad─▒ bermeydi; aytt─▒rad─▒, aytt─▒rad─▒ bermeydi.┬á Bike bermeydi Allah bermeydi. Anav ek├Âv├╝ s├╝yedi ya birbirini, bermeydi. O cerde bir padi┼čaht─▒n da b─▒r ulu bar eken. Allah taraf─▒ndan he┼č balas─▒ bolmayd─▒ken. Bolgan balas─▒da bala tuv, c─▒lan bolup tuvad─▒ken. Padi┼čaht─▒n ken┼čeginin balas─▒ c─▒lan bolup tuvadugu ├╝┼č├╝n casga┬á g─▒z alad─▒kenler. G─▒zd─▒n bargan g├╝n├╝ padi┼čaht─▒n ulu c─▒lan bolup ┼čak─▒p ├Âlt├╝rediken. Bargan ken┼čekti bargan k├╝n├╝ ┼čag─▒p ├Âlt├╝rediken. Tanga ├Âlediken bargan g─▒zlar. Bu bike esitedi, anal─▒g─▒. Diydi ki,

ÔÇśMenim b─▒r ar├╝v g─▒z─▒m bar, keliniz menim g─▒z─▒md─▒ bereyim, al─▒n─▒zÔÇÖ diydi.

Bunlar t├╝ng├╝r kelediler neyse bu g─▒zd─▒ alad─▒lar c─▒langa. Anal─▒g─▒na c─▒lap c─▒lap

ÔÇśbarmayman men oga ÔÇś diydi.

Anal─▒g─▒ ÔÇśbaryaks─▒nÔÇÖ diydi.

ÔÇśMeni ├Âlt├╝r├╝r O, mende ├Âly├╝kmen endiÔÇÖ diydi, anal─▒g─▒ gene

ÔÇśbaryaks─▒n ÔÇś diydi.

Bu g─▒z c─▒layd─▒, c─▒layd─▒, c─▒layd─▒; kene o k├╝male ketedi. K├╝malege barganda o kurtgad─▒ gene oturbyat─▒rkende k├Âredi. Kurtga g─▒zd─▒n c─▒ladg─▒n─▒ k├Âr├╝p sorayd─▒;

ÔÇśNe ├╝┼č├╝n c─▒lays─▒n yavrum?┬á diydi. G─▒z, kurtgaga;

ÔÇśNe c─▒lay─▒m ayeÔÇÖ diydi,

ÔÇśBir padi┼čaht─▒n ulu bar, meni oga aytt─▒rad─▒lar. OÔÇÖ da algan g─▒zd─▒ ┼čag─▒p ├Âlt├╝rediken.Meni de erten aketiyikler, men de ├Âl├╝y├╝kmenÔÇÖ diydi.

ÔÇśBarmayman, barmayman dep aytaman, anal─▒g─▒m bolyak bike meni zorman berediÔÇÖ diydi.

ÔÇśMenimde s├╝yd├╝g├╝m bir cas bar Beyb├Ârek dep, meni OÔÇÖga bermeydiler, anavga beredilerÔÇÖ dep ayt─▒p ayt─▒p c─▒layd─▒. Neyse, bu olay degen sonra gayr─▒ kurtga k─▒zga;

ÔÇśYavrum he┼č c─▒lamaÔÇÖ dep aytad─▒. C─▒lanbegÔÇÖden ├╝┼č├╝n;

ÔÇśO ├Âyle aruv b─▒r cas, ├Âyle g├Âzel b─▒r cas OÔÇÖ diydi.

ÔÇśHe┼č zannetbiyiksin, O senin Beyb├ÂrekÔÇÖinden g├Âzel bir├Âv├╝ÔÇÖ diydi.

ÔÇśSen Ken┼ček bolup bard─▒m─▒yd─▒ o ke┼če can─▒nga c─▒lan bolup keliyik, tilge kelip o zaman saga d├Âsekge cat dep ayt─▒yakÔÇÖ diydi kurtga.

ÔÇśO saga olay degende sen de oga ├že┼činde kel koynumgaÔÇÖdep ayt diydi.

ÔÇśO zaman k─▒rk kabak kiyimi bar onun. Cenab-─▒ AllahÔÇÖta olay yaratgan Onu, c─▒lan bolup yaratgan sabid amma c─▒lan tuv OÔÇÖ diydi.

ÔÇśSaga ┼če┼čin dedikce sende oga ┼če┼činde kir koynumga ÔÇś dep tembihleydi.

ÔÇśBunu k─▒rk sefer ayt oga, C─▒lanbeg her seferinde ┼č─▒rp─▒n─▒r bir kab─▒g─▒nu atar, her seferinde b─▒r kab─▒g─▒n─▒ taslap sonunda bir cas bol, b─▒r cas bolurr g├Âzel mi g├Âzel. He┼čte seni ├Âlt├╝rmezÔÇÖdiydi. K─▒z neyse turup ├╝y├╝ne ketedi. Ertesi k├╝n kelip g─▒zd─▒ aketediler, zavall─▒d─▒. ├ťylenediler, ke┼če bolganda c─▒lan bunun can─▒na kelip tilge keledi.

ÔÇś┼×e┼činip d├Âsekge cat ÔÇś diydi. Ken┼čekte C─▒lanbegÔÇÖge;

ÔÇśMen ┼če┼činirmen, sen ┼če┼činde kir koynumgaÔÇÖdiydi. C─▒lanbeg bir kat kab─▒g─▒n─▒ atad─▒. G─▒zga b─▒rtta;

ÔÇś┼×e┼činip t├Âsekge kirÔÇÖ diydi. K─▒zda kene C─▒lanbegÔÇÖge;

ÔÇśMen ┼če┼činirmen, sen ┼če┼činde kir koynumgaÔÇÖdiydi.

C─▒lanbeg ├╝st├╝nden b─▒r kat ta kab─▒g─▒n─▒ atad─▒. Bunu k─▒rk kez yasayd─▒lar. En son kab─▒g─▒n─▒ at─▒yat─▒rkende C─▒lanbeg ┼č─▒rp─▒nad─▒, ┼č─▒rp─▒nad─▒, ┼č─▒rp─▒nad─▒ k─▒rk kabat kab─▒g─▒n─▒ att─▒ktan sona babaci─čit, g├Âzel mi g├Âzel bir cas bolup ┼č─▒gad─▒. Ken┼čektin koynuna kiredi. Ertesi k├╝n cast─▒ k├Ârgen padi┼čah babas─▒, anas─▒ s├╝y├╝nedi. Camsan g─▒zd─▒ k├Ârgen anav anal─▒k yanad─▒ da tutu┼čad─▒. Zaman ke┼čedi ken┼čektin C─▒lanbegÔÇÖden b─▒r g─▒z─▒ bolad─▒.

Anal─▒k kene b─▒r dertge t├╝sedi. G─▒z ├Âlmedi ya. Karayd─▒ padi┼čaht─▒n yan─▒nda g─▒zd─▒n rahat─▒ cerinde, sarayda ya┼čap ketediÔÇŽ Ne eteyim ne eteyim diydi akl─▒na Beyb├Ârek keledi. Barad─▒ Beyb├Ârektin yan─▒na. Onu fitnelep baslayd─▒;

ÔÇśSen g─▒z─▒md─▒ o gadar s├╝yd├╝nde ne onu C─▒lanbegÔÇÖ ge taslap kettin. Menim g─▒z─▒m seni bek s├╝yedi. Sen bunu al da ka┼čÔÇÖ diydi.

Beyb├Ârek g─▒zd─▒n ├Âz├╝n├╝ s├╝yd├╝g├╝n├╝ ├╝yrendikten sonra C─▒lanbegÔÇÖge barad─▒,

ÔÇśG─▒zd─▒ almaga keldim,illa g─▒zd─▒ alyakman onu maga beriyiksin ÔÇś dep aytad─▒.

Berirsin, bermezsin; berirsin bermezsin derken ek├Âv├╝ t├Âbelesedi. Bu g─▒zda halen s├╝yediken Beyb├Ârekti. Beyb├Ârekmen g─▒z ka┼čad─▒lar. Ken┼ček k─▒z─▒n─▒ C─▒lanbegÔÇÖ de taslap ka┼čad─▒. Anav padi┼čah, kolu uzun ne yasap ne etip bu ka┼čganlard─▒ ─▒slayd─▒. Bar─▒rs─▒n barmazs─▒n derken

ÔÇśNe etiyik, ne etiyikÔÇÖ diydi o uyerdeki kom┼čular─▒ÔÇŽ

ÔÇśBundan g─▒z─▒ bar, navduda s├╝yedi ek├Âv├╝ birbiriniÔÇÖ diydiler.

ÔÇśNe eteyik a┼čeÔÇÖ diydiler. O zaman caslarga aytad─▒lar ;

ÔÇśBu g─▒zd─▒ bir tarlaga aketiyisiniz, eki atm─▒nan kovalap iyice coryaks─▒n─▒z s─▒caktaÔÇÖ diydiler.

ÔÇśEk├Ân├╝zde eki destidi aylaks─▒n─▒z kolunuzga, kays─▒n─▒zdan avel su tilerse g─▒z onun gayr─▒ÔÇÖ diydiler.

Onumunan, bikedi alad─▒lar ketediler, ├╝ken bir tarlaga taslayd─▒lar. Caslard─▒n ek├Âv├╝ eki yaktan atlard─▒n ├╝st├╝nde, adl─▒lar─▒na bikedi kat─▒p cuvurtad─▒lar, cuvurtad─▒lar. Su tolu testilerde kollar─▒nda. Ken┼ček s─▒cakta k├╝ne┼čtin ast─▒nda cuvurup cuvurup cigeri susuzluktan canad─▒, terleydi, c─▒lb─▒rap kalad─▒. Ken┼ček b─▒r yaktan da:

ÔÇśAllah─▒m men ne eteyim ┼čindiÔÇÖ dep c─▒layd─▒ÔÇŽ

ÔÇśC─▒lanbegÔÇÖden su tilesem g─▒z─▒m bar, sabi; Beyb├Ârekten su tilesem can─▒mdan k├Âp s├╝yemen. Men bunlard─▒ kaytiyikmen ya RabbimÔÇÖ dep d├╝┼č├╝nediÔÇŽ

Ken┼ček b─▒r yaktan bulay d├╝┼č├╝n├╝byat─▒rekende anav caslarda , atlard─▒n ├╝st├╝nde bunu kovalayd─▒kenler. Ken┼čektin tili tamag─▒ kurugan, k├Âz├╝n├╝n ald─▒ karar─▒p ketediken. Gayr─▒ dayanyak g├╝┼č├╝ kalmagan cerge c─▒g─▒l─▒p kalgan. O arada caslardan bir├Âv├╝ne ├╝nlegen :

ÔÇśC─▒lanbegim, C─▒lanbegimÔÇŽ B─▒r su ber aslan begimÔÇŽÔÇÖ dep calvarad─▒.

Ken┼čektin C─▒lanbegÔÇÖ ten su tilegenini esitgen Beyb├Ârek haman at─▒ndan atlagan─▒man ken┼čektin can─▒na barad─▒. Kolundaki testidi ken┼čekge uzat─▒p beredi. Ken┼ček Beyb├ÂrekÔÇÖ din uzatt─▒g─▒ testidi al─▒p kana kana su i┼čedi. Cigerindeki cang─▒nd─▒ s├Ând├╝redi. C─▒lanbeg at─▒n─▒n ├╝st├╝nde onlarga olay karap kalad─▒, nutgu tutulad─▒ÔÇŽ Avzuna bir ┼čiy kelipte aytamayd─▒ÔÇŽ

Ken┼ček suvunu i┼čip bolgan sona Beyb├Ârek at─▒n─▒n cular─▒ndan ─▒slap at─▒na minedi. Ken┼čekti ku┼čaklap at─▒na mindiredi, mindirgenimen arkas─▒na bile karamay ken┼čekti al─▒p ka┼čad─▒ÔÇŽ Beyb├Ârekminen O g─▒z ├╝ylenediler, balaga ┼čagaga kar─▒s─▒p ┼č─▒kad─▒lar. C─▒lanbegÔÇÖde arkada g─▒z─▒man olayca kalad─▒ÔÇŽ Anal─▒g─▒ bol─▒yak kurtgada buga dayanamay k├Âp ge┼čmeden ├Âledi. Beyb├Ârekminen g─▒z onad─▒, ├Âsedi murad─▒na ge┼čedi, bu ertengide bu cerde bitedi.

Toplam Okuma: 372 , Bug├╝n: 2 

Hakan BENL─░

Hakan BENL─░

1974 Konya Kulu do─čumlu olan Hakan Benli, Nogay T├╝rkleri ├╝zerine ├žal─▒┼čmalar yapmaktad─▒r. Daha ├Ânce Nogay T├╝rk ad─▒nda bir dergi ├ž─▒karmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra, Nogay T├╝rkleri K├╝lt├╝r ve Yard─▒mla┼čma Derne─či y├Ânetim kurulu ├╝yesidir. Nogay T├╝rkleri B├╝lteni Dergisi haber sorumlulu─ču g├Ârevini y├╝r├╝tmektedir. Avrasya Yazarlar Birli─či ├╝yesi de olan Benli, bir├žok STKÔÇÖda g├Ârev almaktad─▒r. Nogay T├╝rkleri ile ilgili bir├žok konferans ve TV program─▒nda yer alm─▒┼čt─▒r. Eposta: [email protected]
Sosyal Medyada Payla┼č─▒n:
Etiketler:
Ertengi Hakan Benli
Sponsorlu Ba─člant─▒lar
  • YEN─░
Emirsultan-Heykel Aras─▒nda Nostaljik Bir Gezinti

Emirsultan-Heykel Aras─▒nda Nostaljik Bir Gezinti

20 Eyl├╝l 2020, Emirsultan-Heykel Aras─▒nda Nostaljik Bir Gezinti i├žin yorumlar kapal─▒
Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒

Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒

28 A─čustos 2020, Sakarya Sava┼č─▒, Giresun G├Ân├╝ll├╝leri, 42 ve 47’nci Alaylar, Mangal Da─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Benim Tahtakalem

Benim Tahtakalem

20 A─čustos 2020, Benim Tahtakalem i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay T├╝rklerinin Tarihine K─▒sa Bir Bak─▒┼č

Nogay T├╝rklerinin Tarihine K─▒sa Bir Bak─▒┼č

20 A─čustos 2020, Nogay T├╝rklerinin Tarihine K─▒sa Bir Bak─▒┼č i├žin yorumlar kapal─▒
G├Â├ž(men) S─▒├žra(t)mas─▒

G├Â├ž(men) S─▒├žra(t)mas─▒

16 A─čustos 2020, G├Â├ž(men) S─▒├žra(t)mas─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rkiyeÔÇÖ de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri

T├╝rkiyeÔÇÖ de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri

15 A─čustos 2020, T├╝rkiyeÔÇÖ de Ya┼čayan Nogay T├╝rkleri i├žin yorumlar kapal─▒
G├╝ndemdeki Sabantoy ve Nogay k├╝lt├╝r├╝ndeki yeri

G├╝ndemdeki Sabantoy ve Nogay k├╝lt├╝r├╝ndeki yeri

15 A─čustos 2020, G├╝ndemdeki Sabantoy ve Nogay k├╝lt├╝r├╝ndeki yeri i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay Edebiyat─▒nda Ertengi

Nogay Edebiyat─▒nda Ertengi

15 A─čustos 2020, Nogay Edebiyat─▒nda Ertengi i├žin yorumlar kapal─▒
Nogay Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n 237’nci y─▒l─▒

Nogay Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n 237’nci y─▒l─▒

15 A─čustos 2020, Nogay Soyk─▒r─▒m─▒n─▒n 237’nci y─▒l─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Atat├╝rk yurtd─▒┼č─▒nda bir ba┼čka say─▒l─▒yor, seviliyor

Atat├╝rk yurtd─▒┼č─▒nda bir ba┼čka say─▒l─▒yor, seviliyor

15 A─čustos 2020, Atat├╝rk yurtd─▒┼č─▒nda bir ba┼čka say─▒l─▒yor, seviliyor i├žin yorumlar kapal─▒
Yar─▒s─▒ T├╝rk Yar─▒s─▒ Macar Olanlar─▒n Ya┼čad─▒─č─▒ Muhte┼čem Kent: Budape┼čte

Yar─▒s─▒ T├╝rk Yar─▒s─▒ Macar Olanlar─▒n Ya┼čad─▒─č─▒ Muhte┼čem Kent: Budape┼čte

15 A─čustos 2020, Yar─▒s─▒ T├╝rk Yar─▒s─▒ Macar Olanlar─▒n Ya┼čad─▒─č─▒ Muhte┼čem Kent: Budape┼čte i├žin yorumlar kapal─▒
Destanla┼čan Kahramanl─▒k: Y├╝zba┼č─▒ Yusuf Kenan Efendi

Destanla┼čan Kahramanl─▒k: Y├╝zba┼č─▒ Yusuf Kenan Efendi

14 A─čustos 2020, Destanla┼čan Kahramanl─▒k: Y├╝zba┼č─▒ Yusuf Kenan Efendi i├žin yorumlar kapal─▒
Her Y─▒l T├╝rk Festivali D├╝zenlenen ┼×irin ─░talyan K├Ây├╝: Moena

Her Y─▒l T├╝rk Festivali D├╝zenlenen ┼×irin ─░talyan K├Ây├╝: Moena

10 A─čustos 2020, Her Y─▒l T├╝rk Festivali D├╝zenlenen ┼×irin ─░talyan K├Ây├╝: Moena i├žin yorumlar kapal─▒
T├╝rkiyeÔÇÖden 3 bin kilometre uzakta bir k├Ây var: T├╝rkiye

T├╝rkiyeÔÇÖden 3 bin kilometre uzakta bir k├Ây var: T├╝rkiye

9 A─čustos 2020, T├╝rkiyeÔÇÖden 3 bin kilometre uzakta bir k├Ây var: T├╝rkiye i├žin yorumlar kapal─▒
Yay ├žeken b├╝t├╝n halklar─▒n bulu┼čtu─ču Turan Kurultay─▒

Yay ├žeken b├╝t├╝n halklar─▒n bulu┼čtu─ču Turan Kurultay─▒

9 A─čustos 2020, Yay ├žeken b├╝t├╝n halklar─▒n bulu┼čtu─ču Turan Kurultay─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
AtillaÔÇÖn─▒n Avrupa seferleri ve FransaÔÇÖdaki bilinmeyen ota─č─▒

AtillaÔÇÖn─▒n Avrupa seferleri ve FransaÔÇÖdaki bilinmeyen ota─č─▒

9 A─čustos 2020, AtillaÔÇÖn─▒n Avrupa seferleri ve FransaÔÇÖdaki bilinmeyen ota─č─▒ i├žin yorumlar kapal─▒
Kaderin Birle┼čtirdi─či iki T─▒bbiyeli ve Ya┼čar Kemal

Kaderin Birle┼čtirdi─či iki T─▒bbiyeli ve Ya┼čar Kemal

9 A─čustos 2020, Kaderin Birle┼čtirdi─či iki T─▒bbiyeli ve Ya┼čar Kemal i├žin yorumlar kapal─▒
─░spanyaÔÇÖn─▒n Sax Kasabas─▒nda 1920ÔÇÖden buyana T├╝rkevi var

─░spanyaÔÇÖn─▒n Sax Kasabas─▒nda 1920ÔÇÖden buyana T├╝rkevi var

9 A─čustos 2020, ─░spanyaÔÇÖn─▒n Sax Kasabas─▒nda 1920ÔÇÖden buyana T├╝rkevi var i├žin yorumlar kapal─▒
─░ngu┼č Bayra─č─▒ ve Maan Simgesi

─░ngu┼č Bayra─č─▒ ve Maan Simgesi

9 A─čustos 2020, ─░ngu┼č Bayra─č─▒ ve Maan Simgesi i├žin yorumlar kapal─▒
Kocaeli Vilayetine isk├ón edilen Kafkas g├Â├žmenleri

Kocaeli Vilayetine isk├ón edilen Kafkas g├Â├žmenleri

9 A─čustos 2020, Kocaeli Vilayetine isk├ón edilen Kafkas g├Â├žmenleri i├žin yorumlar kapal─▒
Sponsorlu Ba─člant─▒lar